________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
શ્રી આત્માનંદ પ્રકાશ.
કેળવણીથી અલંકૃત થયેલી સ્ત્રી, પુત્રીઓ અને પિાત્રીઓ ગૃહસ્થના ઘરને દીપાવનારી થાય છે. તેવી સ્ત્રીઓ સદા મધુરભાષિણી–વિચારવિભૂષિત થાય છે.
ગૃહસ્થ સદા ઉદ્યોગી હો જોઈએ. સ્વેચ્છાથી અને સ્વતંત્રતાથી ન્યાયમાગે દ્રવ્ય ઉપાર્જન કરવાને ગૃહસ્થ પ્રયત્ન કરવો જોઈએ. તે સાથે સર્વદા સંતેષને ધારણ કરી વર્તવું જોઈએને સંતુષ્ટ હૃદયવાળા ગૃહસ્થ આ જગતના વ્યવહારમાં નિંદાપાત્ર કાર્યો કરવાને ઉભા થાય છે.
ગૃહસ્થ સદા એકપત્નીવ્રત રાખવું જોઈએ. પિતાની વિવાહિત સ્ત્રીના પવિત્ર પ્રેમ સાથે બંધાઈને રહેવું જોઈએ. એથી શીળધર્મની રક્ષા પણ થઈ શકે છે. એકપત્ની થયેલી પવિત્ર પ્રેમદેવની સ્થાપના ગૃહસ્થને તેના જીવનમાં કલ્યાકારિ થઈ પડે છે.
ગૃહસ્થ પિવર્ગ તરફ પૂર્ણ લક્ષ આપવું જોઈએ. પિતાના ગૃહાવાસને લગતા કયા કયા સંબંધીઓ પિષ્ય છે? અને તેઓનું કેવી રીતે પિષણ કરવાનું છે? તેને સર્વદા સુવિચાર કરે જોઈએ. પાશ્ચવર્ગનું પોષણ ઉભય રીતે એટલે જ્ઞાનદાનથી અને નિર્વાહદાનથી કહેલું છે. જેઓ જ્ઞાનદાનથી પિષણય છે, તેમને ઉત્તમ પ્રકારની કેળવણી આપવી જોઈએ. બાલ્યવયના આરંભથીજ જ્ઞાનદાનનું પેષણ કરવામાં આવે તે યૌવનવયમાં ઉત્તમ પ્રકારનું જ્ઞાનરૂપ પોષણ મેળવી શકે છે, અને સર્વ પ્રકારે ગૃહસ્થ ધર્મની એગ્યતા પ્રાપ્ત કરી શકે છે. જેઓ માત્ર નિર્વાહદાનની અપેક્ષા રાખનારા છે, તેઓને ગ્ય એવું પોષણ આપવાની આવશ્યક્તા છે. તથાપિ એ પિષ્યવર્ગ પણ ઉપદેશદાન મેળવી શકે તેવી યોજના કરવી જોઈએ. - ગૃહસ્થ ન્યાયપાર્જિત વિત્ત તરફ પૂર્ણ લક્ષ આપવાનું છે. પિતાના કુટુંબના નિર્વાહ માટે દ્રવ્ય ઉપાર્જન કરવું જોઈએ, પણ તે ન્યાયમાગે કરવું જોઈએ. અગણિત દ્રવ્યને લાભ થતો હોય તે પણ ગૃહસ્થ પિતાના ન્યાયમાગથી ભ્રષ્ટ થવું નહીં. નીતિપૂર્વક દ્રપાન કરનાર ગૃહસ્થ દ્રવ્યની પ્રાપ્તિમાં અને પ્રતિષ્ઠામાં આગળ વધે છે. એવા હજારો દષ્ટાંતે જેન ચરિતાનુગમાં આપેલા છે.
ઉપર પ્રમાણે જણાવેલા ગૃહસ્થનું બાહ્ય સ્વરૂપ કહેલું છે. હવે ગૃહસ્થનું આંતર સ્વરૂપ કહેવામાં આવે છે.
ઉત્તમ ગૃહસ્થ પ્રથમ મનની શુદ્ધિ ધારણ કરવી. પિતે કાંઈ પણ પ્રવૃત્તિ કરે, તેમાં પ્રથમ લાભાલાભને વિચાર કરે. તે સાથે પોતાના કર્તવ્યને પણ
For Private And Personal Use Only
