Book Title: Jain Dharm Prakash 1944 Pustak 060 Ank 02
Author(s): Jain Dharm Prasarak Sabha
Publisher: Jain Dharm Prasarak Sabha
Catalog link: https://jainqq.org/explore/533704/1

JAIN EDUCATION INTERNATIONAL FOR PRIVATE AND PERSONAL USE ONLY
Page #1 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir | mokSArthinA pratyahaM jJAnavRddhi kAryA / LGUEUELE 4 ME UR Ol 5 - sArA SHITESH jaina dharma prakAza UPLE I != pustaka 60 muM RE: As a * * * * * UCUSUSUEC ETSTSTSSUE BEST TELEGNF paES RSS ka BoyA sosAyaTaSESSES LISH : che ba nAra Lda FUTUREFIGHEEJHE - a s. f e . . ' - kAraNa eka ja . viIra saMvata ra470 % vikrama saMvata 2000 T== === - ULSLSLSLS Trianlal USULLULE pANI mAgezara ISTRIFUGUE "gAyomAM 11 - - pragaTekartAzrI. jena dharma prasAraka sabhA (Ana ane te = - che. * = A 'bhAvanagara * * * Rs * tame che ---- -kAna kAkI = * = :41 vik-+. ka * * == = ' ); ; 3 . jo For Private And Personal Use Only Page #2 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra pustaka 60 su' akarajo. zrI jena dharma prakAza bahAragAma mATe khAra aka ne bheTanA pAsTeja sAthe vArSika lavAjama rUA. 1-12-0 1 prabhu pAse yAcanA 12. adharma kA vidhvaMsa 3. zrI praznasiMdhu : 3 4. vIvilAsa : 2 5. prAsagika duhA ... 6. keTalAka nyAya www.kobatirth.org mAgazara. anukramaNikA che. guNuratna savatsara tapa 8. samakita STi jIva kavA hAya ? 9. zrI vIrarjina stuti 10. praznottara 1. zAha pannAlAla bhIkhAbhAI 2. zAhu capakalAla amIcaMda 3. zAhe prabhudAsa cunIlAla 11. zizuM-prArthanA 12. zrI tattvArtha sUtra-sAnuvAda, adhyAya 7 mA 13. prabhAvika puruSAra paTTadharaelaDI. pa navA sabhAsadAnAM nAma muMbaI bhAvanagara Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir { ( ena. bI. zAha.) 33 ( rAjamala . bha'DArI ) 34 ( A. zrI vijayapadmasUri) 37 ( mauktika ) : 41 ( ena. khI. zAha ) 33, 44 ... prema.. hIrAlAla rasikadAsa kApaDiyA ) 45 ( kuMvarajI ) 49 ( kuMvarajI ) 50 -. maganalAla mAtIcaMda zAha ) para ...( praznakAra-devacaMda karazanajI-rAdhanapura ) 53 ( maganalAla mAtIca'da zAha ) pud muni rAmavijayajI ) pacha koDa (mAhanalAla dIpaca cAkasI) 61 - vIra sa, 2470 vikrama sa. 2000 For Private And Personal Use Only lAika membara vArSika membara navA jaina pa'cAMga jodhapurI zradhara zivalAlanA caDAMzuca upa cAMgane AdhAre ApaNe pALavAnI tithi yathAya sUcavanArA paMcAMga ame bahu varSoMthI banAvIe chIe te pramANe banAvyA che kAgaLAnI puSkaLa medhavArI chatAM kharIda karanAranI sagavaDa khAtara ame se nakalana rUA. 5) ane chUTaka nakalanA eka AnA rAkhela che. pesTeja juduM ( ame gayA aMkama batAvelI bhUlA A paMcAMgomAM sudhArelI che. ) Page #3 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir E . ts kakkA mAmA vahAnajJAnacAritrANi samyagdarzanajAna rIta = JUK 'T pustaka 60 muM mAgazara 3 ri saM. 240 aMka 2 je che | vi. saM. 2002 mokSArthanA prayaduM jJAnavRddhiH jAya(mudrAlekha) prabhu pAse yAcanA (enAM madhura svapnAM Aje bhulAya kayAMthI-e rAga. ) bhagavAna terA darzana, dIkhA A sevakane talapI rahyuM che dilaDuM, dIkhAvo A sevakane. bha0 1 rAga dveSa to haTAvI, karmo sabhI khapAvI, mukti vadhu varI hai, dIkhA A sevakane. bha0 2 saMsArarUpI A jaladhi, kamarAje kI badhI; sukhazAMti to kahAM hai ? dIkhA A sevakane bha0 3 corAzI lakSa yonimAMhi, kuTAya AMhi tAMhi; zuddha jJAna to nahi hai, dIkhAvo A sevakane. bha0 4 aba choDI moha mAyA, tuma daza karane AyA; ena. bI. adhIra huA hai, dIkhA A sevakane. bha0 5 mitro "pyAre jagatameM, hai kIdha baDA caMDAla; usko lapaTa jhapeTake, UMDe kuvemeM DAla. (1) nayanase nIro jinarAja saba, sune zravaNase gAna; nizadina rasanAro karo. kIrtana banI eka dhyAna. (2) ena. bI. zAha-bharuca For Private And Personal Use Only Page #4 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 10000thethththth 8 adharma kA vidhvaMsa acas .80000wooccooo- coommamod (tarja-khUba lar3I maradAnI vaha to, jhAMsIvAlI rAnI thI.) vIraprabhu mahAvIra jinhoMne, adharma kA vidhvaMsa kIyA / satya jJAna kA ravi prakaTA kara, mithyAtama ko naSTa kIyA // Teka0 // dharma nAma para mUka pazu, jaba yajJa meM home jAte the| yajJa yAjJa meM dharma batAkara, vipravarga harakhAte the / ese samaya meM vIraprabhu kA, kSatrIvaMza meM janma hucA / vIraprabhu mahAvIra jinhoMne, adharma kA vidhvaMsa kIyA ||sty0||9|| siddhArtha dulAre trizalAnaMdana, barddhamAna kahalAye haiN| carama tIrthakara zAsananAyaka, vallabha vizva kaddAye hai // bAlyakAla meM khela deva saMga, devoM ko bhI parAsta kIyA / cIraprabhu mahAvIra jinhoMne, adharma kA vidhvaMsa kIyA ||sty0||2|| vIra dhIra gambhIra prabhu kA, abhiSeka mahotsava karate haiM / zaMkA indra kI dUra haTAne, meragiri kampAte haiN| mahAparAkramI jAna prabhu kA, mahAvIra ! phira nAma dIyA / / cAraprabhu mahAvIra jinhoMne, adharma kA vidhvaMsa kIyA ||sty0||3|| dharma nAma para pazu saMhAra lakha, vIra ati duHkha pAye haiN| bhAratavAsI dharma bhulAkara, pApoM meM lipaTAye haiM / bhArata kI yaha dekha paristhiti, nizcaya mana meM zIghra kIyA / vIraprabhu mahAvIra jinhoMne, adharma kA vidhvaMsa kIyA sty0|||| indrabhUti aura agnibhUti, isa dharma ke ThekedAra huve / svarga mokSa kA sarTiphikITa bhI, dene ko tayyAra huve // vedoM kI usa satya smRti kA, artha nahIM anartha kIyA / vIragrabhu mahAvIra jinhoMne, adharma kA vidhvaMsa kIyA |sty0||5|| * yajJa yAza kA karanevAlA, ho dharmI kahalAyA thaa| yajJa yAna se vimukha huvA, vaha pApI mAnA jAtA thA / / eseM samaya meM yaza dharma hI, rASTra kA dharma banAya dIyA / vIraprabhu mahAvIra jinhoMne, adharma kA vidhvaMsa kIyA ||sty0||6|| jahAM dekho yahAM vipra bagere, yazoM kI dhUma macAI thii| parama punita isa bhArata bhU para, raktoM kI nadI bahAI thI / isI pApa ko zIghra haTAne, vIra prabhu kA janma huvA / vIra prabhumahAvIra jinhone, adharma kA vidhvaMsa kIyA ||sty0||7|| / For Private And Personal Use Only Page #5 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir // rAjapATa saba tyAga prabhuvara, saMyama ko apanAte haiN| moha zatru ko parAsta kara ke, Atama jyoti jagAte haiN| aniSTa haTAne phira bhArata kA, satyAmRta barapAya diiyaa| vIraprabhu mahAvIra jinhoMna, adharma kA vidhvasa kIyA |sty0||8|| hai Arya ziromaNi bhAratavAsI, soco aura vicAro to| sava ko sukha piyArA hai, phira kIsako duHkha vatAo to|| sava prANI meM nija sama Atama, isa kA nahIM kucha zAna kIyA / vIra prabhu mahAvIra jinhoMne, adharma kA vidhvaMsa kIyA ||sty0||9|| saya jIvoM ko apanA jIvana, adhika piyArA lagatA hai| jaisA duHkha apane ko hotA, vaisA unako hotA hai / dharma nAma para unakA jIvana-dhana phira kyoM baravAda kIyA ? | vIra prabhu mahAvIra jinhoMne, adharma kA vidhvaMsa kIyA |sty0 // 10 // adharma meM nahIM dharma manAo, satya vastu aba phicaano| adharma kArya kA prAyazcita karake, aisA zaba nizcaya TAno // nija samAna hai sarva AtamA, yahI tatva samajhAya dIyA / vIra prabhu mahAvIra jinhoMne, adharma kA vidhvaMsa kIyA |sty0||11|| hanana ko kahate haiM, hiMsA, nahIM hanane meM rahI ahiMsA / satya dharma hai yaha bhArata kA, hananArthaka saba mithyA hai| bhArata guru una indrabhUti kA, saMzaya sarva miTAya dIyA / vIra pramu mahAvIra jinhoMne, adharma kA vidhvaMsa kIyA ||sty0||12|| sarvaziromaNi indrabhUti the, aura bhI the paTadhara gyaaraa| saba kA saMzaya sarva miTA kara, ziSya banAyA hai pyArA // hiMsA cakra kA astitva miTAkara, ahiMsA kA pracAra kiiyaa| vIra prabhu mahAvIra jinhoMne, adharma kA vidhvaMsa kIyA |sty||13|| saba prANI ko abhayadAna deM, pApoM se mukta karAyA hai / bheda bhAva saba dUra haTA kara, saba ko phira apanAyA hai / / hiMsA vRtti pazu taka kI haTAkara, eka jagaha baiThAya dIyA / vIra prabhu mahAvIra jinhoMne, adharma kA vidhvaMsa kiiy| sty0||14|| . ahiMsA dharma se phira bhArata ko, prabhune zreSTha banAyA hai / bhArata kA saba pApa naSTa kara, mithyA timira haTAyA hai| . narka huI thI bhAratabhUmi, isa ko svarga venAya dIyA / vIra prabhu mahAvIra jinhoMne, adharma kA vidhvaMsa kIyA |sty15|| : na / For Private And Personal Use Only Page #6 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir wransfo restha dharma ahiMsA unnati kAraka, avanata saba hI haratA hai| isako jo jana hai apanAtA, unako zreSTha banAtA hai| pratyakSa pramANa hai isake gAMdhI, unako zreSTha banAya diiyaa| vIraprabhu mahAvIra jinhoMne, adharma kA vidhvaMsa kIyA ||styH||16|| tatva ahiMsA kA nahIM samajhe, vaha kAyara batalAte haiN| tattva samajhanevAle to, balavAna mahA kahalAte haiN| vIra nahIM mahAbIra jinhone, vIratatva pragaTAya diiyaa| vIraprabhu mahAvIra jinhoMne, adharma kA vidhvaMsa kIyA sty0||17|| sarvamAnya saMsthA bhArata kI, kAMgresa Aja kahAi hai| sarva ziromaNi netAoM kI, vallabha yahI manAI hai // bhArata ko AjAda banAne, zastra ahiMsA' mukhya kiiyaa| cIraprabhu mahAvIra jinhoMne, adharma kA vidhvaMsa kIyA ||sty0||18|| bhAratavAsI bhAI isa para, zaMkA sadA hI karate haiN| lAlA lAjapatarAya ke jaise, bhI praznottara karate the / narImAna se aura bhI netAne, gAMdhIjI se prazna kiiyaa| vIraprabhu mahAvIra jinhoMne, adharma kA vidhvaMsa kIyA |sty0||19|| zaMkAvAle saba bhAI ko, gAMdhIjI samajhAte haiN| kAyara nahIM calavAna ahiMsA, nizcaya phira karavAte haiN| vIra prabhu kI vIra ahiMsA, 'nahIM isako kAyara jAna liiyaa| vIra prabhu mahAvIra jinhoMne, adharma kA vidhvaMsa kIyA ||stynaa20|| ahiMsA mArga jo calate haiM, vaha nirbhaya ho kara rahate haiN| dina para dina balazAlI ho kara, zatru ko phira damate haiN| saba prakAra se svataMtra ho kara, jIvana meM vidhAma liiyaa| vIra prabhu mahAvIra jinhoMne, adharma kA vidhvaMsa kIyA ||sty0||21|| bhArata ko AjAda banAne, ahiMsA zastra uThAyA hai| gAMdhIjI ko isa thaddhA se, akhila vizva carAyA hai| saba zastroM ko nirvala karane-vAlo yahI mArga lIyA / vIra prabhu mahAvIra jinhoMne, adharma kA vidhvaMsa kIyA ||sty0||22|| astra zastra nAcuda bane, yaha cakra ahiMsA esA hai / duSTa vRtti ko parAsta kara ke, vijayI banAne jaisA hai| bhArata kA uddhAraka hai, aura zatruoM kA damana kIyA / vIra prabhu mahAvIra jinhoMne, adharma kA vidhvaMsa kIyA ||sty||23|| For Private And Personal Use Only Page #7 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org zrI praznasiMdhu (3) 75% racayitA--A. zrI vijayapadmasUri ( anusaMdhAna pRSTa 8 thI ) 25. prazna--ghAlanA pariNAmanu svarUpa zu ? uttara-sa'sArI jIvAnA je caDatA UtaratA