Book Title: Prabuddha Jivan 2015 11
Author(s): Dhanvant Shah
Publisher: Mumbai Jain Yuvak Sangh
Catalog link: https://jainqq.org/explore/526088/1

JAIN EDUCATION INTERNATIONAL FOR PRIVATE AND PERSONAL USE ONLY
Page #1 -------------------------------------------------------------------------- ________________ gujarAtI-aMgrejI varSa-3 (kula varSa 63). aMka-8 navembara, 2015 * pAnA 44 kImata rUA. 20. RNING. MAHBIL2013/50453 NA YEAR: 3, ISSUE: 8, NOVEMBER, 2015, PAGES 44. PRICE 20 i SOR Page #2 -------------------------------------------------------------------------- ________________ kartA prabuddha jIvana navembara, 2015 jina-vacana . IiIyasana | je. Ara. DI. TATA ka eka preraka saMvAda kAmarAgate vadhAratAra bAbatothI dUra rahevuM je. Ara. DI. tAtAnI bAyogrAphIno eka preraka prasaMga che H aMga--paccaMgasaMThANaM cArullaviyapehiyaM / eka divasa teoe temanA uttarAdhikArIne bolAvIne kahyuM ke... 'tame bhaNI lIdhuM, have dhaMdhAmAM dhyAna Apo.' itthINaM taM na nijjhAe kAmarAgavivaDDhaNaM / / tyAre temanA uttarAdhikArIe kahyuM ke mAre bijhanesamAM AvavuM nathI. sevA karavI che.' | (. -()-8) sAme savAla thayo.... kevI sevA ?' javAba maLyo- jarUriyAtamaMdone anAja-kapaDAM-davA vagere pUrA pADavA che.' strIonAM aMgapratyaMga, suMdara bAMdho, madhura vacana ane nayana-kaTAkSa nihALavAM nahi tathA javAba sAMbhaLI je. Ara. DI. tAtAe kahyuM ke, e sevA nathI-sozyala krAIma-sAmAjIka aparAdha che. teno vicAra paNa karavI nahi, kAraNa ke e tamAre kharekhara sevA karavI hoya to 'nahIM naphA nahIM nukazAnInA' dhoraNe cAlatI eka InDasTrI banAvo. kAmarAgane vadhAranAra che. pAMca hajAra lokone rojI maLaze ane 30 hajAra lokone tame roja anAja-davA-kapaDAM jevI jIvana jarUriyAtanI cIjo pUrI pADazo. jo tamane A badhuM maphatamAM ja vinA mUlya Apazo to samAja ALasu thaI jaze. A monk should abstain from staring at the physique or the parts of the body of jIvanamAM kyAreya mahenata karavAnuM vicAraze ja nahIM kharekhara A eka sAmAjIka aparAdha banI raheze.' women. He should not get interested in listening to their sweet words or should [ saujanya : gaurakSA pAtra] 1 je. Ara. DI. tAtA not give any attention to their amorous glances. He should not even think of sarjana-sUci. all these, because they are likely to arouse his sex-instinct. (DaoN. ramaNalAla cI. zAha graMthita 'fna1 varSana'mAMthI) 1. padhAro vikrama saMvata 2072, vIra saMvata 2542 | DaoN. dhanavaMta zAha 'prabuddha jIvana'nI gaMgotrI 2. upaniSadamAM deva ane devI vicAra DaoN. nareza veda 3. zrI kalyANamaMdira stotranuM rahasya DaoN. chAyAbena zAha 1. zrI muMbaI jena yuvaka saMgha patrikA 1929 thI 1932 4. ajItazAMti ane bRhat zAMtinA rahasyo DaoN, abhaya dozI 2, prabuddha jaina 5. 'bilaveDa bApu' sonala parIkha 1932 thI 1933 6. 81 mI paryuSaNa vyAkhyAnamALAnuM Ayojana briTiza sarakAra sAme na khUkayuM eTale navAM nAme 7. AtmA ke astitva kI siddhi DaoN. vIra sAgarajI 3, tarUNa jena 8. vijJAnanI pAMkha, AdhyAtmanI AMkha mIrA bhaTTa 1934 thI 1937 9, gujarAta vidyApIThamAM jJAnasatra-13nuM Ayojana 4. puna: prabuddha jenanA nAmathI prakAzana - 1939-1953 10. sarjana-svAgata DaoN. kalA zAha 5, prabuddha jena navA zIrSa ke banyuM 'prabuddha jIvanuM' 11. zrI muMbaI jaina yuvaka saMghane prApta thayela anudAna 1953 thI 12. udayaratna kahe, prabhujI amane svayaM darzana Apaze ! A.zrI vAtsalyadIpasUrijI * zrI muMbaI jena yuvaka saMghanA mukhapatranI 19 29 thI, eTale 85 varSathI avirata saphara, pahelA sAptAhika, 13. Appeal to Health Conscious Jains Bakul Gandhi pachI ardhamAsika ane tyArabAda mAsika 14. The Seeker's Diary : Mission Possible Rashma Jain * 2015 mAM 'prabuddha jIvana 'no 63mA varSamAM praveza 15. The Agam's Manish Modi * 2013 eprilathI sarakArI maMjUrI sAthe 'prabuddha jIvana' 16. First Devotee Muni Vatsalyadeepsuriji eka saMyukta gujarAtI-aMgrejImAM, eTale 2013 Trans. : Pushpa Parikh eprilathI gujarAtI-aMgrejI 'prabuddha jIvana' varSa-3, 17. Gandhi Katha Umashankar Joshi * kula 63muM varSa. Translation : Divya Joshi 40 * 2008 ogasTathI 'prabuddha jIvana' ane paryuM paNa 19. Enlighten yourself by Self Study of vyAkhyAnamALA saMsthAnI veba sAITa uparathI joI-sAMbhaLI Jainology Lesson 8 (2)-Anekantvad, Dr. Kamini Gogni zakazo, 20. The Sixth Chakravarty Kunthunath Dr. Renuka Porwal prabuddha vAcakone praNAma 21. The Sixth Chakravarty Kunthunath Dr. Renuka Porwal pUrva maMtrI mahAzayo Pictorial Story (Colour Feature) 22 paMthe paMthe pAtheya : mAro zuM vAMka ? jamanAdAsa amaracaMda gAMdhI jItu-rehAnA caMdrakAMta sutariyA he mA sarasvatI, ratilAla sI. koThArI tArI nIrava zAMti, maNilAla mokamacaMda zAha saMsAranA kolAhalane, jabhAI mahetA kalaravanI dizA cIMdhanArI, paramANaMda kuMvarajI kApaDiyA vINAnA tAra sajAvatI tuM cImanalAla cakubhAI zAha bhaktinA sUrasapta kamAM. DaoN. ramaNalAla cI. zAha -nalinI maDagAMvakara mukhapRSTha darzana |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||| |ullllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllll|| Page #3 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Regd. With Registrar of Newspaper for India No. MAHBIL/2013/50453 * 'prabuddha jIvana' gujarAtI-aMgrejI varSa : 3 (kula varSa 63) * aMka: 89 navembara 2015 * vikrama saMvata 2072 vIra saMvata 2542 kArtika suda tithi 30 0 0 0 zrI muMbaI jaina yuvaka saMgha patrikA 0 0 0 (prAraMbha sana 1929thI) nA . 2 prabhuThTha @JG6 0 0 chUTaka nakala rUA. 20-00 0 0 vArSika lavAjama rUA.200/-0 0 mAnada taMtrI : DaoN. dhanavaMta zAha padhAro vikrama saMvata 2072 vIra saMvata 2542 he kALa devatA ! he kALa deva! A pudgalanA aNue aNu ane emAM birAjamAna cetana tattva Apane koTi koTi trikALa vaMdana kare che. ghaMTanAda karo, jhAlara vagADo, duMdubhi gajAvo, zaraNAInA maMgaLa sUra relAvo, AratI utAro, navuM prabhAta, vikrama ane vIra saMvatanuM navuM prabhAta khIlI ane khUlI rahyuM che. ApaNe vadhAvIe ke na vadhAvIe, paNa e navuM varSa AvI gayuM tejasvI thavA mATenuM tapa nathI karavuM. he kALa! amane sAcuM tapa che. kALa devatAne sarvadA vadhAvavAnA ja hoya. samajAva. amane bAhya ane AMtarika tapa samajAva. tane samajavAnI je kALane samajyo che e badhuM samajyo che. samaja' amane Apa. A 'samaja" amane maLe e ja amArA mATe paNa kALa tane samajavo mokSa, nirvANa ke jIvanamukti. he A aMkanA saujanyadAtA kema?' e zubha hoya ke azubha kALa amane 'A' Apa.. hoya, e du:khadAyI ke zrImati bindu kauzika dozI tathA 'timira gayuM ne jyoti sukhadAyI hoya. ApaNe ene zrImati dariyA keyUra dozI prakAzyo'. A kayuM timira? zA vadhAvavAno ja, kAraNa ke puNyasmRti mATe ame timirane paNa na kALane koI bheda nathI. ApaNe sva.zrI jayaMtibhAI-zAradAbena dozI cAhie? he kALa! ame timira paNa e bheda bhUMsIe ane sva. zrI dhIrajalAla-suzIlAbena dozI ane jyoti bannene cAhie, anabhinna thaI jaIe. A bannene prema karIe evI amArI sva. sUryAbena-kaMcana mAmI-razmibhAI dozI mAM samaja' ja sAcuM sukha che. prajJA khIlava. AvI 'samaja' navA varSe ApaNane prApta thAo. bheda abheda vaccenI sUkSma rekhAnuM galana thAva. tamaso mA jyotirgamaya. A tapa zuM? A dehane kaSTa ApavuM e ja tapa? ke jIvananA UMDA aMdhArethI prabhu parama teje tuM laI jA. pratyeka saMgharSone svIkArI taTastha dRSTithI sthitaprajJabhAve e saMgharSane koIne aMdhakAra nathI joIto, badhAne teja joIe che. paNa koIne svIkAre, ene hANe, ene samaje ane e saMgharSane khaMkherI nAkhe * zrI muMbaI jaina yuvaka saMgha, 33 mahamadI minAra, 14mI khetavADI, e.bI.sI. TrAnsapaoNrTanI bAjumAM, muMbaI- 400004. TeliphonaH 23820296 * oNphisa sthaLa saujanya : zrI manISabhAI doSI. * zrI muMbaI jaina yuvaka saMghano baeNnka A/c. No. baeNnka oNpha InDiyA CD Ac. No. 0039201 000 20260 Website: www.mumbai-jainyuvaksangh.com . email: [email protected] Web Editor: Hitesh Mayani-9820347990 ISSN 2454-7697 Page #4 -------------------------------------------------------------------------- ________________ prabuddha jIvana navembara, 2015 e ja tapa? A ja sAcuM tapa ane 'mokSa carcA-vicAraNAthI nahi, acaraNathI maLe.' AtmAno anubhava thayo samarpaNa. bhaktino ghaMTanAda bahAra che?' yuvAne bIjo vedhaka prazna karyo. vAge e nAda-ninAda, ane duMdubhi. bhItara jhAlara vAge e anAhata "AtmAnA astitvano ApaNane badhAne anubhava che.' spaSTatA nAda. mona bhakti paramane pamADe. mATe meM umeryuM, 'ApaNI sAme ja eka vyaktinuM mRtyu thAya che, he kALa deva amane AvI samaja Apa. eTale zarIramAMthI cetana nIkaLI gayuM ane jaDa zarIra rahI gayuM jeno saMkoca sAthe vinamra bhAve eka satya vArtAlApa prastuta karuM chuM, ApaNe nAza karI nAkhIe chIe. A cetana e ja AtmA-jIva. be ciMtanAtmaka che eTale. padArthanA saMgharSathI agni pragaTe che, praveze che ane jaLathI athavA eka yuvAne mane prazna pUchyo. havAnI zUnyatAthI zAMta thAya che. agni kyAMthI Ave che ane kyAM 'tame dharmanI carcA vAMcana mokSa mATe karo cho ?' jAya che e khabara nathI, paNa agninuM astitva che e satya che. ane meM uttara ApyoH enI pratIti thAya che." mokSa carcA-vicAraNAthI nahi, AcaraNathI maLe. amArI carcAnuM vartuLa moTuM thatuM gayuM. e yuvAne prazno vadhAryA. huM dharmanI carcA nathI karato. huM tattvanuM ciMtana karuM chuM. huM to 'tame AtmAmAM, punaH janmamAM ane karmanA siddhAMtamAM mAno mAnuM chuM ke jagatanI zAMti mATe cho, to A prArabdha-niyati zuM | jo hAM, vaha honevAlI thI, isaliye haryA, pRthvI uparathI dharma ane che?' navo vedhaka prazna. jo nahi hogA, vaha honevAlI nahIM, isaliye nahi hogA. bhagavAnonI bAdabAkI thavI "ApaNAM karma pramANe - saMta amitAbha joIe. mArI khoja tattvanI ane prArabdha-niyatino paTa taiyAra samajanI che." meM vizeSamAM kahyuM. thAya che. niyati karmANUsAriNI." 'to mane 'hA' ke 'nA' eka akSaramAM uttara Apazo?' carcA 'eTale tame niyatino svIkAra karo cho. to evuM paNa kahI zakAya ke niyatie nakkI karyA pramANe karma thAya che. ghaNAM ghaNIvAra uccAre avazya, mArI yathAmati pramANe, spaSTa ja javAba ApIza.' meM che ke bhagavAna bhAkhI gayA che evuM thAya che.' to eno artha eTalo saMmati ApI. ke ApaNA jIvananuM sophTavera pahelethI ja taiyAra che." 'tamAre mokSa joIe che?' vedhaka savAla pUchyo e yuvAna mitre. 'A taiyAra che, e pUrva karma pramANe ja teyAra thAya che. bhagavAnanuM 'nA' meM tvarita uttara Apyo. astitva hoya to A badhuM karanAra karAvanAra e che ane bhagavAnanuM kema? sAmAnya rIte badhA mokSa athavA svarga mATe ja dharmAcaraNa astitva nathI to A karmacakra pramANe ja badhuM goThavAya che. kahevAya kare che. eNe spaSTatA karI. che karyA karma badhAe bhogavavA paDe, karma koIne choDatuM nathI." mAre punaHpunaH mAnava deha joIe che, jethI pratyekanuM RNa huM amArI carcA AgaLa cAlI, paraMtu amArA matabheda yathAsthAne rahyA. cUkavI zakuM, pratyeka jIvane upayogI thaI zake. pratyeka jIvane prema che kALadevatA! navA varase amane A dvandra - A vikalpomAMthI karI zakuM.' meM mArI mAnyatA spaSTa karI. bahAra laI jA. amane samAdhAna ane samaja Apa. eTale pharI tamAre rAgadveSanA cakkaramAM paDavuM che?' yuvAne tIra amane satya ane ahiMsAnA upAsaka banAva. jevo prazna choDyo paLe paLe pazcAtApa ane kSamA mAgavA ApavAnI paLo Apa. meM "prema" zabdano upayoga karyo che, rAga nahi. jyAM rAga che tAre amane je ApavuM hoya e Apa. aMte tAro vijaya thAva, e tyAM moha che, moha che tyAM dveSa utpanna thavAnI jagyA che. nisvArtha amArI tane zubhecchA-sAla mubAraka. aMte to tArI IcchA pramANe ja prema to vizALa phalaka che. jIvana jIvavAnI kaLA che, tattva ciMtanamAM thavAnuM che ne? to tAro vijaya thAva e amArI tane bheTa. A kaLA ane A samajanI mArI A khoja che.' ghaMTanAda karo, jhAlara vagADo. eTale tame AtmAmAM mAno cho." kALa tane amArA namana ho. punaH janmamAM mAnuM chuM eTale AtmAmAM mAnuM chuM ane eTale IdhanavaMta zAha karma siddhAMtamAM paNa mAnuM chuM." meM uttara Apyo. dtshah [email protected] nahi. * 1 varSanuM lavAjama rUA. 200/-(U.S. $ 20) * 3 varSanuM lavAjama rUA. 500/-(U.S. $ 50) * 5 varSanuM lavAjama rUA. 900/-(U.S. $ 80) * 10 varSanuM lavAjama rU. 1800/-(U.S. $180) zrI muMbaI jaina yuvaka saMghano baeNnka A/c.No.baeNnka oNpha InDiyA CD A/c.No.003920100020260 Page #5 -------------------------------------------------------------------------- ________________ navembara, 2015 prabuddha jIvana upaniSadamAM deva ane devI vicAra DaoN. nareza veda Iza upaniSadamAM kahyuM che tema A sacarAcara sRSTimAM Izvarano bAbatonuM nirUpaNa che. devI sAdhanAnI dRSTie A upaniSada ghaNuM nivAsa che. eTale sRSTinAM tattvo ane padArthomAM IzvaranI agatyanuM che. zaktimattA (vibhUti) rahelI che. A vibhUtithI AkarSAI athavA 'nArAyaNa upaniSada'mAM sRSTinA cetana ane acetananA prAgaTya prabhAvita thaIne manuSya emAM devIbhAva anubhavato thAya che ane puruSa nArAyaNano nirdeza karI, eTale sauno AtmA evI spaSTatA temAM deva ane devInI kalpanA kare che. AthI jagatanI saMskRtiomAM karI, OM namo nArAyaNa nAmaka aSTAkSara maMtra ApI, enuM 3OMkAra deva-devIono khyAla sarva sAmAnyarUpe jovA maLe che. sAthe kevuM aikya che, teno nirdeza che. bhAratIya saMskRtinuM Adima sAhitya vedo che. A vedomAM sau 'nIla rudropaniSada'nA traNa khaMDomAMthI prathama khaMDamAM bhagavAna prathama devo ane devIonI vAta nirUpAyelI jovA maLe che. emAM rudradevatAnA raudrarUpanuM varNana karI, e rUpane zAMta karI kalyANakArI nirUpAyelA deva-devIo mAM svarUpe pragaTa karavAnI vinaMtI che. mahAtmA gAMdhIjInA sahayAtrIo bRhaspati, vAsto Spati, bIjA khaMDamAM rudradevatAnA ati kSetrapati, tvaSTA, vizvakarmA, 'prabuddha jIvata' phebruArI 2016 no viziSTa aMka sAmarthyazALI AyudhonI prazasti prajApati, agni, varuNa, uparokta zIrSakathI prakAzita thaze che ane trIjA khaMDamAM rudradevatAnA viSNu, Indra, vAyu, yama, gudra, nIlakaMTha rUpanI pratiSThA tathA temanI maruta, pUSana, azvino, mitra, A viziSTa aMkanuM saMkalana karaze gAMdhI jIvana ane gAMdhI tati che. aryamA, parjanya, aditi, ' sAhityanA abhyAsI gAMdhI vaMzaja zrImatI sonala parIkha. | | paMca khaMDomAM vibhAjita savitA, uSA, pRthivI, zarvarI, | pU. gAMdhIjIe potAnA jIvanakALa daramiyAna svAtaMtrya, nRsiMhapUrvatApinI upaniSada'nA ILA vagere mukhya che. ekalA zikSaNa, rAjakIya, AdhyAtmika, sAhitya vagere aneka kSetre viziSTa prathama khaMDamAM prajApati dvArA RgvadamAM badhuM maLIne 3,339 pradAna karyuM. A yAtrAmAM emane aneka mahAna AtmAno sAtha anu khubha maMtranuM darzana, deva-devIonI saMkhyAno nirdeza maLyo ane gAMdhIjInI vicAradhArA dvArA e mahAnubhAvonuM ane maMtrArAjanA cAra pAda, RSimaLe che, to cAreya vedomAM to ene pariNAme samagra bhAratanuM ghaDatara thayuM ane deza ane samAjane devatA viSayaka prazno, maMtrarAja enI saMkhyA keTalI badhI haze? eka navI dIzA maLI. sAmano mahimA varNavAyo che. vedonA atte AvatA | A viSayamAM aneka vidvAna lekhakonI kalame lakhAyela lekho bIjA khaMDamAM praNavanA pAdonuM upaniSadomAM paNa deva-devIno A aMkamAM pragaTa thaze. sAmanA pAdo sAthe tAdAbhya, vicAra rajU thayo che. nArAyaNa | sAmanI paMcAgatA ane nyAsanI | abhyAsu lekhakone A saMdarbhe zrImatI sonala parIkhano saMparka | upaniSada, nIlarudra upaniSada, karavA vinaMti. -09221400688. prakriyAnuM varNana che. trIjA khaMDamAM nRsiMhapUrva tApinI upaniSada, maMtrarAjanAM zakti, bIja vagerenI -taMtrI) nRsiMhapa cakra upaniSada, jijJAsA ane bIjanA svarUpanuM balUcopaniSada, bhAvanopaniSada, rudrahRdayopaniSada, rudropaniSada, nirUpaNa che. cothA khaMDamAM sAvitrI-gAyatrI maMtronuM svarUpa, zarabhopaniSada, sAvitrI upaniSada, sUryopaniSada, saubhAgyalakSmI yajurlakSmI maMtra, nRsiMha gAyatrImaMtra vagerenuM nirUpaNa che. pAMcamA upaniSada, atharvazira upaniSada, Atmabodha upaniSada, kevalya khaMDamAM devo dvArA "mahAcakra'nI jijJAsA, alaga alaga ArAvALA upaniSada, gAyatrI upaniSada uparAMta kenopaniSada, prazropaniSada, cakronuM nirUpaNa, Avayavadarzana, mahAcakradarzana, mahAcakravedhanano zvetAzvatara upaniSada, ane taitirIya upaniSadamAM devo ane devIo mahimA, maMtrarAjanA adhyayananuM phaLa vagere viSayo varNavAyA che. vize nirUpaNa thayeluM che. 'nRsiMhaSacakropaniSada'mAM narasiMha cakra, Acaka-sUcaka'deva upaniSada'mAM 'cit' zaktinA sarvAtma ane sarva dhAraka rUpanuM mahAcakra-sakala loka rakSAcakra-dhUtacakra ane asurAttaka cakra-ema varNana karavAmAM AvyuM che. AdividyAno uddhAra, AdividyAno cakronI cha saMkhyA, tenA valayo ane bheda-prabhedo, A cakra dhAraNa mahimA, bhunezI ekAkSara maMtra, mahAcaMDI navAkSara vidyA vagere karavAnAM sthAno ane tenA lAbho vize vigatavAra nirUpaNa che. Page #6 -------------------------------------------------------------------------- ________________ prabuddha jIvana navembara, 2015 'balUcopaniSada'mAM jagatanI kAraNasvarUpA AdyazaktirUpa bALI devA te vAtanuM dyotaka nirUpaNa che. bhagavatI cizaktinuM svarUpa, emAMthI pragaTa thayelAM sthAvara-jaMgama "kena upaniSada'mAM agni, vAyu ane Indrane bIjA badhA devo padArtho ane tattvo ane emAMthI ja pragaTa thayelAM, zabda, artha ane karatAM caDiyAtA kahyA che. kAraNa ke phakta teo ja brahmanI pAse jaI rUpano nirdeza che. zakyA hatA ane tene brahma tarIke sauthI pahelA jANI zakyA hatA. | 'bhAvanopaniSada'mAM zrIcakra upara AsIna thaIne sarvazaktirUpe emAM paNa deva Indra ja badhA devo karatAM caDiyAto che. kAraNa ke te pragaTa thatAM parAMbA tripurasuMdarInuM varNana che. sthULa, sUkSma ane deva ja brahmanI sahu karatAM vadhAre najIka jaI zakyo hato. eTaluM ja kAraNa zarIramAM zrIcakranI bhAvanA, devIzaktionuM AvAhna, nahi, tene brahma tarIke sau prathama jANI zakyo hato. Asana, pAdya vagere upacAronI bhAvanAnuM varNana che. vaLI AgaLa upara A upaniSada kahe che: Indra AdhidaivikarUpe rudrahRdayopaniSada'mAM badhA devomAM zreSTha deva tarIke zreSTha varasAdano deva che. tethI tenA Adeza vaDe ja vIjaLI camake che. rudradevatA, tenuM zivasvarUpa, ziva-viSNunI ekatA, brahmA-viSNu- adhizarIra rUpe te AMkhano adhipati che. tethI AMkha tenA Adeza mahezarUpe rudranuM trimUrtitva, rudrakIrtananA lAbha-vagere bAbatonuM vaDe ja ughADa-baMdha thAya che. tema ja adhyAtmarUpamAM Indra ja prajJAna nirUpaNa che. rUpa manano adhipati che. tenA Adeza anusAra ja mana ciMtana, rudropaniSada'mAM bhagavAna zivanuM prANasiMgI svarUpa samajAvI smaraNa temaja nizcaya karI zake che. bhagavAna ziva ane gurune zaraNe javAno nirdeza che. 'praznopaniSada'mAM kahyuM che ke, AkAza, vAyu, agni, jaLa ane zarabhopaniSada'mAM brahmA ane viSNu karatAM paNa rudradevatAnI pRthivI-e pAMca mahAbhUto ane vANI, mana, AMkha ane kAna e zreThatA, rudranI stuti, rudrano mahanIya mahimA, ziva-viSNunI Indriyo-A devo prajAne dhAraNa kare che. teo potAnI zakti pragaTa abhedatAnuM nirUpaNa che. karIne kahe che ke ame ja A zarIrane TekavI rAkhIne tenuM dhAraNa sarasvatIrahasya upaniSada'mAM AraMbhe tattvajJAnanA mULa karIe chIe. A devo sarUpa ane asarUpa che, temaja amRta sAdhanarUpa dazazlokI sarasvatI vidyA samajAvavAmAM AvI che. pachI paNa e ja che. devI sarasvatInuM brahmatva, prakRtitva temaja puruSatattva zuM che te spaSTa 'taitirIya upaniSada'nA zikSA nAmaka pahelA anuvAkamAM mitra, karavAmAM AvyuM che. mAyAne vazIbhUta karanArI jJAnanI A devInA varuNa ane aryamA tathA Indra, bRhaspati ane viSNue cha devonI ApelA jJAnathI muktinI prApti kevI rIte thAya te vAta pAse 'zam' eTale ke "AtmA ane zarIranA saMyukta kalyANa'nI samajAvavAmAM AvI che. prArthanA karavAmAM AvI che. sUryanI nIce marthya ane sUryanI upara sAvitrI upaniSada"mAM sAvitrInA vividha svarUpo vacce raheluM amRtanuM astitva che, ema kahyuM che. varuNa, aryamA ane mitra A ekatva darzAvI savitA-sAvitrInuM yugma ane emanA kAryakAraNatvanuM marya bhautika jagatanA prANAtmaka devo che. teo tama (aMdhakAra) pratipAdana che. uparAMta, sAvitrInAM traNa pAda, sAvitrIvidyAnA ane jyoti (prakAza)nA cakrane laIne kriyAzIla thaI rahelA che. jJAnanuM pratiphaLa tathA enAthI prApta thatAM mRtyu vijaya, balA ane viSNu, Indra ane bRhaspati amRta tattvanA prANAtmaka devo che. pratyeka ati balA maMtronuM nirUpaNa karatuM A upaniSada vAstavamAM vidyAno zarIramAM A baMne triko eTale ke chaye devatAo rahelA che. temanI mahimA darzAve che. zakti prANInA pratyeka biMdu upara vyakta thatI jIvana cakra calAvavAmAM sUryopaniSada'mAM AraMbhe sUrya ane brahmanI abhinnatA darzAvI, sahAyaka bane che. jeTalA devo che te badhA ghulokanA putro athavA sUryanA tejathI jagatanI utpatti samajAvI che. AdityarUpe enuM divya zaktio che. sarvAtmaka brahmatva, sUryano aSTAkSarI maMtra Apyo che. "zvetAzvatara' upaniSadamAM kahyuM che ke je eka jagatarUpI jALavALo atharvazira upaniSada'nI sAta kaMDikAomAM devagaNo dvArA deva potAnI niyAmaka zaktio vaDe sarva prANIone tema ja bhU:, rudrarUpamAM, paramAtma sattAnA sAkSAtkAranuM varNana ane stuti che. bhuvaH vagere sarva lokone niyamamAM rAkhe che, ane je eka deva udbhava jagata ane kALanA Adi kAraNarUpa, jagatane enI vizeSatAothI ane saMbhavanuM kAraNa che, tene jeo jANe che, teo amara bane che. je vibhUSita karanArA, ene praNavarUpa kahI, emanI kSamatAo ane A lokone potAnI zaktio vaDe niyamamAM rAkhe che, je badhAM upAsanAonuM mahattva darzAvI, temanA dvArA triguNI sRSTinA prANIomAM rahyo che, ane je badhAMya prANIone utpanna kare che, vikAsanI vAtano nirdeza karI, emane oLakhAvavAmAM AvyA che. pALe che, tema ja pralayakALe pAcho kheMcI le che, te A eka ja rudra che "kaivalya upaniSada'mAM kaivalyapada meLavavAno mArga batAvatAM, ane tenAthI bIjo koI che ja nahi. sarva tarapha AMkhavALo, sarva aMtaHkaraNane nIcenI araNi tathA OMkArane uparanI araNinA rUpamAM tarapha mukhavALo, sarva tarapha hAthavALo ane sarva tarapha pagavALo vAparIne, jJAnAgni prajvalita karI, sAMsArika vikArone kevI rIte A eka (vizvakarmA prajApati nAmano) deva AkAza ane pRthvIne Page #7 -------------------------------------------------------------------------- ________________ navembara, 2015 prabuddha jIvana potAnA hAtha vaDe ane potAnI pAMkha vaDe (luhAranI jema) ghaDIne vAyunA deva, Aditya ke pUSana ke sUrya agninA deva, varuNa jaLanA utpanna kare che. deva, ghAvA-pRthvI AkAza ane dharatInA deva-devI, caMdra mananA upaniSadanA aSTA RSionI A bhASA rUpakAtmaka che. tene devatA, bRhaspati buddhinA devatA, Indra mananA devatA, bhagavatI AjanI ApaNI bhASAmAM mUkIne samajavI jarUrI che. devo ane citi cittanI devI, vAyu prANanA devatA. devIo eTale manuSyane Izvara taraphathI maLelI zaktio Izvare e ja rIte AMkhano saMbaMdha sUrya sAthe, manano saMbaMdha caMdra sAthe, manuSyane jo vAnI, sAMbhaLavAnI, suMghavAnI, sparzavAnI, cittano saMbaMdha bhagavatI citi sAthe, buddhino saMbaMdha bRhaspati cAkhavAnI, bolavAnI, vicAravAnI, sarjana karavAnI IcchA sAthe rahelo che. zAstrakAroe dyo ane pRthvIne jagatanA mAtApitA karavAnI, saMvedanAnI, nirNaya karavAnI, manana karavAnI, ciMtana rUpe, tvaSTAne saghaLuM vizva tathA emAM pragaTa thatI zakti tathA karavAnI, nididhyAsana karavAnI zaktio ApelI che. manuSyanI vRtti-e sarvano banAvanAra kuzaLa paramAtmA rUpe kaccho manuSya A badhuM kAma karI zake e mATe Izvare ene pAMca che. deva vizvakarmA eTale paramAtmA, utpanna thayelI vastumAtrano jJAnendriyo, pAMca karmendriyo ane cAra aMtaHkaraNo ApelAM che. pati ane pAlana karanAra te prajApati. jagatano tejomaya aMDa ke AMkha darzanendriya rUpe jovAnuM kAma, kAna zravaNendriya rUpe garbha te hiraNyagarbha, sarvanA aMtaramAM rahelo AtamarAma eTale sAMbhaLavAnuM kAma, nAka dhrANendriyarUpe suMghavAnuM kAma, jIbha AtmA te puruSa. ghara gharamAM vasato agni te manuSyane paramAtmA svAdendriyarUpe, cAkhavAnuM kAma, tvacA sparzendriya rUpe sparzAnubhava sAthe joDanAra zakti, khorAkane pacAvanAra jaTharAgni. samagra ApavAnuM kAma kare che. mana manananuM, citta ciMtananuM, buddhi vizvanA aMtaraMgamAM raheluM sarvavyApaka svarUpa eTale viSNu. pracaMDa vimarzaNanuM ane ahaM nididhyAsananuM kAma kare che. A kAma ene vAyurUpe darzana deto vinAzano deva eTale rudra, vRSTino deva eTale kudarata taraphathI maLela zakti-sAmarthyane rUpakanI bhASAmAM deva ke parjanya. devI kahe che. zarIra pAMca mahAbhUtonuM baneluM che. te che