Jain Dharm Prakash 1914 Pustak 030 Ank 06

Author(s): Jain Dharm Prasarak Sabha
Publisher: Jain Dharm Prasarak Sabha

Page 4

જૈનધર્મ પ્રકાશ.
જ ભાવાર્થ –જેમ કે ઈ મૂર્ખ માણસ નજીવાં બોરડીનાં ફલ લઈ તેના બદચ લામાં ચિંતામણિ રત્ન આપી દે, તેમ મૂઢ માણસ લેકરંજન માટે શ્રેષ્ઠ ધર્મને હારી જાય છે. જેને સત્ય ધર્મની કદર જ નથી તે બાપડાથી ચિંતામણિ રત્ન જે અમૂલ્ય ધર્મ સાચવી શકાતું નથી, જેને લઈને લોકરંજન માટે તે શ્રેષ્ઠ લાભને ચુકી જાય છે, પણ પાછળથી તેને પોતાની મૂખાઈને લીધે બહુ દુઃખ સહન
लोकसंझामहानद्या-मनुश्रोतोऽनुगा न के ।।
प्रतितोऽनुगस्त्वेको, राजहंसो महामुनिः ॥ ३ ॥ ભાવાર્થ –કસંશા એ એક મોટી નદીના પ્રણેતા પ્રવાહ જેવી છે. તેમાં પડેલા કે કેણું તણાઈ ગયા નથી ? તેને તરીને પાર જવાને સમર્થ તે કે વલ સામે પૂરે ચાલનારા રાજહંસ સમાન મહામુનિરાજજ છે. ઉક્ત લોકસંજ્ઞાનો સર્વથા ત્યાગ કરવા જે અનુકલ પ્રયત્ન સેવે છે તેજ મુનિરાજ તેને પાર પામી શકે છે. બાકીના તે લેક પ્રવાહમાં તણાયા જાય છે. લેપ્રવાહમાં તણાતા પુરુપાર્થહીનને તારવા કોઈ સમર્થ થતું નથી. જો જનરંજન કરવાની ટેવ છે કેવલ સવાર કલ્યાણાર્થે જ સંયમમાર્ગનું સારી રીતે સેવન કરવામાં આવે તે પ્રબલ પુરૂષાર્ષગે જરૂર તે લકસંજ્ઞાને જય કરી શકાય એમ છે. એવા એમવીર્યથી તેને સર્વથા જય કરી સર્વોત્તમ સંયમને આરાધી પૂર્વ અનંતા આ માએ અક્ષય સુખને સાધી શક્યા છે, અને આગળ પણ સાધી શકશે. ૩
लोकमालंग्य कर्तव्यं, कृतं बहुभिरेव चेत ॥
तथा मिथ्पादृशां धर्मो, न त्याज्यः स्यात्कदाचन ॥ ४ ॥ ભાવાર્થ-જે સર્વ કઈ કરે તેજ કરવું ઠીક છે એમ માનીએ તે કદાપિ પણ મિથ્યાત્વને ત્યાગ કરી શકાશે નહિં. જ્યારે સત્ય માર્ગનું શોધન કરી તે નજ સ્વીકાર કરશે ત્યારે જ આપણે સત્ય-સાચા તાત્વિક સુખને પામી શકશું. તે વિના તે જેમ ધુમાડાના બાચકા ભરતાં કંઈ હર હાથમાં આવે નહિં તેમ સત્ય માર્ગને તજી છેદ પણે ચાલતાં ખરું સુખ મલી શકે નહિં એવા સત્ય માને શોધી ચાલનારા વિરલા જ હોય છે, એમ શાસ્ત્રકાર દષ્ટાંત સહિત દઢાવે છે. આ
श्रेयोऽर्थिनो हि भ्रयांसो, लोके लोकोत्तरे च न ।।
તો હ રાવળ તકા વારમHI ક | ભાવાર્થ–પ્રેયના અથી જે લાકિક કે લેક ત્તર માર્ગમાં થે ડીજ રીસે છે. જેમ રનના વ્યાપારી છેડા હોય છે તેમ આત્મસાધક છે પણ થડ જ હોય છે. જેમ રતનની ખાણ મળવી દુર્લભ છેય છે તેમ કલ્યાણથી પણાની બુદ્ધિ