Book Title: Shataknama Pancham Karmgranth
Author(s): Rasiklal Shantilal Mehta
Publisher: Agamoddharak Pratishthan

View full book text
Previous | Next

Page 227
________________ ઉપશમશ્રેણિ - ઉપશમસમ્યક્ત્વ અંતઃકોડાકોડી સાગ. સ્થિતિ સત્તા હોય છે. (અહીં કેટલાકના મતે ઉપશમ સમ્યકત્વની વિશુદ્ધિથી ત્રણ પુંજ થાય તેમ કહેવાય છે.) એટલે કે અંતરકરણમાં પ્રવેશે ત્યારથી ત્રણ પુંજ કરે છે. ઉપશમ સમ્યકત્વ - અંતરકરણમાં પ્રવેશ ૧) મિથ્યાત્વની પ્રથમ સ્થિતિ ભોગવાયે છતે જીવ ખાલી જગ્યા (અંતરક૨ણ) માં પ્રવેશે છે. જેમ વન દાવાનળ ઉષર ભૂમિને પામીને ઓલવાઈ જાય તેમ મિથ્યાત્વ દલિયાના વેદનના અભાવથી શુદ્ધ અપૌદ્ગલિક એવું ઉપશમ સમ્યકત્વ પ્રાપ્ત કરે છે. આ પ્રથમ સમ્યક્ત્વ - નવું સમ્યક્ત્વ - ઔપમિક સમ્યક્ત્વ કહેવાય ઉપશમ સમ્યકત્વની સાથે કોઈ જીવ દેશવિરતિ અને કોઈજીવ સર્વવિરતિ પણ પામે છે. સમ્યકત્વની પ્રાપ્તિ કાળથી અનં. કષાયનો પણ ક્ષાયોપશમ થાય છે. એટલે તેનો રસોદય હોય નહીં. ૨) ઉપશમ સમ્યકત્વનો કાળ અંતર્મુહૂર્તનો છે. અહીં મિથ્યાત્વની જાતિના દલિયા (સમક્તિ મોહનીયના) ઉદયમાં નથી તેથી સમક્તિમાં અતિચાર લાગતા નથી. ૩) ઉપશમ સમ્યકત્વના પ્રથમ સમયથી મિથ્યાત્વના દલિયા સમક્તિ મોહનીય અને મિશ્ર મોહનીયમાં ગુણ સંક્રમ વડે અંતર્મુહૂર્ત સુધી સંક્રમાવે છે. એટલે કે હવે ગુણસંક્રમ પણ શરૂ થાય છે. ૪) અંતર્મુહૂર્ત પછી વિધ્યાતસંક્રમ પ્રવર્તે છે. ૫) ઉપશમ સમ્યક્ત્વનો (અંતરકરણનો) સમયાધિક આવલિકા કાળ બાકી રહે એટલે બીજી સ્થિતિમાં રહેલા ત્રણ પુંજમાંથી દલિયા આકર્ષી અંતરકરણની છેલ્લી આવલિકામાં ગોપુચ્છાકારે ગોઠવે છે. ૬) અંતરકરણની એક આવલિકા બાકી રહે એટલે ગોઠવાયેલા ત્રણ પુંજમાંથી પરિણામના અનુસારે કોઈપણ એક પૂંજ ઉદયમાં આવે છે. ૧.નવા ઉપશમસમ્યકત્વની સાથે અપ્રમત્તગુણ.પ્રાપ્ત કરનાર આહારકદ્ધિકનો બંધ કરતો નથી. 214

Loading...

Page Navigation
1 ... 225 226 227 228 229 230 231 232 233 234 235 236 237 238 239 240 241 242 243 244 245 246 247 248 249 250 251 252 253 254 255 256 257 258 259 260 261 262 263 264 265 266 267 268