pRthvI, jaLa, agni, dezI bhASAmAM koI baheruM thayuM hoya to rUpakamAM kahe che enA vAyu ane AkAza. AmAM pRthvI e upaniSadakAronI dRSTie kAnanA deva rUkyA che. koI mUMguM thayuM hoya to rUpakamAM kahe che rayitattva che, caMdra jaLatattva che, sUrya agnitattva che, vAyu parameSTi enA vANInA deva risAyA che.' koInI AMkha kAma ApatI baMdha tatva che, AkAza svayaMbhU tattva che. manuSya zarIramAM cAlatI mahattvanI thAya to rUpakamAM kahe che "enI AMkhonA divA rANA thayA che.' prakriyAo eTale (1) zvAsocchavAsa kriyA (respiration), (2) matalaba ke evI vyaktionA amuka zaktisAmarthya cAlyAM gayAM rUdhirAbhisaraNanI kriyA (blood circulation), pAcanakriyA (meche. A zaktisAmarthya, A devatane deva ke devI kahe che. tabolism), prajananakriyA (procreation), muktinI kriyA (libera| mukhya deva traNa brahmA, viSNu ane maheza. mukhya devIo traNa tion). emAMthI zvAsocchavAsa kriyAno saMbaMdha vAyu devatA sAthe mahAsarasvatI, mahAlakSmI ane mahAkALI. brahmA ane sarasvatI che. rUdhirAbhisaraNanI kriyAno saMbaMdha jaLanI sAthe che , sisakSA (sarjana karavAnI IcchA)nA deva-devI. viSNu ane lakSmI pAcanakriyAno saMbaMdha agnidevatA sAthe che, prajanana kriyAno saMbaMdha bubhakSA (bharaNapoSaNa)nA deva-devI ane maheza ane kAlI (mumUrNA) puthvI sAthe ane muktino kriyAno saMbaMdha AkAza sAthe che. maravAnI IcchAnA devadevI. manuSyanI A traNa mukhya vRttio sajena jovA jaIe to pRthvIno sAra agni che, aMtarikSano sAra vAyu (creation and pro-creation), bhAgavilAsa (well to do and che ane svargano sAra sUrya che. mana e annanuM kArya che, prANa e eat drink-multiply) ane palAyana (escape or salvation). prANInuM kArya che ane vANI e tejanuM kArya che. matalaba ke IzvaranI A traNeya vRttione saMtoSe che A traNa deva-devI; matalaba ke anaMta zaktio A sRSTimAM kArya karI rahI che. A badhI zaktio Izvare ApelAM traNa zakti sAmarthya che. triguNAtmaka prakRtie ApaNA mATe devI-devatAo che. A devI-devatAo paramAtmAnI manuSyane traNa zaktio (powers) ApI che: (1) IcchAzakti, miti bhinnabhinna vibhUtio che. vedo ane upaniSadamAM je devIkriyAzakti ane jJAnazakti. AjanI bhASAmAM vAta karIe to devatAonI vAto che te vaijJAnika che. tenA varNana vitaraNamAM will power, action power and knowledge power. mANasa vaijJAnika tarkabuddhi che. emanI vAta karavI eTale bhagavAnanI ke je kAMI kare che te kudarate tene Apela A traNa prakAranA AdhyAtmika vAta karavI, ema nathI. kharekhara to e jIvana vijJAnanI zaktisAmarthyane kAraNe kare che. A zaktisAmarthyane rUpakAtmaka vAta che. bhASAmAM deva-devI kahe che. kadamba baMgalo, 35, prophesara sosAyaTI, moTA bajhAra, e ja rIte vAyu, maruta ke mAtarizvA eTale pAMca mahAbhUta paikI vallabha vidyAnagara-388120. mo. :09727333000. Page #8 -------------------------------------------------------------------------- ________________ prabuddha jIvana navembara, 2015 zrI kalyANamaMdira stotranuM rahasya uDaoN. chAyAbena zAha kalyANamaMdira eka stotra che. stotranI vyAkhyA karatA 'paMcAzaka' 'huM kaMI nathI' ema svIkAryuM eTale prabhu koNa che enuM jJAna graMthamAM AcArya haribhadrasUrizvarajI lakhe che ke "je gaMbhIra artha ane thayuM. AcAryane prabhunA guNo pratyakSa thavA mAMDyA. AcArya dareka pado vaDe racAyeluM hoya te stotra che. je pAThakanA hRdayamAM gAthAmAM prabhunA abhuta guNonuM varNana karyuM che. AnI pAchaLa kalyANakArI adhyavasAyo jagAve te stotra che. mahApuruSo A paNa eka rahasya pragaTa thAya che. jyAre prabhunA A guNonuM varNana stotramAM gupta rIte gUDhamaMtro goThavI detA hatA tethI teno nityapATha sAMbhaLIe tyAre prabhu pratye ahobhAva pragaTa thAya che. tethI prabhu karavAvALAnuM kalyANa thatuM, maMgaLa thatuM, tenA vighno ApoApa sAthe tanmaya thaI javAya che. prabhunI sAcI bhakti karI zakAya che. TaLI jatA. tethI kalyANa maMdira stotrano pAThaka prabhunI bhakti karI sAcI kalyANamaMdira 44 gAthAmAM vistareluM prabhu pArzvanAthane samarpita prasannatA prApta karI zake che. saMskRta stotra che. enA racayitA ujjaina nagarInA devarSi pitA AcAryanuM vicakSaNa vyaktitva che. teo bhakta che, vAdI che, ane devarSI mAtAnA putra zrI siddhasena divAkarajI hatA. AcArya tArkika che. tethI teo kyAreka prabhu sAthe vAda kare che, kyAreka A stotramAM zabdonI samRddhi ThAlavI che. chaMdonI chaNAvaTa karI che prabhune prazna paNa pUche che pachI javAba paNa Ape che. AthI stotranA ane alaMkAronI sajAvaTa karI che. A uparAMta AcArya dareka gAthAmAM pATha karanAranI zaMkAonuM nivAraNa thAya che. samasyAonuM samAdhAna vividha rahasyo gUMthyA che. jema chAzane khUba valovIe pachI thAya che. mArgadarzana maLe che ane pratibodha paNa thAya che. udAharaNa mAkhaNano piMDa bahAra nIkaLe che tema A stotranI gAthAonuM tarIke AcArya prabhune prazna pUche che prabhu, jagatamAM keTalA badhA vAraMvAra paThana karavAthI, tenA para vAraMvAra manana karavAthI, ciMtana Izvara che, kone vaMdanIya gaNavA? pachI pote ja javAba Ape che ke karavAthI aMdara gUMthelA aneka rahasyo pragaTa thAya che. tethI pU. AcArya je rAgadveSa rahita vItarAga che tene ja vaMdanIya gaNAya. je vItarAga mahAprajJajI to kalyANamaMdirane 'rahasyamaMdira' kahe che. nathI tene vaMdanIya na gaNAya. AcAryanA A tadana binasAMpradAyika prAraMbhamAM ja AcArya kahe che, "prabhu ApanA guNonuM varNana javAbamAM gUDha rahasya chupAyeluM che. enAmAM jagatamAM dharmanA nAme karavAnuM mAruM koI sAmarthya ja nathI. jema ghuvaDanuM baccuM divase aMdha thatAM yuddha yAne azAMtine nAbUda karavAnI zakti rahelI che. 'tAruM thaI jatuM hovAthI sUryanuM varNana karI zakatuM nathI tema he prabhu, nahIM, mAruM nahIM, basa je vItarAga hoya te ja Izvara, pachI bhale ne tArA guNonuM varNana karavAnI mArI koI pAtratA ja nathI. ahIM te hiMdu hoya, musalamAna hoya ke buddha hoya, basa te vItarAga hovA paheluM rahasya pragaTa thayuM "ahamano vilaya.' mArI koI pAtratA nathI joIe.' ema kahenAra AcArya koNa che? pote mahAna bhakta che, mahAna A javAbamAM bIjuM rahasya e paNa raheluM che ane te che, AcArya tArkika che, siddhAMta mahodadhi che, anekAMta vidyA ziromaNI che, e paNa samajAvI de che ke ApaNe sau anaMta zaktizALI AtmA yugapradhAna che. vaLI tattvArthasUtra chIe (hAla, bhAre karmanA 'uttarAdhyayana graMtha upalabdha | para 18000 zloka pramANa TIkA AvaraNathI yukta chIe) to temaNe lakhI che. gadyahastI birUda | uparokta graMtha vize me mAsamAM A saMsthAe yojela graMthI ApaNuM mastaka game tyAM nA jhUke, pAmyA che. saMskRtanA prakAMDa vidvAna svAdhyAyanI tridivasIya zibiramAM A graMtha meLavavA mATe je| ApaNuM mastaka je parAkASThAne che. 18000 rAjAo ne jijJAsu zrotAoe potAnA nAmo lakhAvela e sarvene A graMtha pAmelA hoya tyAM ja mUke. tethI pratibodha karyA che. yaMtramAnavo |vinA mUlya meLavavA saMsthAno saMparka karavA vinaMti. vItarAga sivAya koIne ArAdhya banAvyA che. AvuM viziSTa | koI paNa jijJAsa AtmA A graMthanA 28 savAlonA uttara gaNAya ja nahI. tenI ArAdhanA vyaktitva hovA chatAM, prabhu pAse ApavAnI pratijJAthI amArI pAsethI vinA mulya A traNa ja ApaNana vAtarAga bana ahamUzno vilaya karI nAkhe che, huM bhAgamAM vistarita daLadAra graMtho prApta karI zake che. AgaLa jatAM AcArya prabhu kaMI nathI ema svIkAre che. saMparka : 022-23820296 - hemaMta kApaDiyA sAthe vAda kare che. prabhu 'tva ahamno vilaya thAya to ja satya | mobAIla: 9029275322. tAraka' prabhu tame tAranArA cho; sudhI pahoMcI zakAya che. to bIjI bAju evuM kahe che ke Page #9 -------------------------------------------------------------------------- ________________ navembara, 2015 prabuddha jIvana prabhune hRdayamAM rAkhavA joIe. have prazna e thAya che ke prabhu jo khamI na zakI, dharatI phATI ne aMdarathI sAkSAt pArzvanAtha prabhu pragaTa tame hRdayamAM raho to pachI bIjAne tArI kevI rIte zako? tAranAra thayA. je koIe A dRSya joyuM te dhanya banI gayA, dhanya banI gayA. to haMmezAM bahAra hoya. jema nAvika nAvamAM beThelA yAtrikane tAre sauthI chelluM rahasya to e che ke 44 gAthAomAM dareka gAthAmAM che. Ano mArmika javAba ApatA AcArya kahe che ke jema cAmaDAnI eka eka maMtra gopavelo che. je camatkArI che. AthI AcAryane mazakanI aMdara havA bharelI che to ya te havA ja mazakane tAre che. rahasyavettA paNa kahelA che. mazaka havAne aMdara barobara jakaDI rAkhe che ane tarI jAya che. ahIM namiuNa stotranuM rahasya rahasya e che ke AcArya samajAve che ke prabhune hRdayamAM jakaDI rAkhavA namiuNa stotranA racayitA AcArya mAnatuMgasUrIzvarajI che. joIe, eTale ke prabhunI sAthe aikyatA keLavavI joIe. prabhunI AcArya maMtravettA hatA, jJAnI hatA. temanA zabdonI asara zabdo saMpUrNa zaraNAgati svIkAravI joIe, prabhunI AjJA pALavI joIe para thatI. bhaktAmarastotramAM zabdothI lokhaMDanI beDIo tUTI gaI. ane prabhunA darzananI kaLA zIkhI levI joIe. AcAryane ekavAra mAnasika roga thayo. temaNe dharaNendra devanI - have AcAryanA mukha para vivAdanI rekhA dekhAya che. prabhu ArAdhanA karI. dharaNendra pratyakSa thayA. temaNe AcAryane aNazaNa pArzvanAtha para meghamALI pUrvabhavanA verane yAda karI jaLanI varSA karavAnI nA pADI. haju tamAruM AyuSya lAMbuM che mATe tame 'ciMtAmaNI karI rahyo che. prabhunI upara sAMbelAdhAra varSA varasAvI rahyo che. maMtranI ArAdhanA karo. ema kahI AcAryane ciMtAmaNI maMtra Apyo. prabhunI nAsikA sudhI pANI AvI gayuM che. paNa prabhu sthira che. maMtranI sAdhanAthI AcArya svastha thaI gayA. pachI, AcAryo 'bhayahara temanA hRdayamAM meghamALI pratye jarApaNa roSa nathI, dveSa nathI. sau stotra' racyuM. temAM A ciMtAmaNI maMtrane gopavyo. A bhayaharI koIe prabhunA A udArabhAvanI prazaMsA karI che. paraMtu rahasya e stotra eTale ja "namiuNa stotra'. che ke ahIM AcArya meghamALI vize vicAre che. AcArya vicAre che namiuNa stotramAM prabhu pArzvanAthanI stavanA karI che. vividha ke meghamALI pAse be vikalpa hatA. kyAM to prabhu pratyeno dveSa jAtanA bhayonuM varNana karI e bhayothI pArzvanAtha prabhu pAse rakSA ogALI nAkhavo athavA prabhunuM aniSTa karI potAnuM aniSTa karavuM. mAgavAmAM AvI che. AcArya ApaNane mArgadarzana Ape che ke koInuM paNa aniSTa kyAreya namiuNa stotramAM gopavelo ciMtAmaNI maMtra eka rahasya che. karavuM nahIM. tevuM karavAthI potAnuM ja aniSTa thAya che. meghamALI A maMtra sau prathama pArzvanAtha prabhue Apelo. pachI te cauda pUrvamAM prabhunuM sAnidhya pAmyo. IchyuM hota to tarI gayo hota; paraMtu samAyelo. temAMthI AcArya bhadrabAhusUrIzvarajIe udhdharyo. pachI AsurI zaktino vijaya thayo ne te durgati pAmyo. ApaNe paNa te vismaraNIya thaI gayo. pachI mAnatuMgasUrie tene devanI pAsethI AsurI zaktine parAjIta karavI joIe. pratyakSa karyo. paNa te maMtra temane spaSTa nA batAvyo. tyAra pachInA have aMtamAM AcArya prabhu pAse yAcanA kare che. AcArya kahe AcAryoe A maMtra zodhavA prayatna karyo ne evuM tAraNa nIkaLyuM ke che. prabhu, Apa trailokyanAtha cho, karuNAnA sAra cho. Apa pAse A maMtra 18 akSarano che. huM je mAgIza te mane maLavAnuM che; paNa prabhu mAre bIjuM kazuM nathI namiuNa-namaskAra karIne, prAsa=pArzvanAthane joItuM. mArI yAcanA eka ja che ke mArA sarva du:khonA mULanuM je visahara=viSadharonA viSano nAza karanArA=vasahabhiNabIja che tene ukheDI Apo. mArI tRSNAno nAza karo, mane bhavaviraha jinomAM vRSabha, liMga-skUliMgo para jaya meLavanArA. Apo ne jyAM sudhI Ama na thAya tyAM sudhI bhavobhava tamAruM caraNa zuddha hRdayathI ekAgratApUrvaka A maMtra gaNavAthI sarva bhayo zAMta maLe. AcArya eka ja yAcanAmAM thAya che. saghaLuM mAgI lIdhuM. prabhu pAse uttarAdhyayana sUtra : graMtha svAdhyAya | * * * bhautika sukho magAya ja nahIM. sI. DI. ane DI.vI.DI.. phona naM. 079-266 12860. prabhue je choDyuM te temanI pAse mAgavAnI makhaMI karAya ja nahIM | gurudeva pU. Do. rAkezabhAInI traNe divasanI amRtavANInI | 266666666 AcAryanI prabhu bhakti. | sI.DI. ane DI.vI.DI. saMsthAmAM upalabdha che. uparAMta saMsthAnI *A saMsthA dvArA yojita AcAryae ArtahRdaye karelI veba-sAITa upara paNa Apa sAMbhaLI zakazo. 81mI paryuSaNa vyAkhyAnamALAmAM yAcanA, AcAryanA saMparka : 022-23820296. tA. 10-09-2015nA parAkASThAnA adhyavasAya dharatI roja ApeluM vyAkhyAna. hiteza-09820347990. Page #10 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 10 prabuddha jIvana ajItazAMti ane bRhatkrAMtinA rahasyo gharDA. abhaya dozI jaina sAhityamAM stotra-stutikAvyonI vizALa paraMparA che. Aje Apaze emAMnA be mahattvapUrNa ane 'navasmaraNa'mAM gauravavaMtu sthAna pAmelA stotronI vAta karazuM. A stotronI vaLI vizeSatA e che ke te stotro pAkSika-caumAsI-saMvatsarI pratikramaNamAM paNa sthAna pAmyA che. vaLI, bIjuM stotra to snAtrapUjAnI vidhimAM paNa sthAna pAmyuM che. pakhtI Adi pratikramaNamAM sthAna pAmelA hovAthI A stotrono paryuSaNanA be pratikramaNanA aMtabhAge paNa pATha karavAmAM Ave che. A stotronuM rahasya samajavAthI pratikramaNanI ApaNI kriyAmAM paNa navA prANa umerAze. sarvaprathama stavana ke stotra eTale zuM te joIe. vanake stotramAM paramatattvanA guNagAna gAvAmAM Ave che. A jagatamAM ApaNA saunI IcchA che ke, 'prabhu, tArA jevA thAvuM che.' sAdhakanA jIvanano Adarza raheto hoya che ke, 52mAtmAe je zuddha, nirmaLa, siddha padane saMprApta karyuM che e siddhapadanI prApti karavI che. paraMtu, A jagatano sAmAnya niyama che ke, koI paNa siddhi prApta karavI hoya to jeNe A siddhi prApta karI hoya, te manuSyone potAnA AdarzarUpe rAkhe, temanA guNonuM ciMtana-smaraNa kare. krikeTanA kSetramAM siddhinI IcchA rAkhanArA loko sacina teMDulakara ke virATa kohalI AdinA phITIgrApha potAnA gharamAM lagAvato hoya che. temaja temanA guhmAnuvAda Adi karatA rahetA hoya che. zAstromAM vAta Ave che ke, kozeTAmAM lapeTAyela ithaLa satata bhamarInuM dhyAna gharatI hoya che. ane aMte iyaLa bhamarI banI jAya che. e ja rIte jIvAtmA paramAtmAnuM dhyAna dhare che ane paramAtmA banI jAya che. Ama AtmAne paramAtmA banAvanAra, paramapaMthe laI janArA aneka mArgo aMkita thayA che, emAM bhaktimArgamAM stuti, stotra, stavananuM mahattva savizeSa che. uttarAdhyayana sUtra adhyayana 29, sUtra 24mAM paNa kahevAyuM che. payapurNa mAhe te vidha biyarDa ?' tenA uttaramAM kahevAyuM che; 'thayathu maMgoLa nAkhavaMtaLavarita voAima naLaya nALavaMzaLarita voAima saMpanne yAM nIne abhiriyuM vimALovavettiyaM ArALa Aros arthAt stuti karavAthI jIva jJAna, darzana, cAritrarUpa bodhilAbha prApta kare che. A bodhilAbha saMpanna jIva ucca gati prApta kare che ane ArAdhanAmAM AgaLa vadhe che. Ama stuti, stavana, stotra AdinuM mahattva jainadharmamAM prAcInakALathI rahyuM che. ajItazAMti stavananI racanA saMbaMdhe kathA evI che ke, zatruMjaya parvata para prAcInakALamAM naMdISaNAmuni nAmanA eka muni yAtrA navembara, 2015 ka2vA gayA. tyAM ajItanAtha bhagavAna ane zAMtinAtha bhagavAnanI derIo sAmasAme hatI. teone thayuM, ajItanAtha bhagavAnanI stavanA karuM, to zAMtinAtha prabhune puMTha paDe, zAMtinAthaprabhunI stavanA karuM, to atanAtha bhagavAnane puMTha paDe. AthI bhaktisabhara hRdaya, aneka chaMdothI susajjita, madhuratama rAgothI maMDita evI stavanAno prAraMbha karyo. kula 38 zlokomAM phelAyelI A stutinA pratApe sAmasAmI mUrtio bAjubAjumAM AvI gai. maharSi naMdIze prasanna hRdaye stavanA pUrNa karI. keTalAka loko dIpeza munine neminAtha bhagavAnanA ziSya mAne che tyAre keTalAka mahAvIra svAmI bhagavAnanA ziSya mAne che. paraMtu, prabodhaTIkAnA vidvAna saMpAdakoe AgamasUtro sAthenI samAnatA darzAvI, saMbhAvanA darzAvI che ke, teo prabhu mahAvIranA zAsananA sAdhu hatA. A maharSi chaMdazAstra, maMtrazAstra, kAvyapaddhati AdinA paramaniSNAta hatA. A jagatamAM sarva jIvo zAMtine Icche che. paraMtu jyAM sudhI zatruo, bhaya Adi hoya che, tyAM sudhI sAcI zAMti prApta thatI nathI. mATe ja pahelI gAthAmAM kahevAyuM che; 'ajIe jIa savva bhayaM' ajItanAtha bhagavAna sarva bhayone jItanArA che. A bharyAne tavAnI cAvI AMtarika kAryo para vijaya meLavavAmAM rahelI che. pApothI rahita, nirmaLa vyakti ja sarva bhaya para vijaya meLavI, kharA abhayapaNAne, kharI zAMtine prApta karanArA bane che. mATe ja bIjA padamAM kahevAyuMH saMhiM caM pasaMta savvagaya pAvuM. zAMtinAtha prabhu ke jeo sarva roga ane pApano nAza karanArA che. Ama, bharyAne tyA te 'ata" ane pAparahita te "zAMti'. Ama, sAdhanAno mArga, samAdhino mArga prathama caraNamAM ja aMkita thaI jAya che. saMsA2mAM zAMti ane samAdhi sarve jIvo Icche che. paraMtu, bhayathI trasta manuSyone zAMtino anubhava thato nathI. zAMtinA anubhavanI IcchAvALAoe sarvaprathama bhaya 52 vijaya meLavavo paDe. bhaya para vijaya meLavavA kAryo ane pArSothI AtmAne dU2 ka2vo paDe. AvA guNone siddha karelA jagatanA guru, zAMtirUpI guza karanArA A baMne jinezvarIne huM vaMdana karIza. Ama, prAraMbhamAM ja A banne jinezvaronI vaMdanAnuM sUcana karyA bAda kavi kramazaH ajItanAtha bhagavAna ane zAMtinAtha bhagavAnanI stuti kare che. prAraMrbha stutino mahimA darzAvatA kahe che; A Page #11 -------------------------------------------------------------------------- ________________ navembara, 2015 prabuddha jIvana - 11 bhavacakramAM paribhramaNa karatA aneka prakAranI kriyAo vaDe je karmo prabhue A sarvane tuccha gaNI vairAgyanA vaibhavane dhAraNa karyo. Ama, saMcita karyA che, te karmakalezamAMthI A stavanA muktine denArI che. A varNano dvArA vairAgyanI mahattA prasthApita kare che. yogazAstramAM dhyAnanA cAra prakAra darzAvyA che. piMDastha, padastha, prathama cakravartIrUpane varNavyA bAda, have mahAmunirUpane varNave che. rUpa0, rUpAtIta. anya sthaLe piMDI, padastha, rUpAtIta ema traNa he prabhu! Apa uttama muni guNane dhAraNa karanArA mahAmuni prakAro darzAvyA che. cho, ajJAnanuM tamasa tema ja mohanA rasamAMthI bahAra jaI vizuddha A kAvyamAM paramAtmadhyAnanI traNa mukhya paddhatio piMDastha, tejathI prakAzo cho ane A jJAna vaDe saMsAramAMthI bahAra nIkaLavAno padastha ane rUpAtIta darzAvI che. piMDastha dhyAnamAM paramAtmAnI mArga darzAvatAM hovAthI bhava bhayano nAza karanArA ane mokSamArgane sAMsArika avasthAnuM temaja chadmastha avasthAnuM citraNa mukhya hoya darzAvanArA cho. che. pUrvanI avasthAnuM Alekhana karavA dvArA teonI rAjarAjezvara tame dasa prakAranA munidharmanA bhaMDAra cho. prathama cAra prakAranA avasthAnuM citraNa 9mI ane 11mI gAthAmAM suMdara rIte AlekhAyuM dharmo kSamA, mArdava, Arjava ane saMtoSa vaDe krodha, mAna, mAyA, lobha, rUpa kaSAyo para vijaya meLavyo che. vaLI damana (tapa)thI ( 9mI gAthAmAM ajItanAtha bhagavAnanI rAjarAjezvara dazAnuM Indriyo para nigraha karI sAMsArika icchAonA vijetA banyA cho. Alekhana karatA kahe che; vaLI, nija-AtmabhAvamAM ramavA rUpa samAdhimAM sadA sthira cho. zrI ajItanAtha bhagavAna zrAvastinagarImAM janmyA hatA. paramAtmAnA guNonuM Alekhana karavAmAM kavi cAra upamAonI (zrAvastithI ahIM ayodhyAnagarI artha levo) temanuM saMghayaNa zreSTha vAraMvAra mAMgaNI kare che; paramAtmA sUryathI paNa vizeSa tejasvI che. hAthInA kuMbhasthaLa jevuM vistAravALuM hatuM, temanI chAtI zrIvatsa prabhu jJAnaguNa-prabhAvaguNa AdithI samasta vizvamAM prakAza laMchanathI zobhI rahI hatI, athavA sthira hatI. teo hAthI samAna phelAvanArA che. caMdra jevA saumya hovAthI kSamA Adi guNo vaDe madamasta gaMbhIra cAlane dharAvatA hatA. vaLI hAtha hAthInI sUMDha jevA vizvamAM zAMti phelAvanArA che. vaLI, rUpa guNa vaDe Indra samAna cho. lAMbA ane ghATIlA hatA. varNa dedIpyamAna suvarNasamAna hato. aneka vaLI dhIratA guNa vaDe merUparvata samAna cho. aneka upasargonI zubha lakSaNone dhAraNa karanArA hatA. AvA rAjezvararUpane varNavyA paristhitimAM paNa vairya ane gAMbhIrya choDatA nathI. pachI, temanA AMtarika guNone varNave che. teo sarva zatruo para have tyAra bAda kavi padastha dhyAna prati dRSTipAta kare che. padastha vijaya meLavanArA ane sarva bhaya para jaya meLavanArA hatA. vaLI, dhyAna eTale kevaLajJAna pAmyA pachInI avasthA. samavasaraNamAM bhavanI paraMparAno nAza karanArA hatA. birAjamAna bhAvajinezvaranuM dhyAna aneka upadravone dUra karanAruM kahyuM AvA rAjarAjezvara prabhune praNidhAnapUrvaka namana karuM chuM. ahIM che. kalyANa maMdira-bhaktAmara AdimAM paNa padastha dhyAna ajItanAtha bhagavAnanuM lAMchana hAthInuM che, AthI temanA lAMchanano aSTamahAprAtihAryanA dhyAnathI karavAmAM AvyuM che. saMketa varNanamAM anubhavI zakAya che. A stotramAM padastha dhyAnanI viziSTa rItinuM anusaraNa karAyeluM tyArabAda, zAMtinAtha bhagavAna paMcama cakravartI hovAthI, temanI che. ahat zabdano artha che deva, dAnava ane mAnavane mATe pUjAyogya. cakravartIpaNAnI RddhinuM varNana kare che. A cakravartIpaNA tathA tenA eTale 19mI gAthAthI prAraMbha karI 31mI gAthA sudhI vividha vaibhavanuM varNana atyaMta AzcaryakAraka che. teo kurujanapadanI upamAo ane varNano dvArA paramAtmAnA samavasaraNastha rUpano rAjadhAnI hastinApuranA rAjA hatA. teo cha khaMDa pRthvInA rAjA mahimA karavAmAM Avyo che. banyA; jemAM botera hajAra mukhya nagaro vaLI bIjA paNa suMdara sarvaprathama paramAtmAnA samavasaraNamAM aneka RSio Ave nigamo hatA. batrIsa hajAra rAjAo cakravartInI sevA karanArA hatA. che. jeo aMjalibaddha thaI paramAtmAnI stuti kare che. vaLI devo, vaLI, cauda mahArathI, navanidhi ane coMsaTha hajAra strIonA svAmI IMdro, kubera, narendro Adi Ave che. vaLI AkAzamAM vicaraNa karatA evA prabhu potAnI sarvasaMpatti choDI aNagAra thayA ane badhA cAraNa munio paNa vaMdana kare che. vaLI, asurakumAro, garuDakumAro, bhayothI pAra thaI saMtikara thayA. teo mane zAMti ApanArA thAo. kinnaro, nAgakumAro Adi so paramAtmAne namaskAra kare che. devo A prakAranI prArthanAthI, prabhunA, tIrthakaranA saMsArIpaNAnA atyaMta gatipUrvaka, harSa-utsAhathI paramAtmAne vaMdana karavA Atura aizvaryano khyAla Ave che. vaLI, ajItanAtha bhagavAnanA varNanamAM che. teonA kuMDaLo kSobhita ane cala banelA che. sarvatra hAthInI upamA yojI che. e dvArA kavi kadAca paramAtmAnA e pachInA kAvyomAM svargalokanI devIo aneka manohara zRMgAra gajalaMchanano nirdeza karI eka rUpAkRti ApaNA cittamAM AlekhavA dhAraNa karI prabhune vaMdana karavA Ave che. A devIonA alaukika IcchatA hoya. AvA ezvaryanA bhaMDAra ane cakravartI hovA chatAM, zRMgAramAM prabhu jarA paNa kaMpita thatA nathI. e pachI devI-devatAo Page #12 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 12 prabuddha jIvana navembara, 2015 abhuta saMgIta vaDe stuti kare che. A stutigAna ane apUrva sauMdarya A stavaracanA mukhyarUpe gadyamAM thaI che, te tenI vizeSatA che. vacce prabhu sva-svabhAvamAM ja sthira rahe che. ethI sarve devI-devatAo A stotra paramAtmastuti sAthe vizvanA sarva jIvone zAMti prApta paramAtmAnA A sthira-mohamAM na mUMjhAtA rUpanI punaH punaH vaMdanA thAo evI abhyarthanAvALo zAMtipATha che. A racanAno prAraMbha kare che. teo sarva nayomAM nipuNa che ane dehamAM paNa aneka uttama maMdAkrAMtA chaMdamAM lakhAyelA eka zlokathI thAya che. cinhothI suzobhita che. evA ajItanAtha ane zAMtinAtha prabhune A jagatanA sarva manuSyo zAMtine jhaMkhe che. paramAtmAnA pAMce namaskAra karI aMtima gAthAomAM rUpAtIta dhyAnane Alekhe che. kalyANako parama zAtAne ApanArA che. emAM paNa janmamahotsava teo svabhAvathI suMdara-AtmasvabhAvamAM sthira che. samabhAvamAM savizeSa zAtAne ApanAro che. AnAthI ahIM janmanA sthira che. vaLI, doSarahita che. vaLI, nijabhAvamAM sthira hovAthI snAtramahotsavanuM eka AnaMdamaya ane urjAdAyaka varNana karavAmAM prasanna che. vaLI, tapathI puSTa e darzana-jJAnAdika samRddhi vaDe samRddha AvyuM che. che. teo sarva pApothI mukta che ane ema chatAM sarva jIvonA koI paNa vastu jainazAstro anusAra nAma, sthApanA, dravya ane hitane darzAvanArA che. bhAva ema cAra nikSepamAM hoya che. prathama zlokamAM jinezvaradevonA aMte, phaLazruti darzAvatAM kahyuM che ke, A stavana suMdara rIte pratiSThA-yAtrA mahotsavanA sUcanathI sthApanA nikSepane darzAvI che. gAnArAone harSa pamADo, racanArA naMdISeNa munine ane temanA bIjA pAThamAM dravya jinezvara-bAlajinanA janmAbhiSeka mahotsavanA saMyamamAM vRddhi karanAra thAo. varNana dvArA dravya jinane vaMdanA karavAmAM AvI che. - tyAra pachI paraMparAthI traNa phaLazruti darzAvanArI gAthAo A zAMtipAThanA prathama maMtramAM