________________
૩૫
કલાસ ગુફા (૧૮) વીરભદ્ર રૂપે શિવ. છ ભુજાવાળા છે. ત્રિશુળ, ડમરૂ
ને ખપર હાથમાં છે, તેમાં રત્નાસુરનું રક્ત ઝીલે છે. (૧૯) શિવપાર્વતીનાં લગ્ન. શિવની ડાબી બાજુએ પાર્વતી
છે એક હાથમાં ફૂલની માળ છે અને બીજો હાથ પાર્વતીના હાથ સાથે મીલાવેલો છે.
પશ્ચિમ તરફને ભાગ જે ૧૨૦ ફીટ લાંબે છે તેમાં બાર ભાગ છે. (૧) શિવ માકેડેય ઋષિની યમથી રક્ષા કરતા જણાય છે. (૨) શિવ અને ભકતે. કદાચ કિરાતાજુનીયનો આ પ્રસંગ
હશે કારણ કે ભક્તના હાથમાં ધનુષ્ય, ગદા ને સાપ છે. (૩) પાટ રમતાં શિવ અને પાર્વતી. નીચે નંદિ તથા
અગીઆર ગણે છે. (૪) શિવ ને પાર્વતી બેઠેલાં છે. નીચે નારદજી વીણા વગાડે છે.
કૈલાસ હરણ. પાર્વતીજીના હાથના શિવના હાથ સાથે આંકડા ભીડેલા છે. નીચે રાવણ વગેરેની આકૃતિ ખાદવાને વિચાર હશે પણ કામ બધું અધુરૂ રહ્યું લાગે છે.
મચકુંદ ષિ. ખભે કથળે નાખેલે છે. (૭) શિવને પાર્વતી સામસામાં બેઠા છે. શિવ કથા કહે છે
ને પાર્વતીજી સાંભળે છે.
૮ થી ૧૨ શિવ અને પાર્વતીનાં થોડા ફેરફાર સાથેનાં દશ્ય છે.
શિવની આટલી બધી સુરેખ અને ભાવવાહી આકૃતિએએ શિલ્પકામમાં શૈવધર્મને ડંકો વગાડયો છે.
આ મંદિરના છજાઓમાં ચિત્રકામના થોડા થોડા અવરોષો જણાય છે. એના પરથી અત્યંત સુંદર ચિત્રકામ
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