pariNAma te dhAlanA pariNAma kahevAya. AvA Ayukarma bAMdhavA yogya ghAlanA pariNAma peAtAnI jiMdagInA amuka bhAgamAM ja thAya che, sadA thatA nathI; mATe ja AyuSya karma zrIvta karmonI mAphka vAraMvAra AMdhI zakAtu nathI, jo ke AyuSya karma ghAlanA pariNAme khaMdhAya che, te paNa peAtAnI jiM'dagInA( saMpUrNa AyuSyanA ) e bhAganI aMdaranA varSomAM thatA gheAlanA pariNAmathI AyuSyakamanA aMdha na thAya. vahelAmAM vahelA jiMdagInA be bhAga vItyA bAda ja ghAlanA pariNAme AyuSya karma ne baMdha thAya ane moDAmAM meADA trIje bhAga, navame bhAga vagere krame chevaTe chellA a MtarmuhUtte nizcaye dheAlanA pariNAma thatA hAvAthI jarUra AyuSyakarma ne! baMdha thAya. jyAre parabhavamAM javAnI lagabhaga kAMika UNu be ghaDI bAkI hAya, te chellu aMtarmuhUtta kahevAya. jo zubha pariNAmanI ke azubha pariNAmanI dhArA avicchinna caDatI ke UtaratI hAya, te AyuSya kama nA aMdha na thAya. AThamAM apUrvakaraNa guNasthAnakathI mAMDIne TheTha ayegI guNusthAnaka sudhI zubha pariNAma caDhatA haiAvAthI AyuSya karma na baMdhAya, e pramANe paDatA piraNAmanI bAbatamAM paNa samajI levuM. pahelA mithyASTi guNasthAnakathI mAMDIne mizra guNasthAnaka sivAyanA chaThThA pramatta guNusthAnaka sudhInA pAMca guNusthAnakeAmAM amuka samaye ja evA gheAlanA pariNAma saMbhave che. tevA pariNAma mizra guNusthAnake saMbhavatA nathI, mATe mizraSTi jIvA AyuSyakama mAMdhatA nathI ane tethI ve maraNu Nu pAmatA nathI. kahyuM che ke-" maiM samikhkho rU vAruM " sAtamA apramatta guNasthAnake devAyuSyane madha zarU na karAya, paNa chaThThuM guNaThANe zarU karyA Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir hai bhAratavAsI ! satya zraddhAse, vIra ahiMsA apanAo || dvepa kleza ko zIghra naSTa kara, prema paraspara phira cAho || nija samAna hai sarva AtamA, 'rAja' tattva pahicAna lIyA / vIra prabhu mahAvIra jinhoMne, adharma kA vidhvaMsa kIyA // satya0 // 24 // | jaba jaba hotA vizva meM, zreSTha dharma kA hAsa / Ate haiM mahApuruSa phira, karane dharma vikAsa // 25 // rAnamaha maMDArI-bAra ( mAtrA ) =>(37) For Private And Personal Use Only Page #8 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 38 A ' zrI jaina dharma prakAza [ mAgazara hoya te pUro karI zakAya. A apekSAe pahelAM pAMca guNa sthAnake evA ghelanA pariNAma saMbhave che " ema jANavuM. 25. ra6. prazna-pakrama AyuSyavALA jIvo parabhavanuM AyuSya kayAre bAMdhe ? uttara-je nimittathI AyuSya ochuM thAya te upakrama kahevAya. AvA upakamavaDe lAMbI sthitivALuM je AyuSya thaDA kALamAM gavAya te sepakrama AyuSya kahevAya. AvA sepakrama AyuSyavALA ja potAnA vartamAna bhavana AyuSyane jyAre trIjo bhAga bAkI rahe tyAre AgAmI bhavanuM (ahIMnuM AyuSya pUrNa thayA bAda je bhavamAM javAnuM hoya te bhavanuM ) AyuSya bAMdhe. A zeSa rahelA trIjA bhAgamAM je jIne evA delanA pariNAma thAya, teo ja parabhavanA AyuSyane baMdha karI zake. jeo e vakhate parabhavanA AyuSyane na bAMdhe, teo potAnA eDayuSyanA ATha bhAga gayA bAda navamA bhAge parabhavanA AyuSyane bAMdhe. e vakhate gholanA pariNAma na thavAthI kadAca parabhavAyune baMdha na kare, to satyAvIza bhAI bAkI rahe eTale pitAnA cAlu AyuSyanAM ra6 bhAga gayA bAda satyAvIzamA bhAge paraNavAyune bAMdhe. jeeA e samaye paNa ghelanA pariNAmane abhAva vagere kArane laIne parabhavAyuSyane na bAMdhI zake te chevaTanA aMtamuharta te jarUra parabhavanuM AyuSya bAMdhe; kAraNa ke dareka saMsArI jIva parabhavanuM AyuSya bAMdhIne ja pUrva bhavane tyAga karI AgAmI bhavamAM jAya, ema gaNadhara zrI sudharmAsvAmIjIthI tevIsamI pATe thayela Arya zyAmAcArya bhagavaMte banAvelA zrI prajJApanA sUtramAM jaNAvyuM che. tene pATha A pramANe-"siva tibhA, tamAramAra, rita timatamatamAre " A sUtranI TIkAmAM pUjayazrI malayagiri mahArAje paNa jaNAvyuM che ke-timA =trIjA bhAge, timatimA=navamA bhAge, tamAAtimAAtimAja=satyAvIzamA bhAge paraMbhavAryuSya baMdhAya vagere. A bAbatamAM keTalAeka AcAryane mata e che ke satyAvIzamAM bhAgathI akALa paNa chevaTanA aMtarmahatta su%I vibhADa kupanA karavI. 26. ra. prazna-nirupama AyuSyavALA jIvo kayA kayA jANavA? uttara--(1) asaMkhya varSanA AyuSyavALA yugaliyA manuSya ane tiya ca. ( 2 ) te ja bhavamAM mokSe janArA che. (3) nArakI (4) deva (5) covIza tIrthakara, 12 cakavatta, 9 vAsudeva, 9 baLadeva, 9 prativAsudeva e rIte 63 zalAkA puruSe -A badhA jI nirupama AyuSyavALA jANavA ema mahopAdhyAya zrI vinayavijayajI mahArAje lokaprakAzanI trIjA sargamAM bhavasthiti dvAramAM jaNAvyuM che. A bAbatamAM matAMtara jaNAvatAM tavAITIkAkAra jaNAve che ke-tIrtha kara, deva ane nAke upamathI mRtyu pAmatA nathI; bAkInA baMne rIte maraNa pAme che tathA ahIM jaNAvelA yugalikAmAMnA keI yugalikane uddezIne ema paNa ane che ke, keI yugalika-akarmabhUmimAM traNa palyopamanA AyuSyavALA For Private And Personal Use Only Page #9 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir aMka 2 je ] zrI prasiMdhu tirtha capaNe athavA manuSyapaNe upa hoya, te jIva antarmuhUrta sivAya bAkInA AyuSyanI apavartAnA kare." evA zrI malayagiri maMDArAje zrI karmaprakRtimAM jaNAvela 'bAjuvosa" rUlyA gAthAnI TIkAmAM jaNAvyuM che. e deva nArapha vagere pitAnA cAlu bhavanA AyuSyanA cha mAsa bAkI rahe tyAre parabhavanuM AyuSya bAMdhe. nAraka jIve utkRSTathI (vahelAmAM vahelA) pitAnuM AyuSya cha mahinA bAkI rahe tyAre ane jaghanyathI aMtamuhUrta bAkI rahe tyAre parabhavanuM AyuSya bAMdhe ema sarvAnuyogamaya paMcamAMga zrI vyAkhyAprajJapti(zrI bhagavatIjI)nA caudamA zatakanI pahelA uddezAnI TIkAmAM zrI abhayadevasUri mahArAje jaNAvyuM che. tathA upara " cha mahinA bAkI rahe tyAre parabhavanuM AyuSya vadhAya" ema je jaNAvyuM che te bAbatamAM-nirupakrama AyuSyavALA jI-pAtAnA 2jAyuSyane trIjo bhAga bAkI rahe tyAre ja parabhavanA AyuSyane bAMdhe, ema zrI lokaprakAzAdimAM jaNAvyuM che. ra7. 28. prazna--saMmUrNima manuSya kayAM kayAM utpanna thAya ? uttara-garbhaja manuSyanAM-1 vikAmAM, 2 mUtramAM, 3 baLakhAmAM, 4 lIMTamAM, pa uramAM, 6 pittamAM, cha vIrya mAM, 8 leAhImAM, 9 parsamAM, 10 mRtakamAM, 11 nagaranI khALamAM, 12 strIpuruSanA saMcAgamAM, 13 alaga paDelA vIrya pagalemAM, 14 lAbha ja manuSyanA mela parasevo vagere azuci padArthamAM saM'mUchima manuSya upaje che. temane mana na hoya tethI asaMsI kahevAya. tenuM aMgulenA asaMkhyAtamAM bhAga jeTaluM zarIra hAya, paheluM guNasthAnaka hovAthI mithyAdA ajJAnI kahAA che. temanuM AyuSya aMtarmahatta pramANu hoya che. teo aparyApta avasthAmAM ja maraNa pAme che, ema 'prajJApanA sUtranA pahelA prajJApanA padamAM manuSyaprarUpaNAmAM tathA lekaprakAza, karma graMtha TIkAdi aneka graMthomAM jaNAvyuM che. 28. 29 prazna-deva ane nArakIe anansara (cAlu bhava pachInA taratanA ) bhavamAM devapaNu ke nArakapaNuM na pAme tenuM zuM kAraNa ? uttara-je mukhya kAranI senAthI deva paNuM ke tAraka pazu pAmI zakAya tevAM mukhya kAraNe devAmAM ane naraka bhavamAM hotA nathI, mATe de aivIne anantara vAvamAM devapaNuM ke narakapAgu pAmatA nathI. e rIte nAraka che paNa narakamAMthI nIkaLIne anantara bhavamAM deva na thAya te nArakI paNuM na thAya, paNa teo vacamAM manuSyapaNe ke tiryacapaNe eka vAra upajIne pachInA bhavamAM devapaNa ke nArakapa' pAmI zake ema jaNAvavA mATe anantara bhavamAM teo deva nAraka na thAya che. zrI prajJApanA sUtra, lokaprakAza, jIvavicAra prakaraNAdimAM kahyuM che. 30. prazna je mukhya kAraNonI sevanAthI devapaNuM prApta thAya, tevAM kAraNe kathA kayA ? For Private And Personal Use Only Page #10 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 40 zrI jenuM dhama prakAza mAgarA uttara-1 sarAgasaMyama, 2 dezavirata, 3 supAtradAna, 4 avyakta sAmAyika, 5 bAlatapa vagere mukhya kAraNathI devapaguM prApta thAya. sarogasa yama vagerenI sAdhanA devo tathA nAraka jI karI zakatA nathI mATe teo anantarabhavamAM devapaNuM pAmI zakatA nathI. A prasaMge devAyuma bAMdhavAnA 15 kAraNo khAsa jANavA joIe. te saMvegamAlAmAM jaNAvyAM che. 31. prazna-kayA kyA mukhya kAraNonI sevanAthI nArakapALuM pamAya ? uttara-mahAraMbha, mahAparigraha vagere mukhya kAraNonI sevanAthI nArakapaNuM prApta thAya. AvA kAraNAnI sevanA deve tathA nAraka cho tIvra saMkalezathI karI zakatA nathI, mATe deve ane nAraka cho anantara bhavamAM narakapaNuM na pAmI zake. tIvra puNya karmane baMdha karAvanArAM sAdhana nathI devabhavamAM ne nathI naraka bhavamAM ema tIvra pApane baMdhAvanArAM sAdhane paNa te bane bhavamAM hotAM nathI. A muddAthe kahyuM che ke-" Davevannati sAMg nArA sevA 5 ne ? prasaMge narakamAM javAnA 15 kAraNo vistArathI saMvegamAlAmAM jaNAvyA che. te yAda rAkhIne tevA kAraNethI alaga rahevuM emAM ja Atmahita samAyuM che. 31. 32. prazna-cAra prakAranA dezamAM pahelAM " bhavanavAsI de * kadAA che. ahIM "mavanavAsa " zabdanI vyutpatti kaI rIte zAstramAM jaNAvI che ? uttara-je deve bhavanamAM rahevAnA svabhAvavALA hoya te bhavanavAsI kahevAya. A vyapatti bhavanapatinA daze bhedamAM na ghaTI zake, paNa avRkumAra sivAyanA nava bhedamAM ghaTI zake che, kAraNa ke nAgakumAra vagere nava nikAyanA devA ghANuM karIne bhavanomAM vizeSa kALa (vadhAre samaya) rahe che, ne kaI vakhata AvAsomAM (paNa) rahe che. AnAthI UlaTI sthiti (svarUpa) asurakumAra devAmAM hoya che. eTale teo ghaNe vakhata AvAsamAM rahe che ne kaI kaI vakhata bhavanamAM paNa rahe che, ema zrI prajJApanA sUtranA pahelA prajJApanA padamAM devaprajJApanAmAM TIkAkAra zrI malayagiri mahArAje jaNAvyuM che, te pATha TUMkAmAM A pramANe jANavo. ___ " bhavaneSu vasantItyevaMzIlA bhavanavAsinaH, etad bAhulyato nAgakumArAdyapekSayA dRSTavyaM / / te hi prAyo bhavaneSu vasanti kadAcidAvAsepu / / asurakumArAstu prAcuryeNAvAseSu kadAcid bhavaneSviti // " 33. prazna-bhavana ane AvAsanuM svarUpa zuM ? uttara-bhavanane bahArane bhAga geLa ne aMdarano bhAga samarasa, tathA nIceno bhAga kamalanI kaNikAnI jevo hoya ne AvosanI aMdara meTA maMDapa hoya che, ema zrI prajJApanA sUtranI TIkImAM jaNAvyuM che. ( cAlu ) For Private And Personal Use Only Page #11 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir vIvilAsa (7)(12) na gaNI japamALA eka, nAtha nirjana nAmanI ra A saMsAramAM kaMcana ane kAminIne dhanya mAnI, paisA ane kuTuMbanI AAsanAvAsanAmAM jIvananI sapUtA mAnI, paisA meLavavA, vadhAravA ane taLavavAnA kAryane jiMdagIne! sAra mAnyo,paNAnI ane dharatI, dhananI ane kuTuMbanI ciMtAmAM tena vicAra karavA e ja sAra tattva