sarvajJa ane sarvadarzI jinezvaronuM bolavAmAM Ave che. smaraNa karavAmAM AvyuM che. tyArabAda traNe lokamAM nAtha, traNe lokathI A (ajItazAMti stotranI 6 TIkAono ullekha "jinaratnakoza'mAM stuti karAyelA, traNe lokane pUjya ane traNe lokamAM udyota karanArA maLe che. "jinaratnakoza' gAyakavADa prAcyagraMthamAlA, kramAMka 10.) evA vizeSaNothI stuti karAI che. saMskRta gadyapAThamAM A ajItazAMti stotramAM aneka maMtro paNa garbhita karavAmAM AvyA vizeSaNonuM uccAraNa evI prabhAvaka rIte thAya che ke, sAMbhaLanAranI che. A stotramAM kula 28 vibhinna prakAranA chaMdo prayojavAmAM AgaLa bhAvajinezvaranI tejomaya rUpAkRtinI pratIti thAya. AvyA che. e paNa chaMdonI dRSTie khUba mahattvapUrNa che. kAjo A prathamamaMtranA bIjA khaMDamAM covIse tIrtha karonuM smaraNa khaMDakAvyamAM bhAvaanusAra chaMdovaividhya prayojyuM hatuM, je khUba karavAmAM AvyuM che. A smaraNa dvArA nAma-jinanI ArAdhanAmAM mahattvapUrNa gaNAya che. naMdIsenamunie varSo pUrve A racanAmAM karavAmAM AvI che. Ama, A bRhazAMtinA prAraMbhe jinAgamamAM anupama chaMdovaividhya darzAvyuM che. vaLI, naMdIsenamuninI A racanA varNavela nAma, sthApanA, dravya, bhAva cAre rIte jinezvarone vaMdanA atyaMta saMgItamaya ane pAThya chaMdothI yukta che. vaLI, atyaMta sugeya karavAmAM AvI che. vaLI, A prathama maMtramAM paramAtmAnA divya racanA che. pratikramaNamAM sAMbhaLatAM anupama AnaMda Ave che. vaLI, tejomaya rUpanuM (tejakAya)nuM Alekhana paNa karavAmAM AvyuM che. aneka yamaka, prAsa Adi zabdAlaMkAro ane arthAlaMkArothI samRddha bIjA maMtramAM zreSThamunio dukALamAM, gahanavanamAM, zatruothI racanA che. parAbhava pAmavAnA prasaMge tema ja vikaTavATamAM rakSaNanI prArthanA A yugalastavano prAraMbha naMdIsena munie karyo, tenA prabhAvathI karavAmAM AvI che. zrI vIragaNie ATha apabhraMza gAthAmAM laghu ajItazAMti stavanI trIjA maMtramAM zrIrTI Adi cha varSadhara devIo temaja bIjI traNa racanA karI che. vaLI, jinavallabhagaNie 17 prAkRta gAthAmAM devIonI upAsanAne prAraMbhe tema ja aMte je jinezvaronuM smaraNa 'ullAsia thata' nAme racanA karI che. vaLI, dharmaghoSagaNie paNa karavAmAM Ave che, teo jaya pAmanArA thAo evI prArthanA karAI 17 prAkRta gAthAvALA maMtragarbhita ajItazAMti stavanI racanA che. karI che (AmAMnA be stotro acalagacchIya navasmaraNamAM sthAna cothA maMtramAM rohiNI Adi 16 vidyAdevIo tamAruM rakSaNa pAmyA che) ane u. merunaMdana gaNi ane zrI jayazekharasUrie paNa karo, puSTi karo evI prArthanA karAI che. pAMcamAM maMtramAM AcAryaajItazAMtistavanI racanA karI che. AnA parathI A stavananI upAdhyAya Adi cAra prakAranA zramaNa saMghamAM zAMti, suSTi, puSTi lokapriyatAno khyAla Ave che. IcchavAmAM AvI che. chaThThA maMtramAM sUrya-caMdra Adi navagraho, somabRhazAMtistava navasmaraNamAMnuM aMtima stotra che. A stotra yama-varuNa-kubera e cAra lokapAlo tema ja iMdra, sUrya, skanda, paNa atizaya prabhAvaka stotrarUpe mAnya che. A stotranI racanA vinAzaka ane anya paNa grAmadevatA, kSetradevatA, kuladevatA AdinI vAdIvetAla zAMtisUri mahArAje karI hovAno mata pracalita che. prasannatA icchavAmAM AvI che. vaLI, rAjAone aphINa koza ane Page #13 -------------------------------------------------------------------------- ________________ navembara, 2015 prabuddha jIvana koThAronI prArthanA karavAmAM AvI che. rAjAo jo bha2pu2 azAMtinA yugamAM atyaMta prastuta che. jainadarzanamAM rahela sarvenuM bhaMDAravALA hoya, to ja prajAnA kalyANamAM yogya rIte pravRtta thaI kalyANa thAo evI zubhakAmanA ahIM pragaTa thaI che. sarve jIvo zake. mArA mitra che, sarve jIvo sukhane pAmo ane mokSanI ArAdhanAmAM sAtamA maMtramAM sarva nAgariko, putra, mitra, sadaMta, svajana, joDAo AvI zubhabhAvanAthI A stotra aMkita thayeluM che. baMdhuvarga sAthe Amoda-pramoda karanArA thAo evI prArthanA karAI tyArabAda, A zAMtipATha kevI rIte bolavAno, tenI vidhi che. AThamA maMtramAM pRthvI para rahelA sarve sAdhu-sAdhvI, zrAvaka- darzAvavAmAM AvI che. vaLI, A jinezvaradevanA abhiSeka samaye zrAvikAonA roga, upasarga, duHkha, dukALa tema ja viSAda-vikhavAda loko AnaMdathI ratna, puSya AdinI vRSTi kare che, aSTamaMgaLanuM AdinuM zamana thAo evI prArthanA karAI che. Alekhana kare che, tema ja stotro ane gItonuM gAna kare che, tevuM navamA maMtramAM sadA tuSTi, puSTi ane utsava thAo evA eka maMgalamaya vAtAvaraNa AlekhAyuM che. AzIrvAdapUrvaka pApa ane bhayanuM zamana thAo evI prArthanA karAI tyAra pachInA bIjA padyamAM A jagatanA sarva jIvonuM kalyANa che. vaLI, zatruo je vikAsamArgamAM aMtarAya nAkhatA hoya, teo thAo evI prArthanA karAI che. vaLI, loko paropakAraparAyaNa thAya A kAryathI vimukha thAo evI prArthanA karAI che. ane teonA du:kha, vyAdhi, viSAda Adi nAza pAme ane sukhano tyArabAda, zAMtikarmamAM mukhya upAsya zAMtinAtha bhagavAnanI anubhava thAya evI prArthanA karAI che. teno pATha A rIte che; stuti karavAmAM AvI che. Ama to, covIsa tIrthaMkaro zAMti karanArA zivamastu sarva jagataH parahita niratA bhavantu bhUta gaNA:// che, ema chatAM, dareka tIrtha karonI amuka bAbatomAM vilakSaNatA dIpAH prayAnta nAza, sarvatra sukhI bhavantu lokA:// rahetI hoya che. jema pArzvanAtha bhagavAnanuM Adeya karma vizeSa che, A prArthanA vizvakalyANane IcchanArI che. dharmarUpI vRkSanA mULarUpa e ja rIte zAMtinAtha bhagavAnanuM zAMti devAnuM puNya vizeSa che. maitrI, pramoda Adi cAra bhAvanAo che, tevuM "dharmasaMgraha' graMthamAM temaNe megharatha rAjAnA pUrvabhavathI je pArevA upara karUNAnI dhArA darzAvavAmAM AvyuM che. A dharma bIja samAna mai kI Adi vahAvI hatI, tene lIdhe temanA nAmasmaraNathI zAMti thAya che. ahIM bhAvanAonI prApti mATe, e bhAvanAone hRdayamAM sthira karavA traNa gAthA dvArA zAMtinAtha bhagavAnanI stuti karAI che. teo mATe A gAthA maMtra samAna che. pa. pU. adhyAtmayogI paMnyAsa devendrothI pUjIta che, jagatamAM zAMti karanArA che, ane jyAM bhadraMkaravijayajI ma. sAdhakone namaskAra sAdhanAnI pUrve aMtaHkaraNanI zAMtinAtha bhagavAnanuM pUjana thAya, tyAM zAMti phelAya che. temanA vizuddhi mATe A gAthAno pATha karavAnuM kahetA. prabhAve upadravo, grahonA duyoga, du:svapna, dunimitta Adi zAMta A maMgalabhAvanA bAda eka gAthA bolAya che; thAya che. zAMtinAtha prabhu mAtAnA garbhamAM hatA, tyAre temanI ahaM tattharamAyA, zivAdevI tuccha nayara nivAsinI. mAtAe nagaramAM zAMti pravartAvI hatI. accha siva tumha siva asivosama ziva bhavantu svAhA. tyArabAda, eka gAthA vaDe zAMtinI udghoSaNA kevI rIte karavI, (huM tIrthakaranI mAtA zivAdevI, tamArA nagaramAM vasanArI chuM. te darzAvyuM che. tyArabAda zAMtinI udghoSaNA karAI che. sarvaprathama amAruM kalyANa thAo, tamAruM kalyANa thAo, azivanuM zamana zramaNa saMgha mATe zAMtinI udghoSaNA karAI che. kAraNa ke, jaina thAo ane saunuM kalyANa thAo.) sAdhuo pavitra ane prabaLa hoya che. parameSTinA paMcama pada para A gAthAnA zabdArthathI ghaNAM loko mAne che ke, A bRhatbirAjamAna sAdhuonA jIvanamAM zAMti hoya to tenA prabhAve zAMtipAThanI racanA neminAtha bhagavAnanI mAtA zivAdevIe karI sarvatra zAMti phelAya. tyArabAda samagra janapada (rASTra)mAM zAMtinI che. paraMtu, A gAthAnA marmano vicAra karatA khyAla Ave che ke, udghoSaNA karavAmAM AvI che. tyArabAda A rASTranA vahIvaTa A jagatamAM tIrthakaro pUrvabhavamAM "savi jIva karUM zAsanarasI' evI karanArA rAjAo tema ja temanA parivAranI zAMti icchavAmAM AvI bhAvanA bhAve che. e bhAvanAne pariNAme ja teo tIrthakarapadane che. tyArabAda, goSTika eTale ke vidyA ane kaLAmAM pravINa vidvAnonI pAme che. AthI A bhAvanAne sarva tIrthakaronI mAtA kahI zakAya. zAMti IcchavAmAM AvI che. kAraNa ke, vidyA ane kaLAnI kuzaLatA A bhAvanAmAM sarva jIvonI muktinI, zivanI, kalyANanI bhAvanA tema ja temAM navA vikAsathI samAjanI unnati thAya che. pachI nagaranA hovAthI tene zivAbhAvanA kahI zakAya. A zivAbhAvanA samagra agrajano ane nagarajanonI zAMti IcchavAmAM AvI che. ahIM stotromAM vyApta che. stotrane aMte zivamastu zloka dvArA bhAvanAono vistAra jovA maLe che. zivAbhAvanAnuM pragaTa uccAraNa karavAmAM AvyuM che. A zivAbhAvanA jainasaMghanA kalyANathI prAraMbhI vizvakalyANanI bhAvanAnuM A pote kahe che ke, huM zivAdevI, sarva tIrthakaronI mAtA tamArA udghoSaNAmAM Alekhana jovA maLe che, je AjanA vaizvika hRdayanagaramAM rahenArI chuM. A bhAvanA sadA vRddhi pAmo, e rIte Page #14 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 14 prabuddha jIvana navembara, 2015 mAruM kalyANa thAo. A bhAvanAnI vRddhithI tamArAmAM maitrI Adi stotramAM AlekhAyelI vizvamaMgala ane sarvakalyANanI bhAvanA guNono vikAsa thavAthI tamAruM kalyANa thAo, sarve aziva- AjanA yugamAM savizeSa prastuta che. * * * akalyANakArI ghaTanAo dUra thAo ane sarvatra kalyANa thAo. saMdarbha : zrI zrAddha pratikramaNa sUtra (prabodha TIkA) bhAga trIjo , aMte upasarganivAraNa ane sarvamaMgalanA pATha sAthe bRhazAMtistotra cothI AvRtti, saMzodhaka-pa. pU. paMnyAsazrI bhadraMkaravijayajI gaNi, pUrNa thAya che. A baMne stotromAM jainadharmanA aneka rahasyo aMkita pa. pU. munizrI kalyANaprabha vi. thayA che. ajItazAMtistavamAM traNa prakAranA dhyAnanA mAdhyamathI prakAzaka : jaina sAhitya vikAsa maMDaLa, 112, svAmI vivekAnaMda AtmAmAMthI paramAtmA banavAno mArga aMkita karavAmAM Avyo roDa, muMbaI-400 056. che. tenuM chaMdavidhya ane vividha alaMkAra racanAo paNa tenI [tA. 11-9-2015nA 81mI paryuSaNa vyAkhyAnamALAmAM prastuta kAvyadRSTie manoharatAmAM vRddhi kare che. (A zAMtipATha upaniSadone karela vaktavya.] aMte AvatA zAMtipATha sAthe amuka aMze samAnatA dharAve che.) adhyakSa, gujarAtI vibhAga, muMbaI vidyApITha, kAlinA, muMbaI-400098. bRhat zAMtimAM prauDha saMskRta gadya moTe bhAge prayojAyuM che. A Imela : [email protected]. phona : 26100235, 9892678278 anAja rAhata phaMDa temaja keLavaNI phaMDa mATenI apIla jIvananuM dhyeya zuM? phakta khAvuM-pIvuM ane moja karavI te ke maganI dALa. keTalAka nAnA kuTuMbane 15 divasa-tema ja moTA ApaNA khAvA-pIvA ane mojazokhamAM bIjAne sAmela karavA kuTuMbane 8 divasa anAja cAle che. mahinAne aMte ghaNAM kahe ke te ? Aje rasoI nathI thaI. tamArI anAjanI rAhatathI gesa peTaze. bIjAne sAmela karyA eTale ja ApaNe bIjAno vicAra karyo. ghaNA lAMbA aMtarethI loko Ave che. e vicAra ane teno amala ApaNA jIvanane dhanya banAve. game teTalI muzkelI chatAM paNa badhI baheno potAnA bALakone manuSyatva prApta thAya. je ApaNane ApaNA hovApaNAno AnaMda bhaNAvavAnI khUba ja IcchA rAkhe che. te mATe bahu muzkelI paDe che. apAve. A AnaMda bhotika paNa guNa pAramArthika. te ja guNa ThekaThekANe jaIne baMdobasta kare che. vyAje paisA le. chatAM paNa varSanA parAkASTAe pahoMce eTale sat-cit--AnaMdanI anubhUti thAya. aMte nirAza thatA kahe ke pUrI phI na bharavAthI rIjhalTa nathI ApatA AvA AnaMdanI anubhUti badhAne ja thAya e mATe Aje 'prabuddha amArA kAmathI prabhAvita thaIne amArA saMparkamAM AvatI jIvana' dvArA anna ane keLavaNI mATenI apIla karavI che jeno lAyansa kalabanI baheno temaja roTarI kalabanI baheno potAnA tamArA sau sujJajano taraphathI amala thAya evI mahecchA che. projekTa ApaNI saMsthAmAM kare che. lAyansa kalabanI bahenoe | dareka jainonA hRdaya karaNAsabhara hoya che. dayA-dAnano mahimA 90,000 rU. no ceka anAja rAhatamAM Apyo. roTarI kalabanI jeTalo jaina dharmamAM che te kyAMya nathI. bahenoe divALImAM badhAne navI sADI ApI. | dAna e to snAna che. enAthI parigraha saMjJAno mela dUra thAya A sAthe bALakone noTabuka-davA kamiTInA baheno taraphathI che. e mela dUra thAya e mATe lakSmInI mUcha choDavAnI che. e mUrchA apAya che. A mATe je baheno amane oLakhe che teone amArAmAM choDavA ApaNe sau kaMIka ne kaMI yathAzakti dAna karIe chIe. vizvAsa hovAthI yathAzakti phALo Ape che. ethI ja amArI AgaLanA 'prabuddha jIvana'mAM karelI apIlano aMte ApaNe badhA eka ja prArthanA karIe kepratisAda sAro maLyo, paNa "Abha phATe tyAM thIMgaDuM kyAM marAya!' he prabhu sukha jyAM maLe, jyAre maLe bIjAno vicAra de. jarUriyAta to ghaNI ja rahe che. 'sAMI ItanA dijIe jAme kuTuMba samAya jaina yuvaka saMgha dvArA A baMne pravRtti sArI rIte cAle che. khUba meM bhI bhUkhA nA rahuM sAdhu na bhUkhA jAya.' ja cokasAIpUrvaka madada thAya che. paNa moMghavArI bahu hovAthI kuTuMba -2mA vinoda mahetA - 96191 95938 dITha mahinAmAM ekavAra rUA. 300nuM anAja apAya che. 100 -uSA pravINa zAha - 98197 82197 kuTuMbane madada thaI zake che. anAjamAM 3 kilo ghauM, 2 kilo cokhA, -puSpA caMdrakAMta parIkha - 022 23873611 1 kilo sAkara, ardhA kilo tuvera dALa, pA kilo maga, pA kilo -vasubena bhaNazAlI - 98211 68319 Page #15 -------------------------------------------------------------------------- ________________ navembara, 2015 prabuddha jIvana 15 gAMdhI vAcanayAtrA 'bilaveDa bApu' eka ananya maitrI-mahAtmA ane mIrA lusonala parIkha (2) mahAtmAnI mIrA (oNkTobara 2012nA aMkathI AgaLa) pAme che mATe huM ahIM chuM.' AzramanA eka khUNe misa sleDa mATe eka jhUMpaDI taiyAra karavAmAM be aThavADiyA thayAM. sAbaramatI AzramamAMthI romA rolAM para AvI hatI. eka oraDo, varaMDo, bAtharUma. oraDAmAM khurazI-Tebala be patro gayA. eka meDalinano hatoH "bApu devadUta samA che. temanI ane palaMga. "A badhAnI jarUra nathI.' misa sleDe kahyuM, "meM jamIna ziSyA thavA jevuM koI sukha nathI.' bIjo mahAtmA gAMdhIe lakhyo para sUvAbesavAnI Teva pADI che." hato: 'meDalinanA rUpamAM tame mane bahu moTI bheTa ApI che. e khurazI-Tebala vagere pAchuM mokalAvI dIdhuM. eka DhALiyuM, be caTAI chokarIe mArAmAM pitRtva jagADyuM che.' ane eka gAdaluM ATaluM rAkhyuM. bApue takalI ane pUNI ApyAM XXX hatAM. "kAMtatA zIkhI jaje." tene mATe ane hindI zIkhavA mATe AzramajIvana dhAryA karatA juduM hatuM, agharuM hatuM. jAtajAtanA zikSako rakhAyA. chelle pAyakhAnA saphAI zIkhavavA mATe zAMti jiddI vairAgIothI mAMDI saMsArI kuTuMbo AzramamAM rahetAM. strIo nAmanA yuvAnane sUcanA ApI. UThavAno, prArthanAno, kAmano, moTebhAge patinI pAchaLa AvelI hatI. puruSo gAMdhIjIthI judAM sUvAno, samaya samajAvyo. judAM kAraNothI AkarSAyA hatA. Azrama eTale duniyAnA rojiMdA pahele divase cAra vAgye nityakrama zarU thayo. prArthanA patAvIne khelano jANe nAno namUno. A takhatA para gAMdhIjInA vicAronA UThyAM tyAM zAMti Avyo, "cAlo, bahena." pahelA pahoMcelI TukaDI akhatarA cAlatA. kaDaka niyamo hatA. naitika dhoraNanuM moTuM mahattva jAjarUnA DabbA eka khADAmAM khAlI karI mATI vALatI hatI. meDalina hatuM. hAthe kAMtelI ne vaNelI khAdI ja paheravAnI. khAvApIvAnI ane zAMtie sAvaraNAthI jamIna dhoI nAkhI. khUba sAdAI. A badhAne lIdhe vAtAvaraNa taMga rahetuM. mAtra bApu savArathI rAta sudhI kAma cAlyA karatuM. meDalina utsAhathI badhuM zAMta rahetA. thoDAM ja aThavADiyAmAM meDalinane jAtajAtanA zIkhatI, karatI; paNa mana jhaMkhatuM bApunA sAnnidhya mATe. evo anubhava thayA. bhASA ane AcAravicAranI muzkelIne lIdhe meDalina samaya ocho ja maLato. rAtre bApu AMgaNAmAM khullA AkAza khAsa haLIbhaLatI nahIM. Ama paNa savAranI prArthanAthI mAMDI nIce potAnA khATalAmAM ADA paDe, bA mAthe tela ghasI ApatAM sAMjanI prArthanA vacceno samaya pUNIo banAvavI, kAMtavuM, hiMdI hoya tyAre meDalina temanI bAjumAM jamIna para bese. mona zIkhavuM, aMgrejI zIkhavavuM, pAyakhAnA saphAI, dardI hoya to tenI sAnidhyamAM meDalinano divasabharano thAka ogaLato jAya. sAravAra uparAMta potAnuM rAMdhavuM, saphAI, kapaDAM dhovAM, khAvuM-A Ama meDalina goThavAvA lAgI. thoDA divasa thayA tyAM khabara badhAmAM jhaDapathI samaya cAlyo jato. sAMje thoDI miniTo bApu AvyA ke laMDananA "sanaDe kronikalsa'mAM tenA vize ghasAtuM chapAyuM pAse vItatI. badhuM AkaruM lAgatuM, paNa bApu pratyenI bhaktine che. A ja lekha pharI pAcho "InDiyana DeIlI mela'mAM paNa chapAyo kAraNe sahI zakAtuM. meDalIna manane kahetI, "badhuM sAruM che. mane tyAre meDaline jAhera nivedana karyuM: "mArA para mitro, sagAsaMbaMdhIo ke game che." mana mAnatuM nahIM. AbohavA paNa sadatI na hatI. thoDA dharma choDavAnuM koI dabANa thayuM nathI. A nirNaya mAro potAno thoDA divase meDalina bimAra paDI jatI. che. meM svecchAe pustako sivAyanI milakata choDI che. gAMdhIjIe meDalina iMglenDathI sivaDAvIne laI AvelI te khAdInAM vastro mane bhAratamAM AvavAnuM AmaMtraNa ke uttejana ApyuM nathI. temaNe paheratI. anasUyA sArAbhAIe tene sADI paheratA zIkhavyuM. meDalina to mane utAvaLa na karavA ane rAha jovA kahyuM hatuM. nirNaya lIdhA utsAhathI koravALI khAdInI sADI paherI bApu pAse gaI. bApuno pachI mane koI sogaMdathI bAMdhavAmAM pratibhAva ThaMDo hato. "bahu mana thatuM I'mAro AtmA ahIMzAMti pAme che mATe huM ahIM chuM.'T AvI nathI. mAro AtmA ahIM zAMti hoya to khAdInI sADI paheravI. paNa Page #16 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 16 prabuddha jIvana navembara, 2015 koravALI nahIM, saphe dajIe te tenA vALa kApI AyA. kahyuM. " TgAMdhIjIe pote tenA vALa kApI AMNI. kahyuM, 'AjathI tAruM nAma mIrA.' paheravI. vilAyatI thAya. bApu vAraMvAra paheraveza choDavAnI adhIrAI bApune gamI na hatI. koI paNa pravAse jAya tyAre mIrAbahenane ghaNuM vasamuM lAge. bharyA AzramamAM UtAvaLuM pagaluM temane gamatuM nahIM. meDaline tyAra pachI oDhaNInI ekalatA lAge. teo A khAlIpaNA sAme Takkara jhIle, paNa sahana jema khAdInuM vastra paheravA mAMDyuM. vALa kApavA ane brahmacaryavrata karI na zake. patromAM A badhuM ThalavAya. bApu lakhe, "A Asakti levA have meDalina utsuka banI. bApue thoDo vakhata rokAvAnuM che. viyoga to eka moko che moTA viyoga-mRtyu mATe taiyAra kahyuM ne samajAvyuM ke brahmacaryavratamAM dareka jAtanA saMyamano samAveza thavAno." anAsaktinI tAlIma mIrAbahenane khUba bhAre paDe. bApu thato hato. meDaline badhuM sAMbhaLyuM. te pachI paNa teno Agraha AzramamAM hoya tyAre paNa mIrAbahene pahelA potAnuM kAma patAvavuM joI gAMdhIjIe saMmati ApI. meDaline vrata lIdhuM. gAMdhIjIe pote ne te pachI ja, rajA laIne ja AvavuM tevo niyama rAkhe. mIrAbahenane tenA vALa kApI ApyA. kahyuM, 'AjathI tAruM nAma mIrA. mIrA A niyama paNa bahu Akaro lAge. rAjasthAnanI saMta kavayitrI ane rAjarANInuM nAma che." XXX 1926mAM mIrAbahene gAMdhIjInA eka sAthIne kaheluM, 'bApu mIrAbahena ane bApu baMne patralekhanakaLAmAM kuzaLa hatA. temanA bahu sakhata che. kaThora paNa che. temano carakho saMbhALavA sivAya patro, patrasAhityanI dRSTie paNa mUlyavAna, mANavA jevA che. bIjuM koI aMgata kAma karavA detA nathI. temano hukama che ke bApue lakhyuM che, "jo tArAthI na rahevAya to mArI paravAnagInI soMpAyelAM kAma pUrA karI mAre hindI, rasoI, kAMtavAnuM zIkhavuM, paravA karyA vinA cAlI AvavuM." pachInA ja patramAM "mAre tane tuM ne A badhuM na AvaDe tyAM sudhI temanI sevA na karavI.' je nathI, te nathI banAvavI. huM tane tAre je thavuM joIe te banAvavA AzramanA vidyArthIonI geravartaNUka badala gAMdhIjIe mAguM chuM." mIrAbahenanA patro bApu AzramanI bahenone vaMcAvatA. aThavADiyAnA upavAsa para UtaravAnuM nakkI karyuM tyAre mIrAbahena kahetA, "mIrA Adarza sevikA che." akaLAyAM, kacavAyAM. bApu e samajatA hatA. temaNe kahyuM, "mIrA, gAMdhIjInI vAtane mIrAbahenanI buddhi samajatI, hRdaya na tane AghAta lAgyo che te huM samajuM chuM. paNa tAre zAMta rahIne svIkAratuM. potAnA svabhAvamAM rahelA svAtaMtryane kacaDIne rojanuM kAma karavAnuM che." roja teo koI saMdeza, koI ciThThI mIrAbahene potAnA sukhadu:kha bApunA hAthamAM soMpI dIdhA hatAM. mIrAbahena para lakhatA ane dhIraja ApatA, sUcano karatA. A jiMdagImAM kadI temaNe AvuM karyuM na hota, paNa bApu pratyeno patyuM ke tarata teo vardhA gayA. A bIjo AghAta hato. bApu bhaktipUrNa prema temanI pAse AvuM karAvato. chatAM tenAthI temanA vinAno Azrama mIrAbahena kalpI paNa nahotA zakatAM. AzramanA manamAM eka tANa paNa UbhI thatI. bApu lakhe che, 'tArA sukhadu:khane loko sAthe mIrAbahena khAsa haLatAMbhaLatAM nahIM. divasabhara mArA para na TiMgADa. alipta thavAnI koziza kara." dareka patramAM parizrama karatAM ane bApune patro lakhI haiyuM ThAlavatAM. bApu paNa bApu A ja vAta kahetA. eka vAra bApu bImAra hatA tyAre uSmAbharyA pratyuttara ApatA. vacce vacce vardhA laI jatA. vardhAno mIrAbahene lakhyuM, "mane patra lakhavAno zrama na lezo. phakta koI Azrama vinobAnI dekharekha nIce khUba vyavasthita cAlato. AdarzonuM dvArA khabara mokalazo.' tyAre gAMdhIjIe lakhyuM, 'tane premabharyA sAruM pAlana thatuM. mIrAbahena kahe, "ApaNA sAbaramatI AzramamAM patro lakhavAnA AnaMdathI huM vaMcita rahevA nathI mAgato." AvuM na thAya?' bApu kahe, "nA. uttamane vINI levA ne nabaLAne XXX bAju para mUkavA tema na cAle." mIrAbahenane samajAyuM ke mIrAbahena eTaluM samajI gayA hatAM ke bApunI nikaTa rahevuM vizvakalyANanA siddhAMtane amalamAM mUkavA tamAma prakAranA hoya, temane vadhu madadarUpa thavuM hoya to hindustAnI bhASA zIkhavI mANasone sAthe levA joIe. paDaze. Ano artha e hato ke bApu potAne sAbaramatInA musApharIomAM mIrAbahenane bApunA prabhAvano pUro khyAla gujarAtIbhASI vAtAvaraNathI dUra, dilhInA dariyAgaMjanA kanyA Avato. sTezane sTezane lokonAM ToLAM UmaTe. "mahAtmA gAMdhInI gurukuLamAM mokalavA mAgatA hatA, tyAM javA taiyAra thavuM. bApue jaya'nA ghoSa thAya. lokone mATe bApu tAraNahAra hatA, temanI te vakhate eka varSa mATe AzramamAM rahevAnuM TharAvyuM hatuM. samUha AzAonA AdhArastaMbha hatA. bApu hAtha joDI zAMta, paNa jarA rasoDuM zarU thayuM hatuM. khorAkanA prayogo cAlatA hatA. kaDaka caherA sAthe be hAtha joDI namratAthI abhivAdana svIkAratA. AzramamAM AvyAne eka varSa pUruM thayuM tyAM mIrAbahenanA A badhuM joI mIrAbahena 'tane premabharyA patro lakhavAnA AnaMdathI huM vaMcita rahevA nathI mAgato.' pitAjInA mRtyunA abhibhUta thatAM. samAcAra AvyA. bIjuM Page #17 -------------------------------------------------------------------------- ________________ navembara, 2015 prabuddha jIvana varSa cAlu thayuM hatuM tyAM bApue temane mana - prema potAno mArga zodhe che | | paNa e anivArya hatuM. tuM pUrNa strI dilhInA kanyAgurukuLamAM mokalI ApyAM. | bane tema huM IcchuM chuM. sAbaramatI tattvajJAna pAse jhukavA rAjI thato nathI. hindI zIkhavAnuM ane kAMtaNapIMjaNa Azrama tAruM ghara che. paNa tuM jyAM rahe zIkhavavAnuM. tyAMthI teo haradvAranA kAMgaDI gurukuLamAM ne pachI te tAruM ghara banavuM joIe. tArI lAgaNIvazatA pheMkI de. huM phakta revArInA bhagavabhakti AzramamAM gayAM. A zarIramAM ja houM tema na varta. mAro AtmA tArI sAthe ja che. viyoga vasamo hato. khUba vasamo. A tarapha AzramomAM tenI hAjarIno anubhava tane tyAre ja thaze jyAre tuM anAsakta geravahIvaTa, kalAvimukhatA, zuSkatA ane mIrAbahenanI prakRtine thaze. huM tArI jagyAe houM to e mArge jAuM.' 