________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
શ્રી જનધામ પ્રકાશ સૂર્ય રાહુ ગ્રહણે જેમ કીર્તિધર રાજાએ સંસારનું નિત્યપણું ભાવ્યું તથા બળદને ઘરડે દેખી જેમ કરઠંડુ રાજાએ સંસાર સ્વરૂપ અનિલ વિ ચાર્યું. તેમ ભવ્ય જીવેએ આ સંસારનું સ્વરૂપ નિત્ય વિચારવું ઈંદ્ર ચંદ્ર, નાગૅ, ચક્રવર્તિ, વાસુદેવ, બળદેવ, રામ, રાવણ, વાળી જેવા મહા બળવાન પણો પણ નિત્ય રજક્ષણના ભક્ષ થઈ પડયા. તું મનમાં વિચારકર કે તારા જેવા પામર જીવ કાળના સપાટામાં આવશે. એમાં શું કહેવું મોટે હે ચેતન આવો દશદષ્ટાંતે દુર્લભ મનુષ્ય જન્મ પામી વૃથા કાળ ગુમાવીશ નહીં. અને ધર્મ કાર્યમાં પ્રવૃત્તિ કરજે કે જેથી શાસ્વત સુખ પામીશ. આ સંસારમાં ચાર ગતિમાં રઝળવા રૂપે પ્રયન જે ભવ્યજીવો કરતા નથી તેમને ધન્ય છે અને તેમનું જીવતર સફળ છે. બાકી નિત્ય પદાર્થોમાં જે મોહ “રે છે તે કર્મની અનંતિ વર્ગણાએ ગ્રહણ કરી ચતુર્ગતિરૂપ સંસારમાં ભટકે છે. આ પ્રમાણે નિત્ય ભાવનાનું સ્વરૂપ વિચારતાં મોહ માયા દૂર થશે અને ધર્મ માર્ગમાં પ્રવૃત્તિ થશે. વળી સયાસત્ય-પ્રવૃત્તિ નિવૃત્તિ-હેયય અને ઉપાદેયનું ચિંતવન થતાં વિવેકરૂપ ચક્ષુવડે મેક્ષ માગેને રસ્તો સિધ્ધ દેખાશે. કહ્યું છે કે
ગાથા. जा दवे होइ मइ, अहवा तरुणीसु रुववंतीम् ।
साजइजिणवरधम्मे, करयलमजेठियासिद्धि ॥ ભાવાર્થ-જેવી જેની દ્રવ્ય કમાવવામાં મતિ થાય છે અથવા રૂ૫ વંતી સ્ત્રીઓ ઉપર જેવી તરૂણ પુરૂષોની મતિ થાય છે તેવી મતિ જે જે નેશ્વર કથીત ધર્મમાં થાય તો તેને કરતલમાં મોક્ષ છે એમ જાણવું. આ ગાથાનો હાર્દ વિચારવા યોગ્ય છે. વળી કહ્યું છે કેश्लोक-अनित्यानि शरीराणि विभवोनवशाश्वतः ।
नित्यसनिहितोमृत्युः कर्तव्योधर्मसंग्रहः ॥ ભાવાર્થ-દરેક જીવોનાં પ્રત્યક્ષ દેખાતા શરીરે પનિય છે અને સં. સારીક વૈભવ શાશ્વત નથી; મૃત્યુ પાછળ લાગી રહ્યું છે માટે ભવ્ય છે
એ સંસારનું સ્વરૂપ અનિત્ય જાણું વીતરાગ કથીત ધ મને વિષે પ્રમાદ નહીં કરતાં તનમન ધનથી પ્રયત્ન કરે. એજ સાર છે. તે નિત્ય ભાવના,
મુનિ બુદ્ધિસાગર.
For Private And Personal Use Only