gaNyu; paNa e kayAM sudhI potAnAM che? keTalAM rahevAnAM che? tene ane potAnA saMbadha vastugate kevA prakArano che ? ene prANI vicAra karato nathI. e sIttera varSanI vaye paNa saravaiyAM kADhyAM kare che ane arthAvagaranI kuTuMbanI ciMtA karyA ja kare che. e ciMtA, vicAraNA ane goThavaNamAM Akho vakhata jAya che. maLe te LavavAnI ane na maLe tA meLavavAnI aneka geAvaNa, bhAMjagaDa ane pAsA gaThavavAmAM savAranI rAta paDI jAya che. divase, mAsA ane varSAM cAlyAM Aya che ane game teTalI merI vaya thAya te paNa emAM zAMti vaLatI nathI, sthiratA AvatI nathI ane UlaTI ya vadhatAM dhana sagrahu karavAnI icchA vadhAre tIvra banatI naya che. kuTuMbaciMtAmAM vadhAro thavAnA prasaMge vadhatA ya che. nAnapaNamAM mAtra potAnI ja ciMtA hAya che paNa meTI uMmare javAbadArI vadhatI jatI dekhAya che, lipaNAnA mAddha vadhatA jAya che ane murabbIvaTa namatI jAya che. eTale dhana, mAla, ghara, kuTu`banI vicArasArapradhAnatA ekadare vadhatI ja jAya che ane vayanA vadhArA sAthe emAM paNa vadhAre ja thatA jAya che. A jIvananA hetu zuM? ahIM zA mATe ? A badhI goThavaNu ane yAjanA pete UbhI karelI che ke emAM kAMi taththAMza che? e sthAyI che ke vinAzI che? emAM kAMI akkala jevI vAta che ke mAtra gatAnugatikatA che ke AMdhaLA mAtu che? AvA vicAra paNa bhAgye ja Ave che. kAi vAra evA vicAra adara ne aMdara jhabakI jAya te pA. aMdara ja zI jAya che. kAraNa Adarza ja maLe nahi ane AdarzanI kAi vAra vicAraNA karI hoya te tene sevavAne ke tene vAraMvAra AMtaracakSu sanmukha rAkhavAne! prasaMga ja sAMpaDe niha. AvI dazA che, eTale astavyasta jIvana game tyAM dhasaDAi jatuM dekhAya che ane pavana pramANe vAyare caDhI ADu avaLuM ke AghuMpAchuM thayA kare che. bALapaNanI parAdhInatAmAM, juvAnInA divAnApaNAmAM, vepAradhaMdhAnI jALamAM, 1. vIravilAsanI mALAnI A saMkhyA che. dareka lekha svataMtra hAi AgalA lekhanA saMbaMdha vagara vAMcI zakAya tevI tenI yAjanA che. A lekha AgalA lekha naM. 11 nA uttarA hovA chatAM svataMtra che. 2. bAra vratanI pUjA paikI pAMcamA paritraparimANa vratanI chaThThI dhUpapUjAnI trIjI gAthAnuM bIjuM caraNe. For Private And Personal Use Only Page #12 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 42 zrI jaina dharma prakAza | mAgazara rasagAsaMbadhIonA vedha jALavavAmAM, phaTAdAra zeTha uparInA DhaMgadhaDA vagaranA hukamane amala karavAmAM, dhana meLavavAnI bAjue goThavavAmAM, na maLe to tenI ciMtAmAM, maLI jAya to tenI jALavaNInI gUMcavaNImAM, jarA ochuM thaI jAya to jANe pitAnuM ja kAMI kharekha gumAI gayuM hoya tenI vimAsaNamAM samAja saMrathA ke dezanA maMDaLamAM sthAna meLavavAnA talasATamAM, maLI gayuM hoya te tene jALavavAnI khaTapaTamAM ane AvI AvI yULa bAbata mAM athavA aihika bhAvomAM vakhata jAya che, paNa pite koNa ? zA mATe ? ane kyAMno ? athavA pitAne A sarva vastu, snehI sagAM ke bhAve sAthe saMbaMdha keTalo ? ane kyAM sudhI ? ene prANI vicAra karato nathI. e te AMdhaLe baheruM kUTaye ja jAya che, saMsArarAgamAM lapaTAthe ja jAya che ane nakAmAM prayAsamAM valakhAM mAryA ja kare che. A cetana pate paramAtmA che, enAmAM anaMta jJAna, darzana, cAritra, vaya, upayoga bharelAM che, hAMsI ThAMsIne bharelAM che, pitAne svAdhIna che, prayAsathI prakaTa karI zakAya tevAM che, sAcA ramAnaMdanAM sImAcihno che, anaMta kALa sudhI potAnAM banAvI zakAya tevA che, sarva upAdhithI para che ane pitAmaya che ene ene vicAra AvatA nathI, e vAtanI ene pichAna thatI nathI, e vAta enAmAM jAmatI nathI. e Amika guNa svAdhIna che ane mahAmUlyavAna ratnA, ana khajAne aMdara bharele che tenI pIchona vagara prANI jyAM tyAM rakhaDavo kare che, kAra dvAra bhaTakayA kare che, dhULa sukhamAM AnaMda mAne che ane bAhyabhAvamAM lapeTAI jAya che. e saMdarane khajAne kema jame ? kayAre jAme ? kema hastagata thAya ? te vicAravAnuM che. prayama e khajAnAne oLakhavA joIe, pachI ene vikasAva joIe ane tyAra pachI ene svAdhIna karI emAM mananI sthiratA karavI joIe. ene upAya che ? jeNe e khanane svAdhIna karyo che tene Adarza sanmukha rAkha. e na thAya te khajAne meLavavAnI tamannA lAge teTalA mATe je paramAtmAe e khajAne prakaTa karI tanmaya jIvane jIvyuM che, anaMta AnaMdamaya sthiti prApta karI che ane dhanya dazAe pahoMcI gayA che tene Adara spaSTa kare, te Adarza chavA prayatna kare ane te Adarza teTalA mATe hRdaya sanmukha rAkha. Ane mATe "pa" e prAthamika mArga che. Adarzane khyAla karI ene vAraMvAra saMbhAve, ene yAda kara, enA maya thaI javuM ane UMghatAM, besatAM, jAgatAM ke haratAMpharatAM e Adarza sanmukha rahe evI goThavaNa karavI, ApaNe sarva saMga tyAga karI anaMta AnaMda prApta karo heya te nirajana nAthane hRdaya-cakSu sanmukha rAkhavA ghaTe, tene niraMtara vanapa karavo ghaTe, tene mATe tamannA lagAvavI ghaTe ane tene vAraMvAra vicAra karo ghaTe. A rIte Adarza siddhi thAya che. A jApa mATe japamALAnI bejanA hoya che, 108 maNakAnI mALAne japamALA (navakAravALI) kahevAmAM Ave che. koI nava ke aDhAra pArAnI paNa banAve che. cAlu vyavahAra 108 pArAne che. e pArA eka eka mUkAtA che ane mArA paramAtmAnI yAda thatI For Private And Personal Use Only Page #13 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir aMka 2 je ] vIvilAsa 4 Aya. AvA napa prathama anyatra citta dvAya tema gaNavAmAM Ave te paNa tethI ane ekAgratA thAya che ane aMte Adaza tarapha prata thAya che. sthaLanI rAMti hoya ane potAnA zarIra tathA kapaDAMnI zuddhi hAya te jApa japatAM ekAgratA uttarAttara vadhatI jAya che ane Adarza sanmukha thatA jAya che. aMte enAthI dhyAtA, dhyeya ane dhyAnanI ekatA thai jAya che ane pote Adamaya atI jAya che. e sthiti te! aMte prApta thAya che, paNa ApaNI dazA kevI che te have jue. ane tA saMsAranI evI laganI lAgelI hoya che ke ene AvI eka japamALA gaNavAnI paNa phurasada maLatI nathI. e enA saMsAravahevAra ane vepAradhaMdhAmAM ke neAkarIcAkarImAM eTalA mazagUla thai gayela hoya che ke AkhA divasamAM ke rAtre sutA sudhImAM ene eka japamALA gaNavAnA paNu samaya maLatA nathI. ene vyAvahArika aneka kAma adhUrAM mUkavAM paDe che ane a Mte thAkIne U~dhI jAya che. paNa pote kANuM ? kayA mAdaze' ahIM jhUke che ? ane A badhuM meLavI meLavIne mUkI jaze tenuM zuM thaze ane kANu khAze ? e vicAravAnA ke enuM pRthakkaraNa karavAno jarA jeTalA ya samaya ene maLatA nathI. e te! AMkha mIMcIne zukrAgye jAya che ane kAda vAra gheADAne caNA khAtAM kAMkarA Ave tyAre jema ceka ema jhabakI jAya che. bAkI e te potAnAM mAtelAM vyavahAramAM rAcelAmAcelA rahe che. japamALA gaNavI eTale peAtAnA sAcA svarUpane yAda karavu,peAtAnA Adarzone sanmukha rAkhavA, potAnA aMtaryAmI sAthe ekatAne ramaNa karavu, pAtAnA ane parA sabaMdha vicAravA, peAtAnA kharA sabaMdhane samajavA ane parane para tarIke pIchAnI tene te tarIke samajavu. mALA gaNavAnA uddeza potAnA Adarzone sanmukha rAkhavAnA che. mALA gaNavI eTale pArAne paTapaTAvI javAnI vAta nathI, paNa A bhAine te| vyavahArathI mALA pheravavAno ja samaya maLatA nathI. AkhA divasa ke rAtamAM paramAtmatattva vicAravAne kaeN pote ahIM zA mATe che ane vastugate koNa che ene! khyAla karavAnA ja vakhata maLatA nathI eTale pachI ene nisvAra ja kayAMthI thAya? e te peAtAnA dhaMdhA, vepAra Tre nokarImAM mazagUla banI rahe che athavA taddana ALasamAM paDyo rahe che, paNa AkhA divasamAM eka paNa mALA japatA nathI. jApano mahimA te bahu bhAre che, emAM pragati karatAM karatAM teA prANI dhyeyamaya thai jAya. Ane jyAre aMdara ajapAtapa cAle tyAre tA mALAnI paNa jarUra na rahe. paNa e divasa kayAM ? A / jApa japavAnA paNa vAMdhA, tyAM ajapAApanI vAto zI karavI ? kAne nhADhe karavI ? kAnA sabaMdhamAM karavI ? kAMi na banI zake te AkhA divasamAM navakAravALI-mALA eka be vAra pheravAya te paNa kAMika tA kuNAza jarUra rahe, eTalA samaya vacana ane kriyA para aMkuza jarUra rahe ane abhyAsathI mana para paNa kAbU AvatA jAya. dhyeyanI spaSTatA hAya to maneyane aMge te khUba sAtha Ape che ane eka vAra gADuM raste caDhI jAya to pachI echI vadhatI gatie. Akhare dhArela ThekANe paheAMcI javAya che. paNa A lAIne te dhanamAla sabaMdhItA, gharabAra, vADI-vajiphAne!, putra, strI ane For Private And Personal Use Only Page #14 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir zrI jaina dharma prakAza T mAgarAra sagAMvahAlAMone e mAla lAge che ke ene anaMta mUlyavAna mahAdhananI kiMmata ke pIchAna thatI nathI. e pitAnA karamaTAmAM ke niSkriyatAmAM rAomAM rahe che ane saMsAracakkaramAM paDI jaI mAMdo paDe che tyAre hArIne besI jAya che. pachI vila karavAno vicAra kare che, hAthe na kharacI zake tene badale vALavA prayatna kare che, aneka prakAranA pazcAttApa kare che ane kadAca zuddhi hoya te sAcI mUMjhavaNa paNa dekhADe che. A sarva arthavagaranI vAta che, vagaravicAryuM gALela jIvananAM rodaNAM che, dara dezI vagara khaDakelA DhagalAonA pakAra che, vicAra vagara karela deDAdoDInAM AmaLAM che. mammaguzeThane senAnA baLada hatA, ekanuM zIMgaDuM' adhUruM hatuM. hIrAmANekathI jaDela baLada hovA chatAM ene saMpatti adhUrI lAgatI hatI, paNa enA nasIbamAM te tela ne coLA ja hatAM. bIjI cIja ene bhAvatI nahotI ane khAya te pacatI paNa nahotI. AvA mammaNazeTha ApaNe ghaNA joIe chIe. e vAparI paNa zake nahi ane ApI paNa zake nahi. ene navakAravALI gaNavAnI te vAta zI hoya, paNa ene dhana sivAya duniyAmAM bIjI koI vAta sujatI nathI. ene rAtre bAra vAge paNa nadImAMthI lAkaDAM kheMcavAnAM ja hoya che. AvI dhananI sthiti che, AvI saMsAranI sthiti che, AvI sagapaNa snehanI sthiti che. prANI enI adhImAM paDI jaI svane paNa bhUlI jAya che, ene ahIM mUkI javAnA che e vAtane paNa vismara, jAya che. AvI tRSNAthI eAsaravA bhagavAnane oLakhavAnI, enI japamALA japavAnI, ane vAraMvAra e Adarzane yAda karavAnI jarUra che. jApa enuM kAraNa bane che ane na AvaDe te jApa japatAM paNa zeTha devADe gayA che evuM kahevarAve che. niraMjana nAtha thavuM hoya to jA5 prAthamika mArga che ane Adarza ne lAyaka thavA mATe suMdara upAya che. rAganI cIkAzane meLI pADavA, kuTilatAne narama karavA, pAkI vaLagaNane DhIlI karavAnuM prabaLa kAraNa jApa hAI kavi niraMjana nAthano jApa karavA bhalAmaNa kare che ane AkhA divasamAM eka paNa mALA na gaNI zakanAra bhavAbhinaMdInA saMbaMdhamAM zAkedgAra kADhe che. A sarva pazcAttApanI kabUlAto che, mAge caDhanAranI prAthamika bhUmikA che, svane oLakhavAnA mAge caDhavAnI dazA che ane nijatArthatA prApta karavAnA dvAranuM uddaghATana che. AvI pazcAttApanI dazA paNa virala che, paNa chatAM kartavya che, khUba vicAraNA maLe che. ane parama zreya sAdhanAra he' AdaraNIya che. mauktika dahA-yahI prArthanA kare hamezAM, cahI mAga varadAna; janma janma terI bhakti karake, masta rahuM bhagavAna. 