'tArA vyaktitvane anukULa na Ave tevuM ghaNuM badhuM hatuM. teo temAM sudhAro karavA salAmata rAkha.' IcchatA hatAM. gAMdhIjIe lakhyuM, 'tuM sAcI che, paNa atyAre tAre mIrAbahenane thatuM, eka tarapha mAruM vyaktitva salAmata rAkhavAno tArAM kartavyo para bhAra mUkavAno che. tuM tyAM hindI zIkhavA, nirIkSaNa Agraha che ane bIjI tarapha jo huM mArA vyaktitva mujaba vartu chuM karavA ane anubhava levA gaI che - temane sudhAravA ke zIkhavavA to nArAjagI paNa che. teo gUMcavAtAM, bhUlo karI besatAM. nathI gaI. temane pratyakSa upadeza devA karatA AcaraNa evuM rAkhavuM saMbaMdhonI prAraMbhika mIThAza phikkI paDavA lAgI. spaSTa dekhAyuM ke ke jethI temane sudharavAnI preraNA | "bIlaveDa bApu' baMnenI ekabIjA mATenI apekSA maLe.' judI judI hatI. A gALAmAM dhI gAMdhI-mIrAbena korasaponDansa gAMdhIjI anAsakti vize mIrAbahenane vAraMvAra gAMdhIjIthI paricaya ane saMkalana - tridIpa suhRda, thomasa bebara laMbANathI lakhatA. sAthe lakhatA, prakAzaka : orienTala bleka sthAna prA. li. judA rahevAnuM AvyuM. teo patromAM Ama to svecchAe svIkArelo koI 1/24, asaphaalI roDa, nyU dilhI-110002. potAnuM hRdaya ThAlavatA rahyAM. sAta paNa kAryakrama adhUro choDavo na | Email: delhi @orientalblackswan.com mahinAnA gALAmAM temaNe bApune joIe. paNa jo tuM lAgaNInI bhIsa | prathama AvRtti-2014, pRSTha 535. kiMmata rUA. 950. trepana lAMbA patro lakhyA hatA! bApu anubhave ane tAruM mana tANagrasta darekano javAba ApatA. jo ke thAya to tuM kAryakrama adhUro mUkIne pAchI AvI zake." kema ke "tArI patro, pratyakSa mulAkAtano vikalpa na banI zakatA. uparathI svIkAra taMdurastI abhyAsa karatA ghaNI vadhAre jarUrI che." potAnI IcchAo ane aMdarathI InkAranI tANa aMte mIrAbahenane bImAra pADatI. ane taMdurastI bAbata mana para paththara mUkI zakatAM mIrAbahena bApunI tyAre pachI bApu temane bolAvI letA. bImArInI khabara Ave tyAre vihvaLa thaI jatAM. mana bekAbU banI mIrAbahena dUra hoya tyAre gAMdhIjI 'yaMga InDiyA'mAM haptAvAra bApunI paricaryA karavA jhaMkhatuM. teo jANatAM ke bApu evuM IcchatA chapAtI potAnI AtmakathAnA aMgrejI prUpha mIrAbahenane sudhAravA nathI, chatAM tevI IcchA vyakta karatAM. doDI paNa jatAM. gAMdhIjI mATe mokalatA. mIrAbahenanI dRSTi ane bhASA para bApuno eTalo Thapako ApatA. mIrAbahenanuM hRdaya tUTI jatuM. kahetAM kazuM nahIM; bharoso hato. uparAMta "khAvAnuM pace che? zuM khAya che? zuM kAma lakhatAM, 'bApu, mArA priya bApu, huM potAnI sAthe dalIla ane kare che? kayA samaye jame che ? cAlavA jAya che ? macchara che ?" AvuM tarka karuM chuM. chatAM evo tabakko Ave che jyAre prema potAno ghaNuM badhuM pUchatA. mIrAbahena jyAM hoya tyAM 'navajIvana' ane 'yaMga mArga zodhe che-tattvajJAna pAse jhukavA rAjI thato nathI." InDiyA" pahoMcADatA. "kharcanI vadhu paDatI ciMtA ke te mATe mAphI 1929nA eka patramAM bApue mIrAbahenanI A Asaktine mAgavI evuM na kara. sevA karanAre zarIrane svastha rAkhavuM joIe roga' kahI dhutkArI: "tuM mUrtipUjaka thaI gaI che. mArI hAjarInI ane te mATe phaLa khAvAM jarUrI che." "mAnavatAnAM tArAM kAryo mane ATalI zI ghelachA? zA mATe AvI asahAya zaraNAgati ? zA game che. cAlu rAkhaje." "tuM potA pratye ghaNI kaDaka che ane tAre mATe mane khuza karavAnA ATalA prayatno ? zA mATe svataMtra astitva mATe ajANyA evA vAtAvaraNamAM che, tethI mane tArI ciMtA rahe nahIM?' 'tArA roganA lakSaNone tuM dabAvyA kare che. tenA mULamAM che. tAre saMtulana gumAvavAnuM nathI.' 'pratijJA laMgara jevI che. jaI IlAja karatI ja nathI.' jIvananuM niyamana kare che. tenA vinA jIvana arAjaka, dizAhIna eka vAra lAMbA viyoga pachI bApune joI mIrAbahena raDI paDyAM. bane che. paNa jyAM sudhI aMdarathI Adeza na Ave, tyAM sudhI pratijJA bApue gusse thaI temane revArI mokalI ApyAM. pachI patra lakhyo, levI nahIM'hindI zIkhavuM ane carakho zIkhavavo e be ekasAthe 'tArAthI judA paDavuM muzkela hatuM kema ke meM tane du:khI karI hatI. muzkela thAya che, te huM jouM chuM.' bApunA patromAM kALajI TapakatI. Page #18 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 18 prabuddha jIvana navembara, 2015 mIrAbahene bApune bithovana vize lakhyuM, pote romAM rolAMnA sAyamana kamizana AvyuM hatuM. paristhiti taMga hatI. AzramamAMthI pustakanuM bhASAMtara karavA Icche che te paNa jaNAvyuM. bApue lakhyuM, bahAra nIkaLI gAmaDAmAM kAma karavAno vakhata AvI gayo hato 'bithovananuM saMgIta tArA mATe sAruM AdhyAtmika poSaNa che. tuM tevuM mIrAbahenane lAgatuM hatuM. bApunI saMmatithI teo bihAramAM tene bhUlI na jatI. tane mArA tarapha laI AvanAra, ane tuM jenI rAjendrabAbunA hAtha nIce khAdI kAryakarone taiyAra karavA lAgyAM. ATalI Adarabhakti kare che te bithovananA saMgItane tuM bhUlI lokone kAMtatAM-pIMjatAM zIkhavatAM. bhAratanAM gAmaDAonI dAruNa jAya to te potAnI sAthe anyAya karavA jevuM thaze.' 'romAM rolAMnA garIbI joI mIrAbahenane bApunuM du:kha samajAyuM. khAdI-pazupAlanapustakanuM bhASAMtara jarUra kara, paNa zAMtimAM sthira thavuM sauthI vadhu grAmodyoganI ahIM keTalI jarUra hatI te paNa khyAla Avyo. agatyanuM che. revArI choDe te pahelAM tuM tArI pUrNa UMcAIne prApta e UnALAmAM bApue khAdIkAmanI yAtrA AraMbhI. mIrAbahena kara tema huM IcchuM chuM." temanI sAthe hatAM. bApunI aMgata jarUriyAto teo sAcavatAM. eka vAra gAMdhIjInI tabiyata bagaDI tyAre mIrAbahene tAra temanuM rahevAnuM, saphAI, khorAkano je prayoga cAlato hoya te mujaba karyo, "bApu, vahAlA bApu, tame mArA mAtApitA, mAruM sarvasva cIjo meLavavAnI ane rAMdhavAnuM, bakarInA dUdhanI vyavasthA, kapaDAM cho. mArI nirbaLatAo mATe mane game teTalI zarama Ave, mAre dhovAnAM - mIrAbahena eTalA vyasta rahetAM ke bApunI sabhAomAM mAruM hRdaya tamArI sAme kholavAnuM ja che. huM tamArAmAM ja jIvuM chuM. hAjarI ApI na zakatAM. bhASaNa pUruM thAya pachI phALo bhego karavA tamArAmAMthI ja preraNA meLavuM chuM, tamane ja niHsImapaNe cAhuM kyAreka jatAM. loko khUba AvatA. paherelo dAgIno utArIne jhoLImAM mUkI detA. garIbo vadhAre ApatA. temano bhAva joI bApu, 'ci. mIrA' evuM sAna phrAnsiskomAM boTalanuM pANI baMdha mIrAbahenanuM mana bharAI saMbodhana karatA, nIce lakhatA, | AvatuM. bApu eka eka paisAno 'ya rsa, bApu". mIrAbahena amerikAnuM sAna phrAnsisko eka mAtra evuM zahera banI gayuM cIvaTapUrvaka hisAba rAkhatA. bilaveDa bApa" saMbodhana karatAM che jyAM jAherasthaLo para baMdha boTalanuM pANI kharIdavuM ane vecavuM] sAcavIne vAparatA. sevA ane 'yora evara DivoTeDa DaoNTara. have guno che. ahIMnA sthAnika prazAsane vadhumAM vadhu lokone karanAre svaicchika garIbI mIrA' evI sahI karatAM. pIvAnuM pANI upalabdha karAvavA mATe ane pANIno thato bagADa apanAvavI joIe tevo revArI AzramamAM mIrAbahena rokavA mATe A kAyado banAvyo che. Ano eka mahattvano uddeza bApuno Agraha paNa ane temanI eka sAthIne paryAvaraNanI surakSA karavAno che. A kAyadAne tyAM 11.0nA mIrAbahenane samajAyo. jo baLajabarIthI bhAMga pAvAno matathI pasAra karavAmAM Avyo. duniyAmAM meM evo Agraha na hoya to prayatna thayo hato. mIrAbahene plAsTikanI boTalo rastAo ke khAlI medAnomAM pheMkavAmAM Ave janatAnA paisAno durapayoga teno sAmano karyo. bApu khuza che, jenAthI che, jenAthI gaMdakI thAya che, bImArIo phelAya che. phakta sAna thAya. pUrNa svarAjano TharAva thayA. sAthe du:khI paNa thayA ke phrAnsiskomAM ja varSamAM ekathI doDha karoDa plAsTikanI boTalo pasAra thayo e lAhora Azrama jevI jagyAe AvuM banyuM. ekaThI karavAmAM Ave che. koMgresamAM paNa bApu sAthe hindI bhASA para bhAra hato ja. | paryAvaraNane taMdurasta banAvavA mATe A pagaluM bharanAra sAna mIrAbahena hatAM. bhArata mIrAbahena hindImAM patra lakhe te phrAnsisko duniyAnuM prathama zahera che. varSa 2020 sudhI ahIM 'jhIro | AvyAne pAMca varSa thavA AvyA bApune ghaNuM gamatuM. teo AnaMda vesTa'nuM lakSya nakkI karavAmAM AvyuM che. prazAsananA borDa opha hatAM. bApu sAthenA, bApunA vyakta kare, sudhArI paNa Ape. suparavAIjhare eka prastAvamAM kahyuM che ke teo Ane AkhA dezamAM | viyoganA, bApunI kasoTInA mAsika aTakAva daramyAna alaga lAgu karavAnI koziSa karaze. ahIM varSa 2007mAM eka evo A pahelA tabakkAe rahevAnuM AzramanuM dhoraNa kAyado pasAra karyo hato, jene have sthAyI rUpa ApavAmAM AvyuM mIrAbahenanuM vizva palaTI nAkhyuM mIrAbahenane bilakula pasaMda na che. jo ke merethona, anya ramata pravRttiomAM tathA havAImathaka hatuM. paNa saMgharSano, pIDAno hatuM. tenI carcA paNa bApu sAthe para A kAyado lAgu nahIM paDe. kokA-kolA ane pepsIko jevI tabakko have zarU thavAno hato. thatI - mIrAbahenanuM aupacArika kaMpanIoe A kAyadAno virodha karyo, paraMtu temanI dalIlo (vadhu AvatA aMke) zikSaNa ochuM hatuM tenI paNa ane | radabAtala karavAmAM AvI. mo. : 09221400688 ('gorakSApAtra'mAMthI) dezanI rAjakIya paristhitinI paNa. * * * Page #19 -------------------------------------------------------------------------- ________________ navembara, 2015 prabuddha jIvana zrI muMbaI jaina yuvaka saMgha dvAza 81 mI paryuSaNa vyAkhyAnamALAnuM Ayojana (tA. 10 sapTembara 2015 thI tA. 17 sapTembara 2015) bIjo divasa : tA. 11-9-2015 : vyAkhyAna - traNa * viSaya : brahad zAMti ane ajita zAMti stotranuM rahasya * vaktA : DaoN. abhaya dozI diamonds : * guNavaMta mahApuruSonA guNakIrtatathI ApaNate teonI guNasaMpatti prApta thAya che. [ DaoN. abhaya dozI muMbaI vidyApIThamAM gujarAtI vibhAganA vaDA tarIke chellA cha varSathI sevA Ape che. te pUrve mIThIbAI kaoNlejemAM gujarAtInA prAdhyApaka tarIke 16 varSa sevA ApI che. 'covIzI : svarUpa ane sAhitya' e viSaya sAthe pIeca.DI.nI upAdhi meLavI che. temaNe jJAnavimala sajjhAya saMgraha, zatruMjaya girirAja pUjA, ahad bhaktisAgara ane jaina rAsavimarza pustako lakhyA che. 'prabuddha jIvana'nA navapada ane jainatIrthanA aMkonuM saMpAdana karyuM hatuM. phona naM. : 09757197423.] A pUruM vaktavya A aMkamAM prakAzita che. jijJAsune vAMcavA vinaMtI. uparAMta prathama divasanuM DaoN. chAyAbena zAhanuM vaktavya paNa A aMkamAM prakAzita che. 19 bIjo divasaH tA. 11-9-2015 : vyAkhyAna -cAra diamonds viSaya : AtmA hai hI diamonds vaktA H DaoN. vIra sAgara 0 AtmAtI zaMkA kare AtmA pote Apa; AtmAto zaMkA karatAra khuda acaraja A amApa ! [ dilhInI zrI lAlabahAjura zAstrI rASTrIya saMskRta vidyApIThamAM jainadarzana vibhAganA vaDA DaoN. vIra sAgara jaine 'paMDita dolatarAma kAsalIvAla aura unakA sAhitya e viSaya upara mahAnibaMdha lakhIne pIeca.DI. karyuM che. temaNe hindInA viSaya sAthe ema.e. ane ema.philanI DIgrI meLavI che. teo hindI, aMgrejI, prAkRta, saMskRta, gujarAtI ane apabhraMza vigere bhASAnA jJAtA che. phona H 09868888607.] DaoN. vIra sAgaranuM hiMdI bhASAmAM A vaktavya paNa A aMkamAM prakAzita che. jijJAsune vAMcavA vinaMtI. ghara beThAM vyAkhyAnonuM zravaNa karo * 81mI vyAkhyAnamALAnA badhAM ja vyAkhyAno Apa saMsthAnI veba sAITa www.mumbai-jainyuvaksangh.com upara sAMbhaLI zakazo. saMparka : zrI hiteza mAyANI-mo. naM. : 09820347990 A vyAkhyAna Apa youtube upara paNa joI sAMbhaLI zakazo. saMparka : devendrabhAI zAha- 09223584041 --Shree Mumbai Jain Yuvak Sangh --81st Paryushan Vyakhyanmala-2015 * A badhAM vyAkhyAnonI CD paNa Apa amArI oNphisethI vinA mUlye meLavI zakazo. CD saujanyadAtA : kAMtilAla ramaNalAla parIkha parivAra saMparka :hemaMta kApaDiyA-090292753227022-23820296 vyAkhyAnono lAbha levA jijJAsu AtmAne vinaMti. -menejara Page #20 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 20 prabuddha jIvana navembara, 2015 AtmA ke astitva kI siddhi 1 DaoN. vIra sAgarajI AtmA ke svarUpa ko samajane ke lie hama jaba bhI udyata hote hai prakAra indriya vastuoM kA jJAna karAne meM sahAyaka hotI hai, usI to sabase pahale hamArA sAmanA isa vikarALa samasyA se hotA hai prakAra yukti aura Agama bhI vastuoM kA jJAna karAne meM baDe ki AtmA kucha hai bhI yA nahIM? kyA pramANa he AtmA ke astitva sahAyaka hote hai. kA? kisane dekhA hai AtmA ko? itanA vikasita Adhunika vijJAna itanA hI nahIM, yadi aisA bhI kahA jAe ki yukti aura Agama bhI AtmA ko kyoM nahIM siddha kara pA rahA hai? ityAdi-ityAdi. to vastusvarUpa ko jAnane hetu indriyoM se bhI adhika prAmANika kucha loga inhIM praznoM se parezAna hokara svayaM ko nAstika taka sAdhana hai to anucita nahIM hogA, kyoMki aneka bAra indriyoM se kaha dete hai, kaha dete hai ki hama AtmA ko nahIM mAnate aura usake galata jJAna hote hue hama dekhate hI hai aura taba yukti evuM bAda te AtmA kA svarUpa jAnane kA kabhI koI ImAnadAra prayatna Agama se hae jJAna ko hI prAmANika mAnate hai, ata: vartamAna hI nahIM kara pAte. indriya-pratyakSa ke dvArA hI saba-kucha jAnane kA Agraha rakhanA mithyA kintu parezAna hokara koI bhI ulTI-sIdhI dhAraNA banA lene e Agraha (durAgraha) hai, kyoMki indriyoM ke dvArA saba-kucha jAnanA to kAma nahIM calegA. prazna hai to unake uttara bhI khojane hI hoMge. sambhava hI nahIM hai. loka meM bhI aneka bAra hama kucha mUrtika vastu | daraasala, isa jagat meM do prakAra kI sattAoM (vastuoM/padArtha) ko bhI apanI cakSu Adi indriyoM se nahIM jAna pAte hai, aura hai-eka mUrtika aura dUsarI amUrtika. mUrtika sattA, bhautika hai, yukti evuM Agama se hI jAnate hai. sparza-rasa-gadha-varNAdimAn hai. ata: hama use apanI indriyoM amUrtika AtmA ke astitva aura svarUpa ko jAnane ke lie dvArA AsAnI se jAna lete hai, usake astitva aura svarUpa ke hameM sarvaprathama use indriyoM se jAnane kA Agraha choDakara indriyoM sambandha meM hameM koI zaMkA nahIM rahatI; parantu amUtika sattA, paze- se kacha upara uThane kA prayatna karanA cAhie, Thosa yukti ora rasa-gabdha-varNAdi se sarvathA rahita hotI hai, use hama-Apa koI samIcIna Agama kA avalambana lenA cAhie. saMbhI prAcIna bhI kisI bhI indriya ke dvArA nahIM jAna sakate hai, na to hama use "eka bAra kucha vidyArthI bhUtapUrva rASTrapati mahAn dArzanika sarvapallI DaoN. dekha sakate hai, na suna sakate hai, na sUMgha sakate haiM, na cakha sakate hai rAdhAkRSNana se Atmika tattvajJAna kI carcA karane Aye. AtmA ke viSaya meM ora na hI chu sakate hai. jaba carcA cAlI to ve kahane lage- "DaoN. sAhaba ! hama AtmA ko tabhI mAna esI sthiti meM amUrtika vastuoM kI sattA ko jAnanA thoDA sakate hai, jaba Apa hathelI para lekara pratyakSa batAeM.' isa para unhoMne kahAkaThina kArya ho jAtA hai, kintu dhyAna rakhanA cAhie ki yaha kaThina 'vidyArthiyoM! AtmA hai, vaha anubhavagamya hai. yaha sanAtana satya hai, tuma na mAno, isase AtmA kA astitva miTa nahIM jAtA. yaha trikAla sthAyI zAzvata avazya hai, para asambhava nahIM tathA kaThina bhI bahuta adhika nahIM padArtha che. tuma kahate ho-ise pratyakSa batAo; kintu AtmA esA tattva hai hai. anabhyAsa ke kAraNa mAtra abhI hameM kaThina lagatA hai, jise sthirabaddhi vAlA prAjJa hI jAna sakatA hai, tumameM se jo sabase adhika AtmA amUrti ke vastu hai, sparza-rasa-gadha-varNAdi se rahita buddhimAna ho, vaha Age Aye.' hI hai, use hama-Apa apanI kisI bhI indriya dvArA nahIM jAna pAte unhoMne eka sabase buddhimAna vidyArthI ko Age kara diyA. DaoN. rAdhAkRSNana ; ata: usake astitva 2 svarUpa meM zaMkA utpanna honA ne kahI-me ise pahecAnato nahI, tumhAre kathana para vizvAsa karake mAna letA 3 huM ki yaha vidyArthI mahAbuddhimAna hai. aba eka kAma karo. isakI buddhi nikAla svAbhAvika hai, kintu isa zaMkA kA samAdhAna honA kaThina nahIM hai. kara Tebala para 2kho. phira meM bhI apanI AtmA nikAla kara Tebala para rakha dUgA." jisa prakAra aneka apratyakSa (parokSa) vastuoM ko hama yukti aura * vidyArthIgaNa-"oha DaoN. sAhaba! kaisI bAta karate hai Apa ? kyA buddhi Agama dvArA bhalIbhAMti jAna lete hai, usI prakAra AtmA ko bhI dimAga meM se nikAlakara batAne kI yA AMkhoM se dekhane kI vastu che ?" hama yukti aura Agama ke dvArA bhalIbhAMti jAna sakate hai, bhale 'to phira buddhi ko kaise jAnA jAe ?' - unhene kahA. hI vaha hameM kisI bhI indriya se nahIM jJAta hotA hai.' vidyArthIyoM ne kahA-'buddhi to indriyoM se dekhane-sanane Adi kI cIja nahIM yukti aura Agama ko bhI, vasta kA jJAna karAne meM IndriyoM se hai, vaha to sipha anubhava karane kI cIja hai. hamArA yaha vidyArthI usakA anubhava kara pAtA hai, buddhi ke pariNAmasvarUpa usakI zakti ko hama dekha sakate hai, kama upayogI athavA kama prAmANika nahIM mAnI jA sakatA. jisa parantu buddhi to nikAlI yA dikhAI nahIM jA sakatI." 1. (ka) 'se Na sa, Na rUve, Na gaLe, Na rase, Na phAse iccetAvati | DaoN. rAdhAkRSaNanuM-'pyAre mitro ! yahI bAta AtmA ke sambandha meM samajho. sarve sarA NiyaTuMtie takkA tatha Na vijjaie maI tatva paNa gAThiyAA' AtmA kevala anubhava karane kI cIja hai, vaha AMkhoM se sAkSAta dekhI nahIM jA -AcArAMga 1/5/5 sakatI. pariNAmasvarUpa deha meM honevAlI-khAnA-pInA, calanA, phiranA, bolanA (kha) "na tatra cakSurgacchati, vAr gacchati, no mano...' -kenopaniSad Adi kriyAoM ko dekhakara hama anumAna lagA lete hai ki deha meM koI viziSTa (ga) 'na cakSA guhyate nApi vAcA, nAcaeNrdastapamAM karmaNA vA | zakti che. jisake dvArA the kriyAe ho rahI hai, vaha AtmA hI hai, samajha gue jJAnaprasAdena vizuddhasajvastatastu ta pazyate niSkalaM dhyAyamAnaH ' na? AtmA nikAla kara hAtha meM lekara dikhAne kI cIja nahIM hai.' -muDakopaniSad -appA so paramappA (devendra muni), pRSTha 61 Page #21 -------------------------------------------------------------------------- ________________ navembara, 2015 prabuddha jIvana 2 1. AtmajJa RSi-muniyoM ne AtmA ke astitva ko isI prakAra siddha bhItara kisI cetana padArtha kI sattA kA saMketa milatA hai. jaise ratha kara dikhAyA hai. unhoMne spaSTa kahA ki yaha AtmA arasa hai, arUpa ke vyApAra se ratha ke bhItara sArathI rUpa cetana padArtha kA anumAna hai, agabdha hai, avyakta hai aura cetanAguNa sahita hai, isakA koI hotA hai, vaise hI zarIra ke vyApAra se jisa cetana padArtha kA anumAna prakaTa saMsthAna nahIM hai, ataH ise indriyoM se nahIM jAnA jA sakatA kiyA jAtA hai, yahI AtmA hai (vyApAra). haiyaha atIndriya hai. yathA | (kha) zvAsa-prazvAsa se zarIra phUlatA hai tathA saMkucita hotA hai. arasamarUvamagaMdha avaoN ceraNAguNamasaduM / yaha kisI cetana padArtha ke dvArA hI kiyA jAtA hai. jaise lohAra kI jANa aliMgaggahaNa jIvamaNidiThThaiThANa /' 3 bhAthI kA phUlanA aura saMkucita honA bhAthI phUMkane vAle prANI ke arthAt jo rasarahita hai, rUparahita hai, gandharahita che, avyakta vyApAra se hotA hai (prANApAna). hai, cetanAguNa se yukta hai, zabdarahita hai, kisI cihna yA indriya (ga) eM moTa kA giranA tathA uThanA moTa khIMcane ke vyApAra dvArA gocara nahIM hotA aura jisakA koI eka nizcita AkAra se hotA hai. ThIka usI prakAra AMkha kI palaka kA giranA tathA uThanA batAyA nahIM jA sakatA hai, use jIva jAno. cetana vyakti kA hI vyApAra hai (nimeSonmeSa). yaha AtmA arasa, apa ityAdi hai, ataeva ise kisI prakAra (gha) zarIra meM ghAva lagatA hai aura davA karane para phira bhara jAtA ke zastrAdi se kATA nahIM jA sakatA, agni Adi se jalAyA nahIM . yaha zarIra meM sthita AtmA ke dvArA ho sakatA hai, jaise ghara meM jA sakatA, jalAdi dvArA gavAyA nahIM jA sakatA aura havA dvArA rahanevAlA ghara kI marammata karatA hai (jIvana) sukhAyA bhI nahIM jA sakatA hai, jaisA ki "gItA' ke zloko meM () mana ko prerita karanevAlA bhI AtmA hI hai. jaise bAlaka jagat-prasiddha hai apanI icchA se golI yA geMda idhara-udhara pheMkatA hai, usI prakAra naina chindanti zastrANi nena dahati pAvaka: / AtmA bhI mana ko apanI icchA ke anusAra idhara-udhara doDAyA na cenaM kle dattApo na zoSayati mAruta: // karatA hai (manogati). acchedyaDayamadAhaco yamakledyaDazaSya eva cI (ca) mIThe Ama ko dekhakara muMha meM pAnI bhara AtA hai. isakA nitya: sarvagataH sthANuracaloDayuM sanAtana //' 4 kAraNa kayA hai? kisI rUpavizeSa ke sAtha rasavizeSa kA anubhava arthAt isa AtmA ko zastra nahIM cheda sakate hai, agni nahIM pahale ho cukA hai aura usI kI smRti vartamAnadazA meM ho rahI hai. jalA sakatI hai, pAnI bhI nahIM galA sakatA hai aura havA bhI nahIM anubhava tathA smRti kA Azraya eka hI honA cAhie. saba indriyoM sukhA sakatI hai; yaha to acchedya, adAhya, akvedya aura azoSa kA adhiSThAtA eka hI cetana hai aura vahI AtmA hai. hai; yaha nitya, sarvagata, sthANu, acala aura sanAtana hai. (cha) sukha, du:kha, icchA, dveSa tathA prayatna guNa hai, ataH inakA 'AcArAMga" nAmaka jAnAgama meM bhI aisA hI kahA hai- koI Azraya dravya honA hI cAhie. jaDa hone se zarIra vaha Azraya 'se Na chijajai, Na bhijjai, Na Dajhai, Na hammai kaMcaNa nahIM ho sakatA, cetana AtmA hI isakA Azraya hotA hai. ina savaloe/5 guNoM ke Azraya hone se bhI AtmA kI siddhi hotI hai. AtmA ke astitva kI siddhi hetu zAstroM meM anekAneka yuktimAM isI prakAra jainadarzana ke granthoM meM bhI atyanta vistArapUrvaka vistArapUrvaka prastuta kI gaI hai. yahAM sabhI ko savistAra prastuta nimnalikhita yuktiyoM dvArA AtmA ke astitva kI siddhi kI gaI hai. karane kA avakAza nahIM hai, parantu unameM se kucha pramukha yuktimAM yukti 1- jisa prakAra yatna-pratimA kI ceSTAoM apane prayoktA nimnAnusAra hai. yadi sAvadhAnIpUrvaka inheM hI samajhane kA prayatna ke astitva kA jJAna karAtI hai, usI prakAra prANa-apAna kiyA jAe to avazya hI AtmA ke astitva meM koI zaMkA nahIM (zvAsocchavAsa) Adi kArya bhI AtmA ke astitva kA jJAna karAte haiM.' rahegI. 6. AtmA ke ina nAnA cihnoM kA nirdeza maharSi kaNAda ne isa sUtra meM ekatra nyAya-vaizeSika darzana ke granthoM meM AtmA ke astitva kI siddhi kiyA hai hetu nimnalikhita aneka pramANa diye gaye hai prANApAnanimeSonmeSajIvanamanogati-indriyAntaravikArAH sukhaduHkhe'(ka) hita padArtha ke pAne kA aura ahita padArtha ke choDane kA rachADheSa-prayatnAzcAtmano liphagAni' vyApAra manuSya ke zarIra meM hamezA pAyA jAtA hai. isase zarIra ke (-vaizeSikasUtra 3/2/4) vizeSa ke lie dekhie isakA prazastapAdabhASya. 3. AcArya kundakunda, samayasAra, gAthA 49. 7. AcArya baladeva upAdhyAya, bhAratIya darzana, pRSTha 226 4. bhagavad gItA 2/23/ 24. 8. (ka) AcArya pUjyapAda, sarvArthasiddhi, 5/19 5. AcArAMga 1/3/3/400. (kha) AcArya malliSaNa, syAdvAdamaMjarI, 17 Page #22 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 22 prabuddha jIvana navembara, 2015 yukti 2- sparzanAdi indriyo to mAdhyama hai, ve svayaM nahIM anubhavAtmaka jJAna hotA hai, vaha kyA hai? saMzaya, viparyaya, jAnatI, kyoMki ve cazmA Adi upakaraNoM ke samAna acetana hai; anadhyavasAya yA samyajJAna? koI eka to avazya hogA. yadi ataH ina indriyoM ke mAdhyama se jo koI anya jAnatA-dekhatA hai, saMzaya hai to bhI AtmA ke astitva kI siddhi hotI hai kyoMki vahI AtmA che. avastu kA saMzaya nahIM hotA. yadi viparyaya hai to bhI AtmA ke yukti 3-jisa prakAra ratha kI kriyAoM kA adhiSThAtA sArathI astitva kI siddhi hotI hai kyoMki sarvatra aprasiddha padArtha kA viparyaya hotA he; usI prakAra isa zarIra kI kriyAoM kA adhiSThAtA AtmA nahIM hotA. anadhyavasAya to ho nahIM sakatA kyoMki anAdikAla hai; anyathA zarIra to sAkSAt acetana hai. udAharaNArtha, hama dekhate se pratyeka vyakti AtmA kA spaSTa anubhava karatA hai. tathA yadi hai ki jo zarIra varSo taka ThIka rahatA hai, vahI AtmA ke zarIra se samyajJAna hai taba to vaha AtmA ke astitva kA sAdhaka hai hI. yathAcale jAne para kucha hI ghaToM meM saDane-galane lagatA hai. "yo Dayamasmakam "AtmAhasti iti pratyayaH sa saMzayAnadhyavasAyayukti 4-"meM sukhI, mai duHkhI' ityAdi prakAra se jo "aha-pratyaya viparyayasamyaka pratyayeSu yaH kazcit syAtuM, sarveSu ca vikalpekhriSTa hotA hai, usase bhI AtmA ke astitva kI siddhi hotI hai." sidhyatA na tAvasaMzaya:; nirNayAtmakatvA. satyapi saMzaye yukti 7-'AtmA' zabda (sArthaka) hai to "AtmA' nAmaka artha tadAlambanAtmasiddhi: na hi avastuviSaya: saMsayo bhavati bhI avazya honA cAhie. jinakA astitva nahIM hotA, unake vAcaka nAyanadhyavasAyo jAtyantabadirupazabdavat, anAdisammatipatta: zabda bhI nahIM hote.12 svAdviparyaya; evamapyAtmAstitvasiddhiH puruSa sthANupratipatto yukti 6-ajIva zabda se hI jIva arthAt AtmA kI siddhi ho sthANusiddhivat. svAtsamyakapratyayaH, avivAdametat AtmAstitvamiti jAtI hai, kyoMki jIva kA niSedha jIva ke astitva kA avinAbhAvI siddho naH pakSa: 16 hai arthAt yadi jIva kI sattA na ho to "ajIva' zabda hI nahIM bana isa prakAra aneka akADhya yuktiyoM se AtmA kA astitva siddha sakatA.13 hone ke bAda bhI kucha loga kahate hai ki AtmA isa pogalika yukti 7-guNa (sukha, du:kha, jJAna, darzana, cAritra Adi) guNI zarIra se bhinna nahIM hai apitu isI kI eka viziSTa kriyA cetanA ke binA nahIM raha sakate. cUMki jJAna-darzana Adi guNa pAye jAte rUpa meM pratIta hotI hai tathA usa cetanA kA utpAda-vinAza bhI hai, ataH unakA svAmI (guNI) bhI honA hI cAhie, vaha guNI zarIra ke hI janma-maraNa taka sImita rahatA hai. AtmA hai.14 kintu yaha mata kiMcit bhI yuktisaMgata siddha nahIM hotA jisakI yukti 8-hara kriyA kA bhI koI-na-koI kartA avazya hotA hai, vizeSa carcA to Age cArvAku-mata-samIkSA karate hue kI jAegI, ata: jAnane rUpa kriyA kA kartA bhI avazya honA cAhie ora kintu abhI saMkSepa meM itanA avazya jJAtavya hai ki cetanA zarIra vahI AtmA hai.15 aura cetanA meM sarvathA bheda hai, donoM ke guNa-dharma-sarvathA bhinnayukti 9-uparyukta pramukha yuktiyoM ke atirikta syAdvAdamaMjarI, bhinna che; ataH zarIra aura cetana-ina donoM ko bhinna bhinna hI do tattvArthavArtika Adi katizaya granthoM meM eka akADhya yukti yaha bhI dravya mAnanA ucita hai, yaha kahA bhI hai... prastuta kI gaI hai ki batAie "yaha AtmA hai' - aisA jo hamako 'viruddhaguNasaMsargAdAtmA bhUtAtmAko na hi/ bhUjalAnalavAtAnAmanyathA na vyavasthiti: / 9. (ka) haribhadrasUri darzanasamuccaya, pRSTha 228 vijJAnasukhadu:khAdiguNaliMga: pumAnayam | (kha) AcArya malliSaNa, syAdvAdamaMjarI, 17 10. (ka) haribhadrasUri padarzanasamuccaya, pRSTha 228 dhAraNeraNadAhAdidharmAdhArA dharAdava: // 17 (kha) AcArya malliSaNa, syAdvAdamaMjarI, 17. isa prakAra vividha yuktiyoM se AtmA kA astitva siddha ho 11. (ka) haribhadrasUri darzanasamuccaya, pRSTha 231 jAne ke uparAnta yaha stavameva siddha huA mAna lenA cAhie ki (kha) AcArya malliSaNa, syAdvAdamaMjarI, 17 AtmA bhI sat hai, astitvamaya hai, eka svataMtra dravya hai, ataH 12. 