________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
(૮૦)
( ૫ ) “શ્રી શ્રુતજ્ઞાન અમીધારા ” નામથી જે પુસ્તક સ ૧૯૩૬માં મુંબ±થી છપાવાયુ છે. તેમાં પૃ. ૧૨૨-૧૫૦માં આ મૂળ કૃતિને સ્થાન અપાયુ છે
( ૬ ) હીરાલાલ હુંસરાજે આ કૃતિ સિદ્દષિની ટીકા સહિત જામનગરથી ઈ. સ. ૧૯૩૯માં પ્રસિદ્ધ કરી છે. એમણે આ ટીકા તેમજ રામવિજયગણિ કૃત વૃત્તિ સહિત મૂળ કૃતિ જામનગરથી ૪. સ. ૧૯૧૯માં પ્રસિદ્ધ કરી હતી.
જૈન ધર્મ પ્રકાશ
૭) મૂળ કૃતિ દેાટ્ટી સહિત ઈ. સ. ૧૯૫૮માં છપાવાઇ છે. એનું સંપાદન શ્રી હૅમસાગરસૂરિજીએ કર્યું છે.
આમ આ કૃતિ છે. સ. ૧૮૭૮થી એક યા બીજા
સ્વરૂપે પ્રકાશિત થતી આવી છે.
વિવરણા :
પ્રથા-ત્રીસેક વર્ષ ઉપર ‘મૂર્તિ પૂજક’શ્વેતાંબરામાં કેટલીક સાધ્વીઓ અને કેટલીક શ્રાવિકાઓ
ઉવએસમાલા કદસ્થ કરતી હતી
ઉવએસમાલાના સ્પષ્ટીકરણાર્થે બાવીસ વિવરણે
રચાયા છે. એમ જિ૦ ૦ ૦ (પ્રથમ વિભાગ પૃ ૪૯-૫૧ )માં તેાંધ છે. એ તમામ વિવરણા ગદ્યમાં છે એ પૈકી અઢાર વિવરણા સંસ્કૃતમાં એક પાયમાં અને ચાર ગુજરાતીમાં છે. કેટલાંક વિવરણા બહુ સંક્ષેપમાં છે અને તેને ‘ અવસૂરિ ’ કહે છે. ઘેાડાંક વિવરણાને બાદ કરતાં બાકીનાના કર્તાનાં નામ મળે છે. હવે હું આ તમામ વિવરણાની ભાષાદીઠ યથાશક્ય કાલક્રમાનુસાર નોંધ લઉં છું :[૧] સંસ્કૃત ( ૧૯ )
૧ આને આગળ ઉપર વિચાર કરાયા છે. ૨ આ પ્રકાશિત છે.
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
[ અષાઢ
૫૯૮ ( વિ. સં. ૯૭૪ )માં થવિલ ત્રિ રચ્યું છે એમ જૈ. સા. સં. ૪. ( પૃ. ૧૮૫-૧૮૬ )માં ઉલ્લેખ છે.
આ વૃત્તિની એક હાથપેાથી વિ. સ. ૧૨૯૮માં લખાયેલી મળે છે.
(૨) 'વિશેષવૃત્તિ યાને ઢાઘટ્ટી-આ વાદી દેવસૂરિના શિષ્ય રત્નપ્રભસૂરિના વિ સ. ૧૨૭૮ની રચના છે. એમણે આ વૃત્તિ ભૃગુપુરમાં અર્થાત્ ભરૂચમાં રચી હતી. એનું પરિણામ ૧૧૫૫૦ શ્લોક જેવડુ છે. આની એક તાડપત્રીય પ્રતિ ખંભાતના ભડારમાં છે. આની વિ.સ. ૨૧૦૯૪માં કાગળ ઉપર લખાયેલી એક હાથાથી મળે છે. આ વિશષવૃત્તિના અંતમાં પ્રશસ્તિ શ્લો. છ )માં સિંહર્ષિને ‘ વ્યાખ્યાતૃચૂડામણિ ' કહ્યા છે. વિશેષમાં ગાથા ૨૯ ની વિશેષવૃત્તિ( પત્ર ૮૦ )માં રત્નપ્રભસૂરિએ આ સિહર્ષિએ કરેલી વૃત્તિમાં બીજો અર્થ છે એમ કહ્યું છે.
નામકરણ-આ વિશેષવૃત્તિનું નામ * દોષટ્ટી ’ શાથી અને યારથી પડ્યું તે વિષે ચોક્કસપણે કહેવુ મુશ્કેલ છે. આ વૃત્તિના પ્રારંભમાંના નિમ્નલિખિત
આદ્યપદ્યમાં • ઘટાટી' પ્રયાગ છે એ ઉપરથી આનું નામ “ દોટ્ટી ” પડ્યું હશે એમ કેટલાકનું કહેવું છે –
66
यस्यारचट्टस्य घनोपदेश
मालार्पित ध्यान घटाघटीभिः ।
संसारकूपाद् भवभृज्जलाना
गतिः स्यात् सतिनोऽवताद् वः ।। १ ।। " ૩૨૦ ની આવૃત્તિ( પત્ર ૨૧૮ )માં રત્નપ્રભસૂરિએ વજ્રસ્વામીની કથિ વર્ણવતાં પેાતાના
ગાયા
૧ આ વૃત્તિ ઈ. સ. ૧૯૫૮માં છપાવાઈ છે.
( ૧ ) રહેયાપાદેયા આ ૫૦૦ Àાક જેવડી વિવૃત્તિ (સહષિએ રચી છે. એએ દુર્ગોસ્વામીના ૨ આ પૂર્વે કાગળ ઉપર લખાયેલી કેટલીક હાથપેાથી શિષ્ય થાય છે અને એમણે જ (વિ.સં. ) ૯૬૨માં મળે છે. વિ. સ. ૧૩૨૩ની એક હાથાથીની નોંધ મે ઉપાંમતિ ભ્રુવ પ્રપચા કથા અને ( ગુપ્ત સંવત્ )D Cg cm (ન XVIII, pt. 3)ની મારી પ્રસ્તાવના
( પૃ. ૨૬ )માં લીધી છે.
૩ આ પ્રાસ્તિમાં એકંદર તેર પધો છે. પ્રારંભમાં પાંચ પડ્યો છે.
For Private And Personal Use Only
