________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
જીવન સંસ્કૃતિ.
૧૭ નિચેતન સ્થિતિની સામે યુદ્ધ કરતું,વિયની દિવ્ય સાધનાને સિદ્ધ કરતું, જીવન તત્વને કોરી ખાતાં જે ભય, નિરાશા, પામરતા અને કાયરતાના તિમિરને દૂર કરી આત્મતેજથી પ્રકાશે તથા અનેક જીવનના આદર્શ માર્ગને ઘડે તેજ યથાર્થ જીવન છે.
અસત્યોથી નહિં દબાતા સત્યને પ્રકાશમાં લાવે, નિર્બળતાને સબળતાથી ઉમૂલન કરી નાખે, અજ્ઞાનરૂપ મંદતાને દૂર કરી જ્ઞાનથી પ્રકાશે, “સર્વ સત્વે પ્રતિષ્ઠિતમ” એ વાકયને યાદ કરી સાત્વિક વૃત્તિના સંસ્કારથી જીવનને પ્રાણમય બનાવી દે તેજ દેવી જીવન છે.
જે જીવનમાં સંસ્કૃતિ રૂપ સુગંધ ન હોય, શ્રદ્ધાનું બળ ન હય, જ્ઞાનનું તેજ ન હોય, મહત્વાકાંક્ષાનું ધ્યેય ન હોય, ભ્રાતૃભાવની ભાવના ન હોય, પરોપકૃતિની છાયા ન હય, વીરત્વની વાત ન હાય. સ્વાર્પણની સાધના ન હોય, તે જીવન જીવન નથી પણ પવનને લેતી-મુકતી ધમણુપ્રાય સ્થિતિ છે.
બા સિંદ્ધ સત્વે વાતિ મહતાં નેપા” એ વાક્ય ઉપરથા શાસ્ત્રકારોએ આપણને કહ્યું છે કે ગમે તેટલા ભેગે પણ “સત્વને સાચવી રાખો. અને એ આત્મતત્વની સિદ્ધિનું કારણ છે અને તે બ્રહ્નચર્યાદિ ગુણેમાંથી પ્રાપ્ત થાય છે, તેના વિના જીવનની દરેક વિભૂતિ નષ્ટપ્રાય થાય છે અને જીવનને નિસ્તેજ બનાવે છે.
કસોટી વિના કિંમત નથી” એ કહેવત અનુસાર આપણે જે કિંમતિ થવું હશે તે જરૂર સુવર્ણની જેમ કસોટીમાં ઉતરવું પડશે. અથડામણેથી, વિનિથી. અને અસ્તોદયના ચક્રથો-હતાશ ન થતાં–પ્રગતિના પ્રવાહમાં આગળ વધવાનું છે. મહાત્મા થુલીભદ્ર અને સુદર્શન શ્રેષ્ઠી બ્રહ્મચર્યની, અર્જુન અને કર્ણ પ્રતિજ્ઞાની, કુમારપાળ, ભામાશા, ઉદયન, વિગેરે પરકૃતિની કસોટીમાંથી પસાર થયા પછી જ પ્રકાશી રહ્યા છે..
જીવનની અનેક સંસ્કૃતિ ઘડતો આજનો યુગ તથા સમય છે. આજે વાપણની, આત્મવિશુદ્ધિની, અહિંસાની, આત્મપ્રગતિની, ઈત્યાદિ અનેક ઉત્ક્રાતિની ઉદ્દઘોષણાઓ થઈ રહી છે. એવા ઉચ્ચતમ ભવ્ય આદર્શોથી આપણું જીવનને ઓતપ્રોત બનાવી આત્મિક તેજ પ્રાપ્ત કરીએ. ઈયેલ.
કસ્તુરચંદ હેમચંદ દેસાઈ ધાર્મિક શિક્ષક, જેનગુરૂકુળ-પાલીતાણુ. –
–
For Private And Personal Use Only