'jIvazabdo sabAhyartha saMjJAtAddhatuzabdavat | usameM bhI ve sabhI-sAmAnya guNa pAye jAte hai, jo kisI bhI sat mAyAdibhrAMtisaMjJAca mAyAdheH svaH pramoktivAtT' yA sattArUpa vastu meM pAye jAte hai. AcArya samantabhadra, AtmamImAMsA, 84 AtmA svabhAvataH anAdi ananta hai, usakI sarvathA na utpatti 13. haribhadrasUri padarzana samuccaya, pRSTha 231. 14. (ka) AcArya malliSaNa, syAdvAdamaMjarI, 17 hotI hai aura na hI nAza, kintu vaha sarvathA kuTastha bhI nahIM hai, (kha) haribhadrasUri Sadarzana samuccaya, pRSTha 230. 16. AcArya akalaMka, tattvArthavArtika, 2/8/20 15. AcArya malleiSaNa, syAdvAdamaMjarI, 17 17. somadevasUri, yazastilaka campa, 5/ 119/20 Page #23 -------------------------------------------------------------------------- ________________ navembara, 2015 prabuddha jIvana 2 3 usameM satata pariNamana bhI pAyA jAtA hai. anya vastuoM kI bhAMti Azcarya hI kahA jAegA, kyoMki AtmA svayaM hI apane astitva vaha bhI nityAnityAtmaka hai. usameM nirantara utpAda. (naI avasthA meM zaMkA kara rahA hai, jabaki yaha suspaSTa hai ki jo zaMkA kara rahA hai kA Agamana) aura vyaya (purAnI avasthA kA nAza) hotA rahatA hai, phira vahI to svayaM AtmA chebhI svabhAva kI apekSA vaha nitya sthAyI bhI banI rahatA he.18 "AtmAnI zaMkA kare, AtmA pote ApI AtmA ko sAmAnya-vizeSAtmaka bhI kahA jA sakatA hai;19 usameM zaMkAno karatAra, te acaraja yahe amApa || 20 * * * yadyapi anantAnanta guNa-paryAye rahatI hai tathApi vaha eka akhaDa- [81mI paryaSaNa vyAkhyAnamALAmAM tA. 11-9- 2015nA roja abheda rahatA hai. saMkhyApekSA bhI ve AtmAeM jitane hai, utane hI ApeluM vaktavya 1 * * hai, na eka kama hotA hai, na adhika-ityAdi. Head of the Department of Jaindarshan isa prakAra yaha siddha huA ki AtmA kA astitva hai aura jagat L.B.S.R.S. Vidyapith, New Delhi-110016 ke anantAnanta padArtho kI bhAMti vaha bhI eka anAdi-ananta Mobile : 09868888607. sAmAnya-vizeSAtmaka vastu che. E-mail: [email protected] 18, AcArya samatabhadra, AtmamImAMsA, tRtIya pariccheda tathApi yadi abhI bhI kisI ko AtmA ke astitva para vizvAsa 19 AcArya samaMtabhadra, AtmamImAMsA, caturtha pariccheda na ho to use zrImad rAjacandra ke zabdoM meM duniyA kA baDA bhArI 20. zrImad rAjacaMdra, Atmasiddhi, 58 220 300 I rUA. eka hajAranA pustako kharIdanArane rUA. 500nuM DiskAunTa, eTale rUA. 500mAM rUA. 1000nA pustako zrI muMbaI jaina yuvaka saMghanA prakAzano krama pustakanA nAma kiMmata rUA. krama pustakanA nAma kiMmata rUA. krama pustakanA nAma kiMmata rUA. | DaoN.ramaNalAla cI. zAha likhita ne saMpAdita graMtho 20 ApaNA tIrthakaro 100 DaoN. kalAbena zAha saMpAdita I 1 jaina AcAra darzana 240 21. saMskRta nATakonI kathA bhA. 1 100 DaoN. dhanavaMta zAha likhita I 2 caritra darzana DaoN. kalAbena zAha likhita 30. vicAra maMthana 180 : 3 sAhitya darzana 320 22. caMdra rAjAno rAsa - 100 31. vicAranavanIta 4 pravAsa darzana 180 ] DaoN. razmi bhedA likhita 260 5 sAMprata samAja darzana bhAratIbena zAha likhita 270 25 23. amRta yoganuM, prApti mokSanI 32. zrI gautama tulya namaH DaoN. phAlganI jhaverI likhita 6 zruta upAsaka DaoN. ramaNabhAI zAha 320 225 I / 7 AcArya vAtsalyadIpa sUri kRta jaina AcAra darzana 24. jaina pUjA sAhitya / 8 33. jaina dharma jaina dharma darzana 300 DaoN. rekhA vorA likhita 25 Adi tIrthakara zrI RSabhadeva T 9 gurjara phAgu sAhitya 34. bhagavAna mahAvIranI AgamavANI 40 280 I10 jina vacana - DaoN. ramezabhAI lAlana likhita 35. jaina sajhAya ane marma 26. jaina daMDa nIti 11 jina tattva bhAga-1 thI 9 540 36, prabhAvanA sureza gAlA likhita 12 vaMdanIya hRdayasparza bhA. 3 50 37. sukha tamArI pratikSA kare che 27. maramano malaka 250 13 vaMdanIya hRdayasparza (olIva) 250 28. navapadanI oLI 50 38. meruthIye moTA 100 i14 prabhAvaka sthaviro bhAga-1 thI 6 350 DaoN. ke. bI. zAha likhita 39 DaoN. kumArapALa desAI kRta T15 namo tittharasa 140 29. jaina kathA vizva 2% aMgrejI bhASAmAM jainIjhama : I16 pAsaporTanI pAMkhe bhAga-1thI3 500 navuM prakAzana kosmika vijhana rUA. 300 1 I17 sAMprata sahaciMtana bhAga-16 180 | IlA dIpaka mahetA saMpAdita 40 pUjya AcArya vAtsalyadIpa sUrijI pro. tArAbena 2. zAha likhita saMvatsarI pratikramaNa vidhi sahita saMpAdIta zrImad buddhisAgara sUrIzvara '18 zrImad rAjacaMdra (pustikA) mULa sUtrono gujarAtI-aMgrejI-hiMdI racita zrI jaina mahAvIra gItA : 19 prabuddha caraNe bhAvAnuvAda - rUA. 350 eka darzana rUA. 350 | uparanA badhA pustako saMghanIoNphise maLaze. saMparka : pravINabhAI Te.naM.23820296. ( rUpiyA amArI beMkamAM-baeNka oNpha InDiyA-karaMTa eNkAunTa naM.003920100020260 mAM jamA karI zako cho. .IFSC:BKID0000039 T (zrI muMbaI jaina yuvaka saMgha, 33 mahammadI minAra, 14mI khetavADI, e.bI.sI. TrAnsaporTanI bAjumAM, muMbaI-400 004. Teliphona : 23820296) I - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 100 250 280 100 Page #24 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 24 prabuddha jIvana navembara, 2015 vijJAnanI pAMkha, adhyAtmanI AMkha 1mIrA bhaTTa eka jamAnAmAM bhAratamAM adhyAtma bhale paraloka sudhAravAno kAcA mAlane pAko karavAno puruSArtha e ja adhyAtma-vidyAnA kakkoprApti mArga manAyo, paraMtu AjanA vartamAnayugamAM to adhyAtma bArAkhaDI. ApaNA ghara AMgaNAnA tulasIkyArA rUpa gaNAvuM joIe, kAraNa prakRtie mANasane triguNI doraDAthI bAMdhyo che. paraMtu adhyAtma ke jema jema samaya AgaLa vadhe tema tema mAnavanI cetanAe paNa e ja triguNane upara caDhavAnuM doraDuM banAvI satvaguNanA pATA, urdhvamArga pakaDavo ja joIe. bhale Akho samAja nahIM, paNa vyApaka rajoguNanuM eMjina ene tamoguNanA DabbA banAvI majala kApe samAjarUpI dUdhamAM meLavaNa rUpe bheLavI zakAya eTalo hisso to che. kudarate mANasane mana to mAMkaDA jevuM ApyuM che. ati caMcaLa, urvArohIono nIkaLavo ja joIe. ghaDIkamAM ahIM to ghaDIkamAM tyAM. mANasane thAya ke ahIMno pahADa adhyAtma jyAre gharaAMgaNAnI cIja bane che tyAre sarvaprathama tyAM pheMkuM ane tyAMno dariyo ahIM laI AvuM! manane paLepaLa caLa ApaNe ApaNA dehanI | upaDe. mANasane ghaDIbhara paNa A sthitaprajJA ja ene brahmavidhInA AMgaNe pahoMcADI de che. karAmatone jANI-samajI jaMpavA na de, paNa mANasa levI joIe. agAunA jamAnAnI jema Aje koI paNa samaju mANasa jevo mANasa! e kAMI ema manane AdhIna thaI jAya te cAle? mana zarIrane narakanuM dvAra nahIM kahe. deha to AtmAne pratiSThita karanAruM para savArI thaI zake evI karAmata kudarate ene ApI che ke nahIM, maMdira che, ane Izvare ApelI dazendriyo e maMdiranAM daza dizAmAM e zodhIne ja e jaMpe. mana para buddhinI lagAma calAvato thaI jAya. khUlatA dazadvAra che. manuSyanI Indriyo dvimukhI che, e bahAra paNa vaLI, e buddhi paNa "vyabhicAriNI' buddhi nahIM, 'vivekabuddhi'nI kAma kare che ane bhItara paNa kAma kare che. bahirmukhI Indriyo dvArA cAbUka banAve. 'vivekabuddhi' ekalA magajanA kArakhAnAnI pedAza bAhya jagatanuM Akalana thAya che ane aMtarmukhI Indriyo dvArA aMdaranA nathI. mANasanA hRdayamAM rahelI bhAvanA, sarvAsanA buddhimAM bhaLe asIma jagatanuM Akalana karI zakAya che. vijJAnayuganA mAnavIe tyAre vivekabuddhi nirmANa thAya. kalpanA, bhAvanA, vicAronuM A dvimukhI IndriyonA sahAre "nUtana mAnava'nuM sarjana karavAnuM che. ghammaravaloNuM phare tyAre vivekanuM navanIta sarjAya. A vivekabuddhi vijJAna bAhya, sthULa jagatanA bAraNAM kholI Ape che, to adhyAtma dvArA mANase aMtarjagatanA bAraNe TakorA mAravAnA che. aMtaHsaSTinAM maMgaLa dvArA kholI Ape che. mAnavavikAsa mATe pachI koka dhanya kSaNe aMtaranA dvAra khule tyAre comera chavAyelA adhyAtmanI AMkho ane vijJAnanI pAMkho, ema baMnenI jarUra che. puNya-prakAza dvArA peluM mAMkaDuM mana unmana banavAnI dizA pakaDe manuSyane AMkha, kAna, nAka, mukha, carma uparAMta mana, buddhi, che. mananI A rUpAMtara prakriyAmAM mananuM sarvatomukhI rUpAMtara thAya citta tathA ahaMkAra prApta thayAM che. paraMtu jevI rIte bhautika jagatamAM che. jevI rIte IyaLamAMthI pataMgiyuM bane che, e rIte mananuM sAva kudarata mANasane kAco mAla Ape che, eno pAko mAla banAvavAnuM juduM ja rUpAMtara unmanI rUpe maLe che, je potAnAmAM bhItaranA kasabI kAma mANase karavuM paDe che, e rIte A cAre Indriyo kAcA AtmAno prakAza jhIlI zake che. mAla jevI che. kudarate ApaNane kapAsa Ape, emAMthI kapaDuM ApaNe jevuM mananuM. tevuM ja baddhina. dunyavI. sAMsArika jagatanA banAvavuM paDe. A ja rIte, zeraDImAMthI goLa, talamAMthI tela, vyavahAru mANasanI buddhi svArthI, ApamatalabI hoya che. svArthano zaNamAMthI doraDuM mANase banAvavuM paDe. A ja rIte, A aMtarmukhI opa AMkhe aMjavAyelo hoya che, eTale ene naryA satyanA darzana IndriyonA rUpAMtarano puruSArtha kudarate mAnava para choDyo che. A nathI thatA. saMsArI mANasanuM satya bheLaseLiyuM hoya che. ene kAma prabuddha jIvana" korpasa phaMDamAM traNa lAkhanuM anudAna ApI paMdara varSa sudhI koI paNa eka mahinAnuM saujanya prApta karo svajanane zabdAMjali jJAnakarmathI arpajJAnapuNya prApta karo Page #25 -------------------------------------------------------------------------- ________________ navembara, 2015 prabuddha jIvana lobha vagerenA doraDA judI judI pA, * P* mAnavajIvana e zodhana tathA sAdhanAnaM samarAMgaNa che. | cothI, etima aMta:Indriya dizAmAM kheMcatA hoya che. paraMtu | || che, ahaMkAra. mANasanA sthaLa , mANase pratikSaNa jhajhUmavuM paDe che. buddhi jyAre aMtarma khI banI * * | bAhya vyavahAra jagatamAM A sthira thAya che, tyAre e paNa AtmAno prakAza jhIlI rUpAMtara pAme ahaMkAra asmitA banIne puruSArtha ane parAkramonAM aneka kSetra che ane 'prajJA'nuM svarUpa pAme che. pachI enI A sthitaprajJA ja ene kheDI batAve che, paraMtu aMtarjagatamAM ahaMkAre enA phUMphADA choDI brahmavidyAnA AMgaNe pahoMcADI de che. devA paDe che. bAhya jagatamAM ahaMkAre puruSArtha-parAkrama dvArA pachI Ave citta. mANasanuM citta vAtAvaraNanA rajakaNone pakaDI asmitAno utsava ujavyo, paNa have aMtaHjagatamAM A ja ahaMkAre. vAMravAra rajo TiyuM thatuM rahe che. aneka prakAranI azuddhio bhegI niHzeSa thaI kevaLa astitvano utsava ujavavA sAdhanA AdaravAnI karI e meluMdATa thaI jAya che. eTale ene zuddha karavuM paDe che. cittazuddhi che. vagara cittanuM hoM aMdaranI dizA tarapha vaLI ja na zake. ene bhaktirUpI A mahAguhAmAM dAkhala thayA bAda ahama aMtarAtmAnuM rUpa prApta pANI ane sAbu rUpI tapa dvArA rojeroja rajeraja sApha karatAM rahIe karavAnuM che. te mATe rUpe arupamAM jIvavuM anivArya bane che. tyAre mAMDa enuM moM pheravAya. cittazuddhinI dIrgha sAdhanAmAMthI pasAra ahavilopana vagara aMtarAtmA sakriya thato nathI. sthira AsanamAM thavuM paDe che, e mATe nirIkSaNa, parIkSaNamAMthI pasAra thavuM paDe che. ekacitta dhyAna vagara bhItaranuM darpaNa AtmAnuM pratibiMba jhIlavA cittamAM sahaja jAgatI jAtajAtanI vRttione dezavaTo Apavo paDe samartha nathI banatuM. vaLI, ahaMkAranI phUMphADA mAratI pheNone vaza che ane kSetrasaMnyAsa karAvavo paDe che. karavA dhyAna-dhAraNA uparAMta "guNavikAsanI sAdhanAno raMga paNa vRttiono A kSetrasaMnyAsa eTale ja dhAraNA, dhyAnanI caDhAvavo paDe che. pUrvabhUmikA. cittane sthAnakavAsI banAvavuM paDe che. ene "khabaradAra, guNavikAsa e jIvanasAdhanAnI atyaMta anivArya sIDI che. cUpa!'nI dhamakIo ApavI paDe che. "dhAraNA' eTale 'Asanastha" guNavikAsa vagara mANasanuM na to bAhya-dhULa jIvana saphaLa bane thavuM. paLepaLa bhaTakatA-2jhaLatA cittane vRttizUnya banAvavuM e che, na to bhItaranuM sAdhaka jIvana! mAnavajIvana e zodhana tathA nAnIsUnI tapasyA nathI. . sAdhanAnuM samarAMgaNa che. mANase vaNajoItI eka paNa kriyAne tyAM pratikSaNa jhajhUmavuM paDe che. koI avakAza nathI, vaNamAMgI prabuddha jIvana' guNavikAsanI sAdhanA eka dIrgha eka paNa vRttine tyAM pharakavAnI 'have DijiTala svarUpe upalabdha prakriyA che. tamoguNane khatama rajA nathI. havAnI nAnakaDI lahera karI, rajoguNane kAbUmAM laI pANImAM vamaLa jagAve, ema mANase satvaguNano prakarSa vRttionA vamaLo-vartuLo kSaNe 1929 thI mArca 2015 sudhI 'prabuddha jIvana'nA badhAM ja sAdhavAno che. A paMtha pagale kSaNe UThatAM rahe-zamatAM rahe, aMko saMsthAnI vebasAITa pagale kapAya, pagathiye pagathiye emane dhIragaMbhIra gahana stare | www.mumbaijainyuvaksangh.com upara Apa vAMcI caDhAya evo kaThaNa mArga che. sthira karavA bhAre mahenata mAMgI | zakazo. temaja DI.vI.DI. svarUpe paNa A badhAM aMko upalabdha, deha TakAvavA mATe ahaM jarUrI le che. cittanI pAtALabhUmimAM che. che e ja rIte dehamAM vaselA svaneya dhAryA na hoya tevA | jijJAsa ane pata kAlayone A rI vI rI vinA male ame | AtmAne pAmavA dehathI upara kacarAnA ujharaDA paDyA hoya che. | arpaNa karIzuM. UThavuM e paNa eTaluM ja jarUrI che. ene haTAvI naryA nItaryA sthira | enA mATenI guNavikAsanI jaLanI sapATI siddha thAya tyAre A DI.vI.DI.nA saujanyadAtA sAdhanA have pachI kyAreka joIzuM. A cittanuM rUpAMtara "cetanA'mAM 1, phorama oNpha jaina InTelekasyuala * * * thAya che ane A rUpAMtarita cetanA | haste-aMjanA ramikumAra jhaverI ane mayUra vorA. 73, rAjasthaMbha sosAyaTI, AtmArUpI caitanyano prakAza | 2. nirmaLAnaMda jyota, rekhA-bakula naMdalAla gAMdhI polo grAunDa pAse, vaDodarA-1. jhIlavA samartha bane che. mo. 09376855363 saMparka : saMsthA oNphisa - 022-23820296 Page #26 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 26 prabuddha jIvana gujarAta vidhApIThamAM jJAnasatra-17nuM Ayojana gujarAta vidyApIThanA AMtararASTrIya jaina vidyA adhyayana kendranA sahayogathI saurASTra kesarI prANaguru jaina senTara, muMbaIjaina vizvakoza ane InsTiTyUTa opha jainolojanA saMyukta upakrame pU. gurudeva namramuni ma.sA.nI nizrAmAM gujarAta vidyApIThamAM jJAnasatra-13nuM Aojana karavAmAM AvyuM hatuM. A AryojananI viziSTatA e hatI ke amadAvAdamAM gAMdhIvicAramaMgalAcaraNa bAda dIpaprAgaTya karavAmAM AvyuM. mahAtmA gAMdhIjIe ane jainadarzananA saMdarbhamAM AvuM A prathama Ayojana hatuM. sthApela gujarAta vidyApIThanA hIraka mahotsava holamAM gujarAta ApaNe sahu e jANIe e chIe ke mahAtmA gAMdhIjInA jIvana 52 zrImad rAjacaMdrajI ane temanA AdhyAtmika vicArono UMDo prabhAva jovA maLe che. satya, ahiMsA, aparigraha, anekAMtavAda jevA jainadarzananA samaSTine upakAraka siddhAMtono paricaya gAMdhIjIne zrImadjI pAsethI prApta thayo hato. gAMdhIjI haMmezAM ema mAnatA ke dharma mAtra kriyAkAMDa sAthe ja saMbaMdhita na hovo joIe. dharmane mAnatA hoIe te siddhAMto AcAramAM Ave vidyApIThanA kulanAyaka DaoN. anAmika zAhe jJAnasatranuM udghATana karyuM. temanA prAsaMgika pravacana bAda gujarAta vidyApIThanA kulasaciva zrI rAjendrabhAI khImANIe potAnuM vaktavya ApyuM. tyArabAda muMbaI jaina mahAsaMghanA TrasTI zrI khImajIbhAI chADavAe potAnuM vaktavya ApyuM. padmazrI DaoN. kumArapALa desAIe A jJAnasatranA viSaya 'jaina dharma ane gAMdhI vicAradhArA' viSe samajAvatAM kahyuM hatuM ke tyAre ja dharmamaya jIvana banyuM gaNAya, gAMdhIjIe eTale ja badhA dharmanA sArA sArA jIvanopayogI siddhAMtone sabhyazrRdarzananI prApti pUrvanI bhUmikA mithyAtvanI che. mithyAtvanA kAraNe jANIne, tenAM samAEza jabadhI samasyAo utpanna thAya che. satyane asatya mAnavuM ane asatyane satya AcAra dharmamAM karyo che. mAnakuma tenuM nAma mithyAtva che. A zibiramAM mithyAtva upara paNa vicAra potAnA manamAM UThatA karavAmAM Avaze. dharmasaMbaMdhI praznonA uttarI jANavA teo zrImad rAjacaMdrajIne avAranavAra patro lakhatA. zrImadjIe ApelA praznonA uttarothI temane ghaNo saMtoSa thato, zaMkAnuM samAdhAna thatuM. AthI ja temanA samagra vanane jotAM zrImad gAMdhIjIe jaina dharmanA vicArone AkhA vizvamAM phelAvyA che. Ama te savAyA jaina hatA. Aje saMkucitatA vadhI gaI che. vADAomAM jaina dharma guMcavAI gayo che tyAre jaina dharma darzanane AcAramAM UtArI tenA phalakane vistRta-vizALa banAvavAnuM che. jena dharmane rasoDAmAM ke upAzrayo sudhI sImita nathI rAkhavAno. AkhA vizvanA pratyeka mAnavane tenA siddhAMtothI vAkepha karavAnI jarUra che. A kAma tyAre ja zakya banaze jyAre dhArmika mAhAsanA avasara navembara, 2015 rAjacaMdrajInA jainadarzana saMbaMdhita vicAronI spaSTa chApa jovA maLe che. tA. 23, 24 okTobara, 2015nA AryAdita A jJAnasatranA saMyojaka zrI guNavaMtabhAI baravALiyA hatA. prathama divase savAre 9-00 vAge vidyApIThanI baheno dvArA zrutaratnAkara TrasTa, rUpamANeka bhaMzAlI TrasTa tathA muMbaI yunivarsiTI dvArA Ayojita samyagdarzana zibira Disembara-12-13, 2015 samyag darzana : vikAsano patha, tenA vinA jainatva adhurUM samyagdarzana mokSanuM bIja che. jIvanano sAra che. ratnatrayInuM eka ratna che. samyagdarzana vagaranuM jJAna mithyAjJAna che. samyagadarzananI prApti pachI ja jJAna samyak bane che. tevI ja rIte samyagdarzana vinAnuM cAritra paNa nirarthaka che. A kAraNe ja samyagdarzananI prApti anivAryuM che. samyagadarzanano mahimA apAra che. AvA samyagdarzanane samajavA mATe eka adhyayana zibiranuM Ayojana karavAmAM AvyuM che. A avasara cUkavA jevo nathI. samyagdarzana arthAt sAcI zraddhA, sAcI rUci, manuSyanI koIpaNa kriyA sAthe tenI rUci joDAyelI hoya che. jo rUci sAcI hoya to purUSArtha paNa sAcI dizAmAM AgaLa vadhaze. samyaga darzananI tAttvika vyAkhyA che sAcI tattvarUci che ane vyAvahArika vyAkhyA che sudeva sugurU ane sudharmamAM zraddhA. A zibiramAM samyagadarzananI tAtvika ane vyavahArika tamAma bAbato upara ciMtana karavAmAM Avaze. zibirano viSaya : (1) mithyAtvanuM svarUpa ane prakAra (2) samyagdarzananuM svarUpa (3) samyagdarzananI vyAvahArika ane pAramArthika vyAkhyA (4) samyagdarzananI prAptino krama (5) samyagdarzananA prakAra (6) samyagdarzanathI thanA2 lAbho saMparka : maMgaLa bheMzAlI - 022 22020169 DaoN. jitendra zAha - 09825800126 Page #27 -------------------------------------------------------------------------- ________________ navembara, 2015 prabuddha jIvana 2 7. dareka kAryamAM dharma pragaTaze. yogezabhAI bAvIsI, zaileSabhAI gAlA, pradIpabhAI zAha, saMyojaka zrI guNavaMtabhAI baravALiyAe jJAnasatrano bIjo mItAbena gAMdhI, bhAratIbena mahetA, dakSAbena sAvalA, kanubhAI viSaya 'upasarga ane pariSahapradhAna je nakathAnako' bAbata zAhanA zodhapatro rajU thayA. 'prabuddha jIvana'nA taMtrI zrI dhanavaMtabhAI samajAvatAM kahyuM ke jaina sAdhu-sAdhvIoe 22 pariSahane jItI anivArya kAraNosara upasthita rahI zakyA nahotA. temanA 'gAMdhIjI mokSamArge javAnI keDI kaMDArI che. deva-manuSya ane tiryacakRta ane zrImada rAjacaMdra : be sUrya" uparanA peparanuM vAMcana razmibena upasargomAM mahApuruSoe evo saMyama dAkhavyo che ke duniyA AkhI bhedAe karyuM. daMga rahI jAya. potAnI karuNA, anukaMpA, dhIraja, prema, maitrI ane bIjA divase savAranA pahelA satrano prAraMbha maMgalAcaraNa sAthe sahanazIlatAnI, parAkASTArUpa thayo. prathama zrI guNavaMtabhAIe sudhAro eka eka kathAnako kaMIka ne kaMIka saMcAlakono paricaya Apyo. A saMdeza ApI jAya che. Do. 'prabuddha jIvata' oNgasTa-sapTembara 2015 aMka satranuM saMcAlana DaoN. abhayabhAI ratanabena khImajIbhAI chADavA sAmAyika phala svarUpadarzaka sajhAya dozI, DaoN. sejala zAha tathA DaoN. prerita A jJAnasatramAM zrI ratanabena chADavAe karela. A racanAkAra : dharmasiMha muni (100 varSa pUrve) guNavaMta baravALiyA saMpAdita, satramAM DaoN. zobhanAbena zAha, DaoN. saMkalanakAra : bhAratI zAha peTarabAramAM birAjatA parama uparAMta anya pRSTho upara dRSTAMto prastuta karyA che te sva. prItibena zAha, DaoN. pUrNimAbena dArzanika pU. jayaMtamuni vivRtta mahetA, DaoN. kAMtibhAI zAha, DaoN. guNavaMta zAha saMpAdita "jina saMdeza' 'sAmAyika pratikramaNa' kalyANa maMdira stotra vivecana' sejala zAha, DaoN. chAyAbena zAha, | vizeSAMko-1985'mAMthI sAdara prakAzita karyA che. graMthanuM muMbaInA zreSThIvarya zrI zrImatI pArulabena gAMdhI, DaoN. yogezabhAI bAvIsInA haste zrImatI bhAratI zAha saMkalanakartA che. razmibena bhedADaoN. bhAnubena vimocana karavAmAM AvyuM. ta saMdarbha graMthonI yAdI te aMkanA pAnA 41 upara | satarA, DaoN. reNukA poravAle tyArabAda A prasaMge saMpAdita lekhikAe ApI ja che. potAnA zodhanibaMdha rajU karyA. DaoN. Ayojita zrImad rAjacaMdranA posTa khAtAnI samaya maryAdAmAM rahIne aMka taiyAra karavAno tarulatAbAI svAmIe lakhelA jIvana-kavanane rajU karatuM eka | hoI, utAvaLe keTalIka cokasAI jALavI zakAI nahi te mATe | nibaMdhanuM vAMcana DaoN. madhubena citra pradarzanazrI guNavaMtabhAI ame kSamA prArthI chIe. baravALiyAe tathA zrI ramezabhAI baravALiyA dvArA Ayojita gAMdhIe lakhelA nibaMdhanuM vAMcana karavAmAM Avela. tyAM upasthita DaoN. abhayabhAI dozIe karela. mahAnubhAvo, vidvajano, AmaMtrito, jijJAsuo tathA vidyArthIo bapore bIjA satramAM zrI mItezabhAI zAha, khImajIbhAI chADavA pradarzana jovA gayela temaja pU. zrImad rAjacaMdranA samagra jIvanathI vAkepha tathA DaoN. abhayabhAI dozIe potAnA zodhanibaMdha prastuta karyA. thayela. uparokta baMne beThakamAM DaoN. kumArapALa desAInuM mArgadarzana maLela. citra pradarzanI joyA bAda AdivAsI holamAM A parisaMvAdanA samApana DaoN. zrI kumArapALabhAIe karela. guNavaMtabhAIe paNa prathama satrano prAraMbha zrImatI madhubahena baravALiyAnA stavanathI upasthita sarvene upasarga-pariSaha viSe mAhitI Apela. thayo. A satranuM saMcAlana DaoN. sejala zAha tathA abhayabhAI dozIe AbhAravidhi DaoN. pUrNimAbena mahetAe karela. DaoN. kumArapALa saMbhALela. A parisaMvAdamAM jaina dharma ane gAMdhIvicAra viSe desAI, DaoN. guNavaMtabhAI baravALiyA tathA zrI khImajIbhAI tulanAtmaka dRSTikoNathI judA judA vidvAnoe potAnA zodhanibaMdho chADavAne gujarAta vidyApITha-jena adhyayana kendra dvArA pratIkarUpe raju karyA. A satramAM DaoN. nalinIbena desAI, DaoN. gItAbena mahetA, reMTiyo arpaNa karela. zrImatI madhubenanA stavana bAda A satra pUrNa DaoN. pArvatIbena khIrANI ane jesIMgabhAI DAbhIe potapotAnA thatAM sahu chUTA paDyA. zodhapatro rajU karyA. 1 zrImatI pArulabena bharatakumAra gAMdhI bapora 2.45 vAge bIjA satramAM DaoN. ratanabena chADavA, zrI mobAIla : 9725680885. 'prabuddha jIvanane paccIsa hajAranuM anudAna ApI koI paNa eka mahinAnuM caujanya prApta karo. | svajanane zabdAMjali jJAnakarmathI ardhI jJAnapuNya prApta karo. Page #28 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 28 prabuddha jIvana navembara, 2015 sarjana-svAgata pustakanuM nAma : nidrA samAdhI sthiti karI, pachI kaccha, saurASTra ane dharamapura vagere lekhaka : vinobA. saMkalana saMpAdana-kaMcana. jagyAe gAmaDAMomAM ane jaMgalonA rahetA anuvAda-mIrA-aruNa. garIbonI sevA karI vartamAnamAM teozrI uttara prakAzaka : pArula dAMDekara, yajJa prakAzana samiti, HDaoN. kalA zAha ane dakSiNa gujarAtamAM sevA karatAM hiMgaLAja mAtAnI vADImAM, hu jarata pAgA, bhekhadhArIonI sevA kare che ane TrasTone paNa vaDodarA-390001.0265-2437957. 