Atmanand Prakash Pustak 069 Ank 10 11

Author(s): Jain Atmanand Sabha Bhavnagar
Publisher: Jain Atmanand Sabha Bhavnagar

Page 9

પ્રભુની શારીરિક, માનસિક અને આધ્યાત્મિ શક્તિ- અનુત્તર આલય-વસ્તિસ્થાન, અનુત્તર વિહાર, એના પૂર્ણ વિકાસને જે ચિતાર આપે છે તે અનુત્તર વીર્ય, અનુત્તર આજવ, માર્દવ અને અદ્દભૂત છે. એક રાજા ચક્રવત્તી થવાને નીકળે લઘુતા, અનુત્તર ક્ષમા-મુક્તિ, ગુપ્તિ અને તુષ્ટિ, અને તે વખતે તેના શરીર, મન અને વચનની એક- અનુત્તર સત્ય, સંયમ તપ અને સદાચારથી તેમને તાનતા થતા જે પ્રતાપ દેખાય, તેવું પ્રતાપી સ્વરૂપ નિર્વાણ માગ પરિપકવ ફળવાળે થયે હતે આમ ભગવાનનું સૂત્રકારે આળેખેલ છે. જે આખું
ઉત્તમ આધ્યાત્મિક ભાવે ભાવતા ભાવતા બાર વાંચવા, શ્રવણ કરવા અને મનન કરવા જેવું છે. વર્ષ વ્યતીત થયા બાદ તેરમા વર્ષના વૈશાખ સુદ જે સમયે ભગવાન અણગાર થઈ વિચરતા હતા દશમના રોજ ત્રાજવાલિકા નદીની તીરે હસ્તત્તરા તે સમયે ભગવાન ઈરિયાદિ સમિતિયુક્ત હતા. નક્ષત્રના ચોગે ભગવાનને અનંત અનુત્તર નિર્ચામનસમિતિ, વચનસમિતિ, કાયસમિતિ, મનગુપ્તિ, બાધ નિરાવરનું કૃત્ન પરિપૂર્ણ કેવળજ્ઞાન ને વચનગુપ્તિ અને કાયમુર્તિને ધારણ કરનારા હતા. દર્શન પ્રાપ્ત થયા, એટલે ભગવાન મહાવીર અર્ધન ગુખેંદ્રિય અને ગુપ્ત બ્રહ્મચારી હતા. કેપ વિનાના, થયા, જિન થયા, સર્વજ્ઞ થયા, સર્વદર્શન થયા, માન વિનાના, માયા વિનાના, લાભ વિનાના, દેવ મનુષ્ય અસુર લેકના સર્વ પર્યાય જાણવા અને શાંત પ્રશાંત ઉપશાંત અને સર્વ સંતાપ રહિત જેવાવાળા થયા. સર્વજ્ઞ પ્રભુ પછી જગતમાં હતા. અનાશ્રવ, અમમ, અકિંચન, છિન્નગ્રંથ, વિચારવા લાગ્યા. સકલ કર્મસમૂહને હણ મોક્ષ નિરૂપલેપ, કાંસાના પાત્રની જેમ મુક્ત તેય, મેળવવા ભગવાને કરેલ સાધનાનું ચિત્ર સૂત્રકારે શંખ જેવા નિરંજન, જીવની જેમ અપ્રતિહત રજા કરેલ છે. આ આખા ચિત્રમાં ભગવાનને ગતિવાળા, ગગનની જેવા નિરાલંબન, વાયુ જેવા કેન્દ્રમાં મૂકયા છે. અપ્રતિબદ્ધ, શરદઋતુના જળ જેવા શુદ્ધ હૃદયવાળા, કમલપત્ર જેવા નિર્લેપ, કાચબા જેવા આગલા ચિત્રોની જેમ કેંદ્ર સ્થાનમાં લાવવા ગુખ્તપ્રિય, અગ્નિ જાનવરના શંગ જેવા એકલા, ભગવાનની આસપાસ બીજા ગૌણ ચિત્રોની હારપક્ષી જેવા સ્વતંત્ર ગતિવાળા, ભારડ પક્ષીના માળા ગોઠવેલ નથી. પણ ભગવાનને ઉત્તરોત્તર જેવા અપ્રમત્ત, હાથી જેવા શૂર, વૃષભ જેવા વૃદ્ધિ પામતા આધ્યાત્મિક ગુણોના ભંડારથી પૂર્ણ ભાર ખેંચવામાં પરાક્રમી, સિંહ જેવા દદ્ધર્ષ, સ્વરૂપે સન્મુખ આપ્યા છે. આખા ચરિત્રને આ મંદર-મેરુપર્વત જેવા અપ્રકંપ, સાગર જેવા ભાગ ભગવાનની સાધના અવસ્થાવાળે મુખ્ય છે. ગંભીર, ચંદ્ર જેવા સૌમ્ય, સૂર્ય જેવા તેજસ્વી, સંસારસાગરને પાર પામતાં પામતાં કાંઠે આવતા કનક જેવા દેદીપ્યમાન, પૃથ્વી જેવા સર્વસ્પર્શ એક કુશળ નાવિકની જેમ કેટલું સાવધાન રહેવું સહનારા, સારી રીતે સળગાવેલા અગ્નિ જેવા પડે, જરા ગફલત થાય તે પાછા સંસારસાગરમાં તેજથી જ્વલંત એવા તે ભગવાનને કેઈ પ્રકારના ભટકવાને પ્રસંગ ઊભું થાય તે માટે પ્રમાદરહિત દ્રવ્ય ક્ષેત્ર કાળ કે ભાવના પ્રતિબંધ ન રહ્યો. સંસાર કેવા મન વચન અને કાયાના યોગ હોવા જોઈએ, પારગામી કર્મશત્રુને નિર્ધાત કરવાને ઉદ્યત થયેલા આત્માને કેટલે ઉપગ હોવો જોઈએ અને કેટલે ભગવાનને વાસી કે ચંદન, તૃણ કે મણિ, લોઢું દઢ સંકલ્પ હોવો જોઈએ તે વર્ણન શ્રી કલ્પસુત્રકે કંચન, સુખ કે દુઃખ, આ લેક કે પરલેક, કારે મનનીય શબ્દોમાં કર્યું છે. દરેક મુમુક્ષુએ જીવિત કે મરણ સરખા હતા. આ પ્રમાણે અનુ. આ વચને વાંચવા, શ્રવણ કરવા, મનન કરવા ત્તર જ્ઞાન, અનુત્તર દર્શન, અનુત્તર ચારિત્ર, અને નિદિધ્યાસન કરવા જેવા છે.
પર્યુષણ પર્વ વિશેષાંક
૧૭૭