1 jIvana tere caraName, sepa dIyA jinarAja aba yA mujake phI hai, mIla gaye tAranAra. 2 dekha rahA kayA nayanase, jIvana jANu aNumela; ceta ceta mana mukharo, jina nAma vinA mata bela. 3 --F - ena. bI. zAha For Private And Personal Use Only Page #15 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir keTalAka nyAya ( beo. hIrAlAla sikadAsa kApaDiyA ema. e. ) bhAva- nyAya ' zabdanA aneka artho che. ATaeNkRta saMskRta-aMgrekAzamAM enA cauda atha ApelA che. e paikI 4 a popular maxim, an opposite illustrution, illustration " evA je AmA arthe tyAM apAyelo che e ana prastuta che. sAthe gujarAtI joDaNIkAzamAM ' nyAya ' zabdanA pAMca aA jovAya che, emAMtA "daSTAMta; kahevata udAharaNa: kAkatAlIya nyAya" e artha ahIM abhipreta che, ja ke e ardhamAM temaja aMgrejImAM sUcavAyelA amAM paNa kaMika khAmI rahe che; kemake nyAya eTale udAharaNa ema ja nahiM, paNa udAharaNanA bhAva karatAM emAM vizeSa bhAva che-- saMkSiptatA ane sacoTatA paNa che. A hakIkata kahevata ke lokokti evA je nyAyane arthe karAya che tene aMge paNa kahI zakAya; kAraNa ke dareka kahevata e kai nyAya nathI temaja dareka nyAya e kahevata paNa nathI, jo ke baMnenI pAchaLa anubhavatA paDyA che. vizeSamAM amuka amuka nyAyeA amuka amuka kahevatomAMthI udbhanA hAya ema lAge che; te pachI e e ekArthaka ja che. ema kema kahevAya ? uddabhava-kAi eka bAbatano nirdeza karatI veLA te zenA jevI che e darzAvavA mATe amuka sa`sAdhAraNa ane sarvasaMmata niyamane-ghaTanAnA ullekha karavAnA prasaMgamAMthI nyAyate udbhava thayA haze ema lAge che. A ghaTanA e nyAyanI pUrvabhUmikA che, nahi ke sa` nyAyAnI. AvI paristhitimAM nyAyane utpatti samaya kayeA enA aMtima uttara Apavo ae azakaya nahi te! duHzakaya te cheja; kemake eka tA atyAra sudhImAM keTalA nyAye udbhavyA che-ullekhAyA che te jANavuM joie ane e dareka nyAyamAM kaye paDelA che e paNa nakkI thavuM joie. AthI ahIM keTalAka nyAyenA graMthastha sAhityamAM nirdeza joi sthULa anumAna dorI sate|Sa mAnavo paDe che. nyAyeAtI je vividhatA ane vipulatA prAcIna bhAratIya sAhityamAM jaNAya che te sUtrAtmaka zailI taraphanI te samayanA lakAnI siMca ane nirIkSaNuzaktine AbhArI che. kSetra-vyAkaraNazAstra, alakAra zAstra ane tattvajJAnanA graMtho e nyAyeAnuM priya kSetra che, kema ke tyAM e meAjathI mahAlatA jovAya che. arthAntaranyAsa ane udAharaNa e e nyAyane jotA khArAka pUrA pADe che ane e vaDe nyAya deha pASAya che, AthI te koI kAi vAr nyAyanA darzana kAvyamAM nATakAmAM paNa thAya che. udAharaNAthe mRcchakaTika( 10-60 ) thI ' :ntrabaTikA ' nyAyanA nirdeza che e hakIkata huM sUcavu` chuM. ApaNA bhAratIya sAhityanA savardhanamAM ane sarakSaNamAM rainAnA paNa bauddho ane vaidikAnI peThe sabaLa DissA che. jaina sAhitya tarapha najara karatAM yAkinI mahattarAnA For Private And Personal Use Only Page #16 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org 46 zrI jaina dhama' prakAza [ mAgazara dhanu tarIke potAne oLakhAvanAra ane Adhunika vidvAno paikI moTA bhAganI mAnyatA muLa I. sa. 700 thI . sa. kada nA gALAmAM thai gadhelA haribhaDyurie anekAntajayapatAkAmAM keTalAka nyAyAnA spaSTa ullekha karyA che. emanI pahelAnI kAi jaina kRtimAM evA sAkSAt nirdeza vAMcyAnuM mane sphuratu nathI. AcAra nAmanA pahelA aMgamAM je 'aMdhakaTako' zabda vaparAyelA che ene jo nyAyasUcaka gaNIe te eka rIte vicAratAM cheka mahAvIrasvAmInA samayathI jaina kRtimAM nyAyane sthAna apAyu che ema kahevAya. haribhadra siranI pachI thayelA aneka AcAryoe nyAyetA nirdeza karyAM che e jANItI vAta che. Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir A pramANe ApaNe jaina sAhityanA paNa vicAra karazuM to jaNAze ke kevalAdvaitanA puraskartA ane pre, kIcanI mAnyatA pramANe i. sa. 788 mAM janmelA zaMkarAcArya bAdarAyaNakRta brahmasUtra yAne zArIrakasUtra upara je bhASya racyuM che temAM temaNe keTalAka nyAyeAno ullekha karyo che. emanI pahelAnI kAi ana kRtimAM emanI jema puSkaLa nyAyanAM nirdeza karAyeA hAya tA te mArA jANavAmAM nathI; bAkI nyAyeAnA ullekha te che. RgvedamAM ane brAhmaNAmAM kahevata najare paDe che. paNa emAM kAi nyAya spaSTa ullekha jaNAto nathI. bRhadAraNyaka ( a. 4,,. 3 ) mAM AtmaivAsya jyotimavartati ' evuM je vAya che tenA uparanI TippaNImAM zrI dattAtreya kAlelakare kahyuM che ke " bArathI zarU karIne aMdara brAhmA sudhI AvI pAMcyA. ema karavAnuM kAraNu upAsanAnI STi che. Ane adhartAAnanyAya kahe che. 'dhatIne jhINA tArA batAvavAne mATe pahelAM mhoTA-sthUla tArA batAve che ane dhIme dhIme aruMdhatI tarapha lai jAya che. ' mImAMsAsUtra (1-2-4) uparanA zAyarabhASyamAM, vAtsyAyananA kAmasUtramAM ane taittirIya prAtizAkhya( 2-51, 4-4, 13-3 )nA bhASyamAM nyAyasUcaka ullekha che. anekAntajayapatAkAmAM je nyAyane nirdeza che te nIce mujaba che : (1) juvo kSitAraniyamanyAya ( khaMDa 1, pR. 56 ) ( 2 ) mAyAnoDhakanyAya (ut's 2, Y. 202) A uparAMta bInna khaMDa (pR. 168) mAM "piAcamavAta pitRvanasamAzrayaLam evA je ullekha che tene paNa nyAya gaNIe te nyAyanI saMkhyA traNunI cAya chaeN. anekAntajayapatAkAnI svApanna vyAkhyAnA TippaNa(kha. 2, pR. 178) mAM enA karyAM municandrasUrie ' dAsIgardabha ' nyAyanA ullekha karyo che, AyAranI TIkAmAM zIlAkasUrie paNa nyAya viSe sAro karyo che. kemake enI i. sa. 1935 mAM chapAyelI AvRttimAM 17 A patramAM " kAkatAlIya, ajAkRpANIya, Aturabhekhajaya ane adhakaTakIya'nA ullekha che, jo ke tyAM e kAi zabda sAthe 'nyAya ' zabda vaparAyelo nathI. * '; 1, maiM te brAmya valaya TevA: ' (4-37-11 ), For Private And Personal Use Only Page #17 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org aMka 2 jo ] keTalAka nyAya 47 vadha mAnasUrie je guNaratnamahAdava nAmanuM vyAkaraNa svApanna vRtti sAthe i. sa. 1141 mAM racyuM che temAM nyAyo che. vaLI navAMgI vRttikAra abhayadevasUrie paNa aMgAnI TIkAmAM nyAyanA nirdeza karyo che. dAkhalA tarIke paNDAvAgaraNanI TIkAmAM coreluM nirdeza:( patra 3 ) ane taravameva cAlyA ( patra 4 jJA ) ema e nyAyeAnA ullekha che. sammaIpayaraNanI paMcAnana abhayadevasUriSkRta vyAkhyA( pR. 55 )mAM 'kAkatAlIya' nyAya nirde zAyelA che. I. sa. 1173 mAM 84 varSanI ummare ge saMcarelA kalikAlasarvajJa hemacand sUrie paNa nyAyano nirdeza karyo che. dAkhalA tarIke emaNe pramANamImAMsAnI svApadmavRttimAM draviDa DakalakSaNa ' nyAya ( a. 1, A. 2. su. 2 nI vRtti ) ane 'dhAcitakamaMDana' nyAya (a. 1, A. 1, sU. 8 nI pitta) ema e nyAyenA nirdeza karyA che. Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir gurvAvalI pramANe vi. sa. 1327( i. sa. 1271 )mAM svarga sacarelA deve harie paNa kamapratyenI svApara TIkAmAM keTalAka nyAyeAnA ullekha karyo che. dAkhalA tarIke kammavivAganI TIkAmAM ' kSoratIra ' (pR. 1 ), yoddeza nirdeza: ( pR. 6 ) * madanaEAdrava ' ( pR. 70 ) e nyAyanA ullekha che. ' kAlikanalika ' nyAya paNa krAi kagraMthanI TIkAmAM nirdezAyela che. evu mane sphure che, ( 2 ) bandhAsanyAsa: ( ph ) ardhanaratIyAya: I. sa. 1292 mAM pUrNa karAyelI syAdvAdamajarImAM enA kartA mallipeNasUrie vividha nyAyone nirdeza karyo che. AnI jagadIzacandra zAstrIdArA sapAdita AvRttimAM lagabhaga antamAM pU. 27 upara nIce pramANe vIza nyAye rajU karAyA che. ( 1 ) aditsorvaNijaH pratidinaM patralikhitazvastanadinabhaNananyAyaH ( 4 ) hato vyAghra kUtatarI ( 5 ) ityAdi cahuvacanAntA gaNasya saMsUcakA bhavanti (6) utsargApavAdayorapavAdo vidhirvalIyAn ( 7 ) upacArastattvacintAyAmanupayogI ( 8 ) zaniIhiAnyAya: ( 9 ) ghaTaku prabhAtam (20) ghaTADhAhAnyAya: 1. 3-195 nI vRttimAM * anyakavIya ' nyAya samAvAyA che. A nyAyasUcaka zabda yazastitraka( 2-15 )mAM vaparAyele che. For Private And Personal Use Only Page #18 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir zrInAtha [bhAgasara (11) DamarukamaNinyAyaH (12) taTAdarzizakuntapotanyAyaH (13) tulyavalayorvirodhaH (14) na hi dRSTe'nupapannaM nAma (15) stenabhItasya stenAntarazaraNasvIkaraNam (16) sarve gatyarthA jhAnArthAH (17) sarva hi vAkyaM sAvadhAraNam (18) sAdhanaM hi sarvatra vyAptI pramANena siddhAyAM sAdhyaM gamayat (19) sApekSamasamartham (20) sundopasundanyAyaH A paikI keTalAka nyAya gaNAvyuM ke kema e prazna uThAvI zakAya tema che. digaMbara sAhityamAM paNa nyAya jovAya che. dAkhalA tarIke puSpadaMte ane bhUtabalie racelI chakakhaMDAgamanI vIrasena AcArya kRta dhavalA TIkAmAM nyAya che. atyAre mArI sAme enA cethA ane pAMcamA vibhAga che. cothAnA pariziSTa( pR. 27)mAM pAMca nyAyekita apAyelI che, temAM bene nyAya tarIke spaSTa ullekha che, jyAre bAkInAno nathI. vizeSamAM ahIM saMskRtamAM temaja pAIya( prAkRta )mAM paNa nyAya apAyelA che. A vAta A nyAye huM nIce mujaba rajU karuM chuM e uparathI jaNAze. (1) ' avayaveSu pravRttAH zabdAH samudAyapvapi vartante' iti nyAyAt / (2) gauNamukhyormukhya sampratyayaH ' iti nyAyAt / (3) khIrakuMbhassa madhukuMbho vya / (4) gimhakAlarukkhachAhIva / / (5) jahA uddeso tahA Niddeso / pAMcamA khaMDanA piizaSTa pR. 33 )mAM cAra nyAno ullekha che. temAMno bIjo jAya te cothA khaMDamAM apAyele pAMcame nyAya che. bAkInA nIce mujaba che. (1) egajogaNiddivANamegadeso NANuvaTTadi / (2) kAraNANusAriNA kajaNa hodavyaM / / (3) samudAesu payahAgaM tadegadese vi pautti daMsaNAdo / A paikI pahelI be paMkitaonA ullekhamAM nAtha ( saM. nyAya ) zabda vaparAyela che. kapUramaMjarImAM 'mAthe sAthe ane vaida dezAntaramAM' e matalabane nyAya pAIyamAM che. A bhAvArtha mudrArAkSasamAM paNa pAIyamAM che. (yA) For Private And Personal Use Only Page #19 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra 1 2 3 5 7 . G 10 11 12 13 A tapamAM pahele mahine eka upavAsane pAraNuM, khIje mahine e upavAsa ne pAraNuM, ema seALame mahine sALa upavAsa ne pArANyuM, ema caDatu caDatu karavAnu che. ekadara A tapa soLa mAsanA athavA 480 divasane satata karavAnA che. temAM 407 upavAsa ne 73 pAraNA thAya che, eTale kula divaso 480 thAya che. A pramANe-- keTalA upavAsa keTalI vAr 14 15 16 guNaratna saMvatsara tapa calcu 15 10 www.kobatirth.org EUR 5 Y 3 3 3 3 3 * * * J 20 24 24 25 24 21 24 27 30 33 24 26 kula upavAsa kula pAraNA 15 15 60 - 49 )trI na Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir da 5 4 3 3 3 3 For Private And Personal Use Only kula divase. 