15 oNgasTa-2014, madada kare che. kiMmata-rUA. 50/-, pAnA-90, AvRtti-prathama A nAnakaDA pustakamAM lekhakazrI bAhya lekhakazrI kahe che ke A jagatamAM cAre bAju 11 sapTembara-2014. upakramanI maryAdAonI pratIti mAnavIne aneka prakAranA duHkho che ene kevI rIte dUra karavA 'nidrA' vize veda upaniSadomAM paNa ghaNuM AMtarmukhatA tarapha laI jAya che e vAtanI pratIti eno vicAra karIe to nirAzA thAya ane sevA kahevAyuM che. paraMtu vinobAjInI maulika dRSTino karAvI che. jIvananI gati bahArathI aMdara tarapha na zarU karIe to takalIpho Ave ane jo choDI daIe ahIM vizeSa paricaya maLe che. keTalIka vAto to rahetA aMdarathI bahAra javAnI dizA pakaDe che. e to nirAzA Ave to AkhuM jIvana nirAzAvAdI ajoDa che. emanA ciMtananI vizeSatA e ja che daramiyAna mAnava itihAsamAM je koI parivartana thaI jAya. paraMtu badhI takalIphono sAmano karI ke teo parI vaijJAnika paddhatiparvaka adhyAtmanA ke krAMtio thaI ane bhaviSyamAM thaze temAM bAhubaLa dRDha nirdhArathI AgaLa vadhIe tyAre IzvaranI madada UMDANamAM laI jAya che. vinobAjIe AdhyAtmika ane zastrabaLanA viniyoganuM mahattva ane mUlya maLavA lAge che ane azakya ane asaMbhavika upAsanAnA je anekavidha sAdhano batAvyA che. dhIme dhIme ochuM thaI jAya che. kabIlAnA mukhIthI kAryo thatA jAya che tyAre utsAha, AnaMda ane emAMno A paNa eka atyaMta mahattvano viSaya zarU karIne rAjA, mahArAjA ane samrATonA zAMtino anubhava thAya che. che. zodhaka-sevaka-sAdhanAnA rojiMdA jIvanamAM samayamAM samarAMgaNamAM je nirNAyaka bhAga bhajavatuM lekhakazrI sAcuM ja kahe che - "huM gAMdhI cIMdhyA AvanArI A badhI bAbatone zI rIte unnata hatuM tenuM sthAna lokazAhI ane sAmyavAdanA mArge AgaLa vadhyo, satya ane garIbone banAvI zakIe, enuM rahasya ahIMyA ApaNane Agamana sAthe sAmAjika, rAjakIya ane Arthika svataMtra Agamana sAthe sAmAjika, rAjakIya ane Arthika svataMtratA meLavavAmAM madada karavAno mArga maLI zake ema che. kSetranA Ayojakoe levAnuM zarU karyuM. apanAvyo ane A mArge cAlavAmAM pUjya | vinobAjInA vANI ane vicAramAM A hakIkato eka viziSTa yugabaLano gAMdhIjI ane aneka saMtoe karelI satyonI akhilAIno sparza che. emAM AkhuM jIvanazAstra aMgulInirdeza kare che. eka navA yuganA aMdhANa anubhUti thaI." samAyeluM che. jemaNe potAnA jIvananI racanA ja Ape che. Ama utkrAMtino anekavidha krama tabakkA lekhakazrIe A anubhavo dvArA navalakathAno AdhyAtmika pAyA para karI hoya, emano dareka pAra karIne have mAnavajIvanamAM taMgadilI ane AnaMda Apyo che. ghaNI dardabharI vAto hovA chatAM vicAra ene ja puSTa karanAro hoya emAM Azcarya saMgharSanA sthAne sAhajikatA ane saMvAditAnI teo AzAvAdI che enI pratIti thAya che. nathI, paraMtu emanI prakRti ciMtanAmAMthI prayoga dizAmAM adITha rIte AgaLa vadhI rahyo che. have XXX ane prayogamAMthI ciMtananI che. eTale nidrAno vizva jIvana eka abhUtapUrva nava prasthAnane Are pustakanuM nAma : aMtima parva A vicAra paNa vaijJAnika dRSTie rajU thavAne AvI sRSTinA ujjavaLa bhAvi tarapha mITa mAMDatuM (jIvana jeTaluM ja mRtyune samRddha banAvatuM ciMtana) kAraNe ApaNane AnaMdaprada aMtaryAtrA karAve che. UbhuM rahyuM che. saMpAdana : rameza saMghavI nidrAnI pUrI prakriyA, dhyAna ane samAdhitulya mAnI lekhakazrIe utkrAMtinA parama pada tarapha prayANa prakAzaka : mIDiyA pablikezana, samAdhine gADha nidrA kahI che. vinobAjIe Akho karAvyuM che. 103-4, maMgalamUrti, kALavA coka, jUnAgaDha. viSaya sAmAnya mANasa paNa samajI zake evI XXX phona:0285-2650505. saraLatAthI utAryo che. pustakanuM nAma : dharmanA prayogo sabhAva mUlya-rUA. 200/-, pAnA- 208, XXX prakAzaka : ema. ema. ThakkaranI kaMpanI, AvRtti-prathama-2014. pustakanuM nAma : Adhunika yuganA AMtara pravAha- 140, prinsesa sTrITa, muMbaI-400002. prastuta pustakanuM bIja mRtyunI eka ghaTanAthI (mAnavajAtine ujjavaLa bhAvi tarapha aMge kadama) phona naM. : 22010633, 220331 28. thayuM che ane mRtyu vizenA preraka lakhANonuM lekhaka-govardhana dave lekhaka : razmina caMdulAla saMghavI saMpAdana thayuM. mRtyu vize ApaNAM veda upaniSada prakAzaka : pArUla dAMDIkara, yajJa prakAzana samiti, kiMmata : rU. 200/- pAnA : 202, AvRtti- gItA vageremAM saMto ane anubhavIo samajAve bhUmiputra kAryAlaya, hiMgaLAja mAtAnI vADImAM, prathama- 2015.. che ke ApaNe je jIvana jIvI rahyA chIe te to hujarata pAgA, vaDodarA-390001. A pustakamAM lekhakazrI razminabhAIe pote maraze ja, ane chatAM mRtyu eka asatya che, kemake phona : (0265-24377957). karela garIbonI sevAnA kAryono vAstavika citAra ApaNI aMdara je asatya tattva che te to maratuM ja kiMmata-rUA. 50/-, pAnA-122, AvRtti -prathama, Alekhyo che. temaNe muMbaInA garIbonI sevA nathI A ma, AlakhyA che. temaNe muMbaInA garIbonA savA nathI. AtmajAgRtino kSaya eTale mRtyuM. paNa je Page #29 -------------------------------------------------------------------------- ________________ jAya. navembara, 2015 prabuddha jIvana jAgRta che, apramatta che tene mRtyu nathI. Asakti bahAra javAnuM ja nahi ane tethI vidyArthInI badhAMno samAveza karavAmAM Avyo che. ane ahaMkAra maratAM pahelAM mare to mRtyu rahetuM jijJAsAvRttino nAza thaI jAya che.' A pustaka "gAgaramAM sAgara' samAna che. ja nathI. vinobAjIe suMdara mRtyumImAMsA karI "pagale pagale amIrasa' pustaka lakhavAno XXX che. mRtyune samajavAthI jIvana samajAya che. jIvanane pratApabhAIno hetu zikSako ane vAlIonuM dhyAna pustakanuM nAma : jIvananI vAto satyapUrvaka ane sattvapUrvaka jIvavAnI cAvI mRtyunI kheMcavAno che ane snehanA amIrasanI pathya lekhaka : vinobA samaja Ape che. jo jIvatA AvaDe to mRtyu marI bAbato kevI pariNAmadAyI nIvaDI zake che te prakAzaka : pArUla dAMDIkara, yajJa prakAzana samiti, upasAvavAno che. e hetumAM teo saphaLa thayA hiMgaLAja mAtAnI vADImAM, hujarata pAgA, prastuta pustaka "aMtima parva' mRtyune samajavA che. pratApabhAI jevA nAkhazikha zikSakanA anubhavo vaDodarA-390 001. phona naM. : 0265mATe ane te jANI samajIne jIvananI kaLA zIkhavA mUlyavAna che. 2437957. mATe che. je mahApuruSo mRtyuno marma samajAvI XXX kiMmata : rUA. 80- pAnA : 170, gayA temAMthI ahIM keTaluMka mUkyuM che ane pustakanuM nAma : saMkhyAtmaka koza AvRtti : prathama-2014. vaividhyapUrNa sAmagrI-mRtyaciMtana, prasaMgo, kAvya- lekhaka : pravartaka munizrI mRgendravijayajI mahendrabhAIe karelA vinobA vicAranA A sAhitya, zlokavANI-lokavANI vagere ahIM mUkyuM prakAzaka : zrata ratnAkara, 104, sArapa, navajIvana saMkalanamAM jIvana kendra sthAne che. A saMkalita che. A graMthamAM bhAtIgaLa saMcayita sAmagrI che. presa sAme, Azrama roDa, amadAvAda-380014. lekhomAM vyakti, samAja ane samaSTi sAthe gaMbhIra viSayanuM stutya ciMtana saraLa ane mUlya : rUA. 100/- pAnAM : 108, AvRtti : saMkaLAtA ApaNAM potIkA jIvanane svasthatAthI sahaja rIte prastuta thayuM che. prathama-20111. jIvavAnuM bhAthuM maLI rahe che. "jIvanano AnaMda' XXX bhAratIya sAhityamAM zabdakoza agatyanuM mANavAno. 'jIvanamAM karma ane dhyAna'nuM mahattva pustakanuM nAma : pagale pagale amIrasa sthAna bhogave che ane tenuM adhyayana paNa ApaNe samajavuM joIe. samasyAno ukela paNa lekhaka : pratApabhAI trivedI Avazyaka manAyuM che ane tenuM jJAna paNa Avazyaka ApaNe jAte ja zodhavo joIe. e mATe ApaNe prakAzaka: gurjara prakAzana, ullAsa manubhAI zAha, mAnavAmAM AvyuM che. bhAratIya sAhitya jagatamAM jAgrata hoIzuM to ApaNo svAnubhava kAma lAgaze. 202, tilakarAja, paMcavaTI pahelI lena, vividha zabdakozanuM nirmANa thatuM, paraMtu jana dharmamAM vizuddha nirNaya mATe prajJAnI jALavaNI karavI amadAvAda-380006. gujarAtInA AvA graMthanI UNapa hatI. jena joIze. buddhi ane bhAvanAno saMbaMdha samajavo phona naM. : 079-22144663. paraMparAnA padArtho jANavA samajavA mATe munizrI joIe. "ArogyanI jALavaNI' e ApaNAM saunI mUlya : rU. 120/-, pAnA : 12+1 16. mRgendravijayajIe A graMtha dvArA suMdara prayAsa karyo jAta pratyenI javAbadArI che. vAtAvaraNanI jALavaNI pratApabhAI trivedI, janmajAta zikSaka che. che. mATe saphAI yajJa, nitya yajJa banavo joIe. dehamAM zikSaNano rasa emanI ragomAM vahI rahyo che. e prastuta graMthamAM munizrIe ekathI laIne zakti-saMcAra mATe "AhAra zuddhi' anivArya che emano svabhAvadharma banI gayo che. emanI zraddhA 1000 saMkhyA sudhInA padArthone samAvyA che. temAM ane dehane ArAma ApavA nidrA samAdhirUpa bane prematattva para che. ene emaNe "amIrasa' rUpe ghaNAM badhA navA padArthono saMgraha thayo che. e jarUrI che. AdhyAtmika Arogya zAstra' paNa oLakhAvyo che. zaikSaNika kAmagIrImAM ghaNuM badhuM jijJAsuone upayogI thAya tevA uddezathI ghaNI ApaNa samajavuM joIe. prApta thayuM te temaNe AkarSaka rIte prakaTa karyuM che. jagyAe zabdonA artho paNa ApyA che; jaina "samAjane poSaka jIvanarasanuM jharaNuM" premamAMthI pratApabhAIe karelA zaikSaNika prayogo ane paraMparAmAM A prakArano prathama koza che tethI Ave che. "DhAI akSara prema kA anubhavAya ane upakramAM noMdhapAtra che. temanA keTalAka lekho keTalAka jaina dharmane na sparzatA saMkhyAvAcaka ApaNAmAM jIvana chalakAya to samajAze ke bALamAnasanI samasyA aMge che. khAsa karIne zabdono samAveza karyo che. hakIkatamAM zakti che 'prema ane vicAra'mAM. bALahiMsA ane mA-bApa tathA zikSakono prema na pravartaka munirAja zrI mRgendravijayajI 'duniyAmAM maitrIbhAva pAMgare' ema ApaNe jhaMkhatA maLatAM kevA kharAba pariNAmo Ave che tenI sAhityapremI che. graMthonuM paThana pAThana emanA hoIe to "mArA sapanAno samUha' kevo haze chaNAvaTa ahiMyA thaI che. rasano viSaya che. navA graMtho vAMcavA ane racavA samajAze. temanA mitronA snehAkramaNanA prasaMgo te temanI rUcino viSaya che. teozrIe aneka "satya-prema'-karuNA sarva dharmano nicoDa che noMdhapAtra che ane sahazikSaNanI saMsthAmAM UbhA graMthonuM saMpAdana, anuvAda kArya karyuM che. teo e gAMThe bAMdhavA ApaNuM adhyayana-satyatAthatAM koyaDA kema ukelAya te paNa ahIM AlekhAyuM lakhe che-"saMkhyAnA krama anusAra je je zabdo maLyA sAdhutA-suMdaratA yukta hovuM joI. "dhRti ane che. vartamAna sthiti mATe duHkha paNa pragaTa karyuM che. tene te mujaba kramamAM mUkyA che. A zabdone koI prANazakti saMcArita karavA "brahmajJAna sabhara atyAranI praNAlI parIkSAlakSI che. je tarAho cokkasa sImAmAM na bAMdhatA jaina, bauddha ane vaidika upaniSadonuM adhyayana karIe. 'IzAvAsyano bodha apanAvAI che te jaDabesalAka sIsTama hoya enI paraMparA uparAMta laukika jyAMthI sAMpaDyA te pAmIe' ane mANasanuM trividha kartavya ApaNo Page #30 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 30 prabuddha jIvana navembara, 2015 gRhasthAzrama ane vAnaprasthAzrama sAthe sAMkaLavA vaijJAnika rahasya vAcakone tenI vartamAna mahattA prakAzaka: navabhArata sAhitya maMdira, amadAvAda pAtaMjala yoga sUtro'no abhyAsa karIe. viSe jAgRta kare che. 1. pustakanuM nAma-mamatAno moDa (anya ekAMkIo) vinobA vicAranA saMkalananuM A pustaka XXX kiMmata : rUA. 140/jIvananI vAto" Ama AkAra pAmyuM che. pustakanuM nAma : cAlo, vivAhalo kAvyone jANIe. 2. pustakanuM nAma : vRkSonAM racIe maMdiro x x x saMpAdaka-samIkSaka : DaoN. kavina zAha kiMmata : rUA. 100/pustakanuM nAma : zrI uvasaggahera stotra : eka 3. pustakanuM nAma : bAla gItono rasathALa adhyayana 103, sI jIvana jyota epArTamenTa, vakhArIyA prakAzaka : navabhArata sAhitya maMdira saMpAdikA: bInAbahena zAha baMdara roDa, po. bilimorA-396321. kiMmata : rU. 175prakAzaka : AMtararASTrIya jaina vidyA adhyayana kendra, mUlya-rUA. 200/-, pAnA-344. 4. pustakanuM nAma:prakRtinI parakha-paryAvaraNanI oLakha mahAdeva desAI samAja sevA mahAvidyAlaya, AvRtti-prathama-2000. kiMmata : rUA. 100/gujarAta vidyApITha, amadAvAda-380014. prAptisthAna : rITAbena ke. zAha 5. pustakanuM nAma : mUlya : amUlya, pAnAM : 184. 103, sI jIvana jyota epArTamenTa, vakhArIyA vaividhyanI vATe (prakRti-saMskRti ane vikRti) AvRtti : 2012-13. baMdara roDa, po. bilimorA-396321. kiMmata : rU. 150/- bInAbena zAhe "zrI uvasaggahara stotra' ne phona naM. : (02634) 288792. XXX zodha nibaMdhanA viSaya tarIke pasaMda karavA badala DaoN. kavina zAha gujarAtI jaina sAhityanA eka lekhaka : vikAsa ghanazyAma nAyakanA pustako teozrIne hArdika abhinaMdana. uvasaggaharaM stotra nAmAMkita ane prakhara vidvAna che. madhyakAlIna prakAzaka: gurjara graMtharatna kAryAlaya,amadAvAda aMtima zruta kevalI cauda pUrvadhara bhadrabAhu svAmInI sAhityamAM teozrInuM pradAna atimUlyavAna che. 1. pustakanuM nAma : sparza (InTaraneTa kornara zreNI) racanA che ane temAM pArzvanAtha prabhunI stavanA lagabhaga trIseka graMtharacanAo dvArA teozrIe kiMmata : rUA. 125/che. A stotranA paThanathI Ihaloka ane paraloka jaina gujarAtI sAhityane samRddha karyuM che. 2. pustakanuM nAma : upahAra (InTaraneTa kornara zreNI) baMne lAbha thAya che. te mumukSunA upasargo dUra karI 'vivAhalo' kAvya vize temaNe A graMthamAM (prakAzaka : gurjara graMtharatna kAryAlaya, amadAvAdatene mokSa mArga sudhI pahoMcavAnI dareka vivAhalonuM svarUpa samajAvatAM jaNAvyuM che ke 380001. anukULatAo pUrI pADe che ane sAdhakane "vivAha viSayaka kAvyanA prakArano AraMbha jaina kiMmata : rU. 125/ajarAmara pada apAve che. AjanA yugamAM paNa sAhityathI thayo che ane A kAvya prakAra vivAha 3. pustakanuM nAma : kathAkaLaza (InTaraneTa kornara zreNI) teno prabhAva eTalo ja jovA maLe che. lagnathI AgaLa vadhIne dIkSA prasaMganA varNanane kiMmata : rUA. 125/-. * * * bInAbena zAhe zodhanibaMdha mATe A viSaya kendramAM rAkhIne vikAsa pAmyo che. bI-42, dayAnaMda sosAyaTI, e-104, pasaMda karyo ane tene saMpUrNa nyAya Apyo. samagra lekhakazrIe A graMthamAM vivAhalonuM svarUpa gokuladhAma, goregAma (IsTa), muMbaI-63. viSayane kula 180 pAnAmAM ane paMdara prakaraNamAM samajAvI vivAha aMgeno Agama graMthono ullekha mobAIla : 9223190753. vaheMcI suMdara ane anurUpa citro sAthe kareluM karyo che ane bhagavatIsUtramAM Apela "vivAhalo'nI saMpAdana UDIne AMkhe vaLage tevuM AkarSaka banyuM vyAkhyA ApI che. sAthe sAthe vivAhanA prakAra, vicAra che. prAraMbhamAM bhAratIya paraMparAmAM stotra vivAha viSayaka prAcIna saMdarbhono paricaya karAvyo * sArA vicArone amalamAM mUkavAmAM rAha na sAhityano paricaya ApI jinabhaktinI mahattA che. vivAhalo zIrSaka, vivAhalonI bhASA, jovI, kharAba vicArone amalamAM mUkavAmAM samajAvI che. tyArabAda bhadrabAhu svAmInA vagereno paNa sadRSTAMta vistArapUrvaka paricaya utAvaLa na karavI. | -saMkalita jIvanano paricaya karAvI uvasaggaharaM stotranI karAvyo che. cuMmAlIsa prakaraNomAM samagra jaina melAM, DhaMgadhaDA vinAnA kapaDAMthI jo ApaNane utpatti, tenI vizeSatA ane paricaya karAvyo che. sAhityanA rIkhavadeva, vAsupUjya, zAMtinAtha, zarama AvatI hoya to pachI melAM ane DhaMgadhaDA pArzvanAtha bhagavAna ane adhiSThAyaka devo vize neminAtha, rAjula, pArzvanAtha ane mahAvIra vagere vinAnA vicArothI to ApaNe zaramAvavuM ja mAhitI ApI che. uvasaggahara stotranI pAMca tIrthakaronA jIvana viSayaka 19-vivAhalono joIe. | -AInsTAIna gAthAnuM vivaraNa karyuM che. yaMtra-maMtranI gUMthaNI ane paricaya karAvyo che. *suMdara vicAro e to AMtara soMdaryanI nizAnI uvasaggahara stotranA prabhAva darzAvatA kathAnako madhyakAlIna jaina gujarAtI sAhityanA - svAmI rAmatIrtha rasamaya banyA che. te uparAMta uvasaggahara rasikajanone rasa paDe tevuM A pustaka che. * huM evA eka paNa kaSTadAyaka vicArane pArzvatIrtha, stotranI ArAdhanA vidhi, stotra XXX oLakhato nathI ke jenAthI dUra cAlyA javAnuM gaNavAnI prakriyA vagere ArAdhakone mATe yogya pustaka paricaya-sAMbhIra zakya bane. | -kirka gArDa mArgadarzaka bane che ane aMtamAM uvasaggaharanuM lekhaka manasukhalAla upAdhyAya pravINa'nA pustako Page #31 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 31 navembara, 2015 prabuddha jIvana dArU vece emAM mAro zo vAMka? dArU mArA pappA zrI muMbaI jaina yuvaka saMghane oNkTobara mAsamAM prApta thayela anudAna vece che huM to nathI vecato, mAre to bhaNavuM che. to mAruM nAma zA mATe kADhI nAkhazo?' eTale vizva hiDama pablika ceriTebala TrasTa kizora TiMbaDiyA keLavaNI phaMDa kahyuM, "beTA tAruM nAma koI kADhI nathI nAkhavAnA, tuM 2923445 AgaLanA aMkathI cAlu 5000 zilpA hemAMga buddhadeva bhaNane ! ane bhaNIne tArA pappAne samajAvaje ke 11000 vyana mArkeTIMga haste : ramAbena mahetA pappA dArU na vecAya.' eTale gaNeze kahyuM, 'paNa 11000 zeTha jamanAdAsa mAdhavajI ceriTebala 2000 eka bahena taraphathI sara, huM bhaNIza to ja sAruM kAma karI zakIzane?" TrasTa 7000 kula rakama ane tyAre mane pelo vAliyo lUMTAro yAda AvI 11000 jayaMtilAla ema. zAha (HU.F) jamanAdAsa hothIbhAI mahetAanAja rahita gayo. jaMgalamAM AvatA musApharone A lUMTAro 11000 kAkubhAI je. tannA phAunDezana phaMDa lUMTIne mArI nAkhato. te eka samaye nArada A 10000 aravida dharamazI lukhI-cIMcapokalI 90000 lAyansa kalaba oNpha greITa ve jaMgalamAMthI pasAra thAya che ane pelo vAliyo 10000 virala araviMda lukhI-cIMcapokalI ceriTi phaMsa temane roke che ane pakaDIne kahe che ke, "eya 10000 ojasa araviMda lukhI haste : lAyana smitA bI. zAha bAvA tArI pAse je kaMI hoya te ApI de.' tyAre Glassgow U.K. 1001 amRtalAla zAha hasteH kAMtAbena nAradajI paNa kahe che ke: "vAliyA huM tane mArI 10000 patrika praviNacaMdra konTrAkTara 500 naMdAbena paTela pAse je kaMI che te ApI dauM, paNa tuM A lUMTaphATa hasteH yazomatibena zAha 91501 kula rakama kare che temAM zuM tArA gharanA bhAgIdAra che kharA?' 6000 kiraNa zeTha-nyuyorka ($100) eTale vAliyo potAnA gharanA sabhyone pUche che 5000 suhAsinIbena ramezabhAI koThArI ke, "zuM tame mArA kAmanA pApanA bhAgIdAra cho?" 5000 IMdumatI enDa harakizana udANI paMthe paMthe pAtheya (anusaMdhAna pRSTha chellAthI cAlu) ane tyAre vAliyAne je javAba maLe che ethI ceriTebala TrasTa vAliyo vAlmikI banI jAya che. tema zuM ApaNA 5000 prakAza je. jhaverI vana avara paNa jo A jhUMpaDapaTTInA pAchaLa sparzathI keTalAya vAliyAne nA sudhArI zakIe? 5000 zivAnI ke. zAha vAparaze to mane cokkasa lAge che ke A AvA keTalAya gaNezonI jiMdagI nA badalAvI 5000 zreyAMsa ema. zAha jhUMpaDapaTTIno manoroga A dezamAMthI nIkaLI jaze. zakIe ? 5000 jayAbA somANI parivAra TrasTa kamamAM kama, rAjakoTamAMthI to dUra thaI ja jaze." * * * 3043445 kula rakama paNa have pharI mULa vAta para AvIe. A gaNeza vizvanIDam, saurASTra yunivarsiTI pAse, janarala Donezana ghare mArI rAha joto haze eTale huM ghare pahoMcyo. posTa : muskA-360005. 23400 reNukA kizora zeTha amAro A gaNeza 10 thI 12 varasano mo09427728915,09825634501 5000 zAMtilAla mahetA ceriTebala jhuMpaDapaTTIno eka garIba gharano cho karo. nAma A saMsthA zrI muMbaI jainayuvaka saMghe paryuSaNa 5000 prakAza je. jhaverI bhagavAnanuM "gaNeza,' jene Akho deza-hindu vyAkhyAnamALA daramyAna A lekhanA lekhakanI saMsthA 1000 AnaMda vADIlAla mahetA enDa ku. samAja dareka zubha kAryamAM prathama pUje pachI ja dareka vizvanI samAja dareka zubha kAryamAM prathama pUje pachI ja dareka vizvanIDamUne Arthika sahAya ApavA mATe Tahela 34400 kula 2kama kArya kare. e ja nAmano A chokaro pUche ke 'sara, nAkhI hatI. atyAra sudhI rUpiyA trIsa lAkhanuM mAro zuM vAMka ke tame mane zALAmAMthI uThADI mUkI anudAna maLyuM che. dAnano pravAha cAlu che 'prabuddha jIvana' saujanyadAtA mAruM nAma kADhI nAkhazo?' eTale pUchyuM, 9000 zrImatI rITAbena umaMgabhAI zAha beTA, zuM thayuM ame to tane kaMI karyuM nathI ane je vicAre che tene mATe jagata hAsyarasanuM 8000 ku. zailI umaMgabhAI zAha kaMI kahyuM paNa nathI." eTale gaNeze kahyuM ke, "sara, nATaka che, je lAgaNI anubhave che tene mATe 8000 ci. jhubIna umaMgabhAI zAha badhA bALako mane kahetA hatA ke tame mAruM nAma karUNarasanuM | -horesa volapola 25000 kula 2kama kADhI nAkhavAnA cho. sara, tame mAruM nAma kADhI tamArA navA vicArane koI vakhoDI kADhe to zrI muMbaI jaina yuvaka saMgha nAkhazo ?' kahyuM, 'paNa gaNeza tAruM nAma zA e vicAra choDI dezo nahi. -ajJAta jIvana sabhya banyA mATe kADhI nAkhavuM joIe ? tenI paNa mane khabara | vicAro kAcabAnI jema, paNa amala karo 5000 yogezabhAI bI. bAvIsI nathI.' eTale gaNeza kahe che ke, "mArA pappA dArU sasalAnI jema. -ajJAta 5000 kula 2kama vece che eTale mAruM nAma kADhI nAkhazo ema mANasanuM citta jyAre svastha hoya che, tyAre chokarAo vAta karatA hatA. eTale sara mArA pappA | ja suvicAra sphare che. -avadhUta gItA Page #32 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 3 2 prabuddha jIvana navembara, 2015 udayaratna kahe, prabhujI amane svayaM darzana Apaze! 1 AcAryazrI vAtsalyadIpasUrijI jaina sAhityamAM sarjAya nAmanI kavitAno viziSTa prakAra nihALavA samaye nahotuM. te samaye jinamaMdira muslimonA hAthe nAza pAmyuM hatuM. zrI maLe che. A kavitAomAM kathA, upadeza, itihAsa, paraMparAnuM varNana vize, zaMkhezvara pArzvanAtha prabhunI pratimA gAnA ThAkoranA kanjAmAM hatI. rUpe hoya che. jaina pUjAo paMDita vIravijayajInI savize, che, tema sarjAyo zaMkhezvara gAmano ThAkora bhAve lobhI mANasa hato. je darzana karavA savizeSa paMDita udayaratnajIvAcakanI jovA maLe che. Ave tenI pAse te eka gInIno kara leto. paMDita udayaratnajIvAcaka jJAnI ane cAritryavAna mahAna jaina sAdhu hatA. bhAvikajano prabhunA darzana mATe kara cUkavatA. AjathI traNaso varSa pUrve jaina saMghamAM temanuM bhAre varcasva hatuM. pravacana zrI udayaratnavAcaka zrI saMgha sAthe zaMkhezvara pahoMcyA. sAMbhaLavA loko ToLe vaLatA. temanI kAvyaracanAo loko hoMze hoMze gAtA. zrI udayaratnajIvAcakane jaNAvavAmAM AvyuM ke prabhujInI prabhAvaka pritamAM zrI udayaratnajIvAcakanI racanAo atyaMta madhura, saraLa ane bhAvavAhI ThAkoranA kanjAmAM che. zrI saMghanA AgevAnoe kahyuM ke ame ThAkorane maLIne che. temanI sarjAya je gAya te upadeza pAme tenA hRdayamAM dharmano prakAza AvIe ane tenA kahyA mujaba karavero cukavI daIe pachI prabhujInA darzana prasare. karIe. zrI udayaratnajI saraLa zabdomAM dharmIjanane kAvya dvArA je rIte upadeza A sAMbhaLIne zrI udayaratnajI nArAja thaI gayA. Ape che te joIne lAge ke A kavi dharmanA mahAna jJAtA che ane kAvyaracanAnI zrI udayaratnajIe kahyuM: "prabhujInI pratimA jaina saMganI saMpatti che. e kuzaLa hathoTI dharAve che. krodha na karAya, krodanA phaLa kaDavA che, rIsa haLAhaLa pratimAnA darzana karavA mATe koI karavero cUkavavAno na hoya. mAre ThAkorane jhera jevI che, ema na karAya A upadeza mA bALakane samajAve tevI rIte A maLavuM che. kavitAmAM Ape cheH zrI saMghanA AgevAno ThAkorane zrI udayaratnajI pAse teDI lAvyA. kaDavA phaLa che krodhanA ThAkora kahe: 'pratimAnI mAlikI mArI che. tamAre mane kara cUkavavo paDe." jJAnI ema bole upAdhyAjI kahe: 'bhagavAnanI pratimA jaina saMghanI che. enA darzana karavAno rIsataNo rasa jANIe hakka jainono abAdhita che. prabhunA darzanano kara na hoya. tame amane darzana haLAhaLa tole karavA do.' paMDita udayaratnajIvAcakanI racanAo temanA samayathI Aja sudhI niraMtara vAta vaTa para caDI gaI. gavAya che ane loko dharmapaMthe vaLe che. ThAkora na mAnyA. te kALe ane te samaye paMDita udayaratnajIvAcaka ziSya parivAra sAthe upAdhyAyajI kahe : "ame prabhunI stuti karIzuM. prabhujI amane svayaM darzana kheDAmAM birAjamAna hatA. Apaze. jo Ama bane to tamAre AjathI karavero levAno nahIM bolo saM. 1750nuM varSa hatuM. kabUla ?' zrI udayaratnajIvAcake ekadA zrI saMghane upadeza Apyo ke ApaNe sau ThAkore hAmI bhaNI. zrI zaMkhezvarajI tIrthanI yAtrA karavA javAnuM che. zrI pArzvanAtha bhagavAnanA baMdha daravAjA pAse sakaLa zrI saMgha sAme zrI udayaratnavAcake bhagavAnanuM darzana karIne jIvana pAvana karavAnuM che. AtmAno uddhAra kavarAno che. stavana gAvAnuM zarU karyuM. saue temAM sUra purAvavA mAMDyo: zrI saMghe A vAta saharSa svIkArI lIdhI. pAsa zaMkhezvarA! sAra kara sevako kheDAnA zrI saMghamAM AnaMda vyApI gayo. jorazorathI taiyArIo zarU thaI. deva kAM evaDI vAra lAge ? DholanagArA vAgavA mAMDyA. zahenAIo guMjI UThI. cAMdInA ratha sAthe koDI kara joDI darabAra Age khajA azvo joDavAmAM AvyA. baLadagADAo taiyAra thayA. UMTagADAo taiyAra ThAkurAM cAkurAM mAna mAge ! thayA. sAjana-mAjanano kalazora guMjI UThyo. pragaTa thA pAsajI! melI paDado paro moDa mahIrANa maMjusamAM pesIne saMgha prayANanA divase kheDAnA zrI saMghamAM ghare ghare toraNa bAMdhavAmAM khalakanA nAthajI ! baMdha kholo! AvyA. dIpako pragaTAvavAmAM AvyA. zrI udayaratnajInA madhura ane bulaMda kaMThe jema jema stavana gavAtuM gayuM saunA hRdayamAM apAra harSa vyApI vaLyo. tema tema AkAzanI havA palaTAI gaI. nAgarAja dharmendradeva ane zrI paMDita udayaratnajI vAcakanI nizrAmAM zrI saMgha gAme gAmathI prayANa karIne padmAvatIdevI prasanna thayA. baMdha daravAjA ApoApa khulI gayA. lokoe AgaLa vadhyo. gAme gAma jinadarzana, gurubhakti, sAdhamika bhakti ityAdi gaganabhedI jayanAda karyo. karatAM karatAM sau zaMkhezvara pahoMcyA. ThAkore te divasathI kara levAno baMdha karyo. prabhujInI pratimA jaina saMghane zrI zaMkhezvara tIrthamAM Aje je bhavya jinAlaya nihALavA maLe che te soMpI dIdhI. * * * Page #33 -------------------------------------------------------------------------- ________________ NOVEMBER 2015 PRABUDDH JEEVAN3 33 APPEAL TO HEALTH CONSCIOUS JAINS (EATING LESS-UNODARI TAP) O Bakul Gandhi Awake !!! Reap the Spiritual benefits while putting gesting food and removing toxins, the cells have more up your