________________
૬૦૦ : મધપુડે પાળનારમાં સામર્થ્ય કે બલ હેતું નથી. પર- માટે સ્વેચ્છાયે વનવાસ જવા નીકળ્યા છે. માહત કુમારપાલ મહારાજાનું જીવન આ હસ્તિનાપુરથી નીકળ્યા છે, ત્યારે તેમને વળાહકીકત બેટી પાડે છે. તેઓ ૧૮ દેશના રાજા વવા ભીષ્મ, પાંડુ, વિદુર આદિ ઔચિત્ય તથા હોવા છતાં પણ જીવદયા ચૂસ્તપણે પાળતા સ્નેહની ખાતર કેટલેક સુધી ગયા ને પાછા વળતા હતા. તેમનાં રાજ્યમાં સૈન્યના હાથી, ઘોડા ભીષ્મ યુધિષ્ઠિરને શિખામણ આપે છે “ભદ્ર ઉપરાંત તેઓના પિતાના અંગત ૫ લાખ ઘેડા, ધમરાજાતું ડાહ્યો છે, પ્રાજ્ઞ છે, મારી ૧ હજાર હાથી, ૮૦ હજાર ગેધન, ૫૦ હજાર અવસ્થા થઈ છે. હું ખર્યું પાન કહેવાઉં આજ ઉંટ, તેમ જ પ્રજાના પશુઓને પાણી ગાળેલું છું ને કાલે નથી. બાર વર્ષના વનવાસે જાય પાવામાં આવતું હતું સૈન્યના ૧૧ લાખ છે. તેને એક શિખામણ આપું છું તે તું ઘોડાઓ વગેરેના પલાણે ઉપર પૂંજણીઓ કદિ ભૂલીશ નહિ. જે તારે રાજ્યનું નીતિપૂર્વક બંધાવવામાં આવતી હતી. તેઓ માનતા હતા પાલન કરવું હોય તે આ પાંચ ગુણેને કે, નિર્દોષ મુંગા અનાથ આનું રક્ષણ કરવું સાચવજે! ૧ દાન, ૨ ઔચિત્ય પાલન, ૩ એ સવ કઈ સમર્થ માનવની પ્રથમ “ફરજ સુપાત્ર વ્યક્તિઓને પરિચય, ૪ સત્કર્મ તથા છે. એક વખત ઘેડાનું પલાણ પૂજીને બેસતા ૫ ન્યાયી રીતે સત્તાનું પાલન. આ સાથે પંદર
મારપાલ મહારાજાને જોઈને તેમના સામતા પ્રકારના દોષથી તું દૂર રહેજે ૧ કામ, ક્રોધ, હસ્યા; ને મનમાં ગણગણ્યા કે “આમ પૂંજ- મદ, મેહ, માયા ને મત્સરથી દૂર રહેવું. ૭ શીઓ ફેરવનાર મહારાજા લડાઈમાં શું શકર- એવા અધિકારી વર્ગથી વિમુખ ન રહેવું વાર વાળશે? યુધના મેદાનમાં આવી કાયરતા ૮ યોગ્ય આચારને ત્યજવા નડિ૯ નય-નીતિ, કેમ ચાલે?” આ સાંભળવામાં આવતા મહા- ૧૦ ધર્મ તથા ૧૧ પ્રતાપને કદિ મૂકવા નહિ, રાજા કુમારપાલે તેજ વખતે એક ઉપર એક ૧૨ અજ્ઞાનને દૂર કરવું, ૧૩ જૂઠું નહિ બોલવું, એવા સાત લોખંડના તાવડાએ આકાશમાં ૧૪ લાંચ ત્યજી દેવી, ૧૫ કેઈપણ વ્યસનને મંચ ઉપર ગોઠવાવીને એક જ બાણ રેકીને પરાધીન ન રહેવું. ભીષ્મ પિતામહની આ એ સાતે તાવડાઓને એકી સાથે તત્કાલ ભેદીને શિખામણને નમ્રતાપૂર્વક યુધિષ્ઠિરે સ્વીકારી. બતાવી આપ્યું કે, “જીવદયા પાળનાર બધા
આ છે મહાન ગણિતશાસ્ત્રી કાયર કે નમાલા નથી, તેઓ શૂરવીર હોય છે.
વિશ્વના એક વખતના મહાન વૈજ્ઞાનિક પણ યુધના મેદાનમાં દુશ્મન પર હથિયાર
ને ગણિતશાસ્ત્રી આઈન્સ્ટાઈનને જ્યારે હિટલરે ઉપાડવા એ જુદી વાત છે; છતાં નિર્દોષ તથા
બલિનમાંથી હદપાર કરેલ, તે સમયની આ અશરણુ જીવેનું તે રક્ષણ કરવું એજ બળ
વાત છે. એ ટ્રામમાં જતા હશે, ટિકિટ લેવા વાતની સાચી શભા છે.” આ જોઈ તથા માટે આઇન્સ્ટાઇને ઢામ કન્ડકટરને નોટ આપી. સાંભળીને સામતે દિંગ થઈ ગયા.
કન્ડકટરે ટિકિટ અને બાકીનું પરચુરણ પાછું ભીમની વિદાય શિખામણ
આપ્યું. આઈન્સ્ટાઈને પરચુરણ બે-ત્રણ વખત મહાભારતને આ પ્રસંગ છે: યુધિષ્ઠિર ગયું, પણ એને ખબર ન પડી કે પરચુરણ આદિ પાંચ પાંડે પિતાની પ્રતિજ્ઞાના નિર્વાહ બરાબર છે કે નહિ? આથી તે મહાન વૈજ્ઞા
