Jain Dharm Prakash 1964 Pustak 080 Ank 03 04

Author(s): Jain Dharm Prasarak Sabha
Publisher: Jain Dharm Prasarak Sabha

Page 7

******** ડ
પૂર્ણતા કેવી હોય ?
***X*XX ex
લેખક :
સાહિત્ય ૬' બાલચંદ હીરાચંદ, માલેગામ આપણે જોઇએ છીએ કે, જગતમાં બધા જ લેકા આપણું અધુરા છીએ એમ માને છે. એક ભીખારી કહે છે કે, લેાકેાની ધર્મભાવના જતી રહી છે. લેકે સ્વાર્થી થઇ ગયા છે તેથી કાઈ ભીખ પણ આપતું નથી. એક મજુર કહે છે કે, આખા દિવસ મર ભર ભરવા છતાં પેટ પુરતુ પણ મળતું નથી, ફેરીઓ કહે છે કે, શું કરીએ ? હરીફાઇ ઘણી વધી ગઇ છે, માંડ માંડ ખરચ પુરૂ થતું નથી. મુનીમ કહે છે, શે તે મેટરોમાં કરે છે. અમારી તરફ જોવાની ફુરસદ કર્યાં છે એમને ? સામાન્ય વેપારી કહે છે, શુ કરીએ, આખા દિવસ કામ કરીએ છતાં દુકાનનુ, તારાનુ અને ધરતુ ખર્ચ નહાવવું એ મોટી મુશ્કેલીને પ્રશ્ન થઈ પડેલા છે, કાષ્ટ સરકારી નોકરને પુછીએ કે ભાઈ સાહેબ, આપના પગાર કેટલે છે ? તેને જવાબ આપવાના એ અખાડા કરે છે. એ મનમાં સમજે છે કે, મારી લાયકાત મેરી છે, છતાં મને ટુંકા પગાર ઉપર રખવું પડે છે. આમ બધા જ મનમાં અસંતુષ્ટ રહે છે. બંગલામાં રહેનારા સંતુષ્ટ અને ખુશીમાં રહેતા હશે એમ આપણે માનતા હોઇએ તો તે પણ સાચું નથી. આમ બધા જ પેાતે મેટા છતાં હલકી સ્થિતિમાં સબડી રહ્યા છે એમ માને છે. એમને હજુ પૂ`તા મળી નથી. અને સમાધાન થયું નથી એમ લાગે છે. અને એ રીતે પૂર્ણતા મેળવવા પ્રયત્નો કર્યા કરે છે. પણ જેમ જેમ એ પ્રયત્ન કરે છે તેમ તેમ પૂર્ણતા તે લાંબી ને લાંબી જતી રહે છે. આનું કારણ શું છે તેને આપણે વિચાર કરીએ.
સુખની તે ભીખ માગતા કરે છે, અને સુખ ભીખ માગે મળે એવી વસ્તુ નથી. સુખ તે। આત્માની સાથે નિગતિ થયેલું છે. અને એ કાંઈ ખીજા પાસેથી મેળવવા જેવી વસ્તુ નથી, સુખ તે માન્ય તામાં છે. વસ્તુમાં નથી. પ્રાપ્ત સ્થિતિમાં તે કાઇ =( ૨ )
સુખેથી યુક્તિપૂર્વક પેાતાનું કર્ત્તવ્ય કરતા રહે તા દરેક માણસ સુખી થઈ જાય. પણ તેમ થતું નથી. એનું કારણ એ છે કે, એને પારકી વસ્તુઓ ઉપર મેાલુ હોય છે. અને એ મળતાં આપણને પૂર્ણતા મળશે એવી ખોટી કલ્પના થઈ ઞયેલી હાય છે. એમ જો સમજ આવી જાય કે, પારકા દ્રવ્યથી આપણી પૂર્ણતા થશે અગર આપણે સુખી થશું એ ભ્રમણા છે. વાસ્તવિક તે આત્મિક વસ્તુ જે પેાતાની છે અને એ આત્માની સાથે જ રહેવાની છે એવી વસ્તુએ જ આપણુને સુખ આપનારી હાઈ શકે તે પારકી વસ્તુઓની આશામાં તે આશામાં શા માટે સુખ માની તેને દૂર કરતા જઈએ
પારકી વસ્તુ કેવી હોય છે? એના જવાબમાં કહેવુ પડશે કે, એ તેા પારકી વસ્તુ છે. અને એ નિર ંતર પારકી જ રહેવાની છે. પરાણાથી કાંઇ ધર વસતું હશે ? પારકી વસ્તુ તે। પાછી તેના માલેકને સાંપી દેવી પડશે. આપણે ખુશીથી પાછી કરીશું. અગર એને ઘડીભર માટે પણ આપણી નહીં માનીએ તે જ સારૂં. નહીં તો તેના માલેક આપની પાસેથી તે છીનવી લેવાનેા છે, એ ધ્યાનમાં રાખવું જોઇએ.
આપણે ત્યાં લગ્ન જેવા કાર્ય પ્રસંગ હાય ત્યારે અનેક વસ્તુ આપણે પારકા લાકા પાસેથી માગી લાવીએ છીએ. જાજમ, ગાલીચા અને તળા, વાસણ અને અલંકાર; તાત્કાલિક શોભા આપનારી વસ્તુઓ, એવી એવી તેા અનેક પારકી માગી લાવેલી વસ્તુ વાપરી આપણા કાર્યની રોાલા કરી ખતાવીએ છીએ. અને તે સમય માટે તેા તે વસ્તુ આપણી તરીકે જ આપણે માની લપ્ત તેના ઉપયોગ કરીએ છીએ. પણ આખરે આપણને એ ધ્યાનમાં રાખવુ પડે છે કે એ વસ્તુએ પારકાની છે અને પાછી કરવાની છે. ઘડીભર માટે તે આપણી કહી, તેથી તે આપણી થઈ જતી નથી. એવી સાવચેતી