Book Title: Agam 02 Ang 02 Sutrakrutang Sutra Part 01 Sthanakvasi Gujarati
Author(s): Ghasilal Maharaj
Publisher: A B Shwetambar Sthanakwasi Jain Shastroddhar Samiti
View full book text
________________
વળી સૂત્રકાર સાધુને એવા ઊપદેશ આપે છે કે‘ળિયા યિ” ઈત્યાદિ
શબ્દા — ‘જૈવય હેવવત્’ લેપવાળી ‘હિય -ઘુકથ” ભિત્તિ ધુળિયા ધૃત્ય તેના લેપને પાડીને ક્ષીણુ કરી દેવામાં આવે છે. ‘વ-’ આ પ્રકારે ‘બળલળહિ -અનરાનાવૃિમિ:' ઉપવાસ વગેરે તપના દ્વારા ફેદ- ચેમ્’ શરીરને જિસવ-ઋરાયેત્’ દુખળ કરે છે. તથા ‘વિધિ લામૈવ-વિાિમૈવ અહિંસા ધર્મોને જ ‘વન્યપ--ધવñત્' પાલન કરવા જોઈ એ ‘બિળા-મુનિના’ સર્વાંગે ‘અનુધમ્મો-સુધ’ આજ ધમ વેફેો-પ્રોવિત:’ કહેલ છે ૪
સૂત્રા –
જેવી રીતે લેપયુક્ત દીવાલ પરથી લેપને ઊખેડી નાખીને દીવાલને કમજોર કરી નાખવામાં આવે છે, એજ પ્રમાણે સાધુએ અનશન આદિ તપ વડે દેહનાં માંસ રુધિર આદિને સુકવી નાખીને દેહને કૃશ કરી નાખવા ઇએ. તેણે અહિંસાનું જ આચરણુ કરવુ જોઇ એ. સત્ત ભગવાને પરીષહ વિજય અને અહિંસાને જ મેાક્ષને માટેના અનુકૂળ ધમ કહ્યો છે! ૪૫
-ટીકા –
જેવી રીતે છાણ, માટી આદિના લેપથી યુક્ત દીવાલ પરથી તે લેપને દૂર કરવાથી દીવાલને કમજોર કરી નાખવામાં આવે છે, એજ પ્રમાણે અનશન આદિ બાર પ્રકારના તપશ્ચરણ વડે શરીરને પણ કૃશ કરી નાખવું જોઈ એ. એટલે કે શરીરમાં વધી ગયેલા રકત અને માંસને તપસ્યા દ્વારા સુકવી નાખવા જોઈ એ; અને ઠંડી, ગરમી આદિ પરીષહેાને શાન્ત ભાવે સહન કરવા જોઇ એ. માંસ અને રુધિર ઘટી જવાથી ક`મળ પણ ઘટી જવાનો સ’ભવ રહે છે.
વિવિધ પ્રકારની હિંસાને વિહિંસા કહે છે. વિહિંસાનો અભાવ હાવો તેનુ નામ અવિહિંસા છે. સાધુએ તે અવિહિ ંસાનું (દયાનું) પાલન કરવું જાઇએ. છકાયના જીવોના રક્ષણુ રૂપ અવિહિંસાની શી આવશ્યકતા છે? આ પ્રશ્નના ઊત્તર આપતાં સૂત્રકાર કહે છે કે – સ જ્ઞ ભગવાને સમસ્ત વાની રક્ષા રૂપ યાને તથા પરીષ્ણુ અને ઊપસગે પરના વિજયને મેાક્ષને માટેના અનુકૂળ ધર્મ કહેલ છે. આ પ્રકારની યા જ મેક્ષ સાધવામાં કારણભૂત બનતી હાવાને કારણે અવિહિંસા (દયા) નેજ અનુધ (માક્ષને માટે અનુકૂળ ધર્મ) કહેવામાં આવેલ છે. અમે અમારા મનમાં કલ્પના કરીને આ પ્રમાણે કહેતા નથી, પરન્તુ કાશ્યપ ગેાત્રીય, કેવળજ્ઞાની સર્વાંગ મહાવીર પ્રભુએ આ અનુધની પ્રરૂપણા કરી છે. આ અનુધ કે જેનું બીજુ નામ અવિહિંસા યા છે, તે અવિ'િસા દયાનું મુમુક્ષુ જીવાએ સદા પાલન કરવુ જોઈએ. । ગાથા ૧૪ ।
શ્રી સૂત્ર કૃતાંગ સૂત્ર : ૦૧
૧૮૮