________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
જપ માટેના મંત્રા
અક્ષરાની વિશિષ્ટ રચનાને મત્ર કહે છે.
૧. પ્રતિસિદ્ધ આરિય વશાય સાદું-૧૬ અક્ષરનો જય.
૨. રિદ્ધિ -૭ અક્ષરાના જપ, ૪. ચિારતા—પાંચ અક્ષરાને જપ. ૬. ૩ બંદે નમઃ- છ અક્ષરાને જપ. ८. ॐ ह्रीं श्री शंखेश्वर पार्श्वनाथाय नमः - थे
—ચૌદ
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
લેખક:-દીપદ જીવણલાલ શાહુ
૩. અતિ-ચાર અક્ષરાને જપ.
૫. નમો રતાળું- સાત અક્ષરાના જપ. ૭. સોડમ્—ત્રણ અક્ષરનેા જપ.
અક્ષરના મંત્ર છે અને તે અત્ય ંત પ્રભાવશાળી છે.
જાપના આશય –આત્મગુણની વિચારણા કરી આત્માને શુદ્ધ સ્વરૂપે શેાધવા, આળખવા અને ચિંતવવા તે છે.
મત્ર ટુંકા અને થોડા અક્ષરોના હોવા જોઇએ કારણ કે તેનુ વાર ંવાર રટણ કરવાનું છે. તેમજ મંત્રના અર્થોં પર ધ્યાન રાખવાનુ હાય છે. મન પ્રજા વિચારોમાં ન ાય તે માટે જે મત્રને જાપ ચાલુ હેાય ત્યારે તે મંત્રના અર્થ પર ધ્યાન રાખતા રહેવાનુ હોય છે. દાખલા તરીકે છે આ નમઃ આ મંત્ર ટુંકા અક્ષરાના છે. ર્દુ એટલે લાયક. જે સંપૂર્ણ રીતે લાયક છે તે આત્માના સ્વરૂપને નમસ્કાર કરૂ છું. આ ઉપરના મંત્રના ટુંકે અ છે.
નવકાર એ મહામત્ર છે. નવકારનું સૂત્ર સાદા શબ્દોનુ અનેલું છે. આ મંત્રના પાંચ પદોની આગળ ૐ તો શ્રી જોડી શકાય છે. હૈં શ્રી વગેરે અને શક્તિશાળી છે, પાંચ પદના પ્રારંભમાં મુકીએ તે પદ્મની શક્તિ વધી જાય છે.
સિદ્ધચક્રના નવ પટ્ટોનો જાપ મહામંગળકારી છે. મંત્રના બે પ્રકાર છે, બીજ મંત્ર અને નામ મત્ર.
ૐ અર્ધું નમઃ આ મંત્રમાં ઈષ્ટદેવનુ બીજ છે પણ નામ નથી. આ બીજ મંત્રમાં ૐ એ સેતુ છે, દૂં એ બીજમંત્ર છે અને નમઃ એ પલ્લવ છે, ૐ એ ખીજ છે છતાં આ મંત્રમાં એ સેતુ તરીકે આવેલુ છે. મંત્ર શક્તિને જાગૃત કરવા માટે જેના પ્રથમ પ્રયેાગ થાય તેને સેતુ કહે છે.
મંત્રજપ ઉપાસનાનું એક મહત્વનું અંગ છે.
જપ કરવાની રીતેા:—જપની પહેલી રીત સ્પષ્ટ ઉચ્ચારથી કરવાની છે. આ જપને ભાષ્ય જપ કહે છે. ભાષ્ય જપને અમુક દીવસેા સુધી કર્યા પછી ઉપાંચુ જપ કરવાનો છે એટલે કે પાસે બેસનાર જપને સાંભળી શકે નહિ તેવી રીતે હાઠ ફફડાવીને કરવાના છે, ઉપાંશુ જપને અમુક દીવસેા સુધી કર્યા પછી જપ મનથી કરાય છે, તેને માનસ જપ કહે છે. આ જાપ પહેલાં અન્ને કરતાં ઉત્તમ છે. શરૂઆતમાં મંત્રને થાડા વખત મેઢેથી ખેલે ત્યાર પછી ઘેાડા વખત હોઠેથી ખેલૈા અને થોડો વખત મનથી રટણ કરો. કારણ કે મનને ફેરફાર જોઈએ છે. એક પ્રકારના અભ્યાસથી મન કંટાળી જાય છે.
ઉપરના ત્રણે જપ કરવાની રીતાને સિદ્ધ કર્યા પછી નાભિગતા પરા વાણીથી જપ કરાય છે તેને અજપા જપ કહે છે, આ સ્થિતિમાં જ૫ના પ્રયત્ન કર્યો વિના અખંડ જય ચાલત રહે છે. આ અજપા જય ચેગિએ જ કરી શકે છે.
==( ૮૩ )
For Private And Personal Use Only
