Atmanand Prakash Pustak 035 Ank 01

Author(s): Jain Atmanand Sabha Bhavnagar
Publisher: Jain Atmanand Sabha Bhavnagar
Catalog link: https://jainqq.org/explore/531406/1

Page #1

=
=
=
= = = = =
=
=
ક
વ ર
કા
ર
ક
ક ા.
caudia MSISI
* કા
જાપૂર્ણ જ છે ...
ચાત્ર સંવત : ૨- ૭ 1ર સંતch : ૨૪/૪ વિક્રમ સંવત :
પુસતાક ૩૫
Mામ!ર્વ. 24 Mારગેઈટ, ૧}14 n>ગર - .3 3"r) ૧૫
Mાઈની | |
ધારાવાશvigans
કામ કરીને એક દિન: * દાદા પણ કરી
કે
તે ક પ ક કા
દમ'
ના કણ
સમજાય છે કે

Page #2

પુરત કે ૩૫ ક ૧ લા. श्राप
આપ સ’ ૪૨ बीर सं. २४६३ ६.१-४-०
जापनमात्मानह सला
भावना

Page #3

થી ૫
વિષય—પરિચય. !
| મગળાચર શું ૨. શ્રી વીર સ્તુતિ ( રાજપાળ મગનલાલ હોરા ) ૩. નૂતન વર્ષનુ મંગળમય વિધાન ૪, સષભ પંચાશિકા ... ... ૫ સપગજ્ઞાનનો કુંચી ... ૬. અદયામિક ભૂખ ( અનુત્ર અભ્યાસી ) ૭. આમાધીન અને પરાધીન મુનિજન ( હુ કુહા કુશીલ ) માયા
( આમવલભ ) - ૯. વૃદ્ધ મુનિરાજ શ્રી સુમ તિવિજય જીને સ્વાવાસ છે .. . - ૧૦, વત્તમાન સમાચાર
જ છે 6 & as 'o % ૭ ઇ -
v
(
t
(1
1
)
***
*
શ્રી અમરચંદ્રસૂરિકૃત
શ્રી તીર્થકર ચરિત્ર ( ભાષાંતર ) આ ગ્રંથ જેમાં ચાવીશ તીર્થકર ભગવાનના ઘણા સંક્ષિપ્તમાં ચરિત્રો આપવામાં આવેલ છે. આટલા ટુકા, અતિ મનોહર અને બાળજીવો સરલતાથી જલદીથી કઠાગ પણ કરી શકે તેવા સાદા, અને સુંદર ચરિત્ર આ ગ્રંથમાં છે જૈન પાઠશાળા, કન્યાશાળા, જૈન વિદ્યાલય માં ઐતિહાસિક શિક્ષણ તરીકે ચલાવી શકાય તેવું છે. કિ’મત દશ આના.
શ્રી જૈન આત્માનદ શતાબ્દિ સિરિઝના છપાતાં ગ્રંથા. ૧ શ્રી ત્રિષષ્ઠિલાકે પુરૂષ ચરિત્ર ( બીજા પવથી દશ પર્વો ) પ્રત તથા બુકો કારે. ૨ ધાતુ પારાયગ. ૩ શ્રી વૈરાગ્ય કહે પલતા ( શ્રી યશોવિજયજી કૃત )
૪ પ્રાકૃત વ્યાકરણ ડું ઢક વૃત્તિ.
જલદી મગાવા
તૈયાર છે,
જલદી મંગાવા - શ્રી ત્રિષષ્ઠિલાકા પુરૂષચરિત્ર પ્રથમ પવ.
પ્રતાકારે તથા બુાકારે સુંદર ટાઈ૫, ઉચા કાગળ, સુશોભિત બાઈડીંગથી તે તૈયાર છે, થેડી નક લે બાકી છે કિંમત મુદ્દલથી ઓછી રૂા. ૧-૮-૦ પા. જુદુ'.

Page #4

_j><><>
શ્રી આત્માનન્દ પ્રકાશ.
ત્તિ
जन्मनि कर्मक्लेशैरनुबद्धेऽस्मिस्तथा प्रगतितव्यम् ।
कर्मक्लेशाभावो यथा भवत्येष परमार्थः ।। १ ।। * કર્મરૂપ કષ્ટથી વ્યાપ્ત એવા આ જન્મમાં એવો (શુભ)
પ્રયત્ન કરવો કે જેના પરિણામે કર્મરૂપ કષ્ટ ( સદંતર ) વિનાશ પામે. આ (માનવજન્મનું) રહસ્ય છે. ”
શ્રીમદ્ ઉમાસ્વાતિવાચક-તત્ત્વાર્થ ભા
પુરત ૨૬] વીર સં. ૨૪ ૬૩. શ્રાવ નં. ૪૨. આ૦ શ૦ વર્ષ ૨ નું અંક ૨ .
"
"
"" "" " " मंगला च र ण.
in:
૩ૐાર: રાજાનારતirf તારાવિવાર शब्दब्रह्मकरत्नाकरहिमकरण: कारणं मङ्गलानां । देयाद्वः शुद्धबुद्धिं निरवधिमहिमाम्भोनिधिः सार्वसिद्धाचार्योपाध्यायसाधूनभिदधदधिकं धीमदाराधनीयः ॥ १ ॥
જેનું અધિક દાન કલ્પવૃક્ષોના સમૂહને તિરસ્કાર કરે છે, જે શબ્દબ્રહ્મરૂપી સમુદ્રનો ઉલ્લાસ કરવામાં ચંદ્ર સમાન છે, જે સર્વ મંગળાનું કારણ છે, જે મોટા મહિમાને સમુદ્ર છે, જે અહંત, સિદ્ધ, આચાર્ય, ઉપાધ્યાય અને સાધુ એ પાંચ પરમેષ્ઠી પદેને ધારણ કરે છે, તથા જે પંડિત પુને આરાધવા લાયક છે તે છે ક8 | કાર તમોને અધિક શુદ્ધ બુદ્ધિ આપો,
મineerious purposes
supportunities i
n

Page #5

શ્રી વીર સ્તુતિ.
જ્યારે જગમાં વૃદ્ધિ પામ્યો, દુષ્કર્મોનો અતિશય ભાર, ત્યારે આ અવનીમાં આવ્યા, વીર જિનેશ્વર જગદાધાર; વિશ્વતણું દારિદ્રય જ ભાંગે, વરસીદાનતણા દાતાર, એવા શ્રી વીતરાગ વરને, વંદન કરીએ વારંવાર. કરી તપસ્યા ઘોર પ્રકારી, કર્મ રિપને માર્યો માર, કેવળ દીપક પ્રગટાવીને, જગને દીધે આતમસાર; સંઘ ચતુર્વિધ સ્થાપન કીધે, કમેને મિટાવણહાર, એવા શ્રી વીતરાગ વીરને, વંદન કરીએ વારંવાર સંશય ભાંગે ભવ્ય જનના, બેસી સમવસરણ મોઝાર, ભવિક બોધવા પ્રશ્નો પૂછે, પ્રેમ ધરી ગૌતમ ગણધાર; સવ જી નિજ નિજ ભાષામાં, પ્રભુવાણ સુણે શ્રીકાર, એવા શ્રી વીતરાગ વીરને, વંદન કરીએ વારંવાર. જન્મથકી વૈરી જંતુઓ, તે પણ છડી વૈર વિકાર, પ્રભુ પર્ષદામાંહી આવે, દેવ તિરિ ને બહુ નરનાર; સાંભળે વીરની વાણી મનહર, જાણે પુષ્કર વર્ષાધાર, એવા શ્રી વીતરાગ વીરને, વંદન કરીએ વારંવાર. ચૈત્ર શુક્લ તેરશ મનોહારી, વીરછકેર જન્મ રસાળ, વિભુ વીરની જન્મ જયંતિ, ઉજવીએ આપણે સુખકાર; રાજ નમે શ્રી વીર પ્રભુને, આ કાળે છેલ્લા અવતાર, એવા શ્રી વીતરાગ વીરને, વંદન કરીએ વારંવાર
રાજપાળ મગનલાલ વોરા
પ

Page #6

/YYYYYYYYYYYYY ન ત ન વર્ષ નું મં ગ લ મ ય વિ ધા ન.
આજના નૂતન વર્ષના મંગલમય પ્રભાતે આમાનંદ પ્રકાશ પાંત્રીશમા વર્ષમાં પ્રવેશ કરે છે; પ્રવેશ કરતાંની સાથે સ્વાગત પ્રશ્ન પૂછે છે કે વય વધતાંની સાથે જૈન સષ્ટિમાં મેં મારું સ્થાન યથાર્થ જાળવી રાખ્યું છે કે કેમ ? વયજનિત અનુભવની વૃદ્ધિ સાથે મારા નામની સાર્થક્તા કરી છે ? વાચકોની શારીરિક, માનસિક અને આ પ્રગતિ સાધી છે ? ન દષ્ટિએ પાંચ કારણોથી નિષ્પન્ન થતાં કાર્યમાં ઉદ્યમની મુખ્યતા કરી પ્રગતિ કરવામાં યથાર્થ ભાગ ભજવ્યો છે ? સંસારચક્રમાં (Cycle of existence) જન્મ અને મૃત્યુ અનિવાર્ય અને સહજ છતાં આત્માના અનાદિઅનંતપણુ તરફ લક્ષ રાખી માનવ વાચકાની દર્શન-જ્ઞાન-ચરિત્રરૂપ મુક્તિમાર્ગની પ્રસ્થાનત્રયી ( Three starting suggestions) ને ગ્ય આત્માને તૈયાર કરી સ્વાવલંબનપૂર્વક પુરૂષાર્થપરાયણ કરવા પ્રેરણું કરી છે ? આત્મજાગૃતિ માટે આ અને આને લગતા પ્રશ્નોથી સમાધાન સ્વયંસ્કૃર્તિથી (Automaticism ) મેળવી લે છે કે ઉપરોકત બાબતેમાંથી થોડેઘણે અંશે મારાથી બન્યું છે તેથી સંતોષનું આશ્વાસન લઈ સ્વીકૃત કાર્ય વધારે વિશેષ બળથી પ્રેરી શકાય અને ગત દિવસોના શુભાશુભ કૃત્યોનું તારણ કરી નવી બેલેન્સ મૂકી, ઘટ-વધને હિસાબ નક્કી કરી, નવા દિવસને રોજમેળ શરૂ કરાય અને એ રીતે ગત વર્ષનું સરવૈયું તૈયાર કરી નૂતન વર્ષમાં આત્માને માટે હિતકારક પદ્ધતિ કઈ શ્રેષ્ઠ છે ? તે પ્રમાણે અમલમાં મૂકવા પ્રયત્ન કરાય એવી ધારણા સાથે પ્રસ્તુત પત્ર શુભ આરંભ કરે છે.*
પાંત્રીશની સંજ્ઞા એ જૈન દષ્ટિએ શ્રી તીર્થકરની વાણીના ગુણોની છે. ઉપમિતિભવપ્રપંચા કથાકારના કથન મુજબ શ્રી જિનવાણી એ સદાગમ-શ્રુતજ્ઞાન છે. આ જ્ઞાન સ્વપરપ્રકાશક હેવાથી પાંચે જ્ઞાનમાં તેની મુખ્યતા છે; સ્વાવાદમય જિનવાણીમાં સઘળાં દર્શનનો સમાવેશ થાય છે એ કવિરત્ન શ્રીમદ્ આનંદઘનજીનો આલાપ છે; જિનવાણીને સાર સમ્યગદર્શન–જ્ઞાન-ચારિત્રરૂપ રત્નત્રયીની પ્રાપ્તિ છે અને એ જ માનવજન્મની સાર્થકતા છે; પુણ્યગે મળેલા માનવ જન્મમાં આ સાર્થકતાની ચાવી હાથ લાગી જાય તો મનુષ્ય જીવનને અને પ્રસ્તુત પ્રકાશના લેખોને ઉદ્દેશ સાર્થક થઈ જાય; આવા જ કાંઈ શુભાશયથી પ્રસ્તુત આત્માનંદ પ્રકાશ લેબોરૂપી ચાવીઓથી. આત્મજાગૃતિ માટે કાર્ય કરી રહ્યું છે, પરંતુ વાચકે પોતે યથાશક્તિ ગ્રહણશીલ ( Receptive) થઈ આત્મવિકાસ સાધી શકે તે માટે ઉપદાન કારણ આત્મા તૈયાર હોય ત્યારે જ બની શકે.
કાળ અનાદિ અનંત છે અને આત્માનું અસ્તિત્વ પણ અનાદિ અનંત છે. જન્મ અને મૃત્યુ એ એક સિક્કાની બે પાસાની જેમ કાળના પર્યાયે છે; જન્મ અને મૃત્યુરૂપ કાળ પર્યાયમાં આત્માના વિભાવિક પર્યાનો સમય થાય છે; એ વિભાવિક પર્યાયોને