30 30 32 30 30 24 27 30 30 32 34 407 73 480 A taSa sAdhu zrAvaka anene karavAnA che, paraMtu AgADha che, vacce mUkI zakAtA nathI. guNaNuM 'guNaratnama vatsaratapase namaH ' e pramANe gaNavuM. tevI vIza navakAravALI gaNavI. sAthIo, khamAsamaNu vigere mAra mAra karavAM. udyApanamAM meTA snAtrapUrvaka jinapUjA, saMghapUjA, sAdhupUjA vigere yathAzakti karavu . A tapa zrI vIraprabhunA ziSya skaMdaka munie karyA che. A tapamAM pAraNe zuM karavu te kahela nathI, paraMtu ekAsaNuM saMbhave che. A tapa A kALamAM keTalAka munie karI zake teve che, paraMtu AgADha hovAthI eTale temAMthI nIkaLAya ja nahIM ane nIkaLAya teA pharIne thai zake ja nahIM tevA hAvAthI vicAraNIya che. kuMvarajI Y_*_* &__ 3ra Page #20 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir STENKEIKEIKKIKEKEKAIKIKUKS A samakatadRSTi jIva kevo hoya ? A LEIKEIKEIKO OIKEIKEIKY samakitadaSTi zabda nalIno pAribhASika che. sAmAnya rIte te samyaguNi eTale yathArtha daSTi evo artha thAya, paNa jenazAstramAM saMmati vyavahAra ne nizcaya ema be prakAranuM kahyuM che. zuddha devagurudharmanI parIkSApUrvaka dRDha zraddhAvALuM samakita te vyavahAra samakita, nizcaya samakitanuM te kAraNe che. nizcaya samakita te mehanIyakarmanI sAta prakRtinA kSaya, pazama ke upazama thavAthI thAya che. te Atmika guru hovAthI tene viziSTa jJAnI ja jANI zake che. ApaNe te A nIce lakhelA guNAthI temaja samakitanA 67 bolanI sajajhIyamAM batAvelA de athavA guNAthI samajI zakIe chIe. jena zAstra te nirapekSapaNe kahe che ke jemAM kiMcit paNa rAga, dveSa ke mehujanya doSa na hoya te deva, kaMcanakAminathI sarvathA nyArA, saMsAramAM anAsakta ane temanA AcArane vizuddhapaNe pALanArA te gura ane ahiMsA, satya, asteya, brahmacarya ane saMtoSa jemAM mukhya che e pata devee kahelo ane sugurue batAvelo te dharma. A traNa padArthane yathArtha jaNe ane pUrNa zraddhAthI sahe tene samakitadaSTi kahe. samakitI jemAM kevA prakAranA guNa hoya tenuM digdarzana mAtra karIe. - durAgrahI na hoya, sarala hoya, vicakSaNa heya, dayALu hoya, lajajALuM hAya, mAyALu hAya, satyavatA hoya, pramANika haya, saMteSa hoya, nirabhimAnI hAya, dezakALane samajanAro hoya, kRtajJa hAya, lokapriya hoya, popakAraparAyaNa hoya, avaMcaka hAya, bhakSyAbhayane vivekavALA hAya, katyAkRtyane jANanAro hAya, rAjaviruddha tathA lekaviruddhane tajanAra hAya, kuTuMbalezathI dUra rahenAra hoya, dharmaparAyaNa hAya, zubhAkAMkSI hoya, paranidAne tenAra hoya, AtmaprazaMsAthI dUra rahenAro hAya, ravadArA tepI hoya, sadAcaraNI haiya, egya sthAne varanAro hoya, dIrghadazI hoya, sAmya prakRtivALA hoya, kSudra cittavALe na hoya, pApabhIru hoya, guNano rAgI-guNane pakSapAtI hoya, prasanna manavALo hAya, ziSTa vacanane bolanAro haya, karubhASI na hoya, marmajJa hAya paNa samadhAtaka na hoya, vinIta hAya, vRddhone anuyAyI hoya, prArthanAbhaMgabhIru hoya, lampala hoya ane zuddha (nidoSa ) deva, guru, dharmane parIkSaka temaja sevanAro hoya ane anya aneka baMdhuone te mAge vALanAra hoya. upara batAvelA guNAmAM keTalAka guNa bahu rahasyavALA che. juo ! samakita, daSTi manuSya koIpaNa mAtamAM kheTe Agraha kare nahIM. sAcI vAta ramavAya to tarata ja pitAno Agraha cheDI de. AvA manuSya ja sarala kahevAya che. vicakSaNa manuSya dareka bAbatane barAbara samajI zake. keInI khATI bAbatamAM levAI na For Private And Personal Use Only Page #21 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir aMka 2 ne ] samaktidRSTi jIva ke heAya ? 51 jAya. dakSa hoya tema ja dAkSiNyatAvALA hoya, te dAkSiNyanA chaDI na zake. ke tenA bhadrikapaNAne khoTI rIte lAbha letA hoya to tene samaje paNa dAkSiNyatA choDI zake nahIM. A guNu jevo tevo nathI, bahu kiMmatI che. dayA to tenA romereAmamAM bharelI hoya, kaMIpaNa kAraNe hiMsA thatI jue ke jANe to tenuM yathAzakti nivAraNa kare. asatya bolatAM to tenuM hRdaya kaMpI UThe. apramANUiMkapaNuM karIne keAIne Thage nahIM. ati tRSNAvALA na hoya, bhAgyanI pratItivALA deya asaMtoSI manuSyane joIne tene dayA Ave. abhimAna to te kare ja nahIM. tene pitAmAM koIpaNa vastu abhimAna karavA jevI dekhAya ja nahIM. pitAthI adhika buddhivALA, adhika abhyAsI, adhika dravyavALA, adhika Abaru-ijajatavALA, adhika rUpavALA ema aneka bAbatamAM bIjAone pitAthI adhika jue eTale tene abhimAna karavApaNuM ja na hoya. dezakALane anusarIne vartanArA hoya, bIe karelA guNane jANanAra hoya. lokahitanAM-prAsevAnAM kAryo karanAra hovAthI temAM pricatAvALA hoya. loko tene joIne prasanna thAyaparopakAra karavA jevo viSaya jANe ke tarata ja popakAra karavAmAM tatpara thaI jAya. paropakAra tene aMta:karaNathI priya hoya. keIne ThagavuM te pitAnA AtmAne ThagavArUpa ja jANe, tethI te kadI paNa bIjane Thage nahIM. A dastu khavAya ke A na khavAya, A sthaLe khavAya ke A sthaLe na khavAya, AvA manuSyane hAthe athavA tenI daSTie khavAya ke na khavAya ema badhI rIte bhAbhazyane jaNanAra heya. upalakSaNathI piyA peyane vivekI paNa samajI le. madirAdika vastuo pIvAya ja nahIM ema samajanAra hoya. kutyotya-A kArya mArAthI karAya ane A kArya na karAya ene barAbara samajanAra hoya ane tevI samajaNane laIne karavA cogya kAryano ja karanAre hoya. rAjaviruddha, lokaviruddha ne upalakSaNathI dharma viruddha keIpaNa pravRttimAM bhAga lenAra na hoya. evI viddha pravRtti karanArA enA saMsargathI dUra rahenAra hoya. dareka rIte pite nukazAna sahana karIne paNa kuTuMbamAM saMpa jALavavAnI apekSAvALe hoya. dharma to tenA aMta:karaNanuM madhya-bidu hoya, te ja tene priya lAge. kAyama sArI AkAMkSa.-vAMcchA karanAro hoya, tenA vicAro ja evA hoya. paranidA karavAmAM-lavAmAM to mUka hAya. pitAnI prazaMsA pite te na ja kare paNa bIjAnI karelI potAnI prazaMsA sAMbhaLavA mATe paNa kAnane baMdha karanAro hoya. AtmaprazaMsAno irachaka ja na hoya. parastrIne mAtA ke bahena samAna gaNanAra hoya. sadAcaraNImAM te te agraNI hoya. sadAcaraNInI gaNanAmAM te prathama pade Ave te heya. sArA salluNI manuSyonA pADozamAM ja vasanAro hoya, pADozInA AcaraNanI asara pitAnA parivArane paNa sajajaDa thAya che ema mAnanAra hoya. dIrghadazI-dareka bAbatamAM pariNAma paryata najara pahoMcADanAra hoya. sAhasa karanAro na hoya. prakRtie For Private And Personal Use Only Page #22 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 52 zrI jaina dharma prakAza ( mAgazara zAMta hoya, ugra na hoya, tucha cittavALa na hAya-mananI vizALatAvALA hAya. pApanAM kaTaka phaLa cAkhelAM hovAthI pApabhIru hoya-pApa karI na zake. guNane kahA ke guNIne kaha-pakSapAtI hoya. guNa upara ja tene anurAga heAya. miDa vacana belanAro hoya. tenA mukhamAMthI kaTa vacana to nIkaLe ja nahIM. ane manuSyanA mane jANanAra hoya paNa koInA marmane ughADanAra na hoya. mane ghAta che kadApi na kare. vRddhanA vicArane anusarIne vartana rAkhanAro hoya. vRddhonuM apamAna karanAro ke temanA kathanathI viruddha vartanAra na hoya. koInI paNa prArthanAne bhaMga karI na zake, yathAzakita prArthanAnI pUrti karavAnA vicAravALA hoya ane labdhalakSa hAya-koIpaNa viSayanA rahasyane samajI zake tevI tI buddhivALA hoya, mugdha na hoya. prAMte kahela che ke zuddha devagurudharmano parIkSaka hAIne temanI AjJAnusAra vartanAra hoya. A chele guNa bahu vizALa che ane tene lagatI ghaNI vicAraNA mAge tevo che tene lagatuM vivecana bIje prasaMge jaNAvAze. ovA badhA guNo joIne camakI javuM nahIM ke AvA guNo te ApaNAmAM saMlave tema nathI tethI ApaNumAM samakti saMbhave ja zI rIte ? paraMtu dareka guNamAM taratabhA dhaNe hAya-kaI guNa apAMze hoya che ke guNa vizeSa hoya. vaLI guNo ekabIjAnA saMbaMdhavALA hoya che tethI jayAM eka guNa vadhAre pramANamAM lAle tyAM ochevatte aMze bIjA guNe AvyA vinA rahe ja nahIM. a65 pramANamAM hoya te guNa jaNAya nahIM, paraMtu je guNa meLavavAne abhilASI hAya tenAmAM dhIme dhIme save guNa AvyA ja kare che. khAsa jarUra darzAthI dara rahevAnI ane sadaguNanI sanmukha thavAnI che eTale dhIme dhIme sArA guNavAnanI paMktimAM AvI zakAya che. A saMbaMdhamAM vadhAre lakhavAnI jarUra nathI. AkhAM lekha uparathI tene eka paNa vibhAga ce te grahaNa karavAmAM Avaze to huM mAro prayatna saphaLa thaze ema mAnIza. zrI vIrajina stuti bhavadu:kha bhajanahAra, saMdI vIra prabhujIne bhajIe; zivasukha paramAdhAra, sadA vIra prabhujIne bhajIe. bhuvA sAkhI-azaraNu zaraNu thanAra, mokSa pare sukha zAMti karanAra, bhaktane vijala tAraNahAra, dhamAM amRta rasa bharanAra. samAdhimAM vasanAra, sadA vIra prabhujIne bhajIe. bhava sAkhI-viSane pIyUSa sama karanAra, jJAnamaya jyoti tuja prakIra, bhavijana sArthanA zaNagAra, ratna pradIpanA prakAzanAra. svarUpamAM maLanAra, saTTA vIra prabhujIne bhajI. bhAva maganalAla motIcaMda zAha-vaDhavANa ke For Private And Personal Use Only Page #23 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir UTUBEGISTITUTERISTMASTIST praznottara pi paESRUTIFUFUTURJUFUTURN (prazrakAra-zo. devacaMda karazanajI-rAdhaNapura) ( anusaMdhAna pu. 58 pRSTha 88 thI ) prazna 34-pitAnA pUrva samakitI hatA evI khAtrI na hoya to tenI chabI ke mUrtinI pUjA thAya ? uttara-pitAnA mAtApitA vigerenAM pheTA ke mUrtine vyavahArathI pUjya mAnIne namaskArAdi karAya, anya rIte pUjya mAnIne pUjA na thAya mAtra vaDIlapaNAnI daSTithI ja pRna karAya. prazna 35-jemAM uttama puruSanA guNanuvAda lakhyA hoya tevA pustakanI sthA panA te sabhyazrutanI sthApanA ane jemAM agya manuSAdinA khATA guNAnuvAda lakhyA hoya tevA pustakanI sthApanA te mithyAzratanI sthApanA kahevAya ke nahi? uttara-vyavahArathI e pramANe baMne prakAranI kahI zakAya. prazna ka6-dinamAnamAM vadhaghaTa thayA kare che te jeTalo vadhAro ke ghaTADo udayamAM thAya teTale ja te divase astamAM vadhAro ghaTADo thAya che e chAvatto thAya athavA thAya ke na paNuM thAya ? uttara-A bAbatamAM dareka divasanA udayAstanuM yaMtra jotAM sarakhA pramANamAM udaya astamAM vadhAre ghaTADo thato jaNAto nathI. tenuM kAraNa te te yaMtranA banAvanAra vidvAno kahI zake. prazna 37-beIdriyathI mAMDIne padriya sudhInA jIvo je kArya kare temAM pAMca kAraNe hoya ke nahIM ? uttara--koI paNa kArya thavAmAM pAMca kAraNone saMbhava che, paraMtu temAM mukhya kAraNa hoya te jaNAya, gauNa hoya te jANI na zakAya. prazna 38-ekedriyadi AhAra grahaNa kare temAM paNa pAMca kAraNAne saMlAva kharo ke nahIM ? uttara-pAMca kAraNo saMbhava hoya paNa badhA kAraNe vyakta