________________
ગાંધી વાચનયાત્રા મહાત્મા ગાંધી વિશે માહિતી આપતી સૌથી મોટી વૅબસાઇટ
સોનલ પરીખ વાચન એટલે પુસ્તકો જ એવું સમીકરણ જૂનું થઇ ગયું. પટ પર નવી બે પેઢી આવીને વિદાય થઇ ગઈ. આમ છતાં આજે ઓડિયો બુક્સ એટલે કે વાંચવાની નહીં, પણ સાંભળવાની ચોપડીઓ પણ વિશ્વનો યુવાન પોતાનું સત્ય શોધવા નીકળે ત્યારે તેનામાં પણ એટલી નવી નથી રહી. મુસાફરી દરમ્યાન કે ડ્રાઇવ કરતી મહાત્મા ગાંધીને સમજવાની તત્પરતા જાગ્યા વિના રહેતી નથી. વખતે સંગીત સાંભળતા હોઇએ તેમ પુસ્તકો સાંભળી શકાય – આ તત્પરતા, આ ઉત્સુકતાને સંતોષવા ગ્રંથસ્થ-લેખિત સાહિત્ય તો જીવનશૈલી ઝડપી હોય તોય વાંચનનો આનંદ લઇ શકાય. અમેરિકામાં છે જ, પણ ટેકનૉલૉજીની હરણફાળને લીધે મહાત્મા ગાંધી વિશે વસતો મારો કઝીન હમણાં કલાસિક નવલકથાઓ ઓડિયો બુક રૂપે ઑનલાઇન માહિતી આપવાના પ્રયાસો પણ થતા રહે છે. પચાસેક વાંચે છે એટલે કે સાંભળે છે. ઘણાંખરાં પુસ્તકોની હવે કિંડલ જેટલી સાઇટ્સનું લિસ્ટ તો ઇન્ટરનેટની એક ક્લિકથી જ મળી આવૃત્તિઓ મળે છે. ઑનલાઇન વાંચવાનું.
જાય. તેમાંનો સૌથી વિરાટ કહી શકાય તેવો ઉપક્રમ છે લાઇબેરીનો કે વાંચનનો એક વિકલ્પ વૅબસાઇટ્સ પણ છે. www.mkgandhi.org નામની વૅબસાઇટ. ગૂગલ સર્ચ ઍન્જિનમાં અહીં ગાંધી વાચનયાત્રાની વાત છે તો આવો, જાણીએ એક ગાંધી પ્રથમ ક્રમાંક મેળવતી આ વૅબસાઇટ ગાંધી ફિલોસૉફીની સૌથી વેબસાઇટ વિશે.
મોટી ઇ-લાઈબ્રેરી છે. એક લાખથી પણ વધારે પૃષ્ઠોમાં અપાયેલી ‘મહાત્મા ગાંધીના સિદ્ધાંતો વિજ્ઞાન જેવા છે. કોઇપણને, કોઇપણ આ માહિતીને ટાઇમ મૅગેઝિને કમ્પ્લિટ ઇન્ફર્મેશન ઓન ગાંધી'
સ્થળે, કોઇપણ સંજોગોમાં કામ આવે.’ એક જાપાની વિદ્વાને આ કહીને નવાજી છે અને ભલામણ કરી છે. વિધાન મહાત્મા ગાંધીની જે વૅબસાઇટની મુલાકાત પછી કર્યું છે તે મુંબઇ સર્વોદય મંડળ-મુંબઇ અને ગાંધી રિસર્ચ ફાઉન્ડેશનવૅબસાઇટનું નામ છે www.mkgandhi.org
જલગાંવના સંયુક્ત ઉપક્રમે ૧૯૯૮માં શરૂ થયેલી આ વૅબસાઇટ ચીનના કૅગબિંગકિન લખે છે, ‘થોડા મહિના પહેલાં હું ગાંધીજી પર વિદ્યાર્થીથી માંડી વિદ્વાનો અને સંશોધકો સુધીના સૌને ગાંધી વિશે જાણવા સર્ફિંગ કરી રહ્યો હતો અને મને મળી એક અદ્ભુત માહિતીનો ખજાનો સાંપડે છે. તેને નિયમિત અપડેટ કરવામાં આવે વૅબસાઇટ - www.mkgandhi.org. પછી તો મેં વારંવાર તેની છે. મુંબઇના નાના ચોક પર આવેલી મુંબઇ સર્વોદય મંડળની મુલાકાત લીધી અને દર વખતે મને મારા કુતૂહલનો સંતોષકારક ઑફિસમાં વરિષ્ઠ ગાંધીજન તુલસીદાસ સોમૈયાના માર્ગદર્શનમાં જવાબ મળ્યો. આ સાઇટ પરથી મને ગાંધીપુસ્તકો પણ વાંચવા ઑપરેટ થતી આ આખી વૅબસાઇટની ટૅક્નિકલ બાજુ રાજેશ શિંદે મળ્યાં. મારા જીવનમાં તેનાથી ઘણું પરિવર્તન આવી ગયું છે. આ નામના યુવાન ઍક્સપર્ટ સંભાળે છે. સાઇટ ચીનમાં બહુ ઉપયોગી છે કારણ કે ચીની ભાષામાં મહાત્મા આ લોકો રોજ એક ગાંધીવિચારને આકર્ષક રૂપે લગભગ દસ ગાંધી પર લખાયેલું સાહિત્ય ઘણું ઓછું છે અને ચીનમાં એવા ઘણા હજાર જેટલા લોકોને મોકલે છે. વૅબસાઇટના હોમ પેજ પર જુદા છે જેમને એમના વિશે જાણવું હોય છે.'
