________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
યાન વિષય,
૧૩.
मुख सघळां संसारनां, चिंतवतो दुःखरुप; एह ध्यानने ध्याववा, योग्य कह्यो मुनि भूप. ४
ભાવાર્થ=ભવ્યપ્રાણી સર્વ ત્રણ સ્થાવર ઓને પોતાના સરખા જાણતો તથા સમતારસ ધારણ કરી વૈરાગ્ય રંગમાં સ્થીર થયે છતે ધર્મધ્યાન ધ્યાવાને એગ્ય કહેવાય છે; વળી એ ધર્મધ્યાનાર્હ ભવ્યપ્રાણી પરિસહ તથા ઉપસર્ગને સહન કરે, રાગ, દ્વેષ, મોહ ઈત્યાદિ અંતરંગ રિપુસમુદાયને જીતે. સર્વ દેષને ત્યાગ કરતાં અને નિર્મળ સંજમ પાળતાં ધર્મધ્યાન પ્રાપ્ત થાય છે. એ ધ્યાનના અથી ભવ્યજીવો પરની આશા છાંડે છે અને નિસ્પૃહતા ધારણ કરે છે. નિસ્પૃહતા ધારણ કરવાથી મનમાં ઉત્પન્ન થતી વિકલ્પ સંક૫ની શ્રેણિઓનો નાશ થાય છે. લેભરૂપી સમુદ્રને તરવામાં નિસ્પૃહતા વહાણ સરખી છે. તે વિષે કહ્યું છે કે;- - ઋોવા-ગરાપિરાઝિનિર્ચ હાર્દવનિ
संतोषवरमंत्रेण ससुखीयेननाशिना ॥ १॥ વિદ્યતઘયાંવાળી થારાવાર રાતઃ.
વાંઝાવિયે મેળેષનતિ ૨ ઇત્યાદિ ધર્મધ્યાનાર્થી છવ સંસાર સંબંધી સર્વ સુખને દુઃખરૂપ ગણે છે એ ધ્યાનને ધ્યાવવાને મુનીશ્વર મહારાજા વિશેષે કરી યોગ્ય છે. કારણ કે તેમણે વિ. કલ્પ સંકલ્પરૂપ ઉપાધિનાં કારણોને ત્યાગ કર્યો હોય છે. શ્રાવક વર્ગ પણ એ
ધ્યાનારૂઢ થઈ શકે છે. ધર્મધ્યાનથી રાગ દ્વેષની મંદતા થાય છે અને મોક્ષ સુખની ઈચ્છા રહે છે. ધર્મધ્યાનના ચાર પાયા છે. ૧માજ્ઞાવવા. ૨૫पायविचय ३ विपाकविचय, ४ संस्थानविचय.
પ્રથમ ? અાજ્ઞાવિયાવા નું સ્વરૂપ કહે છે. વીતરાગ ભગવંતે કેવળજ્ઞાનવડ કરી જે જે પદાર્થોનું જેવું જેવું સ્વરૂપ કહ્યું છે તે સર્વ સત્ય માને. પડદવ્ય સ્વરૂપ નયપ્રમાણ નિક્ષેપ સહિત, સિદ્ધસ્વરૂપ, નિમેદસ્વરૂપ, લેકસ્વરૂપ જેમ કહ્યું છે તેમ સહે. વીતરાગ ભગવંતની આજ્ઞા વ્યવહાર નિશ્ચયપણે જાણે. સહે. વ્યવહાર અને નિશ્ચય એ બે નયમાંથી કોઈને પણ ઉથાપે નહીં. કહ્યું છે કે માબાઈમ્પો વીતરાગ ભગવંતની આજ્ઞા સત્ય માનવી, તથા તે પ્રમાણે વર્તવું, તેમાં ધર્મ છે, પણ ઉટપટાંગ જેવું પિતા
For Private And Personal Use Only