na hoya. prazna 39-pugaLa dhe maLavA vikhavAmAM pAMca kAraNe hoya? uttara--temAM pAMca kAraNuM na hoya, kAraNa ke jIva na hovAthI kama na ja hoya. kALa svAbhAvAdi saMbhave te heya. For Private And Personal Use Only Page #24 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 54 zrI jena dharma prakAza | [ mAgazara prazna 40-jIvane mukti javAmAM paNa pAMca kAraNa hoya ? uttara-chellA bhavane aMge vicAra karatA pAMce kAraNe saMbhave che. prazna 41--jIva vigrahagatimAM kaI karma prakRtinA udayathI jAya? uttara-anupUvI nAmakarmano udaya vakragatimAM ja thAya che tethI te prakRtivaDe ja vigraha gati kare che ane upajavAne sthAne Ave che. prazna jara-ekedriya jIne dArika aMgopAMga hoya? uttara-ne hAya. prazna 43-eIdriya jIvone mukha ne jIbha ekeka ja hoya ke vadhAre hoya ? uttara-ekeka ja hoya, prazna 44 iMdriyane ghaNi, caudriyane netra ne paMcaMdriyane kAna ekeka ja hoya ke vadhAre hoya? uttara-dhrANu, netra ne kAna dravyedriya tarIke be be hoya ne bhAvedriya tarIke ekeka ja hoya. caMdriya ane dravya driya ATha ane bhAvedriya pAMca hAya. prazna 45-uttarakriyazarIra karatAM deve mukha vigere vadhAre kare ? uttara-jevI dhAre tevI AkRti kare, paNa temAM jIva eka ja hovAthI bhAva iMdriya ekeka ja samajavI. mULa zarIramAM te devAdika sarvane pAMcathI vadhAre bhAveMdriya hAya ja nahIM. prazna 46-devane ane devAMganAone manuSyanI jema puruSane nava dvAra ane strIne bAra dvAra hoya ke na hoya ? uttara-dvAra AkRtie te manuSya pramANe nava ne bAra ja hoya paNa dArika zarIranI jema te vahetA na hoya, kAraNa vaikiyazarIramAM sAta dhAtuo vigere hotuM nathI. prazna 47-nArakInA jIne mukha vigere keTalAM dvAra hoya ? uttara-manuSya pramANe ja dekhAvamAM hoya paNa te napuMsakavedI ja hovAthI tene napuMsaka manuSya jevI AkRtinA dvAra hoya ane zarIra vaikiya hovAthI vahetA na hoya. prazna 48-bhAra DepakSIne mukha ne jIva keTalAM hoya ? uttara-sukha be hoya ne jIva paNa be hAya, kaI paNa eka zarIramAM ekathI. vadhAre jIva na hoya, mAtra anaMtakIyamAM eka zarIramAM anaMtA jI hAya. bhAraMDa pakSInA zarIramAM amuka bhAga judA judA ne amuka bhegA hAya. A prazna 49-AzAtanA zabdane vyutpatti artha zuM ? uttara-A-samasta prakAre. zAtana-guNathI, dharmathI zAtana kare-guNane, dhumena nAza kare tene AzAtanA kahIe. For Private And Personal Use Only Page #25 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir aMka 2 ne ] praznottara 55 prazna 50-alekanA madhyamAM leka che ke kema ? uttara-madhyamAM che. alekAMtargata che. prazna pa1-le kAkAzanA sarva pradezamAM sUkSma ekedriya jIve kAyama sarakhI saMkhyAmAM ja hoya ke temAM vadhaghaTa hoya? - uttara-sarakhI saMkhyAmAM hoya paraMtu dareka jIva, dareka nigoda(tenA zarIra) ane nigadanA goLA asaMkhya AkAzapradezane avala bIne ja rahelA hoya. prazna pa2--kAkAzanA dareka pradeze, pudgala paramANuo ne tenA sakaMdhe eka sarakhA hoya ke ochAvattA hoya ? uttara-sarakhA na hoya. ochAvattA thayA kare, paraMtu kAyama chUTA paramANu ne tenA ske dho anatA hoya. prazna 53-vaikriya, AhAraka ke tejasa zarIra navuM vikuvaitAM te te prakAranA samughAta karavA paDe ke kema ? uttara-vaiphiya zarIra viSuvavuM hoya tyAre vaikriya samughAta, AhAraka zarIra vikavavuM hoya tyAre AhAraka samudaghAta ane kaI jIva upara anugrahe ke upaghAta karavA mATe tejaladhi pheravavI hoya tyAre tejasa samughAta karavo paDe. prazna pa4-samughAta jIva kaI kaI karma prakRtinA udayathI kare che ? uttara-vedanIya karmanA udayathI vedanA samuddaghAta, mehanIya karmanA udayathI kaSAya samRghAta, parabhavamAM gamana karavA vakhate dArika ke vaikiya zarIravaDe maraNa samudUdhAta ane vaikiya, AhAraka ne tejasa samudaghAta te te zarIranAmakarmathI ane kevaLI samRdughAta audArika zarIravaDe thAya che. prazna pa-sadharmAdi devalokanA, nava raiveyakanA ane pAMca anuttara vimAna nanAM nAma zA uparathI paDyAM che ? uttara--e zAzvata nAma che, arthavALA che paraMtu tenA artha pramANe tyAM vastu vigere hovAnuM na samajavuM. prazna pa-bharatAdi kSetranAM ane meru vigere parvatAnAM nAma zA uparathI paDyAM che? uttara--e badhAM zAzvata nAma che ane tenA adhiSThAtA-saMrakSaka devanAM nAma uparathI te nAma paDayAM che. prazna pacha-- buddhIpAdi dvIpanA ane lavaNAdi samudronAM nAme zA uparathI paDyAM che ? uttara-e nAmo paNa zAzvata che. tenA adhiSThAtA jaMbUdvIpano anAdUta For Private And Personal Use Only Page #26 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir - pa6 zrI jaina dharma prakAza [ mAgazara, deva, lavaNasamudrano susthita deva ane tyArapachInA dIpe ne samudranA darekanA adhichAtA e be de judAM judAM nAmevALA che, tene dvIpa ke samudranA nAma sAthe saMbaMdha nathI. 5% 8-derAsara zabdane artha zuM che ? uttara-e devAzraya zabdano apabhraMza zabda che, "devAzraya eTale jemAM devonI mUttionuM sthApana che tenA AzrayarUpa" e artha samaja. prazna pa9-dIkSA prasaMge temaja vratArApaNAdi prasaMge mAMDavAmAM Ave che tene nANa kahe che. eno artha zuM che ? uttara-e naMdI zabdane apabhraMza che. nadI zabda samavasaraNavAcaka che. enA paDadAmAM athavA cAMdInI banAvela hoya to temAM samavasaraNanA traNa gaDhanI racanA karAya che. tenA pahelA gaDhamAM 12 parSadAnI racanA karAya che, bIjI gaDhamAM tiryo ane trIjA gaDhamAM vAhana vAtAvavAmAM Ave che. ane upara cAmu khajInAM biba birAjamAna karavAmAM Ave che. pra 60 kevaLI kevaLIsamadaghAta kare tyAre sarva Amapradaze zarIranI bahAra nIkaLe te vakhate zarIramAM Atmapradeza rahe ke nahIM ? uttara-jeTalA AkAzapradezamAM zarIra raheluM hoya teTalA Atmapradeza temAM paNa rahe, kAraNa ke dareka AkAzapradeze ekeka Atmapradeza mUkavAne hoya che, lokAkAzanA AkAzapradeza jeTalA ja eka jIvanA Atmapradeze che. kuMvarajI zizu-prArthanA vijayanAda ame to vIra prabhunAM bALa, ame te sadA vijayane varazuM; ame to AryabhUminAM bALa, ame to Arya dharmane dhara. kusaMpa ne kaleze sau choDI, sadA saMpamAM pharazuM, matabhedanAM baMdhano toDIne, satapaMthe vicara. ame tA. sArAsArano bheda jANIne, vinaya vivekane varazuM; phodha mAna mAyA saghaLAne, hRdayathI dUra karazuM. ame teva ahiMsAno maMtra svIkArI, dInanAM duHkha harazuM; vadharmanA rakSaNa mATe, sadA prANune dharazuM. ame to dAna ziyathA tapanA prabhAve, bhavabaMdhana dUra karazuM; zraddhAvaMta svarUpa banIne, me mahApada varazuM. ame to maganalAla motIcaMda zAha For Private And Personal Use Only Page #27 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir : - - ------- zrI tattvArthasUtram-sAnuvAdam / / sa vAraH - anuvAdakAra-muni zrI rAmavijayajI sUtra-(6) fhaMsaDanRtarataiyAtrahmapariSade virativrata (2) dezasarvato'NumahatI / / hiMsA asatya cArI maithuna, parigrahathI aTakatAM, ema tataNa paMca bheda pAmI, pApasamUhane vAratAM; dezathI je aTakatAM te, aNuvratI jagamAM kudA, sarvathI je aTakatAM te, mahAvratI jaMgamAM bhaNacA. 1 sUtra--(2) tathaiyArtha mAvanA prazna panna ! (4) hiMsAdrivihaamutr cApAyAvadyadarzanam / / (5) duHkhameva cA // te te vratanI sthiratAmAM, bhAvanA paMca paMca bhADI, ema bhAvano vaLI sarve maLatAM, pacIzanI saMkhyA gaNI; hiMsAdi deze nahi aTakatAM, jIva IMhabhava parabhave, Apatti ne aniSTatAnA, duHkhANa savi anubhave. 2 sUtra-(6) maitrIpramodakAruNyamAdhyasthyAni sattvaguNAdhika klizyamAnAvineyeSu // (7) jagatkAyasvabhAvau ca saMvegavairAgyArtham / / jagatanA savi jIvamAMhi, bhAvanA mitrI bhalI, guNAdhika vaLI jIvamAMhi, bhAvanA prabheda ja kalI; sarakAra du:khe tapata cha-mAMhi karuNA ANavo, apAva jaDa ajJAnI janamAM, madhyasthatA pIchANavI. 3 jagatanA svabhAva jANa, Adara saMgatA, dAtaNa svabhAvi samajI, Adaro vairAgyatA; savega ne vairAgya sAruM, jagata kAya svabhAvanA, svarUpe vicArI AtmAne, rame thaI vaLI ekamanA. 4 sUtra--(8) pramattayogAtprANavyaparopaNaM hiMsA / / (9) asdbhidhaanmvRtam (20) sattA sTeja II () mithunamatra II (22) mR paregraha II (3) niHzatrata ll (24) jayenArayA () zaratsFArI pAMca pramAde vaza paDIne, jIvanA prANa ja taNuM, vigatA karatAM janA te, pApa hiMsA avagaNI; asatya bhASaNa bolatAM te, doSa amRta sevatAM, nahi dIdhelI vastu letA, teya deSa ja pAmatAM, For Private And Personal Use Only Page #28 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir * jaina dharma prakAza [ mAgIra maithunathI brahma seve, parigraha mUcha kahI, e pAMca de chavagaNane, avirata mAno sahI; pAMca doSe kAbU dharatAM, zelyatA dare tajI, avirata bhAvo dUra thAtAM, virati jIve bhajI. 6 virata bheda bethI, sUtramAMhi. saMpradyAM, agArI prathama bheda mAnI, aNugArI bIje meM suryA; agArI dharatAM AJtratAne, guNavatI zikSAtratA, ema bAra vata grAhaka banIne, pAmatAM saMyama ratI. 7 sUtra-(16) digdeshaanrthdNddvirtisaamaayikpaussdhopvaasopbhogprimotithi vimAnatratasaMpannayA (27) mArAnti saMsevana no pitA (18) zaMkAkAMkSAvicikitsA'nyadRSTiprazaMsAsaMstavAH smygdRssttertiicaaraaH|| (19) vratazIleSu paJca paJca yathAkramam // dizAtaNA parimANa vratane, deza avagAsika bhANuM, anardhavirati vrata sAmAyaka, pisaha vrata ja gaNa; upaga ne paribhegamAMhi, parimANu ja mana dharuM, atithitaNe saMvibhAga dhArI, rUDo saMyama AdaruM. 8 ArAdhanAnI maraNa aMte, sevanA zAstra kahI, suNI dhArI viSaya vArI, hadayamAMhi sahI; samati mUle bAra vratanA, aticAro have kahe, manathI dharatAM deSa tajatAM, zrAvaka dharma ja vaheM. 9 samakita guNanA aticAro, paMca suNe ekamanA, zaMkA kakSA vitigA, prazaMsA saMstavataNA; vrata zIlAnA aticAro, paMca paMca ja varNave, pramAdi tretanA aticAro, tajI guNane keLave. 10 sUtra--(20) vavavadhaSThiAtamA pannAnanirodhAra (2) mithyopdeshrhsyaabhyaakhyaankuuttlekhkriyaanyaasaaphaarsaakaarmNtrbhedaaH||(22) stenaprayogatadAhRtAdAnaviruddharAjyAtikramahInAdhikamAnonmAnapratirUpakavya - vahArAH / (23) paravivAhakara kI parigRhItA'parigRhItAgamanAnaGgakrIDAtI kaamaabhiniveshaaH| (24) kssetrvaastuhirnnysuvrnndhndhaanydaasiidaaskupyprmaarisiAma che . baMdha vadhu ne chaviccheda, atibhAra ApaNu, annapAna-nirodha paMce, aticAra viTaMbaNA; For Private And Personal Use Only Page #29 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir aMka 2 je ] ' . tatvArthasUtra-sAnuvAda : aticAre tajatAM prathama vratane, zuddhi bhIkhe munivara : vrata bIjAne , sAMbhaLIne, doSa tajaze. guNadharo che ? upadeza :Te ALa detAM, kuTa. lekho lakhatAM, DijhAda thApaNe ' vaLI, oLavIne, gupta vAta prakAzato:15 aticAra tyAgI'. dharmarAgI, vrata bIjAne Are, satyavAdI satya vadatAM, guNa jaga yaza vistare 12: cArane vaLI madada detAM. adatta vastu lAvatAM ! dANacorI phUTe tolA, phUTa mApa rAkhatA hatA vastumAMhi bheLaseLe, ' kare mUrkha ziromaNi, A aticAra seve guNa na rahe, vrata trIjAne avagaNI. 