________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
આપે છે કે, પ્રશમરસ રૂપ અભિનવ અમૃત–પાનવડે વિનત્સવ આજ ભવમાં સપુરૂને સદાય હો ! ઈતિ મહોપાધ્યાય શ્રી કીર્તિવિજયગણિ શિપાધ્યાય શ્રી વિન વિજયગણિ વિરચિતે શાંતસુધારસગેયકાવ્ય અનિત્યભા
વન વિભાવને નામ પ્રથમ પ્રકાશ
गुणानुरोग.
[૫. ૨૬ ના પૃષ્ટ ૩૮૪ થી ] હવે મધ્યમ પુરૂષ કોને કહેવા તે બતાવે છે
पुरिसध्येसु पवट्टर, जो पुरिसो धम्म अथ्य पमुहेसु ।
अन्नुनमवावाहं, मजिमरूवो हवा एसो ॥२१॥
ધર્મ અર્થ પ્રમુખ પુરૂષાર્થોમાં જે અન્યને બાધા ન આવે તેવી રીતે પ્રવર્તે તે પુરૂષ મધ્યમ રૂપવાળે હેય છે.”
વિવેચન-ધર્મ, અર્થ, કામ ને મિક્ષ આ ચાર પુરૂષાર્થ છે, તેમાં મેક્ષ પુરૂ પાથને મુકીને બાકીના પુરૂષાર્થને એ પુરૂષ એવી રીતે સેવે છે–આચરે છે કે જેથી એક બીજાને બાધા આવે. ધર્મ એવી રીતે સાધે છે કે જેથી અર્થ કામમાં બાધ આ વતો નથી, અર્થ વર્ગ એવી રીતે સાધે છે કે જેથી ધર્મ ને કામમાં બાધ આવો નથી, અને કામવર્ગ એવી રીતે સાધે છે કે જેથી ધર્મ ને અર્થમાં બાધ આવતો નથી. એવી રીતે પરસ્પરને બાધા ન આવે તેને ત્રણ વર્ગને સાધનાર મનુષ્ય મથમની પંક્તિમાં મુકવા લાયક છે. માગનુસારી જીવનું આ મુખ્ય સ્થાન છે. સમનિદષ્ટિ તેમજ દેશવિરતિ જી પણ કેટલીક વખત આ પંકિતમાં મૂકી શકાય છે. આ દિશા પણ સારી છે. કેમકે આ દિશામાં વતે જીવ ઉપર ચડી શકે છે.
આ ચાર પ્રકારના પુરૂનું બહુમાન કરવાથી શું થાય? તે કહે છે –
एएसि पुरिसाणं, जइ गुणगहाणं करेसि बहुमाणो । ___ तो आसन्नसिवनुहो, होमि तृमं नन्थि संदेहो ।। २ ।।
“ આ (ચાર પ્રકારના) પુરૂનું જે બહુમાનપૂર્વક ગુણ ગ્રહણ કરીશ તે તું આસન્નકેર સમીપ છે શિવ સુખ જેને એ થઈશ. તેમાં સદે નથી, "
For Private And Personal Use Only