efforts to be fit and trim and stay Disease time to carry-out essential repair work. This means the Free...All you need is to turn on from being subcon- skin can be protected against aging caused by free scious to conscious that your efforts for best of physi- redicals. This also works towards faster regeneration cal health are also best for soul salvation by process of new, tighter tissues and slower aging of skin. Thus, of Karma-Nirjara. Your Diet for soul salvation is also by eating less you have a greater chance towards lookDiet for Health. Is it not heartening! ing younger for longer time. It is believed and experienced that today's young Diet to Become More Energetic generation has better intelligence quotient. They will Eating lesser food means that your body is supplied prefer logical and scientifically proven reasoning than with limited calorie intake. The body needs to carefully simply customary faith in religion sermons. Here is an process every bit of morsel that you consume. The humble attempt to synthesise Science and Spiritual as digestion is directed at maximizing nutrient absorption pect of Diet - Eatnig less - Unodari Tap. and minimal storage of unwanted calories as fat. Thus, Diet to Stay Disease-free along with lesser fat deposition, your entire metabolic You might not realize this but a lot of diseases are rate is raised. This is reflected in your quality of daily the result of inflammations within the body. This means life. You are bound to feel more energetic throughout they are caused without an external cause like an in- the day, be more alret, able to think clearer and have a fection. This happens when the body is unable to get renewed zeal towards completing the day's chores. rid of the toxins found in food. This kind of toxin reten- Diet to Become Smarter tion is more likely to happen when we eat more. The Medical researchers across the world have repeatdigestive system functions like a systematic process edly proven a direct relation between eating lesser and that includes passage of food through the gastrointes- improving the brain's performance. This includes the tinal tract and participation of many organs. When this cognitive abilities and overall IQ. In fact, limited dietary system is stressed, the movement of digested food is intake to sharpen the mind has been practiced in many fastened. This doesn't allow the body to properly filter- cultures that existed thousands of years ago. This conout the toxins. This is how toxins are released back cepts still holds true. It has been established that eatinto the bloodstream, inducing diseases. This is a di- ing smaller portions and at regular intervals rather than rect threat to our body's immune power and makes us having heavy meals is more likely to raise your ability more susceptible to developing diseases without any to learn and memorize with ease. discernible cause. Scientific reasons just mechanically followed do not The Medical science advises minimum consump- give desired result. Science adds a caveat, that above tion of oils/fats, salt and sugar to keep away Heart, diet suggestions, to be effective, require mental calmBlood Pressure and Diabetic Diseases. ness while eating. The digestive process needs sound Diet to Remain Younger undisturbed sleep. It is here that Jain Spiritualism ex plains means to achieve mental calmness-control. Dietary choices that include less calorie intake are beneficial for our hormones. This is particularly appli- Diet to Become Spiritual cable to eating less of fried and cholesterol-laden foods If Biological/medical science advises Eating Less that tend to impact the sexual and reproductive hor- food to reduce or remove toxification of body, Jain mones. Many of these hormones are responsible for philosophy prescribes Eating less - Partial Starvation providing us vigour and vitality, enhancing our youthful - Unodari Tapa - (one of the six External Means to appearance. cleanse your soul of all wrong-bad deeds as spelt out With lesser energy resources directed towards di- below) to reduce or remove toxification of Soul. Page #34 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 34 PRABUDDH JEEVAN NOVEMBER 2015 Diet brings measurable benefits for health as also tasty (fried-oily, salty and sweet) food. IT IS DOABLE. immeasurable benefits for Soul. If one decides to take 16/20/24 mouthfuls of Roti, Jainism explains that attributes of Karmas (Good- Dal, Rice and permitted Vegetables or beans-he has Punya and bad-Paap-deeds) cover the attributes of observed THREE Bahya Tapa Unodari + Vruti Soul (Atma). For salvation of soul, it is necessary to Sankshep + Ras Tyaag at a time. With little remove or destroy these Karms by a process known conciousness this is DOABLE AS A WAY OF LIVas Karmanirjara. These are Six External (known as ING. Bahyantar) and Six Internal (known as Abhyantar) Sadhu-Sants need to propagate more for Unodari, types of Penances of Austerities (Tapa). Vruti Sankshep and Ras Tyaag that are DOABLE for Six External Panances (Bahayantar Tapa) (1) Com- 365 days in a year. In Lighter sense, these TAPAS are plete Fasting or Starving - Ansan, (2) Partial Starving to be repackaged and rebranded !!! - Unodari Tapa (uNodarI) - Eating less than what one Pujya Muni Prakashchandraji Maharaj in his article desires or is capable of eating. (3) Limiting Number of 'Three keys to be happy' in Jain Prakash' JanuaryFood items in eating - Vruti Sanksshep (qfaziau), 2014 Issue highlighting benefits of Unodari Tapa has (4) Limiting desire of tasty food - Rasparityag (rasatyAga), said: "paheluM sukha te jAte naryA.' 'bhAve eTaluM khAvuM nahi, AvaDe (5) Bodily Endurance - Kayaklesh (kAyakalaza) and (6) eTaluM bolavuM nahi." "he jIbha, tuM khAvAmAM tathA bolavAmAM maryAdA Controlling of Senses - Pratisanlinata (uBziel-tal). rAkha. bolavAmAM viveka nahi rAkhe to prANa saMdehamAM mukAI jAze. Complete Fast-Ansan - requires very strong determination. In a sense, it is difficult. However, it may khAvAmAM dhyAna nahi rAkhe to ajIrNa thaze.' 'tanako niroga rakhane be noted that in 26th Sutra of Uttaradhyayan vide Gatha ke liye kama khAo, mana ko niroga rakhane ke lie gama khAo No. 33 it is advised that in case of existence of any of aura jIvana ko niroga rakhane ke liye nama jAo.' six reasons, reproduced below in reference, one has Tmay add: to take food and need not fast. Comparatively, looking uNodarI tapa vaijJAnika dRSTie rogane dUra rAkhavAmAM madada kare che. from another angle, to observe fast is easier. You sim uNodarI tapa AdhyAtmika dRSTie rAgane dUra rAkhavAmAM madada kare che. ply switch of your mouth car. Let us discuss Unodari, Vruti Sankshep and RasTyag as pragmatic and prac Some relevant Gatha - Sutra on TAPAStical ways to interweave in our life karma nirjira. It is mokSamArga-aThThAvIsamuM adhyayana DOABLE 365 days in a year. It is explained that a man nANaM ca daMsaNa ceva, caritta ca tavo tahA | has 32 mouthfuls and woman has 28 mouthfuls for a esa magnotto, jiheNa varadaMsihiM || 2 || regular food intake. If one consciously eats less than arthAt : dharmanI samaja, zraddhA vaDe, kaSAyo ochI karI vrata this quantity o food intake, it falls within the definition of niyamo levA ane bAra prakAranA tapa karavA, evo mokSa mArga Unodari which is second type of external penance. If kevaLajJAnI darzanI jinezvaroe kahela che. one consciously decides to eat say not more than 4-5 items in his/her meal, it is called Vruti Sankshep-third nANaM ca daMsaNa ceva, caritta ca tavo tathA type of external penance. Further if one abstains from eya maga mapattA, jIva gacchati suggai || 3|| eating tasty food items, say. Papad, Pickles, Sweet, uparanI bIjI gAthA zraddhAnI che kAraNa ke jinezvaroe kahela che Fried Farsan, junk food like Pizza, Noodlesit is called A trIjI gAthA pratItinI che kAraNa ke tenA pAlanathI jIvonI Ras Tyaag-fourth type of external penance. In all these sadagati thaI che. sAdhu hoya ke zrAvaka hoya to paNa jJAna, darzana three cases, you have ignited your mouth car, but you cAritra ane tapane mArge je cAle che te ahIM ane paralokamAM zAMti shall go only at restricted speed, to a limited distance pAme che. and resist all fanciful temptation. In this sense, these tapas require better control over mind. tava ca duviho vRtto, bAhirabhaMtaro tA | It appears that all TAPAS are on equal footing in caviho vRtto, evama bhaMtaro tavo // 4 one's pursuit of Karma Nirjara. There is no hierarchy arthAt : tapa be prakAre kahela che. bAhya-cha anazana, uNodarI. of importance for Karma Nirjara. WHY NOT MAKE vRttisaMkSepa, rasaparityAga, kAyakaleza ane paDisalInatA ane DAILY KARMA NIRJARA AS A WAY OF LIFE by lim- atyaMtara cha-prAyazcitta, vinaya, vaiyAvacca, svAdhyAya, dhyAna ane iting / reducing quantum of food eating, limiting or re kAussagna. ducing no. of items in one's meal and do away with Page #35 -------------------------------------------------------------------------- ________________ NOVEMBER 2015 PRABUDDH JEEVAN 35 tapomArga gati-trIsamuM adhyayana. merable advantages. Firstly, by eating lesser you are pANivAha musAvAyA, adatta mehuNa parignehA virao | essentially making daily savings. Just think about the raIbhoyaNa-virao, jIvo havaI aNAsavo || 2IT. amount of money you spend upon eating outdoors and omoyaraNe paMcahA, samAsaNa vivAhiyaM || the rising cost of daily foods, including common veg etable and fruits. Secondly, eating less means you are davvao khetta kAleNa, bhAveNe pawvehiya || 14TI directly contributing towards reducing your carbon footarthAt : uNodarI tapa pAMca prakAranA-dravyathI, kSetrathI, kAlathI, prints. This refers toy your green quotient or how ecobhAvathI ane paryAya eTale mApathI kahela che. friendly you are. Thirdly when millions are not able to jo jassa uAhAro, tatto oma tu jo kare ! get two square meals, your sacrifice provide more availjahaNeNe gasitthAI, evuM dabUeNa je bhave || 15TT ability of grains / vegetable in market. Your abstinence samAcArI-chavvIsamuM adhyayana-Dos and Dont's reduces the gap in demand and supply which helps in reducing infflation. By eating lesser, you are reducing veyaNa veyAvacce, iriyataTaThAe ya saMjamaTaThAe | your dependency on the environment to feed you. This tahApANa vattiyAe, chaThTha puNa dhammacintAe || 33 is the most genuine way of becoming a global green arthAt : (1) sudhA vedanI bhUkha, (2) koInI sevA mATe jarUra citizen. hoya, (3) jatanAthI cAlI zakAya, (4) saMyama bhAvo TakI zake, Jainism suggests that birth as human being is (5) potAnA prANonI rakSA ane (6) dharmamAM mana sthira karavA A the only route to attain soul salvation. Make best che kAraNomAMnuM koIpaNa kAraNa hoya to AhAra karavo joIe. of it with continuous process of Karma Nirjara. From a lifestyle perspective, eating less has innu- Matunga-400 019. Phone : 02224010982. Mobile : 9819372908. | zrI muMbaI jaina yuvaka saMgha dvArA nirmita AMtara rASTrIya khyAti prApta, jaina dharma tattvatA vizva pracAraka padmazrI DaoN. kumArapALa desAInI hadayasparzI prabhAvaka vANImAM | pAza mAthI kathA || | in EvAdat aSI 111 I hNavIrakathA - sarbha kathA | I hovA-zajuva karI || 'nA yitana ane mana pym pook vilk II mahAvIra kathA | | gautama kathA|| II wSabha kathA IInema-rAjala kathA pArzva-padmAvata kathA be DI.vI.DI. seTa be DI.vI.DI. seTa traNa DI.vI.DI. seTa traNa DI.vI.DI. seTa traNa DI.vI.DI. seTa bhagavAna mahAvIranA jIvananAM anaMta lakvinidhAna guru rAjA RSabhanA jIvanacaritra nemanAthanI jAna, pazaono pArzvanAtha bhagavAnanA dasa rahasyone pragaTa karatI, gautama-svAmInA pUrvajIvanano ane tyAgI traRSabhanAM kathAnakone citkAra, rathi nemIne rAjulano pUrvabhavono marma. bhagavAnanuM gaNadharavAdanI mahAna ghaTanAone itihAsa ApIne emanA bhavya AvarI letuM jenadharmanA Adi vairAgya udbodha ane nema- jIvana ane cyavana kalyANaka. AlekhatI ane vartamAna yugamAM AdhyAtmika parivartanano khyAla tIrtha kara bhagavAna zrI RSabhabhagavAna mahAvIranA upadezonI ApatI, ajoDa gurubhakti devanuM caritra ane cakravartI rAjulanA viraha ane tyAgathI zaMkhezvara tIrthanI sthApanA. padmAvatI upAsanA. Atma mahattA darzAvatI saMgIta-sabhara ane anupama ladhutA pragaTAvatI bharatadeva ane bAhu balinuM tapa sudhI vistaratI hRdayasparzI sparzI kathA rasasabhara 'gautamakathA' romAMcaka kathAnaka dharAvatI kathA 'mahAvIrakathA' anokhI 'RSabha kathA' mArca, 2015mAM prastuta thayela hemacaMdrAcArya kathAnI DI.vI.DI. ane sI. DI. taiyAra thaI gaI che. | pratyeka seTanI kiMmata rU. 150/- 0 cAra seTa sAthe lenArane 20% DiskAunTa * beMka opha InDiyAnI bhAratanI koI paNa zAkhAmAM zrI muMbaI jaina yuvaka saMgha prArthanA samAja brAMca, A/c. No. 0039201 000 20260 IFSC : BKID 0000039 mAM rakama bharI oNrDaranI vigata sAthe amane slIpa mokalo eTale DI.vI.DI. Apane ghare kuriyarathI ravAnA karAze. ' uparanI DI.vI.DI. saMghanI oNphisa zrI muMbaI jaina yuvaka saMgha, 33 mahamadI minAra, 14mI khetavADI, e.bI.sI. TrAnsaporTanI bAjumAM, muMbaI-400 094mAM maLaze. saMparka : pravINabhAI Teliphona : 23820296. athavA nIcenA sthaLethI prApta thazeInsTITyuTa opha jainolojI,bI-101, samaya epArTamenTa, AjhAda sosAyaTI pAse, AMbAvADI, amadAvAda-380015, phona : (079) 2676 208 2. Page #36 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 36 PRABUDDH JEEVAN NOVEMBER 2015 THE SEEKER'S DIARY MISSION POSIBLE Happy Diwali to all! May the light outside reflect the with the right sanskar is there; the friends with light within all and may the journey within be lit unconditional love are there. The exposure, the .....always! opportunities, the colour, the shades are all there. The only thing missing is the sketch, the outline, the form; The month passed is always my mixed month... October heat brings with it varieties of that point, that mark, that pointedness showing me my 'ekendriyajeev' that you have never seen before (and tangible 24/7 goal lang to so softly remove them out with the feel of anguish So I decided to take small steps to keep myself that you were also there a few lifetimes ago.) occupied and decided to start with setting some mini It brings with it the month of Shraadh' for the Hindus goals for this month which is also a way of remembering your ancestors, My list for this month looks like this: not forgetting them, but remembering them with Loose a kilo - Walk more and eat sensibly fondness and hope that they progressed ahead on the path to moksha and are perhaps still among us on their Stare at the sun for ten seconds and imbibe its energy way...so in a way celebrating them. within - remember that the sun rises each day and it does not give me less or more based on his moods. Also Navratri is celebrating the wild, the primal and the untamed from where we all began - the conflicting Keep a Yoga Posture for 10 more seconds - build my process of churning and changing - the divine feminine mental resolve with physical strength. energy manifested as the goddesses Durga - Shakti Spend 15 minutes of good quality and uninterrupted - Amba. time with parents - give and receive more. And finally;Dusshera- symbolic of conquest over the Go off tech gadgets like mobile, laptop, internet, tv etc; evil and the beginning of winter, anticipation of better once a week-listen to the voice within with attention weather in most Indian cities and basically celebration and don't let it get lost in the cacophony of devices. and festivities. Divine over device !! I am in a quiet mood though amidst all these activities, Wake up at 5:30 in the morning - catch the first act on deciding Diwali gifts for family and friends, delegating the stage of nature being played right when the curtain delivery routes for it and times to avoid traffic, trying to rises over the new day. abstain from tasting sweets and all those other Go to the fields - and look at the canvas unfold in a delicious things, which adds up on the waist. million colors Amidst all these, the pre dominant thought is nagging Think of "who am I-What is my purpose of this human question - what is my goal? What is that one thing birth?" can give my life for? What is my Everest? Maintain a diary - memories are increasing and So, now the only focused thoughts I have these days is to find my goal, this elusive thing. this all- capacity to remember is failing with each passing day. encompassing passion, this all consuming one Delete memories of hurt and pain and only remember trackedness or even just a simple raison d'etre. the grace and the love that has been and is being Ofcourse the spark to these thoughts was as always constantly showered. constar Gurudev and his words "adarsh dincharya raakho" - Take up something new and devote atleast an hour for keep yourself occupied constantly with constructive it each day activities. Don't give yourself any idle time where Forgive five flaws each day-grow your heart and moods can enter. reduce ego The setting is all there. The Guru is there. The family Two minutes of mindfulness every hour - check am I Page #37 -------------------------------------------------------------------------- ________________ NOVEMBER 2015 PRABUDDH JEEVAN 31 living or merely alive So let us all in this Nava Varsh- think of our goal. If some of you have one, then wrap yourself in it- let any goal outside be a tool to go within. And if you are floundering like me then let us stop mid track, wherever we are, look at our life gone, and life ahead and just make mini goals and take small baby steps to keep moving and keep mood based activities out. Wish you a Happy Journey - Within Reshma Jain The Narrators Tel: +91 99209 51074 Email: [email protected] THE AGAMAS MANISH MODI How does one define the Agamas? The Agamas are 3. 5.TEL the ether in which the aphorisms of the Jinas are pre Sthananga Sutra (Manual on Possibilities) served. They are receptacles of the infinite wisdom of the Jinas, redacted into extremely compact sutras com This describes the six dravyas in detail. posed in Prakrit, a language that was widely spoken in 4. HARIS ET ancient India. While there is disagreement between the Samavayanga Sutra [Manual on Combinations] Digambaras and the Svetambaras regarding whether This describes the six dravyas in relation to one anthe Tirthankaras spoke after attaining omniscience, other from the perspective of karananuyoga. both traditions are in agreement that the Agamas represent the acme of Jain teachings. 5. vyAkhyAprajJapti sUtra The Agamas are defined quite broadly by the Jains. Vyakhyaprajnapti Sutra [Manual of Detailed ExplanaWhile there are many scholars who confine the Agamas tions] to the spectrum of texts reduced to writing between This answers sixty thousand questions raised by the the 2nd century BCE to the 6th century CE, Jains have, Ganadharas. in various public statements defined as their Agamas, all those works which have been composed by their 6. SIICITETH CHESTE seniormost and the most learned seer and have been jnatadharmakathanga Sutra [Manual of Stories on Vircarried through word of mouth and written works to tue and Valour] the present generation. This has life sketches of the Tirthankaras and the Be that as it may, generally, the Agamas refer to the Ganadharas. twelve texts held to be direct redactions of Tirthankara 7.upAsakAdhyayanasUtra Mahavira's teachings. They are: Upasakadhyayana Sutra [Manual on Ideal Lay Conduct] 1.31URISUT ET This describes the ideal conduct of a lay Jain. Acaranga Sutra [Manual on Ideal Ascetic Conduct] 8. antakRddazA sUtra This describes the conduct prescribed for Jain ascet Antakrddasa Sutra [ Manual on Ten Endmakers] ics. This describes the life stories of ten monks who braved 2. sUtrakRtAGga sUtra terrible adversities or upasargas, and remained unflinchSutrakstanga Sutra [Manual on Heretical Views] ingly steadfast in their meditation and attained moksa. This describes the methods of revering knowledge, dis 9. anuttaraupapAtikadazA sUtra criminating between true knowledge and heretical Anuttaraupapatikadasa Sutra [Manual on Ten Arisers views, and regualr religious activities. in the Highest Heavens] This describes the life stories of ten monks who braved Page #38 -------------------------------------------------------------------------- ________________ PRABUDDH JEEVAN NOVEMBER 2015 terrible adversities or upasargas, and remain unflinch- ingly engrossed in their meditation and attained rebirth in the heavens known as the five Anuttara Vimanas [unparalleled heavens). 10.7200UTTET Prasanvyakarana Sutra [Manual on Questions and Explanations] This Describes various phenomena and their auspiciousness; answers various questions based on mul- tiple viewpoints through inductive and deductive rea- soning. 11. fayicha Vipaka Sutra (Manual on Fruition of Karmas] This describes the result of merits and demerits. 