13 pravivAhe doSa moTe, parigrahitA bhAvamAM, aparigRhitA sthAnamAMhi, doSa che parabhAvamAM / anaMgakIDA tIvra kAme, doSa paMcake sevatAM vrata ja carthe malina thAtAM, guNa cazane cUta. 14 kSetra vAstu rUpuM sonuM, dhanya dhAnya ja dhAraNuM, vAra dAsa dAsI dhAtu halakI, paMca deva ja vAraNa saMkhyAthakI na deSa seve, mizra deze 'dAkhave vrata paMcama malina thAtAM, zrAddha guNa na sAcave 15 sUtra-(25) UrdhvAdhastiryagvyatikramakSetravRddhismRtyantardhAnAni // ( 26 ) AnayanapreSyaprayogazabdarUpAnupAtapudgalakSepAH // (27) kaMdarpako tkucyamaukharyA'samIkSyAdhikaraNopabhogAdhikatvAni // (28) yogaduSpraNi dhAnAnAdriAkRtyanupathApanAna II roNA nI kAromAM to UMcI dizI adhe dizI, vaLI tIrjhA sthAnamAM dhAraNuthI adhika jAtAM,' 'deSa traNe mAnamAM kSetravRddhi doSa, ca, pAMcame huM have bhaNuM, yAdI cUke vrata dizAnI, deza-paMcakane haNuM. 16 dhArela dizI mAnathI vaLI, adhika dizI sthAnanI, paNa vastu aNu mokale vaLI, lahera cUke satataNa mA zabda rUpe doSa sAdhe, 5galene e pheMkatA, . dezAvagAsika vatataNA e, doSa cakA sevatAM. 19 ahI kalIka sUtramAMhI na sAMbhaLe che Sa bIje vAcALa grIko e sAcI sajaja karatAM, varatuM bhAge to ona viratibhAvamAMhI ropa-paMcake dekhatA. 19 For Private And Personal Use Only Page #30 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 60 zrI jaina dharma prakAza [ mAgazara mana vacana ne kAyakerA,, azubha vyApArI bhaje, sAmAyikAnA bhAvamAMhI, AdarabhAva', nahi. saje; yAdI cuke bhAna bhUle, dioSa batrIza !' sevanA, . rAmAyikanA deSa tajatAM, thAya saMvara bhAvanA. 19 sUtra-(29) apratyavekSitApramArjitotsargAdAnanikSepasaMstAropakramaNAnAdarammRtyanupasthApanAni // (30) sacittasaMbaddha sNmishraabhissyduppkyaahA ! (2) vanAvadhAna racArAmArthasAtamA || saga vastu grahaNa sthApana, vaLI. saMthArAtA zI, dachinI pratilekhanA vaLI, pramArjanA sUtre bhaNI; dara traNane ema seve, pisahe. Adara. nahi, yAdI cUke doSa-paMcaka, pisa thAye sahi. rada satti dravya sacitta badhe, sacittanI vaLI mitratA, kAzI vastu kAcI pAkI doSa AhAre thatAM le ne pariga vastu, ulla 9 parimANamAM, guNadharI te deva seve, vatataNA te sthAnamAM. 21 sariAtta vastu heDa rAkhe, upara sacitta mUkatAM, tti varatu heDa rAkhe, upara saMcitta' DhAMkatAM, vyapadeza ne matsara paNa. vaLI, kALane ullaMghatA, - atithitaNo savibhAga sAdhe, doSa-paMcaka mUkatAM. 22 : sUtra-(32) jIvitamaraNA''zaMsAmitrAnurAgasukhAnubaMdhanidAna karaNAni // (33 ) anugrahArthaM svasyAtisagoM dAnam / / (34) vidhidravyadA jIvita IchA maraNa IcchA, 'mitranI anurAgatA, sukhataNA anubaMdha zuM che, kare vaLI nIdAnatA; rAleNAnA pAMca do, TALatAM vAlI vAranI, viratisaMge dharmaraMge, thAya suMdara bhAvanA. 23 parataNA upakAra mATe, svavastune parihare, dAna dharma ja thAya che, mUrchAnA dare kare; vidhi ne vaLI dravyadAtA, pAtratA cothI kahI, dAnamAM avatAra " thAtAM, vizeSatA ' mana- gahagahI. 24 .. iti saMgrahakAra-vAcakAvara-zrImadumAsvAtiviracita-tatvArthastre zA- saMvizArada-kaviratnAcArya-zrImad, vijayAmRtasUrIzvarapAdapadmaparAgasthAdarAge / SaTpada-munirAmavijayaviracitagurjarabhASAnuvAdasaMkalitaH saptamo'dhyAyaH / / For Private And Personal Use Only Page #31 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir * 9 Big Be re ] prabhAvika puruSa paTTadharabelaDI (5) .. saritA godAvarInA taTa para Aje vahelI velI maryAdAnAM baMdhana DhIlA karavAmAM AvyAM savArathI anahada mAnavamedanI jAmI hatI. hatAM. prAtaHkALanI Avazyaka kriyAonI caitra zukala pratipadA( citra suda 1)nA divasanuM pUrNAhuti thatAM ukata maMDapa heThaLa maTI sabhA mAhA A pradezamAM ati medhe che. zaka bharavAmAM AvatI. puravAsI janone emAM bhAga saMvatsarane AraMbha e dinathI thate he, e levAnI saMpUrNa chUTa hatI. e veLA judA mAMgalika divasanI ujavaNI dakSiNa pradezamAM nUtana judA vidvAnonAM dhArmika pravacane thatAM. dezavarSanA prAraMbha tarIke janatA harSapUrvaka kare che. paradezanA bhinnabhinna darzana svamaMtavya saritAnA kAMThA para nAnAM-moTAM saMkhyAbaMdha sAdI bhASAmAM ane sarala rIte-jema bane tema maMdiro ane vacamAM virAmasthAne AvyAM ati laMbANa karyA vagara-janaracine mAphaka hatAM. AgaLa jatAM eka suMdara bagIco rAjya Ave tevI rIte rajU karatA, sArI e kAryavAhI tarathI thoDAM samaya pUrve taiyAra karavAmAM pratipAdaka zailImAM cAlatI. khaMDanavRttine ke AvyuM hatuM. emAM jAtajAtanAM vRkSa temaja vitaMDAvAdane jarA paNa sthAna maLatuM nahIM. raMgaberaMgI puSpanAM ropAo judI judI A sabhAmAM khUda rAjavI pite hAjara rahetA karAmatathI kayArA karI evI rIte ugADavAmAM ane sarva dharma pratye samabhAva darzAvavAmAM AvyAM hatAM ke harakoI AgaMtukanuM e prati pote keTalA dattacita che teno purAvo ApatA. sahuja lakSya AkarSAya ane emAM vAparelI kaLAne madhyAhna thatAM A sabhAnI pUrNAhuti thatI ane sahaja khyAla Ave. madhya bhAge eka manahara ekatra thayela samUha, kaMI ne kaI navIna jJAna prAsAda zobhI rahyo hato. enI sAme moTo meLavyAnA AnaMdasaha nagaranI dizAmAM pAcho maMDapa keraNI yukta sthaLe upara khaDe karavAmAM vaLata. sAro ye dina AnaMda-pramodamAM vyatIta Avyo hato. A maMDapanI zILI chAyAmAM thatuM. A uparAMta prajAnI judI judI jAtio pUrve rAjya taraphanA keTalAya sAmAjika, dhArmika keTalIya jAtanI vyavahArika vidhio ujavaNaprasaMge ujavAI gayA hatA. udyAnamAM ropelAM rUpe AcaratI-emAM deva-darzana ane miSTa vividha jAtanAM phala-jhADAnI mIThI suvAsa vacce padArthonuM jamaNuM agrabhAga bhajavatAM. ATalA A maMDapa heThaLa besI viTha6 jananA vivecano sAmAnya jJAna pachI punaH ApaNI najara maneathavA to rAjakarmacArInA khyAne sAMbhaLa- rama udyAnanA pelA sabhAmaMDapa tarapha pheravIe. vAto lAbha pratiSThAnapuranA jANItA AgevAnoe ahIM ApaNA AcArya zrI yazobhadrasUrijI lIdhe hate. Amavargane kevaLa nadIkAMThA para paNa potAnA ziSyo sahita e vidUgohImAM UbhAM rahI A maMDapa heThaLa cAlI rahetI bhAga laI rahelA dRSTigocara thAya che. rUperI pravRttinA mAtra dUrathI darzana thatAM. ghaMTaDInA mIThA sarAda sema teozrInAM vacane AjanA vArSika dina mATe upara varNa- sabhAjane ekadhArI zAMtithI sAMbhaLI rahyA che. For Private And Personal Use Only Page #32 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 6ra zrI jaina dharma prakAza ( mAgazara bhavyAtmAo ! Apa sarvae judA "jaina darzana" tarike ALekhAya che enA judA vidvAnonA mukhathI pracalita darzana saMbaMdhI praNetA aMtima tIrthapati zrI vardhamAna jina tattvajJAnane aMge sAMbhaLyuM che. e paDadanamAM uphe zrI mahAvIrasvAmI che. teozrIe prathama jaina darzanano samAveza thAya che. ahIM e darzananA parISaha sahana karIne A aNamUlAM tane saMbaMdhamAM kaMI ja kahevAmAM AvyuM nathI ema svajIvanamAM pratyakSa sAkSAtkAra karyo tyAra pachI ja kahIe te cAlI zake. A pradezamAM e aNu- sRSTinA sarve ne e amRta tanuM pAna mUlAM taravAno pracAra e che ke ema e uparathI karAvavAnI eka mAtra paramArtha bhAvanAthI ene dhAraNA bAMdhI zakAya. bIjuM kAraNa ema paNa pracAra AraMbhyA. emanA paTTaziSya zrI iMdrakalpI zakAya ke pracalita darzanenI vicArasaraNI bhUti nAme gautamagAtravALA thayA. guru ziSya saha ghaNI bAbatamAM e darzana judu paDe che. vacce tattvajJAna aMgenI vividha carcAo thaI. jaina darzana' pitAnuM astitva anAdi e sarvanA samUhane "dvAdazAMgI' tarIke prasiddhi kALanuM che ema darzAvatAM e vAta para bhAra maLI. dvAdazAMgI yAne bAra aMgane samUha, mUke che ke jema jagatanI Adi nathI tema e vividha prakAranA jJAnathI bhareluM che. e badhAmAM jagatamAM je keTalAka 'do najare caDhe che je mukhya vAta para vajana mUkavAmAM AvyuM che tenI paNa Adi nathI. e jeDalAmAM samyakatva te AmAnA uddhAranuM che. sau vAtamAM "cetana ane mithyAtvarUpa jeDaluM paNa che. sAcuM yAne ane jaDa' arthAt " AmAM ane karma' kivA vastusvarUpanuM yathAsthita jJAna enuM nAma 'jIve ane pudgala' nI vAta mukhya che. samyakatva; ethI viparIta te mithyAtve. jo ke " e viSayanuM UMDuM avagAhana karanArane A TakA akSara pAchaLa judI judI dRSTie nathI te Izvarane jagatakartA tarIke oLakhalAMbI vicAraNA karAyelI che ane e sarva vAnI jarUra rahetI ke nathI te suSTinI racanA barAbara dhyAnamAM levAya te nAne dekhAte koNe karI? kayAre thai? athavA te ene aMta samyakatva ' zabda keTaluM mahattvanuM che ene kevI rIte Avaze? e vicAranI gUcanA vamaLamAM sAce khyAla Ave. jaina darzana mujaba pratyeka aTavAvuM paDatuM. kevaLa karmarAje pAtharelI jALa sarpiNImAM athavA te "yuga ' nA nAme ane emAM phasAyela chanAM spaSTa darzana thAya oLakhAtAM samayamAM covIza tIrthakaro thAya che. che, madArI jema mAMkaDAne marajI mujaba nAca teozrIna kArya dravya-kSetra-kALa-bhAvane dhyAnamAM nacAve che tema karma rAja chorUpI vAMdarAne jAtalaI. pite prApta karela kaivalyajJAnanA baLathI jAtanA veza bhajavAve che. TUMkamAM kahIe te AmavarganA upakAra athe upadeza paddhatti jaDa evA karmoe, jaDatAnuM-pudagalalAlasAniyata karavAnuM che. pUrve kahI gayA e jAtanuM na-ekadhAruM sAmrAjya pAtharI dIdhuM che. samyakatva' kema vizeSa pramANamAM prasare ane emAM citanya dazA averAI javAthI AtmAo enAthI UlaTA svabhAvavALA 'mithyAtva ne bhAna bhUlI vividha prakAranA abhinayA bhajave che. kema ThAsa thAya evA mArge javAnuM che. " kALa-svabhAva-bhavitavyatA-karma ane "AjanA kaLiyugamAM-amArI bhASAmAM puruSArtharUpa pAMca samavAya yAne kAraNe sArAe kahuM te A paMcama ArA" mAM je tattvajJAna jagatanA taMtranuM niyaMtraNa kare che. Izvarane For Private And Personal Use Only Page #33 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir aMka 2 je ] 'prabhAvika pu-paTTadhara belaDI jagatakartA mAnavAnI agatya jaina darzanane tamannA jAgyA chatAM e prati vaLavAne sAco rahetI ja nathI; tema nathI rahetI jarUra e rAha hAtha dharatA nathI tyAMsudhI tenuM saMsAraIzvarane avatAra levarAvavAnI. saMpUrNapaNe bhramaNa cAlu rahe che. daDAnI mAphaka karmavaDe AtmasAkSAtkAra karavA ane karma lepathI sarvathA dhakkA khAto te ADoavaLe athaDAyA kare che. mukta thavuM e ja emAM sAcI IzvarapaNAnI "Ama vizvabharamAM AtamA ane karma vacce nizAnI che. e dazA prApta karanAra pratyeka arthAta jIva ane ajIva vacce satata saMgrAma AtmA izvara yAne paramAtmA