Page #7

શ્રી આમાનંદ પ્રકાશ, અનેક વખત અનુભવવા છતાં આત્માનું અમરપણું જૈનદર્શન અને ભગવદ્દગીતા પણ વર્ણવે છે; આત્માના સ્વાભાવિક પર્યાયો તો દર્શન-જ્ઞાન–ચારિત્ર વિગેરે છે; આ રીતે આત્મા અમર હોવાથી અનેક જન્મોદ્વારા જે તે શુભ સંસ્કાર (sensation) મેળવ્યા કરે છે તે શ્રીમદ્ ઉમાસ્વાતિ વાચકના કથનાનુસાર “માવિતમારો માને છેષ” અનેક જન્મોના ગાઢ સંસ્કારો એકત્ર થયા પછી આત્મા આનંદરૂપ પ્રકાશ પિતામાંથી પ્રકટાવી શકે છે અને કાળપરિણતિ અને કર્મ પરિણામના પરાધીનપણમાંથી મુક્ત થઈ હંમેશને માટે નિશ્ચય અને વ્યવહાર બને દૃષ્ટિબિંદુથી અજર-અમર બને છે. આ વસ્તુસ્થિતિ પ્રાપ્ત કરવા માટે જ શાસ્ત્રો અને તીર્થકરોની વાણુનો પ્રયાસ છે.
–સંસ્મરણે– ગતવર્ષમાં શ્રી સિદ્ધક્ષેત્ર ઉપર મોતીશાશેઠની ટુંકની શતાબ્દિ ભવ્ય મહોત્સવ પૂર્વક ઉજવાઈ હતી; સં. ૧૮૯૩ મહાવદિ ૨ શ્રી સિદ્ધગિરિ ઉપર શેઠ શ્રી મોતીશાહે લાખો રૂપીઆનો વ્યય કરી નિષ્ણાત શિપીઓ પાસે ટુંક બંધાવી પ્રતિમાઓ તૈયાર કરાવી પ્રતિષ્ઠા કરી હતી; અત્યારે ઉક્ત તીર્થમાં સ્થાપત્ય કળાના નમૂનારૂપે ટુંક છે તેને શતાબ્દિ મહેસવ વ્યવસ્થિત રીતે અષ્ટોત્તરી સ્નાત્રના સમારંભ પૂર્વક ઉજવાયો હતો.
મુનિરાજ શ્રી દર્શનવિજયજી આદિ ત્રિપુટીના સદુપદેશથી ઉત્તર હિંદુસ્તાનમાં મેરઠ જીલ્લામાં સરધના શહેરમાં સુંદર અને કલામય જિનમંદિરની ભવ્ય સરંજામ સાથે પ્રતિષ્ઠા થઈ હતી. દૂર-દૂરના દેશમાં પણ એ રીતે જિનદર્શનની પ્રભાવના થઈ છે; વ્યાખ્યાન, જિનપૂજા-સ્વામિવાત્સલ્ય-બંધુ પ્રેમ વગેરે વિષયો ઉપર થયા હતા જે ખાસ નોંધવા લાયક છે. ઉક્ત મુનિ ત્રિપુટી દૂર દેશમાં વિહાર કરી જનતાને જૈનધર્મમાં જોડવાનો પણ ઉચિત પ્રયાસ કરી રહી છે એ જૈન સમાજને માટે આનંદનો વિષય છે.
ગતવર્ષમાં ધૂલી આ-ખાનદેશમાં–સર્વધર્મપરિષદો મેળાવડે થયો હતો, તેમાં જેનદર્શનના નિબંધે પણ વંચાયા હતા. સતના મુકામે છે. હીરાલાલજી દિગંબરના અધ્યક્ષ પણ નીચે જેનસાહિત્ય સંમેલન થયું હતું; વેતાંબર અને દિગંબરના સાહિત્યની વ્યાપક દૃષ્ટિએ વ્યાખ્યા કરતાં તેઓએ જેને સાહિત્યકારોએ બે રીતે કર્તવ્યો બજાવ્યાની સુંદર વાતો સમજાવી હતી. એક તરફ સંસારનાં દુઃખો અને જીવનની કટુતા તથા બીજી તરફ ચિરસ્થાયી સુખ અને શાંતિનો માર્ગ એ રીતે સંક્ષિપ્તમાં-પ્રકૃતિની-શક્તિ સમજાવી જેનસાહિત્યકારોએ એ શક્તિ ઉપર કે સુંદર વિજય મેળવ્યો તેની યુક્તિ પ્રબોધતાં ઠીક દિગદર્શન કરાવ્યું હતું, પરંતુ તે સાથે ઉપસંહારમાં તેમણે કહેલ નીચેના શબ્દો ધ્યાન આપવા જેવા હતાઃ “નવીન સાહિત્ય જેવું આપણી પાસે શું છે ? કંઈ લખાતું નથી કે છપાતું નથી એમ હું નથી કહેતો, પણ આપણું જનસાહિત્ય બીજા સાહિત્ય સાથે ટક્કર ઝીલી શકે એવી પદ્ધતિવાળું મને નથી લાગતું. કાવ્યને પ્રવાહ તે લગભગ સૂકાઈ ગયો છે, ગદ્યની શક્તિ પણ હરાઈ ગઈ છે; સાહિત્યમાં જે પ્રેરણા રહેવી જોઈએ તે શૂન્યવત્ બની છે, ધર્મની ભક્તિ છે પણ સિદ્ધાંત પ્રમાણે ચાલવાની શક્તિ

Page #8

નૂતન વર્ષનું મંગળમય વિધાન, નથી દેખાતી, ઉઠવાની અભિલાષા છે પણ પ્રયત્ન કરવાનું જાણે કે મન નથી થતું ” આ શબ્દો સાહિત્યવિષયક શિથિલતા માટે વિચારીને જેનસમાજે જાગૃત થવાની સવિશેષ જરૂર છે, તેમજ સર્વધર્મપરિષદોમાં અન્યદર્શનના મુકાબલે જૈનદર્શનને સત્યસ્વરૂપમાં રજૂ કરી શકે તેવા વિદ્વાનો ઉત્પન્ન કરવાની અભિલાષાઓ પાર પડે તે જેનદર્શનની વાસ્તવિક પ્રભાવના કરી શકાય. હાલમાં ધારાસભામાં પ્રજાકીય પ્રધાનમંડળની ચુંટણીમાં એક પણ શ્વેતાંબર જૈન અગ્રપદે નથી એ સૂચવે છે કે જેની રાજકીય દૃષ્ટિએ કેટલી અલ્પ પ્રગતિ છે? લોકશક્તિની આરાધના હોય તો પ્રજાવર્ગ અંતરના અકૃત્રિમ સદ્દભાવથી સન્માને, એકાદ દિગંબર જૈનનું અસ્તિત્વ પ્રધાનમંડળમાં છે એ જેન તરીકે ગૌરવ લેવા જેવું ખરું !
જૈન કોન્ફરન્સના આરંભના અધિવેશને અને તેમાં ઉભરાતો જૈન સમાજને ઉલ્લાસ એ ગઈ કાલનો વિષય બની ગયો છે; સમાજ નકામા લેહી-ઉકાળાથી કંટાળી ગયો છે; જેન કોન્ફરન્સ વ્યાવહારિક રીતે અમલમાં આવી શકે એવી નક્કર (Solid ) યોજના ધરી શકે અને એની સફળતા માટે જોઈતો ભોગ દઈ શકે તો સમાજને માટે ભાગ તેની પડખે રહેવા આતુર છે; જો સર્વમાન્ય બેય કેન્ફરન્સ રજુ કરે તો સર્વવર્ગ એકદિલ સંગઠિત બની જાય અને કોન્ફરન્સના સંદેશા ઝીલ્યા વગર ન રહે: વાણી વચન અને ઠરાના ઉભરા પાલવે તેવું નથી, જૈન કોન્ફરન્સને પુનરૂદ્ધાર ઉપરોક્ત રીતે શકય બની શકશે એમ અમે માનીએ છીએ. હાલમાં એક ઉત્સાહી બંધુ રાંધનપુર નિવાસી શેઠ કાન્તિલાલભાઈએ સમય વિચારી રૂ. પચીશ હજાર રૂપીઆ જેવી રકમ ધાર્મિક કેળવણીના ઉદ્ધાર નિમિતે કોન્ફરન્સને આપી પોતાની સેવા ઉત્સાહપૂર્વક આપી છે તે ખુશી થવા જેવું છે
તદુપરાંત ખેદજનક બિના નયા સિવાય રહી શકાતું નથી, કેમકે હાલમાં પણ પર્વની શરૂઆત ચાલુ મહિનામાં થશે. આ ધાર્મિક આરાધનાનું માંગલિક પર્વ છે; પર્યુંપણ પર્વની પવિત્રતા અને સંવત્સરીની આત્મશુદ્ધિ સહુને સમજાય છે; પરંતુ નથી સમજાતો બુધવાર અને ગુરૂવારને સાંવત્સરિક ઝઘડો. આ ઝઘડાએ ઉગ્ર સ્વરૂપ લીધું છે, પેપરમાં કોલમોના કલમો પરસ્પર ખંડનમંડનના ભરાઈ ગયા છે. મુનિ મહારાજાઓ અને ગૃહસ્થોએ પણ પરસ્પર પુષ્કળ દલીલપૂર્વક તેમજ આક્ષેપોપૂર્વક અહંમન્યતા સ્થાપના કરેલી છે. આમાંથી જે આચાર્યોએ એકત્ર મળીને પ્રથમથી નિચોડ કાઢી સમાજને માટે સંવત્સરી સંબંધી ગમે તે નિર્ણય કર્યો હોત તો સમાજ શાંતિપૂર્વક પધન કરી શકત; પરંતુ સમાજનું દુર્ભાગ્ય છે કે આવા પ્રકારની એકત્રતા સંભવિત બની નથી અને જેનેતર દૃષ્ટિએ પણ ધર્મ નાયકેમાં નિર્ણાયકપણું દેખાઈ આવ્યું છે. જેને શાસન સંઘશાસન છે; સંધ શક્તિના વિકાસ અર્થે જ પર્વો અને તિથિઓ દરમ્યાન એવાક્યતા જણાય એવી પ્રાચીન મુનિવરોએ સંધટના યેજી છે, હવે જ્યારે આચાર્યોએ પરસપર મળી સંવત્સરીને એક જ દિવસ જૈન સંધ માટે જાહેર કર્યો નથી ત્યારે જેન સંઘેએ આગ્રહને તિલાંજલિ આપી એના શાસ્ત્ર પ્રમાણ, પરંપરા અને બહુમતિની

