________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
સમાજ ઉન્નતિ માટે ફેરફાર કરવાની જરૂર છે? વગેરે થોડે ઘણે અંશે પારસી જેવી કેમમાં તે દેખાય છે, ત્યાં આપણી જૈનકોમનો વિચાર કરતાં તે સ્મૃદ્ધિવાન અને હિંદુસ્તાનને વ્યાપાર મોટે ભાગે પોતાના
હાથમાં, છતાં તે તદન પાછળ દેખાય છે, તેનું કારણ દ્રવ્ય, ક્ષેત્ર, કાળ ભાવ એ રાજનીતિને હજુ જેનો સમજ્યા નથી એમ દેખાય છે. છતાં દર વર્ષ આખરને સરવાળે તપાસીશું તો આ કામમાં ધાર્મિક કાર્યોમાં ખર્ચાતું મોટી રકમનું દ્રવ્ય કે જે આ સમયમાં માત્ર સમાજ ઉન્નતિ માટે, અને પ્રકારની કેળવણી અને જનસુખાકારીમાં ખર્ચવાથી (પરીણામે) ધામીક ઉન્નતિ થાય છે તેટલું જ નહિ પરંતુ થતી અવનતિ અટકે છે તેમાં નહિ ખરચતા તેને બદલે વરઘેલડા, જમણવાર વગેરેમાં મેટી રકમનાં ખર્ચે હજુ પણ થયા કરે અને બહુ જરૂરીયાત નહિ છતાં તેના તેજ ખાતાએ દેવદ્રવ્ય વગેરેમાં જ્યાં વૃદ્ધિમાં વૃદ્ધિ જ થયા કરે અને સમાજની ઉન્નતિ માટે ( શ્રાવકક્ષેત્ર ઉન્નતિ માટે ) ની દૃષ્ટિથી કાંઈ પણ કરવામાં ન આવે તો સમાજની ઉન્નતિ શી રીતે થઈ શકે? અને ધમી વૃદ્ધિ પણ શી રીતે થઈ શકે તે અમે સમજી શક્તા નથી. શ્રીમાન માણસે આવા ખાતામાં ધાર્મિક બાબતોમાં પુષ્કળ ખર્ચ કરતા હોય, અને વૃદ્ધિ કરતા હોય છતાં સાથે જૈન બંધુની ઉન્નતિને માટે પણ સારી રકમનો વ્યય કરતા હોય તો અમારે આ લખવું અસ્થાને છે, પરંતુ સમાજ ઉન્નતિ તે ખરેખરો ધર્મ નહિ અને બીજા ધામીક કાર્યો જે કે ગણવામાં શખવા જેવા દેખાતા હેય તેમાં ખર્ચ કરે અને વૃદ્ધિ કરે જેવી એવી રાંકુચિત દષ્ટિવાળા જેનેની આંખ કયારે ખુલશે અને વિવેકપૂર્વક જેને કયારે શીખશે? ઉપર બતાવ્યું તેમ જ્યારે જિનેશ્વર ભગવાને જેમ દ્રવ્ય, ક્ષેત્ર, કાળ, ભાવ, એ ધર્મની રાજનિતિ બતાવી છે, તેમ સાત ક્ષેત્રોમાં પણ દરેક રેનોએ દ્રવ્ય ખરચવું જોઈએ અને જે કાળે જે ખાતું સીદાતું હોય તેને મુખ્ય કરી તેની ઉપર સંપૂર્ણ દષ્ટ રાખી તેમાંજ દ્રવ્યને વ્યય અને સંચય કરવું જોઈએ, અને બીજા ક્ષેત્રને ગણુતામાં મુકવા જોઈએ, આવી પણ સાથે પરમાત્માની ખાસ આજ્ઞા છતાં અંધશ્રદ્ધાથી કહા, કે ગાડરીયા પ્રવાહમાં તણાવાની ટેવને લઈને કહે, કે નહિ સમજતાં છતાં પાપના ભયથી ખોટી રીતે કરીને કહે, ગમે તે રીતે માત્ર દરેક સમયે એકજ કાર્યને વળગી રહેવું અને તેમાં ઓછી જરૂરીયાત છતાં તેના તરદ્દ માત્ર દષ્ટી રાખ્યા કરવી, તેમાં ખર્ચ કરવો અને દ્રવ્યનો સંચય કયે જ અને જે સમયમાં જેમની ખરેખરી ઉન્નતિ કરવાની હોય તેની સામે ન જેવું, તેને મુખ્ય ગણું તેમાં દ્રવ્યનો ઉગ ન કર તે જેમ શાસ્ત્રજ્ઞા વિરૂદ્ધ છે તેમ સમાજને અવન્નતિને પહોંચાડનાર સ્થિતિ છે. તેમ સુજ્ઞ મનુષ્ય કહે તેની કોણ ના કહી શકે તેમ છે ?
સાત ક્ષેત્રનું રક્ષણ કરનાર, તેની ન્યાય અને વહેવારપૂર્વક સંભાળ લેનાર, અને ધર્મને નીયમસર ચલાવનાર કોઈ પણ કાળ કે કોઈ પણ ક્ષેત્રમાં શ્રાવક્ષેત્ર જ છે, અને તે સાત ક્ષેત્રરૂપી બનેલ ધર્મરૂપી મહેલને પામે છે, તે મજબુત અને ઉન્નત
For Private And Personal Use Only
