________________
૧૯૪? સાધમિક ભક્તિને સાચે આદર્શ
પુત્રને સાંતનુની એ ળિખ આપી. કેવા ખાનદાન, એ વખતે સાંતનુની આંખમાંથી આંસુ વહે ધર્મશીલ અને શ્રીમન્ત કુટુંબને આ નબીરો છે એ જતાં હતાં. શરમથી એનું મોટું લેવાઈ ગયું હતું. સમજાવ્યું. મહા મુસીબતમાં મૂકાઈ ગયા વિના આ એણે શ્રી જિનદાસ શેઠ પાસે પિતાની ભૂલ કબૂલ પૈસા લેવાને આવે એવો નથી એમ સમજાવ્યું. પણ કરી, એ માટે ક્ષમા માંગી અને હાર સંબંધી વધુ ગઈ કાલે આ આપણે હાર ચેરી ગયો હતો એમ કાંઈ કહીને પોતાને નહિ શરમાવવાની શ્રી જિનદાસ ન કહ્યું, ઊલટું સાધર્મિક પ્રત્યે આપણું શું કર્તવ્ય છે, શેઠને વિનંતિ કરી. તે એ વિષે જ શ્રી જિનદાસે પોતાના પુત્રને કહ્યું.
આ પ્રસંગ જ એવો હતો કે, “ શ્રી જિનદાસ આમ “શ્રી જિનદાસ શેઠે ખૂબ જ ભલી લાગણી
જેવા પુણ્યવાનની આંખમાં પણ આંસુ આવી ગયા સાથે, સાંતનુનું કેમ ભલું થાય અને કેમ એ સુખી થાય એ જ ભલી ભાવનાથી પાંચ હજાર અપાવ્યા
વિના રહે નહિ. સાંતનુને એ કહે છે કે, “ભૂલ તમે હતા; અને શ્રી જિનદાસ શેઠની એ ભલી ભાવના
નથી કરી, પણ ખરેખર તે ભૂલ મેં જ કરી હતી,
તમે તે મારી આંખ ઉઘાડી નાંખી. હું મારૂ સાધસફળ થવા પામી, શ્રી જિનદાસ જેવા પુણ્યવાનનું દ્રિવ્ય પણ સાંતનુના પુણ્યના ઉદયનું કારણ બન્યું.
મિક પ્રત્યેનું કર્તવ્ય ભૂલી ગયો હતો, તે તમે મને જાગ્રત સાંતનુએ ઘેર જઈને, શ્રી જિનદાસ શેઠ પાસેથી કયા છે
વળ કર્યો. હું તો એ માટે તમારો ઉપકાર માનું છું.' - આણેલા પાંચ હજારના દ્રવ્યથી વ્યાપાર શરૂ કર્યો. સાંતનુએ કહ્યું કે, “આપના મહાશ્રાવકપણાને
એનું જે લાભાન્તરાય કર્મ ઉદયમાં આવ્યું હતું. આ પ્રતાપ છે. આપને ઠેકાણે કોઈ બીજો હોત તો તે ભગવાઇને ક્ષીણ થઈ જવા પામ્યું હતું અને હવે મારી ગતિ કયી થાત ? આપે તે ભારે ઉદ્ધાર કર્યો તેના લાભાન્તરાય કર્મને ક્ષાપશમ થવા પામે. છે. આજે મારા ઉપર કેવળ ધર્મબુદ્ધિએ જે ઉપકાર એથી થોડા જ વખતમાં સાંતનું વ્યાપારમાં કાવ્યો અને કર્યો છે, તેને હું કદી પણ વિસરી શકીશ નહિ, . તેને અઢળક સંપત્તિ પ્રાપ્ત થવા માંડી.
આપ મને મારી ભૂલ માટે ક્ષમા કરો!” - કુંજીદેવીએ કહ્યું કે, “પહેલી તકે તમે શ્રી જિન- . શ્રી જિનદાસ કહે છે કે નહિ ભાઈ ! મેં જે દાસ શેઠની રકમ વ્યાજ સાથે પાછી આપી આવો.”
તમારા જેવા મારા સાધર્મિક ભાઇની સારસંભાળ ન - હવે તે સાંતનુ ફરીથી શ્રી જિનદાસ શેઠની
રાખી અને એથી મારા સાધર્મિક ભાઈ એવા તમને પેઢીએ પહોંચ્યો. પહેલી વાર લેવા ગયો હતો અને
જે આવું કાર્ય કરવાની ફરજ પડી, તે માટે હું જ આ વાર દેવા ગયો હતો. તેણે મૂળ રકમ અને તે
તમારે ગુનેગાર છું; અને તમે મને એ માટે ક્ષમા સાથે તે દિન સુધીના તે રકમની વ્યાજની રકમ પણ શ્રી જિનદાસ શેઠના હાથમાં મૂકી.
કરો, એ જ મારી તમારી પાસે માગણી છે.' જિનદાસ શેઠના હર્ષનો પાર રહ્યો નહિ. બન્ને ક્ષમાપનાના શુદ્ધ ભાવમાં રમતા છ પરે પોતાની રકમ પાછી આવી-એનો એમને હર્ષ નહોતો. છે, તે પછી એ નગરમાં ભગવાન શ્રી મહાવીર પર પણ પિતાનો સાધર્મિક દુઃખમાંથી ઉગરી ગયો અને માત્મા પધારે છે. સૌની સાથે આ બન્ને સુશ્રાવકે તેને ઉદ્ધાર થઈ ગયો એનો એ મહાનુભાવને હર્ષ પણ ભગવાનનાં દર્શને જાય છે. ત્યાં ભગવાનના હતા. એમને પિતાનું કર્તવ્ય અદા કર્યાનો સંતોષ હતા શ્રીમુખે ધર્મદેશનાનું શ્રવણ કર્યા બાદ, એ બનેય અને પોતે કર્તવ્ય અદા કર્યું એનું જે સંદર ફળ પિતપોતાની ભૂલ માટે ભગવાન પાસે પ્રાયશ્ચિત્ત માંગે છે. આવ્યું એનો આનન્દ હતે.
આવા આત્માએ મોટે ભાગે તે પોતાના પરિ. સાંતનુને જરા પણ ઓછું ન આવે એ માટે તાપથી જ શુદ્ધિ સાધી લે ને? ભગવાનની દેશના શ્રી જિનદાસ શેઠે પોતાની રકમ વ્યાજ સાથે લઈ સાંભળવાને મળેલા લોકો તો આ બન્નેની વાત સાંભલાધી પણ એ જ વખતે તીજોરીમાં મૂકેલો પેલો ળીને આશ્ચર્યમુગ્ધ બની ગયા. હાર કાઢીને સાંતનુને આપવા માંડ્યો.
(જૈન પ્રવચન)