Page #9

શ્રી આમાનંદ પ્રકાશ માન્યતા અનુસાર સ્વતંત્ર માર્ગે જવાની સગવડ કરી આપવી જોઈએ. જેન અહમહ. મિકાના વિવાદે અને વિરોધનો તફાની વાયુ શમી જઈ શંતિપૂર્વક સાચા હૃદયથી સહુ કાઈ ખમતખામણું કરી પવરાધન કરી શકે એવી પ્રાર્થના છે.
ગતવર્ષના સંસ્મરણમાં આ સભા તરફ સહાયદષ્ટિ રાખનાર વયોવૃદ્ધ મુનિરાજશ્રી સુમતિવિજયજી મહારાજ સ્વમુ. હંસવિજયજીના શિષ્ય પં. સંપતવિજયજી મહાહાજ, સાહિત્યરત્ન મુ. હિમાંશુવિજયજી, ઉ૦ શ્રી પ્રેમવિજયજી અને મુઅમરવિજયજી તથા ગૃહસ્થ રાય કમળશીભાઇ ગલાબચંદ વિગેરેના થયેલા અવસાની સ્મરણુજલિ સાથે દિલગીરીપૂર્વક નોંધ લેવામાં આવે છે.
જોખદર્શન– ગત વર્ષમાં ૧૨ પદ્ય લેબો અને ૪૯ ગદ્ય લેખે તેમાં સ્વીકાર અને સમાજનાના છ લેખો, વર્તમાન સમાચારના છ લેખે અને ચર્ચાપત્રના ત્રણ લેખેનો સમાવેશ થાય છે. આ તમામ ગદ્ય લેખોના પ્રેરક સમિત્ર મુવ કર્ખરવિજયજી મહારાજ, મુન્યાયવિજયજી મહારાજ, રા. વિઠલદાસ મૂળચંદ શાહ બી.એ. ૨. રાજપાલ મગનલાલ વોરા, રા. પૂર્ણચંદ્ર નહાર, રા. મોહનલાલ દીપચંદ ચાકસી. મુ. હિમાંશુવિજયજી મહારાજ,રા. વલ્લભદાસ ગાંધી અને રા.ભગવાનદાસ મનસુખલાલ મહેતા વિગેરે છે; તેમજ પદ્ય કાવ્યોના પ્રશ્નો સ. મુકપૂરવિજયજી, સ્વ• અજિતસાગરસૂરિ, મુ. રંગવિજયજી રાઠ ભગવાનદાસ મહેતા, રા. ચંદ્ર, રા, બાબુલાલ પાનાચંદ વિગેરે છે. આ તમામ લેખોમાં સ્વયંઝુરિત, ભાવવાહી, સંગ્રહિત, અનુવાદિત અને સમલૈકી રૂપ ભિન્ન ભિન્ન દૃષ્ટિએ છે અને એકંદરે બોધ પ્રદ શૈલીથી પૂર્ણ છે. પરંતુ તે તેની અસર વાંચકવર્ગ ઉપર કેવી પ્રકટી છે તે ઉપર તેની સાથે કતાને મુખ્ય આધાર છે, પરંતુ ભવિષ્યના વાંચકો માટે પણ ઉપયોગી પરિણામ ઉત્પન્ન કરવાની સદાશાઓ ઉપર અવલંબે છે; જેથી પ્રસ્તુત લેખકોના લેખોને ન્યાય-ભૂત, ભવિષ્ય અને વર્તમાનના વાચક–ગણાના આત્માના પરિણામિક ભાવોને સમપીએ છીએ સમ્યમ્ જ્ઞાનની કુંચીના ૧૧ લેખોએ તત્વજ્ઞાનના (philosophy ) ગ્રંથને સુંદર અનુવાદ છે; જે મૂળ ઇગ્લીશમાં લેખ વિદ્વાન બાબુશ્રી ચંપતરાય જેની બેરીસ્ટર–એટ–લો છે જે વિસ્તા પૂર્ણ જૈનેતર દર્શન અને પશ્ચિમાત્ય વિદ્વાનોના વિચારોથી તુલનાત્મક દ્રષ્ટિએ લખેલાં છે. આ૦ શ્રી વિજ્યવલ્લભસૂરિજીએ એક લેખમાં સાંવત્સરિક પર્વ ગુરૂવારે કરવાનો સમાજને સત્તાવાર ખુલાસો ગુરૂ પરંપરાપૂર્વકનો પિતાની સહી સાથે દલીલપૂર્વક આપી દીધો છે; તેઓશ્રીનું ચાતુર્માસ આ વખતે ખંભાતમાં છે. તેઓશ્રી ત્યાંના જન ભંડારની શોધ ખોળનું કામ હાથમાં લેવાના છે તેમ જાણવામાં આવ્યું છે તો તેથી જૈન જગતને નવીન પ્રકાશ મળવા સંભવિત છે. મુખપૃષ્ઠ ઉપર શ્રીમદ્ ઉમાસ્વાતિ વાચકકત તરવાર્થનો પણ ભાષ્યમાંથી બ્લેક છે જેમાં માનવ-જીવનનો સાર સંક્ષિપ્તમાં સમાઈ જાય છે.
– ભાવના– પ્રરતુત નવીન વર્ષમાં ધર્મજીવનમાં બળની પ્રગતિ થાય તે રી સુંદર લિથી લેખ આપવા ઈછા રાખીએ છીએ. દેવ-ગુરુ-ધર્મની શ્રદ્ધા અને કેળવણીની

Page #10

નૂતન વર્ષનું મંગળમય વિધાન. પ્રગતિ વિશેષ પ્રમાણમાં પ્રકટી આત્માનુભવની ઝાંખી થાય તેવા હેતુપુરૂર નવીન વર્ષમાં લેખે આવશે. આ અમારી ભાવનાની સફળતા સાક્ષર લેખકે ઉપર નિર્ભર છે; પરમપૂજ્ય મુનિશ્રી લેખક તેમજ સાક્ષર ગૃવસ્થ લેખકને પ્રસ્તુત પત્ર સાથે સહાનુભૂતિ ધરાવનાર તરીકે અભાર માનીએ છીએ તેમજ નવીન વર્ષમાં અમારી ભાવનાઓને વિશેષ બળ મળે તેવી વિચાર–પ્રણાલિકાને લંબાવી જેનસમાજને વિશેષ ઉપયોગી લે આપવા સાદર નિમંત્રીએ છીએ.
– અંતિમ પ્રાર્થના કવિસમ્રાટ શ્રી રવીન્દ્રનાથ ટાગોરે કલકત્તાની સર્વધર્મ પરિષદના પ્રમુખસ્થાનેથી કહ્યું છે કે “ધર્મ એ આત્માને આકાર છે; કોઈ પણ પ્રજા ધર્મભાવના વગર જીવી ન શકે; સંપૂર્ણ મુક્તિનો અર્થ જ એ છે કે પ્રાણીમાત્ર સાથેનો સંવાદયોગ, વસ્તુગત સત્યની સંપૂર્ણ ઉપલબ્ધિમાં જ આત્મસ્વાતંત્રયની ચરિતાર્થના છે,” આ નિવેદન સાથે અમારો સૂર પૂરીએ છીએ કે પ્રાણીમાત્રને પોતાનું પ્રતિબિંબ મેળવ્યા સિવાય આનંદ નથી; આનંદ એ આત્માનું જીવન છે; આમાં તેને બહિપ્રદેશમાં શોધે છે-અનંતકાળથી શોધે છે. પરંતુ સ્વરૂપના લાભ વગર સાચે આનંદ નથી; તે આત્માનું સ્વાભાવિક સ્થળ છે; અનંતકાળના બહિરાત્મ ભાવના અભ્યાસથી ઘણું સંભો માર્ગમાં છે, પણ દ્રઢતાથી આત્મજાગૃતિપૂર્વક અંતરાત્માના અવલોકનમાં (introspection) પ્રયત્ન કરવાથી પરમા-જીવન પ્રતિબિંબિત થશે; મનુષ્યજીવનનું ત્યાં જ પરમસાફલ્ય છે; એવી જ રત્નત્રયીને માર્ગે કર્મના સંપૂર્ણ ક્ષયથી પ્રકટેલે ક્ષાયિક પરિણુમ અંતિમ વિરામસ્થાન મેળવી શકાય છે; આ પરમાત્મસ્વરૂપ આત્માનો પ્રકાશ પ્રાપ્ત કરવાની વિકસિત (magnified) કળા પ્રત્યેક વાચક પ્રાપ્ત કરે એ ભાવના સાથે પરમ તીર્થાધિપતિ શ્રી વર્ધમાન સ્વામીના અધિષ્ઠાયક દેવ પ્રતિ મંગળમય પ્રાર્થના છે કે અમારી અપૂર્ણતાઓને દઢબળથી છેદવા, મૈત્રી પ્રદ, વિગેરે ભાવનાઓમાં સહાયક થવા, વિશુદ્ધ દેવગુરૂ ધર્મમાં ભક્તિનું વીર્ય સમર્પવા, માનસિક તુચ્છવૃત્તિઓથી પર રાખી શકવાનું બળ ધીરવા, અને મૃત્યુ કે વહેલાં મડાં અવશ્ય સંસારી આત્માઓને માટે જે સર્જિત છે છે તેથી કમકમી ઊઠતા આત્માઓના દુઃખમાં આત્માને અમરત્વનું ભાન આપી સહન કરવાની શક્તિ પૂરવા પ્રેરક બનો એ અંતિમ પ્રાર્થના સાથે શ્રી જિનેકને સ્તુતિ-શ્લેક સાદર કરી વિરમીએ છીએ.
पान्तु वः श्रीजिनेन्द्रस्य मुखपद्मद्रहोत्थिताः । पञ्चत्रिंशत्तमे वर्षे तावद्गुणगणा गिरः ॥
ૐ શાંતિ રે.

Page #11

મહાકવિશ્રી ધનપાલપ્રણીત–
ઋ ભ પં ચા શિ કો
સમશ્લોકી અનુવાદ (સવિવેચન) 8 9 ગતાંક વર્ષ ૩૪ ના પૃઢ ૧૨૬ થી શરૂ ]
જેથી તેમની તપનિધિ ! ઉપજે પરમ શ્રદ્ધા તુ જ મહી;
તેહ દુઃખે હું માનું, કર્મ અધર્મનું હેય નહિં. ૩૪ હે તનિધિ ! જે દુઃખાવો તાપ પામેલા જીવોની હારા પ્રત્યે પરમ શ્રદ્ધા જન્મ છે, તે દુઃખો અધર્મનું કાર્ય હેય નહિં એમ હું માનું છું.
અત્રે કવિએ સારગ્રહી દઇથી પ્રદર્શિત કર્યું છે કે જે દુ:ખાથી સંતપ્ત થતા જીવોને હારા પ્રત્યે પરમ શ્રદ્ધા ઉપજે તે દુ:ખ હું માનું છું કે અધર્મનું કાર્ય હોય નહિં, એટલે કે તે પાપનું પરિણામ હોય નહિં; બલ્ક પુણ્યનું પરિણામ હેવું જોઈએ.
વીતરાગ દેવ પ્રત્યે શ્રદ્ધા-ભક્તિ ઉદ્ભવવી એ પુણ્યાનુબંધી પુણ્યના પરિણામનું કાર્ય છે. એ ન હોય તો એવી ભકિન ઉપજવાનું નિમિત્ત મળે નહિં. કદાચિત બહિરંગથી દુ:ખ હોય તે પણ તે મહત્વનું નથી, કારણ કે શ્રદ્ધા ઉપજવા યોગ્ય મહત્વ પુણ્ય તેની પાસે છે. આમ સદાશયગ્રાહી (Optimistic) દૃષ્ટિથી પ્રતિભાસે છે. પ્રકાાંતરથી વિચારીએ તો
સુખે સાંભરે સોની, દુઃખે સાંભરે રામ. ) એ લેકક્તિ પ્રમાણે દુ:ખી અવસ્થામાં પ્રભુભક્તિ વિશેષ સ્કુરાયમાન થતી હશે. દુઃખ કોઈ અપેક્ષાએ આશીર્વાદરૂ૫ થઈ પડે છે. (Blessing in disguise ) કવીશ્વર રાજચંદ્રજીએ પ્રકાણ્યું છે કે –
“ પ્રભુભક્તિ ત્યાં ઉત્તમ જ્ઞાન, પ્રભુ મેળવવા ગુર ભગવાન ગુરૂ એળખવા ઘટ વિરાગ્ય, તેહ ઉપજવા ૫વિત ભાગ્ય;
તેમ નહિ તે કંઈ સતસંગ, તેમ નહિં તો કંઈ દુઃખરંગ *
જેના વડે કરીને પુણ્યનો અનુબંધ થાય તે પાપ પણ અપેક્ષાએ પુણ્યરૂપ સમજવું. પુણ્યાનુબંધી પાંપ જે કહેવાય છે તે આ. પાપ-પુણ્યના ચાર ભંગ કહ્યા છે. તેમાં પુણ્યાનુબંધી પુણ્ય સર્વોત્કૃષ્ટ છે, તેથી ઉત્તરેતર કનિણરૂપે પુણ્યાનુબંધી પાપ, પાપાનુબંધી પુણ્ય અને પાપાનુબંધી પાપ સમજવા. ૩૪.
તુજ સેવાથી નિ, મેહ છેદ થશે. તેથી આનંદુ; પણ ત્યાં વંદનીય ન તું, તેથી ગુરૂં છું જિનઈદુ ! ૩૫.

Page #12

-
શ્રી ઋષભ પંચાશિકા (અનુવાદ.) હારી સેવાવડે કરીને અવશ્ય મોહને નાશ થશે, તેથી હું આનંદ પામું છું; પણ ત્યાં તું વંદન યોગ્ય નથી તેથી હું ઝરૂં છું-ખેદ ધરૂં છું.
જે જેવાને ભજે તે તે થાય એ ન્યાયે, અથવા આત્મા જે ભાવે પરિણામે તે પરિણામિક ભાવની અપેક્ષાએ, નિર્મોહ એવા વીતરાગદેવની સેવાથી ભજનાથી મોહન ઉચછેદ અવશ્ય થાય છે.
“જિન થઈ જિનને આરાધે, તે સહી જિનવર હેવે રે; ભંગી ઇલિકાને ચટકાવે, તે ભૃગી જગ જેવે રે.”
અવધૂત શ્રી આનંદઘનજી. આમ જિનભક્તિથી મોહને ક્ષય અવશ્ય થશે, તેથી તે મને આનંદ થાય છે; પણ જ્યારે એવી નિમેહ દશા-વીતરાગતા પ્રગટે ત્યારે તો તું વંદન કરવા યોગ્ય પણ રહેતું નથી, તેથી કરીને મને ખેદ ઉપજે છે; કારણ કે પરમ પૂજ્ય એવો તું પણ જ્યાં પૂજ્ય રહેતો નથી તે ખેદનો વિષય છે, આમ પરસ્પર વિરોધી ભાવ મને ઉપજતા હોઈ વિમાસણ થઈ પડે છે કે હારે શું કરવું ?
જ્યારે જીવ વીતરાગ દેવની ભક્તિવડે કરીને વીતરાગતા ધારણ કરી પોતાના શુદ્ધ આત્મત્વને પામે છે, સહજાત્મ સ્વરૂપ શુદ્ધ ચિતન્યસ્વામી બને છે, ત્યારે પછી તેને વંઘ-વંદક ભાવ રહેતું નથી, પિતે જ વંદ્ય થઈ પડે છે, થાતા, ધ્યાન અને ધ્યેય એક થાય છે, ઉપાસ્ય-ઉપાસકપણાનો ભેદ રહેતું નથી. જીવ જિનસ્વરૂપ બને છે. ત્યારે આવી દશા પ્રગટે છે:
“દેહ છતાં જેની દશા, વર્તે દેહાતીત; તે જ્ઞાનના ચરણમાં, હો વંદન અગણિત. "
શ્રીમદ રાજચંદ્ર પ્રણીત આત્મસિદ્ધિ “અહો અહો હું મુજને કહું, ન મુજ નમે મુજ રે; અમિત ફલ દાન દાતારની, જેહને ભેટ થઈ તુજ રે.
શ્રી આનંદઘનજી. “ ધ્યાતા રે દયેય સ્વરૂપ હવે પછે . ”
' – શ્રી યશોવિજયજી.

