________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
www.kobatirth.org
૭૪
શ્રી આત્માનંદ પ્રકાશ.
છે યોગ. છે
Bestઝકા છ8 યોગ કરવા ઈચ્છનારે સૌથી પહેલાં અવલોકન કરતાં શીખવું જોઈએ. આવલેકિન સામાન્ય રીતે કરવામાં આવે છે તેવા પ્રકારનું નહિં પરંતુ પ્રકૃતિના એકેએક કરણમાં બનતી ક્રિયા પુરૂષથી તદ્દન જુદી છે. અને જેમ સ્થલ પદાર્થ આપણે પોતાને નહિ ગણતાં જુદો જોઈએ છીએ, તે પ્રમાણે મનમાં આવતા વિચારો પ્રાણુની ક્રિયાઓ અને ચિત્ત વિગેરે સઘળું જુદું છે. એમ સ્પષ્ટપણે કરવાને અભ્યાસ કરવો જોઈએ. તે કર્યા પછી તે ક્રિયા વિગેરેની ઉત્પત્તિ આપણુમાં થાય છે તેમ નથી. પરંતુ બહારથી તે બધું આપણુમાં આવે છે અને આપણે તેમાં સાક્ષી છીએ એ ભાવ સ્થિર કરવો જોઈએ. તથા તે ક્રિયાઓના જુદા જુદા સ્થાને જાણ વા જોઈએ એટલે કે એ ક્રિયાઓ કયાં કયાં થાય છે તે જાણવું જોઈએ,
જ્યાં સુધી બધા આધારમાં પરિવર્તન થયેલું હોતું નથી ત્યાં સુધી તેનું શુદ્ધ કાર્ય દેખાતું નથી તથા પ્રકૃતિમાં રહેલી અશુદ્ધિ જોડે તે મિશ્ર થઈ જાય છે. શુદ્ધ વિજ્ઞાન જુદા પ્રકારનું છે; મનથી પર અવસ્થાઓમાં જુદિ જુદિ ભૂમિકાઓ છે તેમાંથી તે આવે છે.
મનની ઉપર સખત પડે છે તે તોડવાનું છે અને જ્યારે વિજ્ઞાનમાં માણસ પોતાની જાતને ખુલ્લી મુકે છે ત્યારે ત્રણ અનુભવો થવાના. (૧) શાન્તિ, આધારના એકે એક કરણમાં શાન્તિ સ્થાપન થઈ જવી જોઈએ, એ શાન્તિ વિજ્ઞાનની છે. તે ન હોય ત્યાં સુધી શુદ્ધિ પૂર્ણ થઈ ન ગણાય, કારણ કે શકિત વિગેરે નીચે આવતાં પ્રકૃતિનાં કરણમાં રહેલી અશાંતિને (અર્થાત અશુદ્ધિને) લીધે તે શકિત રજોગુણી કાર્યમાં–અજ્ઞાનના કાર્યમાં–ફેરવાઈ જાય છે. બીજે અનુભવ શકિતનો છે, આધારના પડામાંથી એક પછી એકમાં શકિતનો અનુભવ થતો જાય છે પરંતુ તેમાં પણ શાંતિની જરૂર ખાસ છે. તથા ત્રીજે તેજ-તેજનો અંબાર પ્રવેશ કરી કઈ કઈ મુશ્કેલીઓ છે તે બતાવે છે તથા જ્ઞાનનો (અંબાર) ધંધ પણ લાવે છે. તમારે જે કરવાનું છે તે એ કે જે અડચણે શકિત બતાવે તેને દૂર કરવાને તૈયાર રહેવું જોઈએ. મનના વિચારો, પ્રાણની પસંદગીઓ જે કંઇ તે દૂર કરવા કહે તે દૂર કરવી જોઈએ. આ પરિવર્તન આપણે આપણી શકિતથી કરી શકતા નથી. આપણે વિજ્ઞાનમાં રહેલી શકિતના ઉપર દ્રઢ શ્રદ્ધા રાખવી જોઈએ. તથા વિશ્વાસ પૂર્વક તે કાર્ય કરશે તેમ સમજી સર્વ તેને અર્પણ કરી દેવું જોઈએ. મન પ્રાણ શરીરમાં પણ તે શાંતિ જેમ સ્થાપન થવી જોઈએ તેમ આત્મ સમર્પણ સુદ્ધાં મન પ્રાણુ વિગેરેમાં બરાબર સ્થાપન કરવું જોઈએ, એની જે માગણી હોય
For Private And Personal Use Only
