________________
શ્રેણી વાતાનુ આંતર
૧૯૧
વખતે તને એણે ગાળ દીધી હાત તાતને કેવું લાગત ? એણે એકાદ માસના પગારની દરકાર ન કરી હાત અને કારટમાં તારા પર કેસ માંડત તેા તને કેવું લાગત? તારે માટે તારા આપ્તજના અથવા જનતા શું ધારત? અને તે સર્વ કરતાં તારા અંતર આત્મા શું કહેત ?
મનુષ્યને ગધેડા કહેવાની વૃત્તિ કાને ઉત્પન્ન થાય છે તેના તે કદી વિચાર કર્યાં છે? રાત દિવસ મજુરી કરનાર, આછું ખાઇ વધારે સેવા કરનાર ગધેડા તા ઘણા સારા છે, પણ તે અર્થમાં તે એ શબ્દ વાપર્યો નથી. તારે તે હજી ગુલામી–સેવા કરાવવી એ તે તારા હક્ક માન્યા છે! પણ એમ કરવા તારા સ્થાનને લઈને કદાચ તું યેાગ્યતા માનતા હા, તા પણ તું ગૃહસ્થ તેા છેજ. તારાથી સભ્યતા કેમ છેડાય ? તેં શું કહ્યું ? મેટર વખતસર લાન્ચે નિહ અને બ્રેક બગડી હતી એવું બ્હાનું કાઢયું ? ' અરે વાહ! એટલા માટે તું એને ‘સાળા' કહે! આ તારો ક્રોધ છે ! તુચ્છ “મનેાવિકાર છે! તારા વિકાસ સામે આવરણ છે! તારી પ્રગતિમાં વિઘ્ન કરનાર છે! એવા શબ્દ ખેલે છે ત્યારે તું લગભગ મનુષ્ય મટી જાય છે! તું પાતે જનાવરોથી પણ ઊતરતી પાયરીએ ઊતરી જાય છે. એમાં વિકાસના સવાલ જ નથી. જરા શાંતિથી અંદર પૂછી જોજે. આ દશા મા પુર ચઢનાર કે ચઢવાના સાચા પ્રયત્ન કરનારની ન હેાય.
*
*
૩
તારા આજે વખત જતા નથી. આજે ઘરમાંથી સ અહાર ગયા છે અને શારીરિક કારણે તું ઘરે એકલા રહ્યો