Page #13

સ
મ્ય –
જ્ઞા ન ની
કું
ચી.
જૈન દૃષ્ટિએ અન્ય દશને અને પાશ્ચાત્ય વિદ્વાનોના મંતવ્યેનું તુલનાત્મક દષ્ટિએ આપેલ જૈન દર્શનના તત્ત્વજ્ઞાનનું સ્વરૂપ ( અનુવાદ) મૂળ લેખક શ્રીયુત્ ચંપતરાય જૈની બારીસ્ટર એટલે.
આ મા નું અધ: ૫ ત ન ધર્મ–વિમુખતાનાં સંભાવ્ય કારણો.
પરમાત્મા સાથે કઈ પણ મનુષ્યનું સાયુજ્ય કરનાર મનુષ્ય દેવ જેવો છે.”—અલ કુરાન.
આત્માનું અધ:પતન હજારો કારણે થાય છે. જે જે સંસારી આત્માએ છે તે સર્વ અધઃપતનને કારણે જ સંસારમાં પરિભ્રમણ કર્યા કરે છે. અજ્ઞાન, આશંકા, મેહભાવ, કષાય આદિને વશ થઈને આત્મા કલુષિત બને છે. આવી કલુષિત અને અધ:પતન યુક્ત સ્થિતિમાં આત્માનું સર્વ રીતે સત્યાનાશ વળે છે. મનુષ્યનું જીવન ભયભીત બને છે. વિનાશક પરિસ્થિતિઓને તેને નિરંતર અનુભવ કરવો પડે છે. બુદ્ધિ ભ્રષ્ટ થાય છે. વિવેક-શક્તિનો વિનાશ થાય છે. આધિ અને ઉપાધિનું અધિરાજ્ય જામે છે. અંધશ્રદ્ધા અને કદાગ્રહને કારણે મનુષ્યનું સર્વથા નિકંદન વળે છે. આથી જે મનુષ્યોએ આત્માનાં અધ:પતનથી પર થવું હોય, પિતાનું વાસ્તવિક કલ્યાણ સાધવું હોય તેમણે આત્માનાં અધઃપતનનાં કારણેનું યથાર્થ નિવારણ કરી સદ્ધર્મપંથે સંચરવું ઘટે છે.
આત્માનાં અધ:પતનને માર્ગ સદાકાળ અનેક આપત્તિઓથી ભરેલે જ રહે છે. એ માર્ગમાં સુખની પ્રાપ્તિ અશકય થઈ પડે છે. સર્વત્ર ભીષણ દુઃખને જ અનુભવ થયા કરે છે. આ કંટકપૂર્ણ અને વક્ર માર્ગમાં પ્રજ્ઞતાની પ્રાપ્તિ વિરલ થઈ પડે છે. વિવેકશક્તિ દુર્લભ બને છે. આત્માના રિપુઓ સામે સામને કરવાનું કાર્ય અત્યંત વિકટ બને છે. આત્માના અરિઓનું પ્રાબલ્ય પ્રવર્તે છે. અનાત્મયતાને અંધકાર સર્વત્ર દ્રષ્ટિગોચર થાય છે.

Page #14

ધર્મ વિમુખતાના સંભાવ્ય કારણે. આત્માને સત્ય માર્ગની ઝાંખી પણ નથી થતી. આત્મા દુઃખ. અજ્ઞાન અને અંધકારમાં નિશદિન ટળવળ્યા કરે છે.
પુરાણે અને એવા જ બીજા ધર્મગ્રંથે પ્રાયઃ બુદ્ધિ અને સત્ય જ્ઞાનનું આવરણ કરે છે. તેથી જ્ઞાનને બદલે જ્ઞાનની છાયા પણ ભાગ્યે જ પ્રાપ્ત થાય છે. અસત્ય માર્ગદર્શનથી આત્માનું અનેક રીતે અધ:પતન થાય છે. પ્લેટેના કેદીઓને ભેંયરામાં પૂરી રાખવામાં આવતા જેથી તેઓ દુનિયા સંબંધી ભાગ્યે જ કંઈ જ્ઞાન પ્રાપ્ત કરી શકતા. પુરાણ આદિ રૂપ ગંભીર ગુહાઓમાં પ્રવિણ થનાર મનુષ્યની પણ બુદ્ધિ અને જ્ઞાનની દ્રષ્ટિએ પ્લટેના કેદીઓ જેવી જ સ્થિતિ થાય છે. તેમની બુદ્ધિ કુંઠિત થઈ જાય છે. જ્ઞાનને બદલે અજ્ઞાનનાં ઘોર તિમિર પથરાય છે. જ્ઞાનનું દર્શન પણ તેમને થઈ શકતું નથી.
આજના સંસ્કૃતિ-યુગમાં જનતાનું જ્ઞાન જેમ વધતું જાય છે તેમ લોકોની પુરાણ આદિ પ્રત્યેની શ્રદ્ધા ઘટતી જાય છે. પુરાણ આદિ ગ્રંથે કેટ લાકને છેક ઉપવાસપાત્ર લાગે છે. પુરાણ આદિમાં મનુષ્યને પરમ દેવત્વની પ્રાપ્તિને અર્થાત્ સંભાવ્ય પ્રાપ્તિને નિર્દેશ પણ નથી.
આ બધું યે છતાં પુરાણે વિગેરેનું મહત્વ કંઈક તે છે જ. પુરાણ વિગેરેમાં નિર્દિષ્ટ કરેલાં કેટલાંક મંતવ્ય અસત્ય નથી હોતાં. પુરાણેમાં વર્ણ વેલા કેટલાક પ્રસંગોનું રહસ્ય ડીક વિચારણાને પરિણામે જાણી શકાય તેમ છે. પુરાણ ગ્રંથના કેટલાક પ્રસંગો એવા હોય છે, જેનું રહસ્ય સતત ઉદ્યોગ અને અભ્યાસથી જ પ્રાપ્ત થઈ શકે છે.
- ગ્રીક પુરાણોમાં એક અને નાસી સસની એક વાત આવે છે. સ્વલ્પ વિચારણાથી કઈ પ્રસંગનું રહસ્ય બોધગમ્ય કેમ થાય છે તેનું દ્રષ્ટાંત આ કપિત વાર્તા ઉપરથી સહજ મળી રહે છે. આ વાર્તામાં વનદેવીનું સ્વરૂપ એવું આપવામાં આવેલ છે કે, વનદેવી બીજા કેઈને અવાજ થાય, બીજું કઈ બોલે તેના પ્રત્યુત્તરરૂપે જ (તેઓ) બોલી શકે છે. કેઈ બીજા અવાજના પ્રાદુર્ભાવ વિના તેમનાથી બેલી શકાતું નથી. તેમનાથી આત્મસંબોધન (ક્તિ) થઈ શકતું નથી. એકલા બેલી શકાતું નથી. અન્ય કઈ પ્રાણીની વાણી ઉદ્દભવ વિના તેમનાથી એક શબ્દ પણ બેલી નથી શકાતે, વનદેવીની આ સર્વ સ્થિતિ પ્રતિવનિના સ્વરૂપનું યથાર્થ નિદર્શન કરે છે. એક (Echo) એટલે પ્રતિવનિ.

Page #15

શ્રી આત્માનંદ પ્રકાશ. આ વાર્તામાં નાસસસ એટલે વ્યર્થ અભિમાન અર્થાત્ અહંતાની મૂર્તિ એમ પ્રત્યક્ષ થઈ શકે છે. નાસસસને પોતાની જલાંતરિત પ્રતિષ્ઠાયાનું આલિંગન થઈ જવાના પ્રયત્નથી દુઃખ થાય છે, એ તેની અભિમાનવૃત્તિની પ્રતીતિરૂપ છે
વિષ્ણુની પત્ની લક્ષ્મીજીના સંબંધમાં હિન્દુઓનું જે મંતવ્ય છે તેનું રહસ્ય સહેજ વિચારથી સમજી શકાય છે. લક્ષ્મી એટલે ધન પ્રજ્ઞાને લક્ષ્મીની સહચરીરૂપ મનાય છે. આમ છતાં ગાયત્રીના અભિશ્રાપને પરિણામે લહમી સદા ચંચળ રહે છે. તેનું સ્થાનાન્તર નિરંતર થયા જ કરે છે. વળી સામાન્ય રીતે દુષ્ટ, નિર્ઘણ, મૂર્ખ, દુરાચારી અને મ્યુચ્છ મનુ લક્ષમાવાન હોય છે એમ માલુમ પડે છે. આ સર્વ ઉપરથી લક્ષ્મીનું સ્વરૂપ યોગ્ય રીતે મળી રહે છે.
એકની અને પિલાસ એથીનીની સ્પર્ધાનું દ્રષ્ટાન્ત બીજા પ્રકારનું એટલે જેનું રહસ્ય ખૂબ અભ્યાસ અને અનેરા ઉત્સાહથી સમજાય તેવું છે. પિલાસ-એથીની એટલે જ્ઞાનદેવી ( સરસ્વતી). એકની એ એક સુપ્રસિદ્ધ રંગરેજની કન્યા હતી.
એરેકની વણાટ વિગેરેનું કામ એટલું બધું સુંદર કરી શક્તિ હતી કે તેની ખ્યાતિ સર્વત્ર જામી હતી. ખુદ જ્ઞાનદેવીને પણ એકનીનાં સુંદર કામની નામનાથી તેનું કામ જાતે જોવાની ઈચ્છા થઈ. જ્ઞાનદેવીએ આવી એકનીનાં કામની પરીક્ષા કરી. એરીકનીને પોતાના કાર્ય અને કાર્યશક્તિનું એટલું બધું અભિમાન હતું કે કોઈ દેવીની પ્રેરણું કે કૃપાથી પિતાનું કાર્ય સરસ રીતે થઈ શકે છે એમ કહેવાની પણ તેણે સાફ ના પાડી. દેવીને તિરસ્કાર પણ કર્યો. આથી દેવીએ આવેશમાં આવી જઈને સ્પર્ધાનું આહ્વાન કર્યું એરેકનીએ આહ્વાનને સ્વીકાર કરતાં બન્ને વચ્ચે રૂદ્ધને પ્રારંભ પણ થ.
બન્નેએ પિતાપિતાની સાથે ઉપર વિદ્યવેગે કાર્ય આરંભ કર્યો. વણાટકામમાં બનેએ વિવિધ રંગયુક્ત મનહર દ્રશ્ય પણ કર્યા. દેવીએ દે અને માનવેનું દ્રશ્ય ખડું કર્યું હતું અને એ દ્રશ્યમાં દેવીનું કવચધારી સ્વકીય દ્રશ્ય અત્યંત આકર્ષક જણાતું હતું. મનુષ્યનાં આલેખનમાં નાસ્તિકતાજન્ય સંદશાને ભાસ થતો હતો. દેવેને વિરોધ કરતી કન્યાએને પક્ષીરૂપે આલેખવામાં આવી હતી. દેવીએ પિતાનું બધું યે કામ સુંદર છે એવું એરીકનીને ગર્ભિત રીતે સૂચન કરવાના ઉદ્દેશથી જ કન્યા ઓનું આલેખન પક્ષીઓ રૂપે કર્યું હતું અને એ રીતે વિરોધી કન્યાઓનું અપમાન પણ કર્યું હતું. શું દેવીનું અભિમાન ! શી દેવીની ધૂણતા ! !

