________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
જેનામાં કળવણી.
जैनोमां केळवणी.
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
૧૮૭
જૈન શુભેચ્છકોને એક વિનંતિ.
રા. નરોત્તમ બી. શાહ તરફથી ઉચ્ચ કેળવણીમાં જૈનકામ કેટલી પછાત છે? તે ખખત ઉપર જૈનકામનું અને તેના શુભચિંતક નેતાઓનુ લક્ષ ખેંચવા એક પેલેટ-પત્રિકા ઇંગ્લિશ ભાષામાં હુમણાજ બહાર પાડવામાં આવી છે. તે પત્રિકામાં ચર્ચેલ કેટલીક વિગત મહુ ઉપયોગી-ધ્યાન ખેંચવા લાયક હાવાથી અમારા વાંચકાની જાણ માટે તેનુ ભાષાંતર અમે અત્રે પ્રકટ કરીએ છીએ:
કેળવણી મનુષ્યમાત્રનું ઉચ્ચ ભૂષણ છે, મનુષ્યની ઉન્નતિના તેના ઉપર આધાર રહેલા છે, અને ખાસ કરીને કામના અભ્યુદય પણ તેના ઉપરજ રહેલ છે. કામનું ભલુ ઈચ્છનારા તરફથી જરૂર પૂરતુ કરવા માટે બનતા પ્રયત્ના કરવામાં આવે છે, પરંતુ જૈનકામે કેળવણીની અને વ્યાપારની દ્રષ્ટિએ તેએનાં બાળકા કઇ સ્થિતિએ રહેલ છે તે જાણવાની જરૂર છે અને સાથે સાથે અત્યારે જૈનકામમાં અપાતી કેળવણી કેટલી અસરકર્તા નીવડે છે, અને તે માટે બીજા પ્રયત્ના કરવાની જરૂર છે કે નહિ ? તે બાબતને વિચાર કરવાની પણ જરૂર છે.
જૈનકામમાં ભણેલાએની સખ્યા માટે છેલ્લા વસ્તીપત્રકના રીપોર્ટ ઉપરથી માલુમ પડે છે કે તેની ૬૪૩૫૫૩ની સંખ્યામાંથી ૩૧૮૫૮૫ એટલે કે લગભગ પચાસ ટકા લખી-વાંચી શકે તેટલા ભળેલા છે. સ્કુલમાં જઇ શકે તેટલી ઉમરના–પાંચથી પંદર વરસ સુધીની ઉમરના ૧૪૧૨૨૭ જૈનબાળકમાં ૪૦૨૫૩ કેળવણી લે છે, એટલે કે ફક્ત ૨૮ ટકા વિદ્યાર્થીઓ અભ્યાસ કરે છે. આખી ર્હિંદુસ્તાનની વસ્તીના બાળકામાં ભણનારાની સખ્યા ૧૫ ટકા જેટલી છે, ત્યારે નાના બાળકોમાં બહુનારાની સંખ્યા ૨૮ ટકા જેટલી છે, તે ઉચ્ચ જ્ઞાતિમાં ગણાતી જૈનકામની ગણતરીને આભારી છે.
For Private And Personal Use Only
છેલ્લા વસ્તીપત્રકના રીપોર્ટ ઉપરથી જણાય છે કે પાંચ પંદર વર્ષ સુધીની જૈનકન્યાઓની સંખ્યા ૧૨૬૩૧૩ છે, જેમાંથી સ્કુલમાં તી કા ૬૯૨૨ એટલે કે લગભગ છ ટકા જેટલી છે. જ્યારે પ્રાથમિક સ્કુલેમાં લઘુત કન્યાઓની આટલી એછી સંખ્યા છે, ત્યારે માધ્યમિક અને ઉચ્ચ કેળવણીની સ્થિતિ નકામની સ્ત્રીઓમાં કેવી હશે તે સ્વતઃ સમજાય તેવુ છે. ઉચ્ચ કેળવણી લેતી જૈનીએની સ ંખ્યાના ન્તુદો રીપેર્ટ નિહ હોવાથી તે બાબતમાં ચાકસ લખી શકાય તેમ નથી.