12. c[edig a Drstivada [Manual on Disputation of views] This decries the 363 false philosophies in existence at the time of Bhagavan Mahavira, and establishes Jainism as the ultimate complete and totally credible philosophy. It answers all the questions that arise in a very lucid manner. Destivada is divided into 5 sections: (A) Parikrama (Computation): This has aphorisms related to mathematics, physics and geography. (i) Candra Prajnapti [Description of the Moon] : describes the Moon comprehensively, taking into account all its properties, its age, speed of revolution, size, etc. (ii) Surya Prajnapti [description of the Sun) : describes the Sun comprehensively, taking into account all its properties, its age, speed of revolution, size, etc. (iii) Jambudvipa Prajnapti [Description of the Rose Apple Tree Island] : describes the Jambudvipa comprehensively. (iv) Dvipa Sagara Prajnapti (Description of islands and Oceans) : comprehensively describes all the islands and all the oceans present in the Jambudvipa. (v) Vyakhya Prajnapti [Description of Explanations): comprehensively describes all the six dravyas (entities) (B) Sutra [Aphorisms] : the 363 false philosophies (mithya mata) are critically examined by the omniscient Bhagavan Mahavira. (C) Prathamanuyoga [First Exposition) : describes in details the lives of the 63 exemplary men. (D) Culika (Appendix): These appendices carry different types of information. (E) Purva (Ancient Texts] : These are fourteen ancient texts, now believed to be lost completely. (0) Utpada Purva (Ancient Text on Creation] : gives detailed information on the creation, destruction, and continuity (utpuda, vyaya and dhrauvya) of substances. (ii) Agrayani Purva (Ancient Text on Scriptural Overview] : gives an overview of the twelve angas or maindivisions of Agamic literature. (iii) Viranupravada Purva (Ancient Text which is a Lecture on the Great Men): describes the qualities of Tirthankaras, Cakravartis, the demi-god Indras, and other legendary personages. (iv) Asti-Nasti Pravada Purva (Ancient Text which is a Lecture on the Seven Predicates) : explains the six entities from the point of view of the seven predicates: (v) nana Pravada Purva (Ancient Text which is Lecture on Knowledge] : describes in detail the five types of knowledge, and three types of wrong knowledge, their rise and their properties, as well as the qualties of the possessors of such knowledge. (vi) Satya Pravada Purva (Ancient Text which is a Lecture on the Truths] : describes in detail correct pronunciation, the various categories of living beings segregated on the basis of their senses, the three guptis or controls and the ten types of truths and untruths. (vii) Atma Pravada Purva (Ancient Text which is a Lecture on the Soul): exhaustively describes the true nature of the soul. ture of the soul (viii) Karma Pravada Purva (Ancient Text which is a Lecture on Karmas] : exhaustively describes the law of karmas. (ix) Pratyakhyana Purva (Ancient Text on Penance and Self-Control] : exhaustively describes the taking of vows in the context of individual ability. (x) Vidyanuvada Purva (Ancient Text which is an Explanation of the Sciences): This describes the 500 major sciences (maha vidyas), the 700 minor sciences (sudra vidyas) and the astanga mahanimittas (8-limbed science of prediction based on natural phenomena). (xi) Kalvana Purva (Ancient Text which describes the Major Events in the Lives of the Tirthankaras and Other Great Men]: describes the five major events in the lives Page #39 -------------------------------------------------------------------------- ________________ NOVEMBER 2015 PRABUDDHJEEVAN 39 the Tirthankaras (the pancakalayanakas), as well as The Digambaras consider segments of the 12th Anga the merits of Cakravartis and other legendary figures. Drstiavad, preserved in the Satkhandagama (Scripture (xii) Pranavaya Purva (Ancient Text on Saving Lives] : in Six Parts) and the Kasayaprabhrta [Treatise on Pasdescribes the art and science of medicine, and related sions], to be the only surviving members of the authenpractices. tic Jain canon adumbrated by Mahavira. (xiii) Kriya Visala Purva (Ancient Text on Human Skills] While the Svetambaras accept and recognise the au: exhaustively describes the intricacies of language, thority of the Satkhandagama and the Kasayaprabhrta, the seventy two arts of men and the sixty four qualities they believe that the teachings of the Tirthankars have of women. been perfectly preserved in extant texts. Among the (xiv) Loka Bindusara Purva (Ancient Text on the Es- Svetambaras the idol-worshipping Murtipujaka sect sence of Liberated Beings): describes in detail the im- counts 45 texts as its Agamas while the non-idol wormense, unceasing, boundless and eternal bliss enjoyed shipping sects, the Sthanakavasis and the Terapanthis, by the Siddhas. recognise the first 32 text of those 45 texts as their Agamas. XXX Manish Modi Given above was a brief description of the Agamas, common to both Jain traditions, Digambara and ions, Digambara and The Svetambaras consider the Satkhandagama and Svetambara. the Kasayaprabhrta, as texts belonging to the common The Digambaras differ from the Svetambaras as they tradition of Jains predating the split between the Digambaras and the Svetambaras and preserved by consider the Agamas in their original form, with some exceptions, to be irrevocably and irreplaceably lost. The the Yapaniya sangha. Svetambaras believe that the original Agamas are in * ** tact [email protected] FIRST DEVOTEE Gujarati : Muni Shri Vatsalyadeepji - Translation : Pushpa Parikh This is a famous story of Neminath and Rajul. It is and lead an ascetic life. He disclosed his idea to Rajul known as Nem-Rajul Katha. Nemnath was a prince also and asked for a permission from Rajul to leave and his marriage was arranged with a beautiful prin- the city. Raiul kept quite but conveyed her concent by cess Rajul. The whole city was full of enthusiasm. The the expression of her eyes. whole city was very nicely decorated. Nemnath explained her and told her that he will be While the marriage procession was nearing the waiting for her after achieving kevalgyan (ultimate pendal and a palace Nemnath sudenly asked the chari- knowledge). oteer to stop. He happened to listen cries of the ani Nemnath after leaving the city kept on moving from mals so he inquired about the reason of the cry. When one city to another leading an ascetic life. After visiting he came to know that the animals were crying because many cities he ultimately reached at Giriraj mountain they were being taken for slaughtering for serving a Where he achieved Kavalgyan. Then h used to preach good marriage lunch. He was very much upset after sermons. Rajul was his first student to live an ascetic knowing the reason. life. That was a great moment of victory for Nemnath He thought of returning and then go on a renuncia- and his atma was also enlightened in the Girnar mountion path. Rajul was waiting in the palace gallery and tain. watching Nemnath. When she saw Nemnath returning *** she decided to go and meet him to know the reason. Pushpa Parikh, Kenway House, After knowing the reason even she was upset. 6/B, 1st Floor, V. A. Patel Marg, Mumbai-400 004. Nemnath had decided to renounce the worldly life Telephone : 23873611. Page #40 -------------------------------------------------------------------------- ________________ PRABUDDH JEEVAN NOVEMBER 2015 GANDHI KATHA Gujarati : UMASHANKAR JOSHI English Tran. : DIVYA JOSHI A NEW SERIES OF HIGHLY TOUCHING AND INSPIRING REMINISCENCES OF GANDHIJI'S LIFE In 1922, Gandhiji was sentenced to six years im- Bapu : Am I just alone? Can I wear it just myself?' prisonment by the British Government. He told in the Pupil : 'Of course, you should not wear it alone. How court that I am ready for the highest possible many people you want it for?' punishement. What is a crime according to the Gov- Bapu : 'Well, I have some forty crore of siblings. ernment is nothing else but only my duty towards hu- Will your mother stitch for all of them? In fact, only theremanity. I have just acted accordingly. after I can take my own turn.' The news of Gandhiji's statement and the penalty The little child was now really puzzled. The Innohe demanded, reached all corners of the country. On cent kid wanted to offer a cloth to Bapu with a deep hearing the news, a Muslim watchman residing in a affection, but Bapu intiated his tender heart into a remote village of Bengal wept. A revolutionary named universal vision, to view the entire world as one famShri Datt, who lived in his building asked the reason of ily. his crying. xxx The watchman had the Bengali newspaper in his Despite so many heavy engagements, Bapu used hand, in which the news of Gandhiji's case had ap- to go for a daily walk without fail for an hour in the mornpeared. He told Datt that a person of my own caste ing. He even expressed his dislike, though respecthas been severly punished. It is six years of jail, he is fully, towards his political Guru Gopalkrishna Gokhale. an old man of 53 years, see this paper. who did not go for a walk and who generally kept an It was mantioned in the newspaper that, Gandhiji indifferent health. described his job as a weaver and farmer. The Muslim When he went out for his walks from the Ashram, watchman was a weaver by caste. He was deeply many people often accompanied him. If someone would touched therefore, that someone of his own has been want to meet and specially talk to him, Gandhiji would punished. sometimes give an appointment of early morning and Shri Datt writes in his reminiscences, 'How do we while walking he would also talk to them. call ourselves revolutionary? It is only Gandhiji who is Of course, children had always the first right on Bapu a revolutionry in a true sense and not us. He has be- and he would even playfully prank with them. Once, a come one with the whole nation. Gandhiji's utterance mischievous child asked Bapu, 'Bapu, can I ask one as weaver and farmer must have reached throughtout thing?' Bapu said yes, so he just came forward and the nation. Crores of people must have felt as if some- looking at him asked, 'Does Ahimsa mean not to hurt one of their own has been jailed. Only he, who has anybody?' He had asked the question in a serious tone. established the contact with the masses, having iden- Bapu said, Correct. tified with them, can free the nation. I sincerely bow to the child soon grabbed the chance and asked: this true relolutionary.' Then, when you pinch us on our cheeks laughhingly, xxx would that be called Himsa (violence) or Ahimsa (nonOnce, on observing Bapu without any kurta, a young violence)? pupil asked, Bapu, why are you not wearing any kurta Bapu said : Wait, you naughty boy !' And Bapu on your self ?' caught up with him and pinched him hard. Then all chilBapu stated, 'where do I have any money for that? dren started laughing, and all clapped with shout "Hey, To this the pupil asked, "Alright, I will tell my mother look we irritated Bapu ? We peeved Bapu! to stitch one for you. Then, you will wear it, isn't it? But, in all that laughter, the one which was heard Bapu : But how many will your mother stitch?' loudest was that of Bapu. Pupil : 'How many do you want? One...two...three...?' (To be continued) Page #41 -------------------------------------------------------------------------- ________________ NOVEMBER 2015 PRABUDDH JEEVAN 41 ANEKANT, SYADVAD, NAYAVAD & SAPTABHANGI ENLIGHTEN YOURSELF BY SELF STUDY OF JAINOLOGY LESSON - 8 (2) O DR. KAMINI GOGRI ANEKANTAVADA is one of the most important and the verb syat, the third person singular optative of the fundamental doctorines of Jainism. It refers to the prin- Sanskrit verb as, "to be". (In Sanskrit, syat becomes ciples of pluralism and multiplicity of viewpoints, the syan when followed by an "n". and syad when followed notion that truth and reality are perceived differently from by a non-nasal voiced consonant or vowel.) diverse points of view, and that no single point of view Syadvada is not only an extension of anekanta onis the complete truth. tology, but a separate system of logic capable of standThe origins of anektavada can be traced back to ing on its own. As reality is complex, no single proposithe teachings of Mahavira (599-527 BCE), the 24th tion can express the nature of reality fully. Thus "syat" Jain Tirthankara. The dialectical concepts of syadvada should be prefixed before each proposition giving it a conditioned viewpoints' and nayavada 'partial view- conditional point of view and thus removing any dogpoints' arose from anekantavada, providing it with more matism in the statement. Since it ensures that each detailed logical structure and expression. The Sanskrit statement is expressed from seven different conditional compound an-eka-anta-vada literally means 'doctorine and relative viewpoints or propositions, syadvada is of uncertainly' (an-not', ekanta certainty' or 'single- known as saptabhang inaya or "the theory of seven natured', vada (school of thought' or 'thesis); it is conditioned predications". These saptabhangi are roughly translated into English as non-absolutism'. 1. syad-asti -- in some ways, it is, Anekanta uncertainly, non-exclusivity' is the opposite 2. syan-nasti -- in some ways, it is not, of ekanta (eka+anta) 'exclusiveness, absoluteness, 3. syad-asti-nasti -- in some ways, it is, and it is not, necessity' (or also 'monotheistic doctrine') 4. syad-asti-avaktavyah- in some ways, it is, and it Anekantavada encourages its adherents to consider is indescribable, the views and beliefs of their rivals and opposing par- 5. syan-nasti-avaktavyah - in some ways, it is not, ties. Proponents of anekantavada apply this principle and it is indescribable, to religion and philosophy, reminding themselves that 6. syad-asti-nasti-avaktavyah - in some ways, it is, any religion or philosophy - even Jainism - which it is not, and it is indescribable, clings too dogmatically to its own tenets, is committina 7. syad-avaktavyah - in some ways, it is indescriban error based on its limited point of view. able. JAIN DOCTRINES OF RELATIVITY Each of these seven propositions examines the complex and multifaceted nature of reality from a relaAnekantavada is one of the three Jain doctrines of tive point of view of time, space, substance and mode. relativity used for logic and reasoning. The other two To ignore the complexity of reality is to commit the falare : lacy of dogmatism. * syadvada-the theory of conditioned predication Nayavada and; Nayavada is the theory of partial standpoints or * nayavada--the theory of partial standpoint viewpoints. Nayavada is a compound of two Sanskrit Syadvada words-naya ("reason" or "method") and vada ("school Syadvada is the theory of conditioned predica- of thought or thesis"). It is used to arrive at a certain tion, which provides an expression to anekanta by rec- inference from a point of view. An object has infinite ommending that every phrase or statement be ex- aspects to it, but when we describe an object in pracpressed in the optative mood (the equivalent of the tice, we speak of only relevant aspects and ignore irsubjunctive mood in Latin and other Indo-European lan- relevant ones. This does not deny the other attributes, guages), i.e. generally by prefacing each sentence with qualities, modes and other aspects; they are just irrel Page #42 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 42 PRABUDDH JEEVAN NOVEMBER 2015 evant from a particular perspective. As a type of criti- and awakening for those who are engaged in meritorical philosophy, nayavada holds that all philosophical ous deeds. disputes arise out of confusion of standpoints, and the -Bhagvatisutra, 12:53-54 standpoints we adopt are, although we may not realize Thousands of questions were asked and Mahavira's it, "the outcome of purposes that we may pursue". While responses suggested a complex and multifaceted reoperating within the limits of language and seeing the ality with each answer qualified from a viewpoint. Accomplex nature of reality, Mahavira used the language cording to Jainism, even a Tirthankara, who possesses of nayas. Naya, being a partial expression of truth, en and perceives infinite knowledge, cannot express reables us to comprehend reality part by part. ality completely because of the limitations of language, Mahavira's responses to various questions asked which is of human creation. by his disciples and recorded in the Vyakhyaprajnapti This philosophical syncretisation of paradox of demonstrate recognition that there are complex and change through anekanta has been acknowledged by multiple aspects to truth and reality and a mutually ex modern scholars such as Arvind Sharma, who wrote. clusive approach cannot be taken to explain such re Our experience of the world presents a profound paraality: dox which we can ignore existentially, but not philoGautama: Lord! Is the soul permanent or imperma sophically. This paradox is the paradox of change. nent? Something - A changes and therefore it cannot be perMahavira: The soul is permanent as well as imper- manent. On the other hand, if A is not permanent, then manent. From the point of view of the substance it is what changes? In this debate between the "permaeternal. From the point of view of its modes it under- nence" and "change", Hinduism seems more inclined goes birth, decay and destruction and hence imper- to grasp the first horn of the dilemma and Buddhism manent. the second. It is Jainism that has the philosophical cour-Bhagvatisutra, 7:58-59 age to grasp both horns fearlessly and simultaneously, Javanti: Lord! Of the states of slumber or awaken- and the philosophical skill not to be gored by either. ing, which one is better? [To be continued] 76-C, Mangal Flat No. 15, 3rd Floor, Mahavira: For some souls the state of slumber is Refi Ahmed Kidwai Road, Matunga, Mumbai-400019. better, for some souls the state of awakening. Slumber Mobile : 96193/79589/98191 79589 is better for those who are engaged in sinful activities Email : [email protected] Story of the Sixth Chakravarti Kunthunath The sixth Chakravarti Kunthunath was also the 17th Tirthankara. In last birth Kunthunath was a king named Sihavahashah, always donating generously food and clothes among needy people. In this way he gathered more punya. Once he heard about the immorality of soul and the transient nature of the body, so he renounced the world and became a disciple of Samvaracharya. In this birth he received Tirthankara-nama-karma. After Kaladharma (death) he became a deva in Sarvathasiddha devaloka and later on became KUNTHUNATH in his next birth. At Hastinapur in Bharat-khsetra, King Shoora and Queen Shridevi were very religious. Once Shridevi saw the 14 auspicious dreams/Svapanas. She narrated about the Svapanas to her beloved king. The king said that in near future a great soul will take birth in their family. Both were very happy about this news. Shridevi gave birth to a child whom they called KUNTHUNATH. In his young age, he won all the states with the Chakra-ratna he received in the armoury and became the sixth Chakravarti. Achieving all the comforts and power of Chakravarti, he thought of getting ultimate knowledge so he renounced the world. He performed severe austerity and received Kevalajnan and thus became the 17th Tirthankara. He delivered sermons in Samavasarana for the welfare of mankind. He attained Nirvana at Sametshikhara hill. Thus he was our sixth Chakravarti as well as the 17th Tirthankar. Page #43 -------------------------------------------------------------------------- ________________ DIE BOERE BESEDE, ORDRE DES SISSE FEREBBESO NOVEMBER 2015 PRABUDHH JIVAN PAGE No. 43 Sixth Chakravarti Kunthunath - By Dr. Renuka Porwal, Mob.: 098218 77327 In last birth Kunthunath was King Sihavaha. He donated generously food and clothes to the needy persons in his kingdom. He renounced the world to get ultimate knowledge and received Tirthankar-nam-karma. After death he became a deva in Sarvatha siddha devalaoka. His Jiva was born as KUNTHUNATH at Hastinapur. In his young age, he won all the states with the Chakra-ratna and became the sixth Chakravarti. He performed severe austerity, received Kevalajnana and became the 17th Tirthankara. He delivered sermons and attained Nirvana at Sametshikhar. Achieving all the comforts and power, he thought of acquiring the ultimate knowledge, so he renounced the world. Page #44 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Licence to post Without Pre-Payment No. MR/Tech/WPP-36/SOUTH/2013-15. at Mumbai-400 001. Regd. With Registrar of Newspapers for India No. MAHBIL/2013/50453 Published on 16th of every month & Posted at Patrika Channel sorting office Mumbai-400 001 On 16th of every month * Regd. No. MH/MR/SOUTH-379/2013-15 PAGE No. 44. PRABUDHH JEEVAN NOVEMBER 2015. mAro zuM vAMka? cho, zuM koI kAryakrama che?' eTale A yuvAnoe mane vepharsanA pekeTa batAvIne kahyuM ke, 'ame Aje paMthe paMthe pAtheya. jhuMpaDapaTTImAM 'velenTAIna De' selibreTa karavA 'plIjha, tame bALakone nAsto na Apo to sAruM. 1 jItu-rehAnA. AvyA chIe. eTale ame amArA hAthe ja A ane tame nAsto Apo cho e kaMI khoTuM nathI | jhUMpaDapaTTInA bALakone gulAba nahIM, paNa eka karatA paNa A nAstAthI A lokonuM peTa nahIM dezomAM badhA ja yuvaka-yuvatIo mana bharIne vepharsanuM pekeTa ApavA mAgIe chIe." bharAya ane A nAsto to teonA peTanA prasaMga pArTImAM vyasta hoya che. jANe yuvA dhana mAre khuza thavuM ke niHsAso nAkhavo kaMI nakkI khUNAmAM paDyo haze te paNa khabara nahIM rahe eTale hiloLe caDyuM hoya, ema manamAM harSollAsano na karI zakyA. paraMtu aMdara eka yuddha cAlavA lAgyuM Aje na karI zakyo. paraMtu aMdara eka yuddha cAlavA lAgyuM AjanA pavitra premanA divase tame badhA mitro dariyo ghUghavato hoya, eka bIjA mitrone gulAba ke sAruM AjanA divase A yuvaka-yuvatIone AvA jhUMpaDapaTTInA eka bALakane dattaka nA laI zako ?' apAtA hoya, premIo premanI vAtomAM mazagula eTale temanA meDama taraphathI javAba maLyo, 'koIne prema karavo e sArI vAta che. paNa hoya, hA, have to yAda AvI ja javo joIe. 'A vidyArthIo che teo kAMI nokarI dhaMdho nathI 14mI phebruArI eTale 'velenTAIna De.' paNa A A prema koitA hAthapaga bhAMgI nAkhe karatA. teo bhaNe che ane haju teonA mA-bApa divasa mane vadhu yAda eTalA mATe Avyo ke amAro sAruM nahIM.' upara nirbhara che. eTale meM kahyuM, 'meDama, huM paNa gaNeza savAre amAre ghare AvIne eTaluM ja kahI kyAM kahuM chuM ke tame jhUMpaDapaTTInA ekAda chokarAne gayo ke, "sAheba, zuM tame mane have nahIM navI daSTi to maLI ke bhale navI dRSTi to maLI ke bhale eka kalAka mATe paNa tamAre ghare laI jAva, paNa tame jema Aje AvyA bhaNAvo ?' paNa A prazra adhUro ja rahI gayo. huM A jhUMpaDapaTTInA bALako vacce A bahAne tema mahinAmAM ekAda vakhata Avo, A bALakone savAramAM kAma hatuM eTale bahAra jato rahyo. eTale vItAvaze to kharA ! paNa aMdarathI tarata ja javAba prema karo, A bALakonI sAthe sukha duHkhanI vAto gaNezane meM kaheluM, 'gaNeza tuM ghare ja raheje. huM Avyo ke A khoTuM thaI rahyuM che. eTale meM pelA karo. ramata ramo, temanI vAto sAMbhaLo, temane AvIza tyAre ApaNe vAto karIzuM.' eTale huM grupane premathI kahyuM ke, 'mitro tamAro abhigama to hasAvo. ane tamArA pokeTamanImAMthI vana De gharanI bahAra nIkaLI gayo. ane mAruM kAma sAro che ke AjanA divase tame A jhUMpaDapaTTInA pokeTamanI A bALakone A bALakonA zikSaNa patAvIne jyAre parata AvI rahyo hato tyAre, bALakone prema to karazo. paNa tame A bALakone pAchaLa vAparavAnuM ja kahuM chuM, A jhUMpaDapaTTI ame jyAM kAma karIe chIe te jhUMpaDapaTTImAM Aje nAsto na Apo to sAruM.' eTale A yuvAnone ApaNo ja AzIrvAdathI banI che ane ApaNA to rajA hatI eTale huM gayo na hato, paNa mAruM AvA jhUMpaDapaTTInA eka bALakane ja AzIrvAdathI dUra thaze. ApaNA zaheranI dareka kAma patAvI huM ghara tarapha AvI rahyo hato tyAre skUla-kaoNleja jo eka eka jhUMpaDapaTTInA bALakane dataka nA laI zako?' . A jhUMpaDapaTTI pAse lagabhaga cAlIseka jeTalA zikSaNa ane prema Ape to rAjakoTamAM eka paNa kaoNlejIyanonuM eka grupa A amArI zAMtinagaranI paNa Azcarya thayuM ane tarata mane prazna karyo, 'tame jhUMpaDapaTTI nahIM rahe. ApaNA kaoNlejanA yuvA mitro jhUMpaDapaTTInA jUnA kUvA pAse UbheluM joyuM. badhAnA Ama kema kaho cho ?' meM paNa temane javAba phakta potAnA pokeTamAMthI vana-De pokeTamanI A hAthamAM vepharsanA pekeTa paNa hatA eTale tarata ja ApatAM kahyuM: 'mitro, koIne prema karavo e sArI bALako pAchaLa vAparaze, A bALakone noTamArI gADInI anAyAsa ja breka lAgI gaI ane vAta che. paNa A prema koInA hAthapaga bhAMgI pensila laI Apaze ane potAno vana De are, huM pahoMcI gayo A ApaNA dezanA yuvAdhana pAse. nAkhe e sAruM nahI' eTa nAkhe e sAruM nahIM' eTale teoe jANe huM (vadhu mATe juo anusaMdhAna pAnuM 31) ToLe vaLela A yuvAnone pUchayuM ke, 'tame loko vighAthA hAu ane parIkSA ApavA ahI kema e thayA , eTale A beTho houM tema praznonI vaNajhAra karI. To, yuvAnomAMthI jANe amukane khabara ja nahotI ke tame koNa cho ? ane ahIM nAsto ame ahIM zA mATe bhegA thayA chIe? eTale ApavAnI nA pADanAra tame koNa ?' amane javAba maLyo "khabara nathI.' e ethI tamane vAMdho zuM che ?' Ama eka pachI AgaLa eka bIjuM grupa UbhuM hatuM. emane jaIne eka ghaNA prazna pUchAI gayA, paNa pUchayuM ke, 'tame loko ahIM zA mATe ekaThA thayA mArAthI e ja javAba apAyo. Postal Authority Please Note: If Undelivered Return To Sender At 33, Mohamadi Minar, 14th Khetwadi, Mumbai-400004. Printed & Published by Pushpaben Chandrakant Parikh on behalf of Shri Mumbai Jain Yuvak Sangh and Printed at Fakhri Printing Works, 312/A, Byculla Service Industrial Estate, Dadaji Konddey Cross Rd, Byculla, Mumbai-400 027. And Published at 385, SVP Rd., Mumbai-400004. Temporary Add.: 33, Mohamadi Minar, 14th Khetwadi. Mumbai-400004. Tel.: 23820296. Editor: Dhanwant T. Shah.