Page #16

EZE STALO TEEZEZSZBZZEZEZE = = = = = = ZEE RI E R S LE STEEL E E RE Grass)
=
I
li
||
આ ધ્યાત્મિ ક ભૂખ. GEETA અનુ. અભ્યાસી TET
શારીરિક ભૂખનો અનુભવ તે સૌ કોઈ પ્રાણીને હોય છે. સુધાશાતિની આખા દિવસમાં એક વાર તે જરૂર હોય જ છે. વખતસર ભેજન ન મળવાથી બેચેની જણાવા લાગે છે. એક બે દિવસ ભેજન ન મળતાં માણસ આકુળવ્યાકુળ થઈ જાય છે. જે સ્વેચ્છા અથવા વિવશતાથી કેટલાક દિવસે સુધી અનશન કરવું પડે તે મનુષ્યને દેહ છૂટી જાય છે. એવી જ રીતે માત્ર પેટ જ નહિં પણ આપણી સઘળી ઈન્દ્રિયે પિતા પોતાના ભાગ્ય પદાર્થોને
એકનીના આલેખન-કાર્યમાં દેવેનું સંપૂર્ણ લજજાસ્પદ દ્રશ્ય પ્રતીત થતું હતું. માનવ સ્ત્રીઓ સાથે પ્રેમ કરવાના આશયથી દેવોની મૃત્યુભૂમિ (મર્યાં લોકો ઉપર સેવાવૃત્તિ, દેવેની મદ્યપાનની તીવ્ર ઈચ્છા અને તેથી થતાં અનેક દુષ્પરિણામ એ વિગેરેને આબેહુબ ચિતાર એરીકનીનાં આલેખન-કાર્ય ઉપરથી આવી શકતે હતે.
દેવી ને દેવોની દશા વિષે નગ્નસત્ય રજૂ કરતું આ ચિત્ર ઘોર અપમાનજનક લાગ્યું. તેના રોષને પાર ન રહ્યો. તેણે ચિત્રના કકડે કકડા કરી નાખ્યા. આખરે તેણે એકનીના ઉપર મુષ્ટિને પ્રહાર પણ શરૂ કર્યો.
એરકની દેવીના મૂક મારથી ત્રાસીને પલાયન થઈ ગઈ. મૃત્યુની તેને વાંચ્છના થઈ, પણ દેવી તેને મરવા દે તેમ ન હતી. દેવીના શ્રાપથી તેનું શરીર કુલી ઊઠયું. કેટલાક અંગે અદ્રશ્ય થયા. વાળ ખરી પડયા. એરીક ની આ અત્યંત કરૂણ સ્થિતિમાં દેવીએ તેને કરોળીયાની જેમ કાંતવાનું કામ હંમેશને માટે સંપ્યું. દેવીની આ નિર્વાણુતા ખરેખર નિઃસીમ હતી. દેવીની એ નિઘણા વર્ણનાતીત જ હતી એમ નિઃશંક રીતે કહી શકાય. નિર્ધતાની પ્રતિમૂર્તિરૂપ દેવીએ એરેકનીને કણ આપવામાં કંઈ પણ પાછી પાની ન જ કરી.
પ્રજ્ઞાદેવી અને મનુષ્ય વચ્ચેની સ્પર્ધાનું રહસ્ય આ વાર્તા ઉપરથી પ્રાપ્ત થાય છે. વણાટ અને કાપડ કામમાં એશીયાની ગ્રીક ઉપર પ્રાયઃ સર્વોપરિતા હોવાનું વાર્તા ઉપરથી સચોટ રીતે નિષ્પન્ન થાય છે. ઉપરોક્ત દંતકથાનું આધ્યાત્મિક રહસ્ય હવે પછી.
(ચાલુ) * The classical Myth and Legend by A. R. Hope Moncrieff.

Page #17

૧૪
શ્રી આત્માનંદ પ્રકાશ. માટે વિકલ રહે છે. તેઓ હંમેશા પિતાની તૃપ્તિ માટે પ્રયત્નશીલ જોવામાં આવે છે અને એને માટે કોઈપણ પીડા અસહ્ય બને છે.
એ રીતે આપણું પાંચ ભૌતિક શરીર પ્રતિક્ષણ ભૂખથી આક્રાન્ત રહે છે. હવે પ્રશ્ન એ થાય છે કે ભૌતિક સુધા તે એટલી બધી વેગવાળી હોય છે, પરંતુ એટલી જ તીવ્રતાથી આધ્યાત્મિક ભૂખને અનુભવ કેમ નથી થયો ? મનુષ્યથી નીચી કેટિના અસંખ્ય પ્રાણીઓમાં અધ્યાત્મ ચિન્તનને અત્યન્ત અભાવ હોય છે એમ સૌ વિચારકો માને છે. મનુષ્યમાં પણ મેટે ભાગે શરીર–પિષણ સિવાય બીજા કોઈ તત્વની ચિન્તા માલુમ પડતી નથી. ઘણા લોકોને પરંપરાના સંસકારથી અધ્યાત્મનો ઝાંખો આભાસ માત્ર થાય છે, પરંતુ તેઓની તેથી વધારે દિલચસ્પી નથી હોતી. કેટલાક વિદ્વાનોને અધ્યાત્મ વિષયમાં બૌદ્ધિક જિજ્ઞાસા થાય છે, પરંતુ એને માટે તેઓ વ્યાકુળ નથી જણાતા. સંસારમાં એવા લોકો વિરલ હોય છે કે જેઓ પોતાની ભૌતિક આવશ્યકતાઓને ગૌણ રૂપ આપીને અથવા એની અવહેલના કરીને અધ્યાત્મના અનવેષણમાં એકાન્ત નિષ્ઠાથી સંલગ્ન હોય છે, અને જેઓ આધ્યાત્મિક ભૂખની વેદનાઓ ભૌતિક ક્ષુધાની પીડા કરતાં વધારે તીવ્રતાથી અનુભવ કરે છે. આ સ્થિતિનું કારણ શું છે? જે ભૌતિકવાદી છે તે એમ બોલી ઉઠશે કે અધ્યાત્મ એવું કોઈ વાસ્તવિક તત્ત્વજ નથી, કિન્તુ “અસાધારણ મન' ની કલપના માત્ર છે. એ જ કારણથી આપણું જીવનમાં તેને વ્યાપક અને વાસ્તવિક અનુભવ નથી થતો, પરંતુ સૌ લોકો એને અનુભવ નથી કરતાં એ ઉપરથી કોઈ તત્વને નિષેધ નથી થઈ શકતે. સાધારણ માણસે સૂક્ષ્મ ભૌતિક તત્વો નથી જાણતા. સુપ્રસિદ્ધ વૈજ્ઞાનિક એ વાતનો સ્પષ્ટ સ્વીકાર કરે છે કે એવા ઘણું ભૌતિક ત છે કે જે એના જ્ઞાનપરિઘની બહાર હોય છે. એથી આધ્યાત્મિક તત્ત્વને અભાવ કેવળ તેના ન જાણવાના કારણે, સિદ્ધ નથી થઈ શક્તિ. આધ્યાત્મિક ભૂખની તીવ્રતાના અભાવનું બીજું જ કારણ છે.
વસ્તુતઃ શારીરિક ભૂખ અને આધ્યાત્મિક ભૂખમાં મોલિક અંતર છે. શારીરિક ક્ષુધાની નિવૃત્તિ સ્થળ પદાર્થોવડે થાય છે, જે બહારથી ગ્રહણ કરવાની હોય છે. શરીર પોતાની મેળે પોતાની આવશ્યક્તાઓની પૂર્તિ નથી કરી શકતું. એટલા માટે શરીરમાં નાખેલું અન્ન પચી જતાં જ ભેજનના લાંબા વિયેગમાં મનુષ્ય પિતામાં કંઈ ઊણપને અનુભવ કરે છે અને ખાદ્ય સામગ્રી માટે વ્યાકુળ થઈ જાય છે. એથી ઊલટું આધ્યાત્મિક ભૂખ શરીરની

Page #18

આધ્યાત્મિક ભૂખ. ભૂખ નથી, આત્માની ભૂખ છે. આત્મતત્વ ભૌતિક અન્નની માફક સ્થલ નથી પણ અત્યંત સૂક્ષમ છે. તે સર્વવ્યાપી છે. એથી તેને બહારથી લાવવાને પ્રયત્ન પણ નથી કરે પડત, જીવાત્મા સ્થલ પ્રકૃતિની સાથે જન્મેલા સંસ્કારોને લઈને પોતાને ભૂલી જાય છે, ને પિતાને સહજ પ્રાપ્ત થયેલું, સ્વાભાવિક રૂપ પણ ભૂલી જાય છે. પિતાને જાણવાનો યત્ન એ આધ્યાત્મિક ભૂખ છે. પ્રકૃતિમાં જકડાઈ રહેલાં છોમાં આ પ્રયત્નને ઉદય નથી થતો. એનું એ જ કારણ છે કે સર્વસાધારણ માણસોએ ભૂખને અનુભવ નથી કરતા જેને એ ભૂખની ખબર પડે છે તેનામાં ક્ષેભ જોવામાં આવતો નથી.
હવે વિચારવાનું એ છે કે આધ્યાત્મિક ભૂખ કોને નથી લાગતી. શારીરિક ભૂખના અભાવનું કારણ તે પ્રાયે કરીને બધા જાણે છે. જે વ્યક્તિની ક્ષુધા કોઈ શારીરિક રોગને લઈને નષ્ટ થઈ ગઈ હોય છે અથવા અન્ન મળવાથી જેની ક્ષુધા શાંત થઈ ગઈ છે તેને ભૂખની ખબર નથી પડતી. એ રીતે નિતાંત મૂઢ અથવા સિદ્ધ જ્ઞાનને આધ્યાત્મિક ભૂખને અનુભવ નથી થતું. જે બિલકુલ મૂઢ છે, જેની બુદ્ધિ તમોગુણથી બિલકુલ આછાદિત થયેલી છે, જે દિવસરાત્ર ભૌતિક વિષય ભેગમાં લિપ્ત રહે છે અને અને એ રીતે જે અનાત્મામાં આત્મબુદ્ધિ કરીને પિતાના વર્તમાન જીવનમાં સંતુષ્ટ હોય છે તેની આધ્યાત્મિક ભૂખ ભવરેગને કારણે મરી જાય છે. તેને આત્માનો આનંદ આકૃષ્ટ નથી કરતો. પછી તેને માટે એ વ્યાકુળ કેમ બને ? જ્ઞાનીને પણ આધ્યાત્મિક ભૂખ સતાવતી નથી, કિતુ તેની તૃપ્તિ તુષ્ટિમૂલક છે, અજ્ઞાનમૂલક નથી. તે આત્માન હોવાથી આત્મામાં જ રત રહે છે, તેને આનંદ સુધા, સમ્રાટ મળી ગયું છે. તેની બહાર એવું કશું નથી જેથી તે આકાંક્ષા કરે. ને અમૃત પીને શાંત થઈ ગયેલ છે. તેને કઈ પણ પદાર્થ માટે બોલવાની અથવા પ્રયત્ન કરવાની કશી પણ જરૂર જ નથી રહી.
સાધારણ લેકે તૃપ્ત રહેવા ઈચ્છે છે. તે તે તૃપ્તિને જ્ઞાન અને આનંદથી માપવાનો પ્રયત્ન નથી કરતા તે શું મૂઠ માણસે તમોગુણમાં જ મસ્ત રહેવું જોઈએ? શું એની એ તૃપ્તિ ઈરછવાજોગ છે ? જેને આધ્યાત્મિક આનંદને આભાસ નથી થયું અને જે લોકે રજોગુણમાં પડેલાં મનુ જોના દુઃખેથી ભયભીત થાય છે તે તે કહેશે કે સૌથી ભલે છે. મૂઢ જેને ન લાગે જગતનું દુઃખ; પરંતુ શું માણસ ખરી રીતે મૂઢતાથી સંતુષ્ટ રહી

