________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
સખ્યાજ્ઞાનની કુંચી-પરમાત્માનું શુદ્ધ સ્વરૂપ, શર્કરા(સાકર)ના અનંત પર્વત સાથે તુલના કરી પરમાત્માની જ્ઞાન-પ્રાપ્તિ એ અત્યંત દુષ્કર છે એવો શ્રી રામકૃષ્ણ પરમહંસ પોતાના શિષ્ય અને અનુયાયીઓને પરમ બેધ આપતા હતા. શ્રી રામકૃષ્ણ પરમહિંસ ઋષિઓને પિપીલિકા( કીડી )રૂપ ગણાતા હતા. કીડીરૂપ એટલા માટે કે કીડીઓ ગમે તેટલી હોય પણ તેથી અનંત પર્વતનું ભક્ષણ આદિ ન જ થઈ શકે. મહામાં મહાન ઋષિ પણ પરમાત્માનાં જ્ઞાનરૂપ મહાન પર્વતમાંથી બહુ તો ૮-૧૦ કણને આસ્વાદ કરી શકે એવો હિન્દુ શાને સ્પષ્ટ મત છે. પરમાત્માના જ્ઞાનરૂપ શર્કરાના અનંત પર્વતનું ભક્ષણ કોઈ કાળે થઈ શકયું નથી અને થવાનું નથી, એવું હિન્દુ ધર્મશાનું વિધાન છે. ઈશ્વરનાં જ્ઞાનના સંબંધમાં વિશેષ બોધ માટે મેકસ્મલરકૃત ધર્મ પુસ્તકો ઉપયુક્ત થઈ પડે છે. આથી પરમાત્માનાં જ્ઞાનના જિજ્ઞાસુઓએ એ પુસ્તક અવશ્ય વાંચવા ઘટે છે.
પરમાત્મા જ્ઞાતા હોવાથી તે ય વસ્તુ ન બની શકે એવું વેદાન્તનું કથન છે. પરમાત્માનું સૂક્ષમ યંત્ર આદિ દ્વારા ભલે જ્ઞાન પ્રાપ્ત નહિ થઈ શકતું હેય પણ બીજી રીતે પરમાત્માનું સામાન્ય જ્ઞાન પ્રાપ્ત કરવું એ સર્વથા શક્ય છે. પરમાત્માના ગુણે અને સ્વરૂપનું યથાર્થ જ્ઞાન મનુષ્યથી પર નથી.
ઈશ્વર” શબ્દનું અનેક અર્થમાં વ્યવધાન થાય છે, આમ છતાં એ જુદા જુદા અર્થોના સંબંધમાં તેમનાં ભિન્નભિન્ન વિશિષ્ટ મહત્વ વિષે તત્ત્વજ્ઞાનીઓ સુંદર પ્રકાશ ભાગ્યેજ પાડે છે એ અત્યંત વિચિત્ર કહી શકાય. પરમાત્માના ભિન્નભિન્ન અર્થસૂચક નિમ્ન પ્રકારનાં મહત્વ ખાસ વિચારણય થઈ પડે છે --
(૧) ચૈતન્યનાં સર્વવ્યાપી અસ્તિત્વને ભાવરૂપે સ્વીકાર.
(૨) નામ, ૫. અને ભ્રમથી પર–મુક્ત આત્માઓનાં અસ્તિત્વને વિચારણાથી સ્વીકાર.
(૩) ઉત્પાદનનાં કારણરૂપ સંક૯૫-શક્તિની દ્રઢ માન્યતા. (૪) મનુષ્યવત્ જગંર્તાનાં અસ્તિત્વનું વિચારણારૂપે મંતવ્ય. (૫) ઇશ્વર જગત્કર્તા, સર્વવ્યાપી અને અદશ્યરૂપ હોવાની માન્યતા.
વિશ્વના દરેક ધર્મો ઉપર્યુકત પાંચ મંતવ્યો પૈકી પ્રથમ બે મંતએને કોઈ ને કોઈ સ્વરૂપમાં જરૂર સ્વીકાર કરે છે. ત્રીજું મંતવ્ય ચિત્તનાં કાર્યવિષયક માનસિક અને આધ્યામિક પૃથકકરણ ઉપર નિર્ભર રહે છે,
For Private And Personal Use Only
