________________
એ ભય વધુ માટે છે.... પરંતુ જેણે સ્વહસ્તે પરોપકાર, દાનધર્મ, દયા, આત્મવિકાસ અને સંતેષને ધારણ કર્યા છે.... વિભાવ દશાથી આત્માને સંહા છે, સંસારને ઈંદ્રજાળ સરખી પુગળ લીલા માની છે, આત્માને અજર, અમર, અનંત તત્ત્વમય અને શાશ્વતપણે એળખ્યા છે, જન્મ અને મરણુ તાજુના કપડાં ઉતારી નવા વસ્ત્ર પરિધાન કરવા સમાન છે એમ જાણી ચિત્તની સમાધિ લાધી આત્મકાર્ય માં રક્તથનાર સંતાને જ એ ઉભય આંખના નિમિષ માત્ર લાગે છે...
સફળતાની
અને સાબૂત કાર્ય પશુ
ઉદ્યમ અને સપમળ એ ચાવીએ છે.... જો મન દૃઢ તે તેના ઉદ્યમથી અતિદુષ્કર એવુ નિઃશંક સીભૂત બને છે. ઘૂવડ દિવસે દેખી શકતા નથી,
રતાંધળા
પરંતુ કાયમી અંધ બનેલ તેમજ દિવસ તે શું પશુ ઓળખી શકતા નથી....
તેમજ અન્ય પક્ષી રાત્રિએ દેખી શકતા નથી.... કામાંધતા રાત સારાસારને
પણ
ધન ઘણાંએ ફેાતરાં ખરીી શકે પણ સાચેા માલ નહિ. ખેરાક લાવી આપે છતાં ખાવાની રૂચિ નહિં. દવા મળે પણ તંદુરસ્તી નહિ, ઓળખીતા મળવા આવે પણ મિત્ર નહિ, નોકરે જવાબ આપે પણ વફાદારી નહિ.... આન ંદવિલાસના ‘સુરમ્ય દિનાની મહેફિલ જમાવી આપે પણ શાંતિ કે સુખ નહિં. એવી લક્ષ્મીના ઉપભાગ કાને સુખકારી હાય ! !....
સંતેાષ રૂપી વિશ્વ જેની પાસે સ્થિત છે, તેનુ ચિત્ત ચ’ચળલક્ષ્મીના ઉપભાગ પ્રતિ વિરમિત છે. માણસ અભ્યાસ ચાહે તેટલા કરે પરંતુ તેનુ પહાં-ચિંતન, મ’થતુ કે પરાવર્તન ન કરે ત્યાંસુધી તેની ચિંતનિકા બ્ય અને અધ્યયનકાળ પણ ન્ય.... ચિંતન વિના જ્ઞાન લૂણ વિનાના લેાજન જેવું....
મથન વિના દુધિમાંથી માખણુ મળતુ નથી.... મંથન વિના મેાતી મળતાં નથી.... તેવી જ રીતે ચિતન અને મથન વિના, અભ્યાસ–જ્ઞાનમાંથી તત્ત્વની પ્રાપ્તિ થતી નથી....
ચિંતન કાઈક સૌંદર્ય તત્ત્વને મેળવે છે. પ્રેરે છે.
• કલ્યાણ : ફેબ્રુઆરી : ૧૯૫૯ : ૭૮૯ : માટીથી લેપાયેલ તુંબડાવત્ ભલે તળીયે પહોંચી જાય પરંતુ એ જ નીર લેપ દૂર કરી તેને તરવાની જગ્યા આપે છે.... અગર ધર્મ જ તેને છેવટે તારે છે.
જેવી રીતે જળ ચપટીમાં પકડી શકાય નહિ' તેમ જ તે નિઃસત્ય જણાય છે. પરંતુ જ્યારે મેઘવૃષ્ટિદ્વારા તેનું જોર વધે છે ત્યારે મોટા પહાડો, ખડકા અને શહેરોને પણ ક્ષણવારમાં છિન્નભિન્ન કરી નાંખે છે.
તેવી જ રીતે આત્મા ભલે અગાચર ઈંદ્રિય થકી હાય.... બાહ્ય સાધન દ્વારા પરખાય કે ન પરખાય; અને કસત્તાથી દમાઇ ભલે નમળે જણાતા હાય, પરંતુ વીતરાગ ભગવત કથિત આજ્ઞા મુજબ યથેાચિત ધર્માનુષ્ઠાનેાના આચરણુદ્વારા તેનુ બળ વૃધ્ધિ પામે ત્યારે તે નિકાચિત કસમૂહને તેડી નાંખે છે....
વાસ્તવિક રીતે જન્માંધ સારા કે તે અનુમાને પણ આગળ પ્રયાણ કરી શકે છે. શ્રાવકપણાની ઉત્કૃષ્ટ ઉત્કૃષ્ટમાં કરણીની પ્રવૃત્તિથી પણ જે ફળ ન નીપજાવી શકાય તે ફળ એક દિવસના કેવળ સંયમના વેશથી જ મેળવી શકાય છે.... તે પછી ભાવ સહિત સયમ મુક્તિમિનારાએ એક જ ભવમાં ચાડવા સમર્થ હોય એમાં શું આશ્ચર્ય !!! પાણીથી સીંચાયેલ કાષ્ઠ ચાહે તેટલું ભારે હોવા છતાં નીર ભાર વહીને પણ તેને તારવા સમ છે. એ વિચારે છે કે મારાથી ઉદ્ધતિ થયેલ કેમ મારાથી ડૂબે ! ! ! તેવી રીતે ધર્માંની શ્રધ્ધાના નિર્મૂળ પાણીથી સીંચાયેલ કુક વશાત્ ભયંકર ભાણુંવના મહાપ્રયાણમાં
આત્મા