Page #19

શ્રી આત્માનંદ પ્રકાશ. શકે છે? વનસ્પતિ તેમજ પશુ પક્ષી શું મૂઢતામાં નિમગ્ન રહેવાથી પર્યાપ્ત નથી ? મનુષ્ય કે જે મનનશીલ, મનસ્વી પ્રાણું છે, જેનું મન વિશુદ્ધ બુદ્ધિથી સંચાલિત થઈ શકે છે અને જેની બુદ્ધિ સ્વભાવથી આત્મ—ખી છે તે હંમેશાં પિતાની તમે ગુણ સ્થિતિથી સંતુષ્ટ નથી રહી શકત. વાસ્તવિક રીતે મૂઢતા જીવન પણ નથી. તે તો છે જીવનને અભાવ, પિતાના સ્વરૂપ પ્રત્યે અનાસ્થા અને પિતાના અસ્તિત્વના વિનાશને માર્ગ.
તમે ગુણના પંકમાંથી નિકળીને આત્મમુખી પ્રાપ્તિ માટે આગળ પડવા માટે એક ધક્કાની જ જરૂર છે. સંસારમાં એવા અનેક ધક્કા આવે છે. અહિં તો હંમેશા ધરતીકંપ, જવાળામુખી ભયંકર રોગોમાં પ્રકોપ મૃત્યુ અને વિનાશનું તાંડવ ચાલી રહ્યું છે. મનુષ્યમાં એ બધાથી શુદ્ધ થવાની શક્તિને અભાવ નથી. હા, એગ્ય સમય તેમજ સાધનાની અપેક્ષા છે. આત્મપુરણ, સત્સંગ તથા પ્રભુકૃપાથી એ મંગલમય અવસર પ્રાપ્ત થાય છે. મનુષ્ય હિંમેશાં એ દશ્ય જુએ છે, પરંતુ તે તેનાથી ઉદાસીન રહે છે, ધારો કે એના ઉપર તેને કાંઈ પ્રભાવ નથી પડતે; પરંતુ એક દિવસ એના જીવનમાં એ આવે છે કે જ્યારે તેના શરીરમાં વીજળી દોડી જાય છે, એનું આખું વ્યક્તિત્વ હલી ઊઠે છે, તેની આંખો સામેથી અંધકારનો પડદો ખસી જાય છે અને એ દેખે છે કે જેને પિતે પિતાનું વાસ્તવિક સ્વરૂપ માની લીધું હતું તે પોતાનો કેવળ ભ્રમ હતું અને જે પદાર્થોમાં તે પોતે સુખી તથા શાંતિની શોધ કરી રહ્યો હતો તેની અંદર વિનાશનું બીજ છુપાયું હતું. એ અનુભવ પછી જ વાસ્તવિકતત્વના અન્વેષણની શરૂઆત થાય છે. એવી અવસ્થાએ પહોંચીને આધ્યામિક ભૂખને અનુભવ થાય છે, અધ્યાત્મની પ્રાપ્તિ માટે મનુષ્ય સચેતન, તત્પર અને વ્યાકુળ બનવા લાગે છે.
તમે ગુણની પ્રગાઢ નિદ્રાનો ભંગ થતાં રજોગુણમાં પદાર્પણ થાય છે. રજોગુણમાં સ્વાથ્ય ( આત્મસ્થની અવસ્થા ), જ્ઞાન તથા આનંદની સંભાવનાઓ વધી જાય છે. જો કે એમાં ક્ષેભ તથા દુઃખની આશંકા વધારે થઈ જાય છે, રજોગુણથી સૌથી મોટો લાભ તે એ થાય છે કે તે જડતાને નાશ કરીને મનુષ્યને પ્રગતિશીલ બનાવે છે. પ્રગતિ એ સ્વાથ્યનું લક્ષણ છે. એનાથી આપણી આકાંક્ષાઓ ઊંચી થવા લાગે છે. રજોગુણમાં રાગ છે, પરંતુ એનાથી માનસિક ક્ષીણતા દૂર થઈને સજીવતા આવવા લાગે છે. એમાં જીવનની ભૂખ હોય છે, જે છેવટ સુધી જઈને સંસારની ભૂલભૂલામણીમાંથી નીકળીને સમસ્ત જીવનના મૂલતરૂપ અધ્યાત્મ તરફ જવાને યત્ન કરે

Page #20

આત્માધીન અને પરાધીન મુનિજન. કલિકાલમાં જવાતી વિકૃત પરિસ્થિતિ.
સ્વાતંત્ર્ય વૃત્તિના સહચારી આત્માધીન મુનિજન શરીરથી પણ પૂર્ણ કવિરક્ત ચિતે વર્તે છે. પ્રાણી માત્રના કલ્યાણની ભાવનાથી એમનું અંતઃકરણ અતિપ્રેત બની રહ્યું હોય છે, એવી આત્મ પરિસ્થિતિમાં માત્ર સ્વપ૨ કલ્યાણકારક ભાવના પૂર્ણ હૃદયે ગૃહસ્થોના ભોજનને તેઓ સ્વીકાર કરે છે. ભોજન પ્રતિલાભવાળા મહાનુભાવ ગૃહસ્થ છે. જેમણે પોતાના કુટુંબ નિર્વાહ અર્થે હરહંમેશના નિયમાનુસાર ( અન્ય કેઈના ઉદ્દેશને અર્થે નહિ) તૈયાર છે. ફરી પણ વિશ્વના અજીર્ણને લઈને અધ્યાત્મ તત્વના ગ્રહણ માટે અગ્નિમાંદ્ય રહે છે.
પરંતુ જેણે કલ્યાણના માર્ગ પર ચાલવાનું શરૂ કરી દીધું હોય છે તેને ગંતવ્ય સ્થાને પહોંચવાની આશા રહે છે. પછી એની ચાલ ગમે તેટલી ધીમી હેય અથવા વચ્ચે વચ્ચે તે ગમે તેટલે બ્રાંત થઈ જતો હોય તે પણ ગંતવ્ય સ્થાને પહોંચવાની આશા રહે છે જ. જ્યારે રજોગુણની કામનાયુક્ત કર્મચક્રમાંથી નિકળીને મનુષ્ય એક પગલું આગળ ચાલે છે ત્યારે તે સત્વગુણના અનુકૂળ વાતાવરણમાં પહોંચી જાય છે. ત્યાં નથી હોતે તમે ગુણને અંધકાર કે જડતા તથા નથી હોતો રજોગુણને ક્ષેશકારક રાગ. ત્યાં તો મનુષ્યનું વાસ્તવિક સ્વરૂપ નિકળવા લાગે છે. તેનામાં ચેતનતા, પ્રકાશ તથા જ્ઞાનની ઉત્તરોત્તર વૃદ્ધિ થવા લાગે છે. સત્યગુણી વ્યક્તિને અધ્યાત્મને કેવળ ઝાંખો આભાસ જ નહિ પરંતુ તેને આંશિક જ્ઞાન પણ સુલભ થઈ જાય છે. એનાથી અધ્યાત્મ તત્વની જિજ્ઞાસા વધારે જાગ્રત થાય છે, તેને માટે ભૂખ વધારે તીવ્ર થઈ જાય છે. એ ભૂખની તીવ્રતા અને આધ્યાત્મિક તત્વ માટે વ્યાકુળતાની એ જ અવસ્થા છે. પરંતુ એક એવી પણ અવસ્થા છે જ્યાં પહોંચતાં જ સર્વ પ્રકારની ભૂખેની સાથે આધ્યાત્મિક ભૂખથી પણ છૂટકારો મળી જાય છે. એ અવસ્થા છે ગુણાતીત થવાની, ત્યાં શાન્ત અને અપૂર્ણ જગત જેનાથી પોતાની જાતને પૂર્ણ બનાવવાની સદા ભૂખ રહે છે તે પાછળ છૂટી જાય છે અને અક્ષય તથા અનન્ત ખજાને મેળવીને મનુષ્યને કઈપણ પ્રકારની આકાંક્ષા નથી રહેતી.
(ચાલુ)

Page #21

૧૮
શ્રી આત્માનંદ પ્રકાશ, કર્યું છે, પરંતુ પ્રવ્રજિત પુરૂષને અર્થે નહિ. વળી તે ભજન જિનાગમમાં દર્શાવ્યા પ્રમાણે નિર્દોષ છે. આમ છતાં પણ તેવા નિર્દોષ અને લેનાર દેનારના અંતઃકરણમાં જરા સંકેચ પણ નહિ ઉત્પન્ન થવાવાળા ભેજનને ગ્રહણ કરતાં ઉત્તમ મુનિજનેને એક લજજાને વિષય જણાય છે. અણહારી સ્વપરપ્રકાશક શુદ્ધ ચૈતન્યને આ પુદ્ગલેનું ગ્રહણ જરાય શોભતું નથી, છતાં ક્યાં સુધી આમ કરવું પડશે ? ઉક્ત ભાવના એમના ( આત્માધીન મુનિજનના ) અંતઃકરણમાં તે ભજન લેતાં પણ સંકેચ ઉત્પન્ન કરે છે. વાસ્તવિક મુનિના અંતઃકરણમાં કેટલી બધી નિરપેક્ષદશા વર્તે છે કે જે દશા સ્વપર આત્માના શુદ્ધ સ્વાતંત્ર્ય માનસને પોષક છે? અંતે સર્વ આત્મ પ્રતિબંધને દૂર થવામાં અનન્ય સહાયક છે.
પરાધીન, પુદ્ગલાધીન, રાગદ્વેષાધીન, મુનિજનની એથી ઊલટી સ્થિતિ વર્તતી હોય છે. કલિકાલના સર્વવ્યાપી અપરિહાર્ય મહાગ્યે પિતાની વ્યાપક અસર આ મુનિજને ઉપર પણ એવી પસારી છે કે જે ભજન ગ્રહણ કરતાં પૂર્વ મહાપુરૂષોને એક લજજાને વિષય સમજાતું હતું, આજ સાધુ પદ ધારણ કર્યું કે ગૃહસ્થના મંદિર પિતાને ભજન કરવાના લક્ષકેન્દ્ર બને છે. વૃત્તિને પ્રવાહ પણ પ્રાયે ત્યાં જ રોકાયેલું રહે છે. ગૃહસ્થી સાથે અનેક પ્રકારની ચિત્રવિચિત્ર લટપટ રાખે છે. વિષયેથી મમત્વ છૂટ નથી તેનું જ આ પરિણામ છે. આ બાજુ ગૃહસ્થોના પણ એ હાલ છે. તેઓ સાધુજનોને ભોજન દેવાના વિચારમાં ઘેલા બની અનેક જાતના વિચિત્ર ઊહાપણ પરસ્પર કરે છે. મુનિજનેને પોતાની વૃત્તિના માત્ર રમકડા સમજે છે, ઈરાદાપૂર્વક નહિ તે પણ કૃત્રિ તે એવી જ વર્તતી હોય કે જે સ્વવિચારની પોતાને ગમ પણ ના હોય ! સાધુપદ લીધું કે ગૃહસ્થના ઘેર ભોજન લેવું જ જોઈએ-ગૃહસ્થ હોય તેણે દેવું જ જોઈએ. મુનિજનોને પિતાને આધીન ગૃહસ્થ સમજે છે અને તેમના અભિપ્રાયને જરાય વિચાર કર્યા વિના માત્ર પોતાના અભિપ્રાયાનુસાર દેરે છે અને વળી તેને વાંકા વળીને વંદન કરે છે. કહો હવે આમાં સાચું શું? કાના જ્ઞાનમાં કેણ ઉત્કૃષ્ટ પણેસેવ્યપણે વર્તતું હશે ? સાધુ પણ ગૃહસ્થની મુનિપદને અણુશોભતી અને જિન આજ્ઞાથી પ્રતિકૂળ સેવા ગ્રહણ કરતાં જરાય અચકાતા નથી, છતાં વળી પિતાને શ્રમણુ-મુનિ-સાધુ નિગ્રંથ માને છે. કયાં છે એમનાં હૃદયમંદિરમાં શુદ્ધસ્વાતંત્ર્ય વૃત્તિની ગંધ.? આમ પરસ્પર બંનેની આવી પરિસ્થિતિ વતે

Page #22

-
ના
..
-
-
-
આત્માધીન અને પરાધીન મુનિ સ્વરૂપ છે તેથી સ્પષ્ટ સમજાય છે કે–રાગદ્વેષને ઉત્કટ પ્રવાહ બંનેના ઉપર પૂર્ણ પણે વતી રહે છે-વૃદ્ધિગત થતું જાય છે અને એ જ આ નિકૃષ્ટ કલિકાલમાં રાગદ્વેષનું અખંડ અને સર્વવ્યાપી સાર્વભૌમ ચક્રવતી પણું.
લોભી ગુરૂને લાલચુ ચેલા ” જેવી ગુરૂ શિષ્યની આ કાળમાં પ્રાયે પરિસ્થિતિ વર્તે છે. ધર્મસૃષ્ટિના આદ્ય ઉપદે, જનક અને પિષક લગવાન તીર્થંકરના વચનની પણ અવગણના કરી યથેચ્છ પ્રવૃતિમાં વત રહેલા મુનિ નામધારી સાધુઓના હૃદયની પરિસ્થિતિ આમ વિચિત્ર પ્રકારે અનન્ત આત્મગુણેને સ્વ પર બાધકપણે પ્રવર્તી રહી છે એ પણ તત્વજ્ઞાની મહાત્માના હૃદયમાં ખરેખર જ દયા ઉત્પન્ન કરે છે,
કોઈ કહે એ કાળનો જ દેશ છે, તે પછી આ કાળમાં એવા મુનિને આત્મકલ્યાણ અર્થે માનવા એમાં શું અનુચિત છે ?
આ કાળમાં અન્યાય પ્રવર્તે છે તેને ન્યાય તે ન જ કહેવાય. હા ! એમ કહી શકાય કે ઉક્ત અન્યાયની પ્રવૃતિ એ પણ કાલદેષથી વતી રહી છે તેમ આ કાળમાં ભ્રષ્ટ વેષધારી પ્રવર્તે છે. તેને મુનિ તે ન જ કહેવાય પણ આવા ભ્રષ્ટ વેષની પ્રવૃતિને પોષણ માત્ર કાળોષથી થઈ છે એમ કહેવું તે બરાબર છે. ( આજે-આ નિકૃષ્ટ કલિકાળમાં શાસ્ત્રથી વિપરીત એવી દોષાદેષની અજ્ઞાનતાએ અથવા મુનિ પિતાના અતિ પ્રમાદે તથા ગૃહસ્થ સાધુ આચારની વગર સમજણે ભક્તિને વશ કે બીજી રીતિએ હાંકે રખાતું ઠેરઠેર અનુભવાય છે. ગહસ્થ માટે તે સાધુઓએ તેમનાં સઘળા આચારથી બિનવાકેફગાર રાખ્યા એનું જ આ પરિણામ છે, અને સાધુ માટે પ્રમાદની બહુલતા તેમ જ અજ્ઞાનતા પણ કહી શકાય. જો તમારે સાધુઆચારના પાલનની (સંયમની) કંઇકેય દરકાર હોય તે તમો સ્વઆચારના બરાબર જાણકાર થઈ બને તેટલા તેમાં સ્થિત રહે અને શ્રાવકને સતત્ ઉપદેશદ્વારા તમારે સંપૂર્ણ ચરી આદિ એક એક આચાર ખૂબ વિવેચનપૂર્વક સમજાવી ધો. આમ થશે તે જ વિરાધનાના પોથી બચી શકાશે, બચવા માંગનારને ઘણી સગવડતા થશે, આચારવાળા અને હોનઆચારવાળાની કિંમત અંકાશે.-આપણે શિથિલ તો છીએ જ છતાં વર્તમાન કાળની અપેક્ષાએ ઘણું શીથીલ આચારમાં મુકાયેલા હોય એવા સાધુને શ્રાવકે જે જાણકાર હશે તે ચેતવશે પણ ખરા. એમ બંનેયને ઘણે લાભ થશે, કિન્તુ

