________________
( ૬ ) સંપૂર્ણતયા કુલ, જાતિ, નામ, ઠામ, રૂપ, ગુણ, વય વિગેરે ઠીક ઠીક લક્ષ્યમાં નથી આવેલ, તે પહેલાં તે અનાદિકાલની પ્રવૃત્તિ અને અજ્ઞાનતાએ પાંચે પુરૂષમાં અસભ્ય વાર્તા શરૂ કરાવી. તે વાતે કરવા લાગ્યા કે-“જુઓ, આ કેવી સુંદર સ્ત્રી છે?” એમ કરતાં કરતાં શબ્દરચનામાં આગળ વધવા લાગ્યા. તેઓની શબ્દરચના અહિ આપવાની જરૂર નથી. માત્ર એટલું જ બતાવવું જરૂરનું છે કે, તે લેકે કોઈ પણ જાતને અર્થ–સ્વાર્થ નહિં હોવા છતાં કેવા દંડના ભાગી થાય છે?
દષ્ટિને ખરાબ કરીને સર્ષની માફક પરમર્મના ભેદમાત્રથી ઘણું ઘરક ઉપાર્જન કરે છે. જેમ સર્ષ, મનુષ્યને હસે છે, તેથી તેનું પેટ ભરાતું નથી. છતાં અન્યને પ્રાણ લે છે. તેવી જ રીતે પરસ્ત્રીનું રૂપ જેવાવાળે, તત્સંબંધી ખરાબ વિચાર કરવાવાળો, તેમ અસભ્યશબ્દ બલવા વાળે સ્ત્રીના અને સ્ત્રીના સબંધિયેના મર્મને દુખિત કરનાર છે. તેના હાથમાં કુવિકલ્પ સિવાય બીજું કંઈ આવતું નથી. આ દેષ ચક્ષુરિન્દ્રિયના વિષયથી જ થાય છે, આ ચક્ષુરિન્દ્રિયને વિષય, ગૃહસ્થને, અરે ત્યાગી મહાત્માઓને પણ કેવી રીતે નીચે પાડી દે છે? તેને આબેહુબ ચિતાર આપનાર એક દાન્ત ખાસ વિચારવા જેવું છે.
એક શેઠના મકાનની પાસે જ એક બાવો ધણી લગાવીને બેઠે હતે. બ્રહ્મચર્યમાં પૂર્ણ હતે. શેઠની તેના ઉપર ઘણી ભક્તિ હતી. એક વખત તે શેઠની સ્ત્રીનું મુખલાવણ્ય આ બાવાના જોવામાં આવી ગયું. બા એકાએક તેણીના મુખલાવણ્યને જોતાં જ એ કામાન્ય થઈ ગયે કે, તે પિતાના તમામ કર્તવ્યને ભૂલી જઈ આર્તધ્યાનમાં મગ્ન થઈ ગયે. સ્ત્રી સિવાય તેના ધ્યાનમાં બીજી કઈ વસ્તુ આવતી જ નહિં. સ્વાભાવિક રીતે એ નિયમ હોય છે કે, જે મનુષ્યનું જે વસ્તુમાં ધ્યાન હેય છે, તે મનુષ્ય તે વસ્તુની તરફજ તાક્યા કરે છે. બાવાજીની પણ તેવી જ સ્થિતિ થઈ. બાવાજી દિવસ અને રાત, પેલા શેઠના મકાન સામેજ જોઈ રહેવા લાગ્યા. “હમણું મેટું
