________________
હનુમાનજીને સૂર્યાસ્તનું દશ્ય જોઈને સમગ્ર સસાર અસાર લાગ્યા. મહારાજા દશરથને વયાવૃદ્ધ કંચુકીનું કરચળીવાળું શરીર જોઈને બૈરાગ્ય પ્રગટયા. રાજષિ પ્રસન્નચંદ્રને માથાના સફેદ વાળથી, સંસારની અસારતાનું ભાન થયું. રાજા ભર્તૃહરીને સ્રીચરિત્ર સંસારની ઓળખ કરાવી. આ મહાપુરુષાએ બૈરાગ્યની પારક દૃષ્ટિથી જગતના તમામ પદાર્થોના ભાગસુખાના આંતરિક સ્વરૂપને જોઇ લીધુ. તમામ વસ્તુઓની બાહ્ય ભવ્યતા સાથે આંતરિક ભયાનકતા પારખી.
વાંક પુરુષોના અને ગેરલાભ સ્ત્રીઓને જમશેદપુરનું પેાલાદનું વિશાલ
જોવાની સ્ત્રીઓને પરવાનગી નથી. એનું કારણુ પણ રમુજી છે.
રસ્તે જતાં એક ઘંટી ઢળાતી જોઇ સત એકદમ રડવા લાગ્યા. અનાજ દળવાવાળી ખાઈ ગભરાઇ ગઇ. એણે પોતાના પતિને વાત કરી. કારખાનુંપતિને થયું કે સ ંત ભૂખ્યા થયા હશે એટલે રડતા હશે. સંતને પૂછ્યું કેમ રડા છે! ખાવું છે ? ચાલેા. સંત ા વધારે રડવા લાગ્યા. જેમ જેમ પુછતાં ગયા તેમ તેમ વધુ રડતા ગયા.
“ કામદારા કારખાનું જોવા આવનાર સ્ત્રીઆને જોયા જ કરે છે. અને કામ પર ધ્યાનજ આપતાં નથી.”
જોયું ? આજે દુનિયાનું સદાચાર અને સુસંસ્કારનું ચિત્ર કેવું બન્યું છે. પવિત્રતાના નકશા કેટલેા પલટાયા છે. આપણી આ મા ભોમમાં મોટા રાજકુલેમાં પણ પૂર્વે કેવી આદર્શ સદાચાર મર્યાદા હતી? રામચંદ્રજી સીતાજીનુ કુંડલ-આભૂષણ મતાવી લક્ષ્મણજીને પૂછે છે કે, આળખા છે ને? આ આભૂષણ ? સીતાજીનુ જ છે ને ?” ત્યારે લક્ષ્મણજી શું કહે છે.
કલ્યાણુ : એકટામ્બર ૧૯૬૧ : ૬૦૭
પરસ્ત્રી, તેમની સામે નજર સરખી નહિ નાખવી એમાં જ સદાચાર મર્યાદાનું અંખડ પાલન ! આવા આદશ સદાચારથી પવિત્ર આ આ ભૂમિમાં આજે જ્યાં ત્યાં ( એક કારખાનામાં ઉદ્યોગકેન્દ્રમાં પણ) ચાક રુપની ચારીને જાણે મજાર ભરાય છે.
-
‘ભાઈ! સીતાજીના કુંડલ પણ હું જાણતા નથી અને કાંકણુ પણ એળખતા નથી. હુંમેશ તેમના ચરણામાં પ્રણામ કરતા હતા તેથી માત્ર તેમના નૂપૂર-ઝાંઝર હું ઓળખું છું. સીતાજી
કાળચક્કી
એક સન્યાસી તીથ યાત્રાએ નીકળ્યા, ક્રૂરતાં ફરતાં અનારસ પહેાંચ્યા. સ્નાન-શૌચાદિ કાય પતાવી શહેરમાં ફરવા નીકળ્યા.
એ અરસામાં ત્યાંથી મહાત્મા કખીર નીકન્યા. સન્યાસી–સંતને રડવાનું કારણ પૂછ્યું. સતે ઘટી તરફ આંગળી ચીંધી કંઈક કહ્યું; ઘંટી પાછી ફરવા લાગી;’પણ સંત રડતાં બંધ થઈ ગયા અને નાચવા લાગ્યા.
એમના ગયા બાદ લેાકાએ મહાત્મા કખીરને પૂછ્યું કે આમાં શું રહસ્ય હતું?
કબીરે કહ્યુ’; ‘ભાઈ ! ઘટી જોઈને સતને થયું કે આમાં જેટલા દાણા નંખાય છે. એટલા પીસાય છે. એમ જ આ કાળચક્કી પણ ચાલે છે તેમાં બધા જીવા દળાઇ રહ્યા છે. પણ બીજીવાર ઘંટીના ખીલાડાની આસપાસ દાણા જોયા, એટલે સંતને થયું ખીલાડાની આસપાસ રહે તે મચે છે. તેમજ આ કાળચકકીના દિવસ-રાતના પડમાં જે જીવા ધર્માંના ખીલ