Page #23

-
મા
ચા.
ર
એ ચાર પ્રકારના કષાયમાં ત્રીજો પ્રકાર છે. ચારે કષાયમાં આ કષાય સ્ત્રીલીંગ હોવા છતાં બધા કરતાં તે પ્રાણીને ઘણે જ અનર્થ નિપજાવે છે. ઘણે ભાગે તેને કપટના રૂપમાં વપરાય છે. બીજા કષાય કરતાં આનાથી આત્માને વિશેષ ગેરલાભ થતાં વધારે ભવ કરવા પડે છે. અભવી આત્મએમાં તે તે ખાસ હોય છે. મનુષ્યભવમાંથી આ કષાય સેવનારને પછીના ભવે તિર્યંચનીમાં જન્મ લેવો પડે છે. માયારૂપી રાક્ષસી પ્રવેશ કરે છે ત્યાં પ્રથમ સત્યતા ચાલી જાય છે. તે પ્રાણીઓને સ્વાર્થવૃત્તિમાંથી જ જમે છે. મનુષ્ય પોતાને સ્વાર્થ જ્યાં સરતે હોય ત્યાં ગમે તેવું કપટ આદરે છે. બહારથી સત્યને ઓળ રાખે છે અને અન્યને છેતરવા, સ્વાર્થ સાધવા અંદરથી મોટી જાળ રચે છે. પોતાના ખરાબ કૃત્ય છુપાવવા પણ મનુષ્યને માયાનું સેવન કરવું પડે છે. સમ્યક્ત્વ માટે તે શાસ્ત્રકારે ત્યાંસુધી જણાવેલ છે કે
સમકિતનું મૂળ જાણીયે છે, સત્યવચન સાક્ષાત છે સાચામાં સમકિત વસે છે, માયામાં મિથ્યાત્વ રે છે
પ્રાણી! મ કરીશ ભાયા લગાર. જગતમાં સારા દેખાવા, લોકોમાં વાહવાહ કહેવરાવવા, લોકોમાં બેટી કીર્તિ મેળવવા માટે દુનિયામાં ભણેલા અને વિદ્વાન મનુષ્યને પણ કપટ-માયા સેવવાનું નિરંતર ખાસ લક્ષ્ય થઈ પડયું હોય છે. દુનિયામાં પિતાને પ્રતિકૂળતા વેઠવી પડે એ ખાતર અથવા એવા દુષ્ટ આશયે બધી જ વિધિ અને નિષેધ એવી બાબતોથી જાણકાર નહિ કરવામાં આવે તે રહ્યું સહ્યું પણ સંયમપાલન ( આત્મકલ્યાણ ) અશકય બનશે. એ દોષના ભાગીદાર સી સીના ગરછના આચાર્યાદિ પદવીરો અને જે મુખ્ય હશે તે ગણાશે. આ કાર્ય વ્યાખ્યાનકર્તાઓનું હોઈ ઉક્ત બાબત ખૂબ લક્ષમાં લેવા સાથે સમકિતની પ્રાપ્તિ કઈ રીતિએ શું હોય તે થઈ શકે એવા સ્પષ્ટ વિવેચનની તો આના કરતા એ ખૂબ જ આવશ્યકતા છે.
મજકુર લેખ સમષ્ટિગત હોઈ કેઈની નિંદા માટે બહાર મુકાયો નથી, પરંતુ સો કેઇને આ બાબત લક્ષમાં લેવા સાથે બધાળે છે એ નમ્રભાવ સ્પષ્ટ કરી વિરમું છું.
બકુશ કુશીલ,

Page #24

માયા,
૨૧.
એવા મનુષ્ય સર્જન પણ કહેવાય છે, કારણ કે તેવા કીર્તિના લાલસાવાળાની એવી સરસ આવડત હોય છે કે તેને દંભ, કપટ, માયા જાણી પણ શકાતી નથી. હદયના ભાવે અને વાણી-વચનમાં જુદું જુદું હોય છે. માયાથી સામાન્ય, વિદ્વાન, પંડિત અને કહેવાતા જ્ઞાન સંપાદન કરેલા મનુષ્ય પણ બચી શકયા નથી. કપટ કરવા ટેવાઈ ગયેલ મનુષ્યની તે ટેવ જલદી જતી નથી, કારણ કે લેકેને પિતાની તેવી જાતની આવડતથી આંજી નાખ્યા હોય છે અને તેથી સંપાદન કરેલી કે વધતી જતી કીર્તિ–તેની લાલસા બહુ જ સ્વાદિષ્ટ આત્માને થઈ પડેલી હોય છે. મનુષ્યના ક્રોધ, માન અને લેભ એ ત્રણ કષાયે તે તરત જ દેખાઈ આવે છે, તે છુપાતા નથી પરંતુ માયા-કપટ છેતરવાની ટેવ-ક્રિયા અન્યથી સમજાઈ પણ શકાતી નથી, કારણ કે તે હદયગત ભાવ હોવાથી તેને ઉપદેશ પણ અસર કરી શકતું નથી. અન્ય વિદ્વાને મા નહિ અને યા=જવું એટલે આત્માને તે ચૂંટયા પછી, છેતરવાની ટેવ પડ્યા પછી તે છૂટી શકે નહિં એ અર્થ કરેલો યેાગ્ય લાગે છે.
માયાવી પુરૂષે ગમે તેટલું ધાર્મિક પણ જ્ઞાન મેળવ્યું હોય છતાં દુનિયામાં કીર્તિ મેળવવાની તેમની લાલસાથી તેના ઉપર પડળ આવી જાય છે, મને પણ અવટાઈ જવાનું કારણ કે કપટભર્યા, બીજાને છેતરવાના વિચારો કરવાથી મનની ગતિ વાંકી થઈ જાય છે તેથી જ પિતે સત્ય જાણી નહીં શકવાથી જ બીજાને છેતરે છે.
સર્વ ધાર્મિક ક્રિયામાં પણ ફળને આધાર હદયની સરળતા અકપટ ભાવ ઉપર આધાર રાખે છે. જે મનુષ્ય ભણી, વિદ્વાન બની, ધાર્મિક જ્ઞાન મેળવી ધર્મી તરીકે ગણવાને, મોટા થવાને, કીર્તિ મેળવવાને અનેક જાતના દંભ, કપટ, છેતરપીંડી કરીને દુનિયામાં વધે છે, વધ્યા છે, વધવાને દાવો ધરાવે છે, તેના આત્મામાં પોતાના આત્મકલ્યાણની, સમાજમાંહેના મનુષ્યનું કલ્યાણ કરવાની ભાવના હોતી નથી તેથી તે ગમે તેટલું કરે તે પણ તેને ફળ મળતું નથી.
બગ ભક્ત-બગલા જેવી વૃત્તિની ઉપમા આવા માયાવી પુરોને અપાય છે. ખરી રીતે તે બીજા કરતાં પોતાના આત્માને જ તેણે છેતર્યો હોય છે જેથી પરભવમાં દુર્ગતિ થાય છે. માયાને પ્રતિસ્પધી તેને દુર કરવાનો ઉપાય આત્માની સરળતા-જુતા છે. તે મનુષ્ય ભૂલ કરે તે જેવું હોય તેવું કહી દે છે તેવા પુરૂષોને પોતાની લઘુતા થવાનો ભય નથી પરંતુ આત્માનું અકલ્યાણ વખતે થઈ જાય તે ભય હોય છે. સરળ મનુષ્યના મન, વાણું અને કાર્યોમાં સરળતા એકરૂપતા જ હોય છે. બિલકુલ કપટ હોતું નથી તેવા પુરૂષે વંદનીય છે.
આત્મવલ્લભ.

Page #25

-
२२
શ્રી આત્માનંદ પ્રકાશ ॥एक वृद्ध मुनि महाराज (श्री सुमतिविजयजी) का स्वर्गवास।
इन मुनि महाराज श्रीसुमतिविजयजी महाराज प्रसिद्धनाम ( श्रीस्वामीजी महाराज ) के नाम से जैनसमाज भलिभांति परिचित है। आप स्वर्गस्थ श्री आत्मारामजी महाराज के संघाड़े के परम सेवाभावी, दीर्घकालीन संयमी थे । आप

Page #26

એક વૃદ્ધમુનિના
વાસ,
ર૩
हुआ था । इस के
का जन्म संवत् १९९३ में मारवाड़ के पाली शहर में खीमचंदजी नामक ओसवाल महाजन के यहां मगशर शुदि ५ को हुआ था । आप का नाम हरखचंदजी था । आपने संवत् १९३५ वैशाख शुदि १३ के दिन लुधियाना शहर में आचार्यदेव श्रीमद् आत्मारामजी महाराज के हाथ से दीक्षा ग्रहण की थी । गुजरात तथा काठियावाड के अलावा आप पंजाब में खूब घूमे थे । गुरुसेवा यह आप का परम ध्येय था । ६० वर्ष के दीक्षापर्याय में आप यथासंभव श्रीगुरुदेव से जुदे कभी नहीं विचरे । ज्ञान के आप परम उपासक थे | आप दिनभर बालकों को पढ़ाते रहते तथा शास्त्र और संग्रहित शास्त्रों की रक्षा में तत्पर रहते थे । पंजाब 1 के समस्त भंडारों का लिष्ट मानो आप के हृदय पर लिखा अतिरिक्त आप साधु मात्र की सेवा में तल्लीन रहते थे । ज्ञान का क्षयोपशम अधिक तीव्र न होने पर भी आप परम सेवाभावी थे । स्वर्गस्थ श्रीआत्मारामजी महाराज के आप भंडारी कहलाते थे । ६० वर्ष तक विशुद्ध चारित्र पाल कर पंजाब के सुप्रसिद्ध ऐतिहासिक नगर गुजरांवाला में संवत् १९९४ के श्रावण वदि ११ की मध्य रात्रि को आप का स्वर्गवास हुआ। आप अंततक समाधिस्थ रहे । आचार्य श्रीविजयविद्यामूरिजी मुनिराज श्री विचारविजयजी तथा मुनिराज श्री उपेन्द्रविजयजीने १३ साल तक आप की अविश्रांत सेवा की । श्रीस्वामीजी महाराज हमेशा श्री आत्मारामजी महाराज के साथ ही विचरे और उनके स्वर्गवास के बाद पूज्य आचार्यदेव श्रीमद् विजयवल्लभसूरिजी महाराज के साथ ही विचरते रहे । जब आचार्यदेव गुजरात तर्फ पधार गये तब आपने पंजाब की निरंतर पालना की । आप के स्वर्गवास के समाचार जिस किसीने सुने उसको असा दुःख हुआ । पंजाब में आप के कालधर्म के समाचार पहुंचते ही पंजाब के नरनारी सैकड़ों की संख्या में आप के दर्शनार्थ उपस्थित हुए और संस्कार आदि में नितांत भक्ति दर्शाई । आप के स्वर्गस्थ हो जाने से एक वृद्ध अनुभवी और चारित्रपात्र ऐसे मुनिरत्न की खोट पडी है कि जो किसी तरह से भी पूरी नहीं हो सकती । आप के स्वर्गीय आत्मा को शांति पहुंचे और आप जैसे पुरुषरत्न समाज में युग युग में अवतार धारण करे यही अंतिम भावना है ।