જુદા પચાસ આઇકન મળે છે. રોજ ૩૦ જેટલા દેશોના ૧૦,OOO અમેરિકામાં વસતા ડૉ. હેનરી કહે છે, www.mkgandhi.org નાગરિકો આ વૅબસાઇટની વિઝિટ કરે છે. રોજના ૫૦૦ જેટલા વૅબસાઇટને વધુ ને વધુ ઉપયોગી બનાવવા હું બનતા પ્રયત્ન કરું છું ઇ-મેઇલ આવે છે જેમના કાળજીપૂર્વક જવાબ અપાય છે. સાથે કારણ કે એક સાઇકિયાટ્રિસ્ટ તરીકે હું જોઉં છું કે વ્યક્તિગત, ગાંધી-વિનોબા, શાંતિ-અહિંસા માટે થતાં કાર્યો, ગાંધીવિચાર માટે પારિવારિક અને સામાજિક સમસ્યાઓનો ગાંધી પાસે છે તેવો સક્રિય એવી સંસ્થાઓ અને વ્યક્તિઓ વગેરેના સંદર્ભ આપતી અસરકારક ઉકેલ બીજે ક્યાંય નથી. આજના વિશ્વના તમામ સંઘર્ષનો અન્ય લિંકની માહિતી પણ મળે છે. ઇલાજ એક જ છે : ગાંધીવિચાર.'
www.mkgandhi.org પર ઉપલબ્ધ છે લાખો પાનાંનું વાંચન. આધુનિક વિશ્વના ઇતિહાસમાં મહાત્મા ગાંધીના જીવન અને ઑનલાઇન પુસ્તકો, લેખો, ચિત્રજીવનકથા, તસવીરો, ગાંધીજીનો કાર્યોનું અનોખું સ્થાન છે. કચડાયેલી અને શોષિત માનવજાતની અવાજ, વ્યાખ્યાનો, ગાંધીવિચારો, અવતરણો, ગાંધીપરિવારવૃક્ષ, મુક્તિ માટે તેમણે આપેલા સત્યાગ્રહના અહિંસક શસ્ત્રથી હિંસક ગાંધી કેન્દ્રો, સંશોધનો, ગાંધી સંગ્રહાલયો, આશ્રમો, પુસ્તકાલયો, બળો પણ પરાજિત થયા છે તેવું દુનિયાએ અનેક વાર અનુભવ્યું નવાં પ્રગટ થતાં ગાંધી પુસ્તકોની માહિતી, પીસ સેન્ટર્સની જાણકારી, છે. એમના જન્મનું દોઢસોમું વર્ષ ચાલી રહ્યું છે. એમની ચિરવિદાયને ગાંધીજીના પત્રો, સત્યાગ્રહો, શ્રદ્ધાંજલિઓ, ગાંધીજીનો અંતિમ પણ છ દાયકાથી વધારે સમય થયો છે. ગાંધીયુગ પછી દુનિયાના સમય, વગેરેનો આમાં સમાવેશ થાય છે. ઉપરાંત ગાંધીવિચારો
પ્રબુદ્ધ જીવન
જુલાઈ - ૨૦૧૯
