Atmanand Prakash Pustak 015 Ank 09

Author(s): Jain Atmanand Sabha Bhavnagar
Publisher: Jain Atmanand Sabha Bhavnagar

Page 9

જૈન ઐતિહાસિક સાહિત્ય.
૨૦૫
મંદિરના શિખર ઉપર ધ્વજા આરાપણુ કરવાને માટે જાવઢ પાતે પાતાની સ્ત્રી સહિત શિખર ઉપર ચઢી. ધ્વજા આરાપણુ કર્યા બાદ સવ કાર્ય પૂર્ણ થયું સમજી તેમજ પોતાના હાથથી આ મહાન તિના ઉદ્ધાર થયે દેખી, દંપતિના હું ના પાર રહ્યા નહિ, તે આનંદના આવેશમાં આવીને ત્યાં નાચવા લાગ્યા જેથી શિખર પરથી નીચે પડી ગયા. મર્મસ્થાન ઉપર આઘાત લાગવાથી તત્કાળ શરીરના ત્યાગ થવાથી તેમના ઉન્નત આત્મા સ્વર્ગ માં ગયા. જાવડના પૂત્ર જાજનાગ અને સકળ સંઘને આ વિત્તિથી અતિ દુ:ખ થયું, પરંતુ આચાર્ય મહારાજશ્રીના ઉપદેશથી સર્વ શાંત થયા. જાવડની આ તિની રક્ષાને માટે અનેક પ્રબંધ કરવાની ઇચ્છા હતી પરંતુ ભવિતવ્યતાની આગળ તે વિષ્ફળ ગઇ.
વડશાના ઉદ્ધારની મિતિ વિક્રમ સવત ૧૦૮ ની કહેવામાં આવેલ છે. આ ઉદ્ધારની પછી એક બીજા ઉદ્ધારના આ મહાત્મ્યમાં ઉલ્લેખ છે. તે સંવત ૪૭૭ માં થયેા તેના કર્જા વલ્રભીપુરના રાજા શિલાદિત્ય હતા. જાવડશાના ઉદ્ધાર પછી સૌરાષ્ટ્ર અને લાટ આદિ દેશેામાં ઐદ્ધ ધર્મનું વિશેષ જોર વધવા લાગ્યુ.
ખાદ્વાચાર્યોએ તે દેશેાના રાજાઓને પેાતાના અનુયાયી બનાવ્યા અને તેમની દ્વારા જૈન ધર્મના આચાયોને દેશનિકાલ કરાવ્યા. જેનેાના જેટલા તિર્થા હતા તેના ઉપર ઐાદ્ધાચાએ પોતાની દખલગીરી અને તેમાં અન્તની મૂર્તિની જગ્યાએ બુદ્ધની મૂર્તિ સ્થાપીત કરી. શત્રુંજય તિ ઉપર પણ તેવા વર્તાવ કર્યાં. થાડા સમય પછી ચદ્રગચ્છમાં શ્રી ધનેશ્વર સૂરિ નામના એક તેજસ્વી જૈનાચાર્ય થયા તેમણે વલ્લભીપુરના રાજા શિલાદિત્યને પ્રતિબાધ કરી જૈન બનાવ્યા. તે રાજાએ ખાધાના અત્યાચારથી રૂષ્ટ થઈને પોતાના દેશમાંથી હાંકી કાઢ્યા તે શ્રી ધનેશ્વર સૂરિએ આ શત્રુ ંજય મહાત્મ્ય મનાવ્યુ છે.
આ લેખ મહાત્મ્યદૃષ્ટિથી ઉલ્લેખ કર્યોછે. ઐતિહાસિક દ્રષ્ટિથી નહિ. તે આચાર્યશ્રીના ઉપદેશથી શિલાદિત્ય રાજાએ શત્રુજય તિના ઉદ્ધાર કર્યા અને શ્રી રૂષભદેવ ભગવાનની પ્રતિમા પ્રતિષ્ઠિત કરી. આ પ્રમાણે ઐતિહાસિક યુગના આ બે ઉદ્ધા રાનુ વર્ણન આ મહાત્મ્ય ગ્રંથમાંછે. આ મહાત્મ્ય ગ્રંથ શિવાય આતિની ખાખતમાં એ કલ્પમાંથી પણ હકીકત મળી શકે છે જેમાં એક પ્રાકૃતમાં અને ખીજી સંસ્કૃતમાં છે. પ્રાકૃત કલ્પના કર્યાં તપગચ્છના આચાર્ય શ્રી ધર્મ ઘાષ સૂરિ છે અને સ ંસ્કૃત કલ્પના કર્તા શ્રીજિનપ્રભ સૂરિ છે. શત્રુંજય મહાત્મ્યમાં તે વાતાનું વિસ્તારથી વર્ણન છે. આ કલ્પમાં તે તે સર્વનુ સક્ષિપ્ત સૂચન માત્ર છે. આ કલ્પમાં એમ પણ લખ્યું છે કે આ તિથ -પ ત ઉપર અનેક પ્રકારના રત્નાની ખાણા, નાના પ્રકારની ચિત્રવિચિત્ર જડીબુટી અને રસકુપીકા છુપાયેલ છે અને ગુપ્ત ગુફાઓમા પૂર્વકાળના ઉદ્ધારની અનાવેલી રત્નમય, સુવર્ણમયજિનપ્રતિમાએ દેવતાઓથી સદા પૂછત રહેછે.