Page #27

વર્તમાન સમાચાર
શ્રીયુત્ નગીનદાસ બાલાભાઇને સ્વર્ગવાસ ભાઈ નગીનદાસ આંતરડાનું ઓપરેશન કરાવવા અમદાવાદ ગયેલા જ્યાં તેનાથી જ તેઓને સ્વર્ગવાસ થયો છે. ભાવનગર સ્ટેટ રેલવેમાં ગાર્ડ, સ્ટેશન માસ્તર અને છેવટે ટ્રાફીક ઈનપેકટરની પદવીએ પહોંચ્યા હતા. અમલદારીની તો ગંધ નહતી પરંતુ રેલવેરાજ્યને વફાદાર રહી, નીચેના માણસોને સંતોષ આપતા, મુસાફરોને પણ યોગ્ય રાહત આપતા હતા. તેઓના આખા જીવનમાં પ્રમાણિકપણું તે અજોડ હતું કે જે અનુકરણીય અને દષ્ટાંતરૂપ તેમજ પ્રશંસનીય હતું. તેઓ જૈન હોવા છતાં તેની જનસમાજને એક સાચા સેવક તરીકે ખોટ પડી છે. ભાઈ નગીનદાસનું જીવન નૈતિક, માયાળુ સ્વભાવ, સરલ હૃદય અને સત્યપણું એ સર્વ હોવાથી આદર્શ પુરૂષ હતા. આ સભાના તેઓ માન્ય સભાસદ ઘણું વર્ષોથી હતા, અને વારંવાર સભામાં આવી કાર્ય વાહીથી સંતોષ બતાવતા હતા, અને તેમને વાંચનને જબર શેખ હેવાથી સભાની
લાઈબ્રેરીનાં પુસ્તકોના વાંચનનો સૌ વધારે લાભ તેઓ લેતા હતા. તેમના સ્વર્ગવાસથી આ '; સભાને એક આદર્શ સભ્યની ખરેખરી ખોટ પડી છે જે માટે સભા પિતાનો અત્યંત ખેદ
જાહેર કરે છે અને તેમના પવિત્ર આત્માને અનંત શાંતિ પ્રાપ્ત થાઓ તેમ પરમાત્માની પ્રાર્થના કરે છે. અને લાગતાવળગતા સ્નેહીજને અને રેલ્વે સ્ટાફ તેમનું સ્મારક કંઈ કરે તેમ સૂચવીયે છીએ.
ભાઈ ચંપકલાલનો સ્વર્મવાસ ભાઈ ચંપકલાલ શુમારે વીશ વર્ષની ઉમરે અશાડ વદિ ૮ ના રોજ અમદાવાદ પાસે અડાલજા ગામે તળાવમાં ન્હાવા જતાં ડુબી જતાં સ્વર્ગવાસ પામ્યા છે તે એક ખરેખર કરૂણાજનક બનાવ હતો. પૂર્વના પુણ્યયોગે ભાઈ ચંપકલાલ સંસ્કારી, વડિલો પ્રત્યે આજ્ઞાંકિત, મનુષ્ય પ્રત્યે માયાળુ, મિલનસાર, વિનયી અને સરલહૃદયી હતા. નિત્ય પ્રભુપૂજા કરવામાં ટેવાઈ ગયેલ હોઈ પરમ શ્રદ્ધાળુ હતા. અંગ્રેજી સાતમા ધોરણ સુધીનો અભ્યાસ કરી હુન્નર-ઉદ્યોગનું શિક્ષણ લેવા અમદાવાદ શેઠ ચિમનલાલ નગીનદાસ બોર્ડીગમાં દાખલ થયા હતા. તેમનું મગજ આરટીસ્ટ હેવાથી કઈ પણ કળા જલદી ગ્રહણ કરી શક્તા હતા. શારીરિક કેળવણીની જરૂરીયાત સ્વીકારી શરીરબળ કેળવી અહિ ની વ્યાયામશાળામાં કેપટનની પદવી પ્રાપ્ત કરી હતી. અને ભવિષ્યમાં જૈન બાળકોને તે કેળવણી આપી શરીર બળ કેળવવાની સેવા કરવાની અભિલાષા ધરાવતા હતા પરંતુ દેવને તે નહિ ગમતું હોય, જેથી એક તેજસ્વી પુષ્પકળી ફાલ્યા-ફૂલ્યા-ખીલ્યા સિવાય, તેની સુગંધ જૈન સમાજને આપ્યા સિવાય કરમાઈ ગયેલ છે, એ દુઃખદ પ્રસંગ છે. જેનપત્રના અધિપતિ દેવચંદભાઈના તે સુપુત્ર હતા. ભાઈ ચંપકલાલના પવિત્ર આત્માને અખંડ શાંતિ પ્રાપ્ત થાઓ તેમ પ્રાર્થના કરીયે છીયે અને તેના પિતાશ્રી વગેરે કુટુંબને દિલાસો આપતાં ધર્મદષ્ટિ સન્મુખ રાખી શાંતિ ધારણ કરવા સૂચવીયે છીએ.

Page #28

છેલા પ્રકાશનો
૧ શ્રી વેસુદેવહિડિ પ્રથમ ભાગ. ૩-૮-૦ ૬ શ્રી જૈન મેધદૂત
૨--૦-૦ ૨ શ્રી વસુદેવ હિંડિ , દ્વિતીય અંશ ૩-૮-૦ ૭ શ્રી ગુરુતત્ત્વ વિ૦ નિશ્ચય ૩-૦-૦ ૩ શ્રી બૃહત ક૯પસૂત્ર (છેદસૂત્ર) ૧ ભાગ ૪-૦-૦ ૮ એન્દ્રસ્તુતિ ચતુવિ‘શતિકા ૦-૪-૦ ૪ શ્રી બૃહત ક૯૫સૂત્ર છેદસૂત્ર) ૨ ભાગ ૬-૦-૦ ૯ યોગદર્શન તથા યોગવિંશિકા ૫ શ્રી દેવેન્દ્રસૂરિરચિત ટીકા ચાર
- હિંદી ભાષાંતર સાથે ૧-૮-૦ કર્મગ્રંથ ૨-૦-૦ ૧૦ ચેઈવંદણ મહાભાસ
૧-૧૨-૦
નવા પ્રકટ થયેલા ગુજરાતી ગ્રંથા. ૧ શ્રી સામાયિક સૂત્ર, મૂળ ભાવાર્થ વિશેષાર્થ સહિત.
રૂા. ૦-૨-૬ ૨ શ્રી દેવસિરાઈ પ્રતિક્રમણ
.
રૂા. ૦-૧૦-૦ ૩ શ્રી પંચપ્રતિક્રમણ સૂત્ર -
ગુજરાતી તથા શાસ્ત્રી અને | અક્ષરોવાળી બુક. (શ્રી જૈન એજ્યુકેશન બોર્ડ જેન પાઠશાળાએ
માટે મંજુર કરેલ ). રૂા. ૧-૪-૦ રૂા. ૧-૧૨-૦. ૪ શ્રી શત્રુંજય તીર્થનો પંદરમો ઉદ્ધાર અને સમરસિ હે, રૂા. ૦૨-૦ ૫ શ્રી શત્રુંજય તીથ વર્તમાન ઉદ્ધાર અને કર્મશાહ ચરિત્ર પૂજા સાથે. રૂા. ૦–૮–૦ ૬ શ્રી તીર્થકર ચરિત્ર. ( ભાષાંતર )
રૂા. ૦–૧૦–. ૭ શ્રી વીશ યાનક પદ પૂજા ( અર્થ, વિધિ-વિધાન, યંત્ર, મંડળ વગેરે સહિત ).
રૂા. ૦-૧૨-૦ છપાતાં ગ્રા. ૧ કી વસુદેવહિડિ ત્રીજો ભાગ.
૩ પાંચમા છઠ્ઠો કર્મચથ. ૨ શ્રી ગુણચંદ્રસૂરિકૃત શ્રી મહાવીર ચરિત્ર. ભાષાંતર ૪ શ્રી બૃહત્ક૯પ ભાગ ૩-૪.
શ્રીસ્તોત્રસ દાહ નિર'તર પ્રાતઃ કાળમાં સ્મરણીય, નિર્વિધનપણ પ્રાપ્ત કર વનાર, નિત્ય પાઠ કરવા લાયક નવસ્મરણા સાથે બીજા પ્રાચીન ચમત્કારિક પૂર્વાચાર્ય કૃત દશ સ્તોત્ર, મળી કુલ ૧૯ સ્તોત્ર, તથા રતના ક ર પચીશી, અને એ યુ'ત્રા વિગેરેના સંગ્રહ આ ગ્રંથમાં આવેલ છે. ઊંયા કાગળે, જેની સુંદર અક્ષરોથી નિર્ણય સાગર પ્રેસમાં છપાએલ, સુશોભિત બાઈડીંગ અને શ્રી મહાવીરસ્વામી તથા ગૌતમસ્વામી અને એ પૂજયપાદ ગુરુ મહારાજા એની સુંદર રંગીન છમીએ પણ ભક્તિનિમિત્તે સાથે આપવામાં આવેલ છે, આટલા મોટા સ્તોત્રોનો સંગ્રહ, અને આટલી છબી એ અને સુંદરતા છતાં સર્વ કે ઈ લાભ લઈ શકે જે માટે મુદ્દલથી પણ ઓછી કિંમત માત્ર રૂા. ૦ –૪–૦ ચાર આના. ( પે રટેજ જુદુ ) રાખેલ છે. પર્યુષણ પર્વ નજીક આ તા હોવાથી પ્રભા ના કરવા લાય ક છે, નિત્ય સ્મરણ કરવા લાયક હોવાથી લાભ લેવા જેવું છે.
લખેઃ— શ્રી. જૈન આત્માનંદ સભા-ભાવનગર,

Page #29
Reg. No. 1 4:51. બ ને ભાલાની એડી વકલા રસીલી કે છે - આ નૃહતક૯પુત્ર આજ ભાગ, JUaa ભાગ્ય ટીકા સહિત ટથs અ;િ પાયું આ છેદના મોં ભા ગે પ્રાચીન ભડા મા ની આવે છે. લિખિ પ મ ણે રા}{ી થા છL પરિશ્રમ લેઈ સારવી મુનિરાજ શ્રી ચતુરાજ થજી મહારાજે તથા મુનિરાજ શ્રી પુણ્યવિજેયજી મહારાજે સાધન કી તૈયાર કરેલ છે, બથ ભા ગ કરતાં મોર ફિા નો વધારો થતાં ધ ] જ વાટે યુથ થયેલ છે અને તે અંદર 'યુ ઉંચા ટેકાઉ કાગળ ઉપર સુંદર શાસ્ત્રી અક્ષરામાં, શ્રી નિ[િ" સાદર પ્રસમાં મેટા ! કરી છે પાવેલ છે. અાલિત "પ ડાનું )[ કરાયું છે, આવું પ્રાચીન સાહિત્ય | દર રીતે પદ્ધતિસરનું પ્રકાશન ફકત આ સભા જ કરે છે. જેની નેતર વિક ને અને હિદની કોલેજના ફિએ પશ્ચિમાન્ય અનેક વિદ્ધાને મુક્ત છે પ્રાંસા કરે છે. કિંમત રૂા. 0 વેવા માં આવશે. ( પેરટેજે તુ = શ્રી વીશ સ્થાનકે 5 પજા ( અર્થ સાથે) - ( વિસ્તારપૂર્વક વિવેચને તથા મડળી સહિત) વિસ્તારપૂર્વક વિધિ વિધાન, નેટ, ત્યવ દાસ્તવ ને, મડળા વગેરે અને સાદી સરલ ગુજરાતી ભાષામાં અ સહિત અગાએ પ્રકટ કરેલ છે. વીશ સ્થાનક તપ એ તીર્થકર નામ ક્રમ ઉપા જ ન કરાવનાર માનું તપ છે. તેનું આરાધન કરનાર કહેન તથા [ ધુઓ માટે આ ગ્રંથ અતિ મહત્વના અને ઉપાણી છે. શ્રી વીશ સ્થાનક તપેન' મંડળ છે. તેમ કાઈ અત્યાર સુધી જાણતુ' પણ નાહાત', છતાં એ મા ધુણી જ શેાધ મા'ળ કરી, પ્રાચીન ઘળી જ સૃની તાડપુત્રની પ્રત ઉપરથી મોટો ખર્ચ કરી છે કે ઇલેક કરાવ્યું તે મડ’ પણ છપાવી આ બુકમાં દાખલ કરેલ છે. 1 ગો ક મ ( મડળ) નવીન તું જિનાલય, ઉપાશ્રય, નાન ભ'ડાર લાઈ કેરી ને ઘરમાં રાજ્યની પ્રાત:કા 11 માં દશ ન કરવા લાયક સુંદર ચીજ છે , કોચ કોળો ઉપ્ર વદ ગેજ રાતી ટાઇ પુમાં છે પાત્ની સુશા બિન દોરે છે. - ડીઝ થી એક તે કર માં આ છ કિ મત છે!ાર ના પાત્ર મુ? *વામાં આવેલી છે. પાર્ટી આ વિડિઓ | પ્રેસમાં છે વચે જળ એ દળા મુ ભાવનગર For Private And Personal Use Only