________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
પન્યાસ શ્રીમદ્દ દાનવિજ્યજી મહારાજનું ધર્મ સંબંધી ભાષણ. ૧૭૭
-
~
રથી કથન કરેલ છે. શ્રી મહાપાધ્યાય યશોવિજયજી ગણી મહારાજે પાંચ હજાર શ્લોક સંખ્યાના પ્રતિમા શતક નામા ગ્રંથમાં કેવળ પ્રતિમાની જ
સિદ્ધિ કરેલી છે. શિષ્ય-પ્રતિમા સંબંધી કોઈ પાડે લખી જણાવવા કૃપા કરશે? ગુરૂ દેવવંદન ભાષામાં કહ્યું છે કે
नाम निणा जिण नामा, ठवणजिणा पुणनिणिंद पडिमाओ ।
નિષિનગોવા, માનિના સમવરળતા ? /
અર્થ-જિનેશ્વર દેવનું નામ તે નામ જિન, જિનેશ્વર ભગવંતની પ્રતિમા તે સ્થાપના જિન, તથા જિનેશ્વર ભગવંતને જે જીવ તે દ્રવ્ય જિન, તથા સમવસરણમાં બીરાજમાન તે ભાવ જિન દેવ કહીયે. . 1 I શિષ્ય-જૈન શાસ્ત્રમાં પ્રતિમા છે તે ઠીક, પણ પત્થરની ગાય જેમ દુધ આપતી
નથી તેમ પ્રતિમાથી પણ કંઈ કાર્યની સિદ્ધિ થતી નથી. ગુરૂ–જેમ કોઈ પુરૂષ ગાય ગાય મુખથી ઉચ્ચાર કરે તે પણ તેના કાર્યની
સિદ્ધિ થતી નથી, તેમ પરમેશ્વરના નામથી તથા તેના જાપ કરવાથી પણ કાંઈ સિદ્ધિ નહીં થાય, અને જ્યારે કંઈ સિદ્ધિ નહીં થાય તે પછી તમારે
ઈશ્વર પરમાત્માનું નામ પણ લેવું ન જોઈએ. શિષ્ય-પમેશ્વરના નામ લેવાથી તે અમારા અંતઃકરણની શુદ્ધિ થાય છે. ગુરૂ–પરમેશ્વરની મૂત્તિ દેખવાથી પણ પરમેશ્વરના સ્વરૂપને બંધ થાય છે, અને
તેથી અંતકરણની શુદ્ધિ થાય છે. શિષ્ય-પરમેશ્વરના નામથી જ જ્યારે આત્મ શુદ્ધિ થાય છે તે પછી પ્રતિમા પૂજ
વાની શું જરૂર છે? ગરૂ–દક્ષિણાવર્તાશંખ, કામકુંભ, ચિંતામણી અને ચિત્રવલ્લી આદિ ઇક્રિય રહિત
અજીવ પદાર્થો જેમ પૂજક પ્રાણુઓના કામિતને પૂર્ણ કરે છે તેમ શ્રી વીતરાગ દેવની પ્રતિમા પૂજવાથી વીતરાગના ગુણોની પ્રાપ્તિ થાય છે. માટે વીતરાગ દેવની પ્રતિમા પૂજવાની અવશ્ય જરૂર છે તથા પ્રતિમા દેખવાથી જેવી આત્માની શુદ્ધિ થાય છે, તેવી નામથી થતી નથી. જેમ કેકશાસ્ત્રોક્ત સ્ત્રી પુરૂષનાં વિષયસેવનનાં ચેરાશી આસને દેખવાથી તત્કાળ વિકાર ઉપજે છે. તેવી જ રીતે નિર્વિકારી શાંત મુદ્રાવાળી અહેવીતરાગદેવની મૂર્તિ દેખવાથી જે નિવિકાર શાંતિભાવ ઉત્પન્ન થાય છે, તે નામથી થતું નથી, તથા વીતરાગની મૂક્તિથી રાગ દૂર છે. અને રાગીની
For Private And Personal Use Only