che. e AtmAe cAlyA kare che. e be tatvanI ramata saraLatAthI je sthaLe vase che-kAyamane mATe rahe che-e sthAna janasamUha samajI zake e sAruM jJAnI bhagavaMta te mekSa arthAta brahmaleka. kivA ' saccidAnaMda zrI tIrthakaradeve navano camatkArI aMka pasaMda dazA', jaina darzana anusAra pratyeka pragativAMchu karI enI guMthaNI nimna prakAre karI che. AtmA, samyakatvano sadhiyAra lai, mahAmAne " AtmA yAne jIva, ajIva sAthenA saMgrAyogya karaNI AdarI emAM saMpUrNatA prApta mamAM e rahetAM zubha karaNIdvArA punya karI paramAtmA bane che. AmAM paramAtmapada ane azubha karaNIdAra pApa nAmanA padArthone prApta kare che tyAre jJAna, darzana, sukha ane saMcaya kare che. e saMcaya karavAnI kriyAnuM baLarU5 cAra vastuomAM anaMta zaktinI dhAraka nAma Azrava kahevAya che, punya ke pApa Akhare bane che arthAta e cAra cIja enAmAM aMta te karma yAne ajIvanA daLiko ke reNuo ja che. vagaranI prakAzI UThe che. enA jore e evI eno Azraya eTale AtmAnI sAthe yoga. apUrva sthiti anubhave che ke je varNavavAne Azrava jema AvavAnI kriyA tema saMvara e upamA jaDatI nathI. rokavAnI kriyA che. Atma jJAnadazAmAM pragati jaina darzanamAM "jJAnanavAjatrALa sAdhI kaDhatA dhAre to e karma daLikane pitA mokSamar:' nAmanuM sUtra prathama pada dharAve che. sAthe bhaLatAM rokI zake che. vadhAre jAgrata banI jema khANamAMthI nIkaLatuM tenuM kacarA AdinA pUrve je bhaLI gayAM che tevA karmone khaMkherI saMge eTalI hade vikRta dazAmAM hoya che ke nAkhe che e kriyA te nirjarA kahevAya che. upara jethI nathI te e pUrI tejasvitA darzAvatuM joyuM tema kamaLikAnuM Agamana ane AtmA ke nathI te e pUrNa pILA varNane dharatuM; saha otaprota thavuM e baMdha kahevAya che. AtmA paNa judA judA prayogo pachI jyAre e zuddha jema jema vadhAre pramANamAM jAgRti dAkhave dazA prApta kare che tyAre e raMga ane guNamAM ane mULa svabhAva prati pagalAM mAMDatA jAya pUra AMka meLave che. e ja udAharaNa AtmAne tema na saMcaya te aTakI ja paDe paNa pahelAM lAgu pADatAM kahevuM joIe ke anAdikALathI thaI cUkelAnI paNa jhATakaNI thavA mAMDe. Ama karmamaLathI lepAyela te saMsArarUpI raMgabhUmimAM baMdhanA sAMdhA DhIlA paDavA mAMDe. sadaMtara e navA navA abhinaye dhAraNa kare che ane pUrva chUTI jAya. te kriyAnA phaLanuM nAma mela. aAjIva kahyA pramANe potAnA mULa svarUpanI pichAna joDenAM saMgrAmamAM ekatra thayela karma saMcayane ene thatI nathI-pichAna thayA chatAM e sthiti sarvathA nAza thatAM ja AtmA svataMtradazA yAne prApta karavAnI sAcI tamannA uddabhavatI nathI. potAnuM mULa svarUpe prApta kare che. kahyuM che ke - For Private And Personal Use Only Page #34 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org 64 zrI jaina dharma prakAza | mAgazara dagdhe vIje yathAtyante, na rohati bIjAMkuraH prabhune pU bhakta bane che athavA to prakRmavIne tathA T , na rohati mavAMkuraH ||tinA cheDA phADatAM zUnyatAmAM bhaLI jAya che' evA pUrve thayelI vidvAnonI carcAmAMthI nIkaLatA dhvani che, paNa Aje ApaNA navIna atithie emAM eka navI bhAta pADI che. AtmA dhAre te mAtra mahAtmA ja nahi paNa paramAtmA banI zake che, ema teo kahe che, sAthe ema paNa jaNAve che ke mukti e zUnya dazA nathI paNa saMpUrNa AnaMdamaya dazA che. Ama Aje navI dizAnA--nUtana vicArasaraNInAM dvAra khulyAM che, e mAga kheDavA jevA che. mArI teozrIne prAnA che OM mArA nagaramAM temaja A taraphanA pradezamAM te e jJAnanA pracAra kare. alabatta, bhadrazakara sAthenI vAtacItathI mArA guvAmAM AvyuM che ke temane kaDaka AcAranuM pAlana karavuM paDe che eTale mArI sUcanAnA amala karavAmAM AchI agavaDa na gaNAya, chatAM hu eTalI khAtrI Apu chuM ke mArAthI banatI dareka sagavaDa tu' teozrIne karI ApIza, mane sau karatAM vadhAre sundara vAta to e lAgI che ke e saMtanI vANImAM kaI zatA, kaTutA ke anya paranA AkSetu nAmanizAna nathI. pratipAdaka zailIe svamaMtavya rajU karavu e ja emanu dhyeya UDIne AMkhe vaLage che. mata ke soMpradAya aMgenI kheM'catANune isArA paNa nathI, eTale teozrInA vidvArathI janatAne lAbha ja thavAnA sabhava che ema mAruM mAnavu che. teoe padhArI Apela jJAnanA lAbha mATe AbhAra mAnatA mArI sUcanA prati lakSya doravA teozrIne AgrahabharI vinaMti che, ' uparanI kriyAne jainadarzanamAM navatattvarUpe varNavela che. 1 va. 2 jIva. 3 punya. 4 pApa. 5 Athava. huM savara' cha nirjarA. 8 adha ane 9 mekSa. e navatattva tatvajJAnamAM pravezavA sAruM pAyArUpa manAya che. joke e pratyeka tattvane aMge ati laMbANuthI vivaraNa karAyela che, enA bhedaprabheda paNa ochAM nathI, emAMnAM keTalAka para to sa`khyAbaMdha prathA racAyelA parantu e sarva para laMbANa karavAne atre samaya nathI. jijJAsu hradaye e aMgenI pipAsA chIpAvavA mAMgatAM hoya temanA sAru amArI vasatinA dvAra khullAM ja che. svatraMta para mustAka rahI, Avazyaka karaNImAM aticAra na Ave e vAta lakSyamAM rAkhI, paramArthI draSTie jJAnacarcA karavI e amArA dharmo che. "ahIM ekatra thayela zrotAgaNunA moTA bhAganuM mAnasa zaktianusAra pichAnI lai, jJAnI bhagavatanAM vacanemAMthI mArI draSTie sArarUpa tAravaNI karI, zakaya saralatAthI rajI. Ata karI che. e sau kAinA Atmaya arthe thAva e ja abhyarthanA che. ' AcArya zrInuM vaktavya samApta thatAM ja rAjavIe upasaMhAra karatAM jaNAvyuM--vidvAna puruSonI goSThI sAce ja apUrva kalyANurUpa che. AjanA mAMgalika divase prajAjanoe avanavu` jJAna prApta karyuM che. emAM paNa ApaNA AMgaNe padhArelA zramaNupuMgave sAdI bhASAmAM je amRtapAna karAvyu che e ApaNA mATe navu' hAi, pragatinA krAi anere| payagAma pahoMcADe che. 'AtmA kayAM te UMcI kATie paheAMcatA Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir sabhA barakhAsta thai. vasatImAM joyelA yazAbhadrasUri kevI rIte rAnanA atithi thai A maMDapamAM padhAryA enI vAta AvatA kahezuM. cAkasI For Private And Personal Use Only Page #35 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir aDhAra pApasthAnakanI sajjhAya-vivecana yukta : agAu aDhAra pApasthAnaka ane khAra bhAvanAnI sajhAyAnI saMyukta eka amArA / taraphathI bahAra pADavAmAM AvI hatI te khalAsa thai javAthI mAtra aDhAra pApasthAnakanI sajjhAyanI a sAthenI buka bahAra pADavAmAM AvI che. sasAravRddhinA hetubhUta aDhAre pApasthAnane saMpUrNa rIte samajI tenAthI kai rIte bacI zakAya tene lagatuM A bukamAM sAdI ne sarala bhASAmAM vivecana karavAmAM AvyuM che. A sajhAye zrImadda upAdhyAyajI mahArAjazrI yAvijayajInI racelI hAvAthI temAM paNa rahezya samAvavAmAM Avyu che.. eka eka sannA eka-eka graMthanI garaja sAre tevI rahasyapUrNa che. sau kAie A bukanAM lAbha levA jevA che. pR. 140 kiMmata mAtra traNa AnA zrI zAMtinAtha caritra saMskRta gadyamadha, ', A ciratra ame dhaNA vakhata agAu chapAvela te hAla maLatuM nahatuM. hamaNuA rIte chapAyela che. navA sa`skRta bhASAnA abhyAsI sAdhu sAdhvI vigerene dhaNuM upayAgI . che. sarala bhASAvALu che. vyAkhyAnamAM vAMcavA lAyaka che. zrotAne AnaMda upajAve tevuM che. kiMmata rUA. 4) pesTeja Ai AnA, snAtra sagraha ane aSTaprakArI pUjA, A buka TuAlamAM ja ame chapAvI che. temAM zrI devacaMdrajI tathA pa. vIravijayajInA nAtra uparAMta pUrvAcAkRta snAtra je hAlamAM pracAramAM nathI te dAkhala karyuM che. temAM zrI RSadevane te pArzvanAthane ema be kaLaza che, jene pAMca snAtra bhaNAvavA hAya tene mATe zAMtinAthajInA kaLaza paNu dAkhala karyo che. tyArapachI zrI devavijayajIkRta aSTaprakArI pUjA dAkhala karI che te aSTaprakArI pUjA karatAM dareka pUjAnA prAraMbamAM khelavA lAyaka che. temAM te pUjA saMbadhI ja varNana che. khAsa kaThe karavA lAyaka che. kiMmata traNu AnA rAkhavAmAM AvI che. khAsa magAve. jaya paNa dAkhalA che. zrI upamiti bhavaprapa cA kathA bhASAMtara.. bhAga 1-2-3-4 prathamanA 3 bhAgamAM AkhA mathatuM bhASAMtara saMpUrNa Ave che. A eka apUrva ane ajoDa praya che. traNe bhAga maLIne kiMmata rUA. thI che. cAyA bhAga tarIke te mathanA kartA zrI siMharSiMgaNInuM caritra dhaNuM vistArathI ApavAmAM AvyuM che. tenI kimata rUA. 3) che, cAra bhAganA za. 125 For Private And Personal Use Only Page #36 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir Reg. No. B. 156 buke vecANa magAvanArane sUcanA , zrI triSaSTi zalAkA puruSa caritrane seTa, zrI upadezaprAsAda bhASAMtarane seTa tathA zrI upamiti bhavaprapaMca kathAne seTa magAvanArane jaNAvavAnuM kenseTanI je kiMmata ochI ' levAmAM AvatI hatI te havethI bukemAM jaNAvyA pramANe pUrI levAmAM Avaze.' - zrI vairAgyapalatA graMtha " upAdhyAya zrI yazovijyajIta A padyabaMdha graMtha amadAvAdanivAsI paMDita lAgavAna " dAsa harakhacaMda taraphathI hAlamAM bahAra paDela che. graMtha upamiti bhavaprapaMco kathAnuM smaraNa karAve tevo te ja svarUpamAM banAveluM che. atyuttama graMtha che. bleka saMkhyA sAta hajAra che. "kiMmata rUA. 6 rAkhela che te amAre tyAMthI paNa maLaze. jarUra maMgAvo ne lAbha lyo. ' zrI guNavarmA caritra bhASAMtara mULa saMskRta uparathI paMDita pAse zuddha gujarAtImAM bhASAMtara karAvIne 5. zrI vIravijayajInA upAzraya taraphathI hAlamAM pragaTa karavAmAM Avela che. kiMmata ATha Ana' khAsa vAMcavA lAyaka che. posTeja be AnA, jarUra maMgAve. amAre tyAMthI maLI zake sattara bhedI pUjA karanAranI 17 kathAo AmAM che. paMca pratikramaNa sUtra-mULa. zAstrI hiMdI suMdara TAIpamAM chapAvela A bukamAM paMca pratikramaNa, nava araNa, caityavaMdana, - stavana, stuti, chaMda tathA vidhio vigereno samAveza karela che. vidyAthIone khAsa A abhyAsa karavA yogya che. kAgaLanI atizaya meghavArI chatAM jJAna-pracArane hetu jALavavA mATe amekiMmata vadhArI nathI. chuTaka nakalanA ATha AnA. se nakalanI rUA.45). paTeja traNa AnA. dezavirati, sarvavirati ta - + + ! zrI Atmabodha graMtha-mULa paMDita, zrI jinalAbhasUriphata gadyabaMdha A graMtha bahu ja upayogI che. temAM samakita, , sarvavirati tathA paramAtmasvarUpaMdazaka cAra prakAza pADelA che.. kiMmata rUpiyo doDha pisTeja sAta AnA. khAsa vyAkhyAnamAM vAMcavA lAyaka che. temaja zrotAvargane atyaMta AnaMda sAthe lAbha kare te che . ; zrI zrIcaMdra kevaLI caritra E A saMskRta padyabaddha caritranA kartA zrI siddharSi che. caritra ghaNuM rasike che. " * vyAkhyAnamAM vAMcavA lAyaka che. kiMmata rUpiyA eka pisTeja: pAMca AnA. AyaMbila - vardhamAna tapanA mAhAbhya ane prabhAva samajavA mATe A caritra khAsa upayogI che. ' ~ ~~~~~~ mudraka zAha gulAbacaMda lallubhAI zrI mahedaya prinTiMga presa, dANApITha-bhAvanagara : '* * For Private And Personal Use Only