________________
પાવલીની મીઠાઈ
ખાનબહાદુર રહમતઅલી એરડામાં પેઠા ત્યારે એમની આંખામાંથી અંગારા ઝરી રહ્યા હતા. ગુસ્સાના માર્યા એ ધ્રૂજી રહ્યા હતા. કપાળ પર ક્રેાધચક કરચાળી અંકાઈ ગઈ હતી. ધૂંઆપૂ આ થઈ એમણે ખૂમ પાડી, ‘અલી !... એ અલી કે ખચ્ચે !'
અલી હતા એમને નેકર. એમના દીકરા મુન્નુની ઉંમરના. વાસણ માંજતે, પાણી ભરતા, ઝાડુ દેતા અને ધરનાં બધાં કામ એ કરતા. તેાયે ખાનબહાદુરની ‘કૃપાદિષ્ટ' તેના પર ફરી વળતી !
· અલી !' એમણે ફરી બૂમ પાડી.
પણ અલી ઓરડામાં ન હતા. પાસેના ખંડમાં કચરા વાળી રહ્યો હતા. બૂમ સાંભળતાં જ ધ્રૂજતા પગે એ આવ્યો. ખાનબહાદુરનુ રૌદ્ર રૂપ જોતાં એની નજર ભેય સાથે જડાઈ ગઈ તે સાવરણી ફ્રેશ પર પડી ગઈ !
‘ હરામજાદા !’- ગાલ પર થપ્પડ ચેાડતાં એ ગરજ્યા, ‘ આ ફૂલદાની તેાડી નાખી ? ખબર નથી પડતી ?' તે અલી ક ંઈ જવાબ દે તે પહેલાં તા ખીજા ગાલ પર ફરી ધેાલ ચેાડી દીધી. પેલેા ધમ્મ દ ભાંગે પડયો. પણ એના પ્રત્યે ધ્યાન દીધા વિના, ગુસ્સામાં તે ગુસ્સામાં એને સેડીને ડ્રાઈંગ રૂમમાં લાવ્યા, નીચે ક્` પર કાચની સુંદર ફૂલદાની તૂટેલી પડી હતી.
· હરામજાદા !' ફરી ખાનબહાદુર ગરજ્યા, ૬ જેવા અચ્છા અવસર પર હમીદે એ ફ્રાન્સથી મેાકલાવી હતી. ખાસ દાસ્તની યાદગીરી હતી, જોનારા બધા કેટલી પ્રશંસા કરતા હતા!' કાચની સુંદર ફૂલદાનીના તૂટેલા ટુકડા ક` પર પડયા હતા, તેની સામે જોઈ તે એ ખેાલી રહ્યા હતા. ક્રેાધાં ભાન ભૂલી એકાએક અલીને તેમણે એ કાચના ટુકડાઓ પર પટકયો. એ બાપડાના હાથમાં કાચના ટુકડા પેસી ગયા. લેહીના ટશિયા ફૂટથા. પેલા ધીરે ધીરે કહી રહ્યો હતા... · ૫...પ...પ...ણુ...મેં ન...ન...થી ફોડી.' પણ દયાને બદલે બમણા કેાધથી એને લાત મારીને ઘરમાંથી બહાર કાઢી મૂકયો.
શ્રી અમૃત
।
ફૂલદાની ફ્રાન્સથી આવી ત્યારે ખાનબહાદુર બહુ રાજી થયા હતા. એના સુંદર ધાટ પર એ વારી ગયા હતા. એની સુંદર કલાના પ્રનાથે તે। એમણે આજે બપારે ઈકના પ્રસ`ગ જોઈ મિત્રાને મિજબાની માટે ખેાલાવ્યા હતા. પણ રાત પડતાં પડતાં તેા એ ફૂલદાની ફૂટી ગઈ હતી! ટુજી તેા કેટલા બધા મિત્રાને એ બતાવવાની તી. પણ મનની મનમાં રહી ગઈ. એથી ખાનબહાર ભારે ખિજાઇ ગયા હતા. જ્યારે તેમણે નાકરાણી ;ારા જાણ્યું કે અલીએ કચરા વાળતાં વાળતાં ફૂલદાની પાડી દીધી હશે, એટલે તૂટી ગષ્ટ છે, ત્યારે ખાનબહાર ક્રાધથી પાગલ થઇ ગયા હતા. નાકરાણીને ખેલ .વી, ‘આ તૂટેલી ફૂલદાનીને અહીંથી ઉપાડી લે. મેટા કકડા સાચવીને પેલા કબાટમાં મૂકી દે. જગ્યા સાફ કરી દે.' કહેતા કહેતા એડ્રાઇંગરૂમમાંથી બહાર નીકળ્યા.
આંગણામાં એમના લાડલા મુન્નુ એજ ફૂલદાનીના તળિયા પર માટીના લાંઢા લગાવીને માટીકામની જુદી જુદી રમત રમી રહ્યો હતેા. ખાનબહાદુરને જોતાં જ એ એકદમ શાંત ઊભા રહી ગયા.
:
તેને ગભર યેલા જોઇ ખાનબહાદુરે ધીરે રહી ખેલાયેા, આ મેટા ! યહાં આ. કયું ગ્રૂપ-સા ખડા હૈ ?' પણ પેલે આવ્યા નહી. એટલે મુન્નુની ને જને તેને ઊંચકી લીધા ને ગાલ પર ચૂમી કરી લીધી. ફૂલદાનીનું તળિયું' પેાતાના હાથમાં લઇ પૂછ્યું, ‘આ તે' તેાડી નાખ્યું. મેટા ? '
મુન્તુ વધારે ગભરાઈ ગયા. ધીરે ધીરે એનું માટું વ ંકાયુ' ને છી એકાએક એ રડી પડ્યો. ખાનબહાદુર સમજી ગયા કે મુન્નુએ જ ફૂલદાની તેાડી છે.
a
ડ્રાઇંગરૂમન બહાર ખેડા ખેડા અલી ડૂસકાં ખાઇ રહ્યો હતા. ખખી રહ્યો હતા—હવે શેઠ મને કાઢી મૂકશે. હું શું કરીશ? અમ્માને શે! જવાબ દઇશ ? અમ્મા પણ મને વઢશે. શેઠની નાકરી જશે તે...? મહિનાના દસ રૂપેયાની નાકરી...' રડતા રડતા એ તાકરાણી ભણી હાતર નજરે જોઇ લેતા હતા. પણ મુન્નાને રડતા જોઇ ખાનબહાદુરના બધાય ગુસ્સા
તમારા દરેક વિચાર, વાણી તથા કમ પ્રેમ અને દયાથી ભરેલાં, વિવેકયુક્ત અને
નિષ્પાપ મનાવા.
