Atmanand Prakash Pustak 023 Ank 06

Author(s): Jain Atmanand Sabha Bhavnagar
Publisher: Jain Atmanand Sabha Bhavnagar

Page 5

૧૨૯
વિશ્વ રચના પ્રબંધ. વિશ્વરચના પ્રબંધ.
( નિવેદન ૧૧ મું ચાલુ.)
(ગતાંક પૃષ્ઠ ૧૧૨ થી શરૂ.) –સિદ્ધાંતસારમાં મણીલાલ નભુભાઈ કહે છે કે- મેક્ષ મુલરના કહેવા પ્રમાણે પુરાણના આધારે,(અને ડો. હંટરસાહેબે સુધારીને છપાવેલ હિંદુસ્તાનને ઈતિહાસના આધારે-જે. કો૦ હેખાવ અં૦ પા ર૭૭) સન ૧૮૮૪ લગભગમાં એ વાદ પ્રવર્યો કે જેન એ બદ્ધધર્મની શાખા છે પણ ૧૮૯૯માં તે ભૂલ સુધ રાઈ (એનબીસંટ) ડોલઈરાઈસ. ડોન્ફયુર મી. કલૈંટ. ડે. બુહર, ડે. હર્નલના ટેકાથી જાહેર થયું કે મહાવીર એ બુદ્ધનું અપર નામ છે, તે વાત સત્ય નથી. અને હિંસાની પ્રાચીન પ્રચારક જૈનધર્મના આદિજિન કયારે થયા તે આંકડા મૂકવા કઠિન છે. (પ્રા. ઘ૦ ૧૧૦) પુરાણે કહે છે કે રાષભદેવજી સ્વયંભૂમવંતરમાં થયા છે, તેની ગણના કરવી મુશ્કેલ છે. (ચ૦ ૨૦ ૨૪૮) જૈનોના તીર્થકર ક્રોડે વર્ષ સુધી ધર્મોપદેશ દેતા હતા. આ જેને પૃથ્વીને અનાદિ માને છે. (પ્રાથ૦૧૬)
જેનધર્માનયાથી જ્ઞાની કહે છે કે--સોની જ્યારે સ્વર્ણમહેર ( ગીની)ની વીંટી બનાવે છે, ત્યારે તેમાં સોનું તે સેનાપણે અનાદિ કાળથી છે અને તેજ
સ્વરૂપમાં રહે છે, પણ સ્વર્ણ મહોરના સ્વરૂપને લય થયે કહેવાય છે અને વીટી પણની ઉત્પત્તિ કહેવાય છે. વળી એક ઘર નવું બન્યું, એમ કહીએ તો તેમાં પરાવર્તનને લઈને આરંભ કહી શકાય છે, કારણ કે ઇટ નળીયા માટી લાકડું વિગેરે તો હતા પણ તેને રીતસર ગોઠવવાથી–પરાવર્તનથી નવું સ્વરૂપ બન્યુ. તેને આપણે નવું કહીએ છીએ–અને તેની સાથે અમુક હેતુએ તે પરાવર્તન કરનાર કડીયા સુતાર અને કુંભાર વિગેરે માત્ર ઘરના કર્તા છે એમ પણ કહી શકાય છે. આજ રીતે જગત અનાદિ છે જેને વેદોમાં પ્રવાહથી અનાદિ કહે છે પણ તેમાં ઘણે કાળે ચયાપચય–હાનિ વૃદ્ધિ થાય છે એટલે જેમ આટલાંટિક મહાસાગર ભૂતકાળમાં મોટા ખંડ રૂપે હતું તે હાલ તે જળમય પ્રદેશરૂપે છે એમ ફેરફારો બન્યા કરે છે.
એટલે કે ઈ જગતકર્તા નથી છતાં જે ઉપચારિક જગતકર્તા માન હોય તે પ્રત્યેક જીવ શુભાશુભ પ્રવૃત્તિથી કાલ, સ્વભાવ, ઉદ્યમ, નસીબ અને નિયતિ, વિગેરે પાંચ કારણે પામીને પોત પોતાનું જગત કરે છે તેમજ તે જીવ
જ્યારે પિતાના આઠ ગુણેને આવરણ રહિત કરે છે, ખીલવે છે. એટલે આઠગુણમય અષ્ટમૂર્તિ બને છે ત્યારે પિતાના સંસારનો સંહાર કરે છે. જે અનંતા છે અને તે દરેક પિતા પોતાના કર્મ કાર્યના કર્તા તથા ભકતા છે, બાકી તેથી જુદા કઈ જગત કર્તા નથી.