________________
આપવાને કે
દુન્યવી કાય તે માટે કોઈ પણ શાસ્ત્રોકત મર્યાંદાથી ખીજી રીતે ખર્ચ કરવાને અધિકાર જ નથી, કેમકે તે દ્રવ્યો શ્રી સંધની માલિકીના નથી. તે બ્યા શ્રી જૈનશાસનની માલિકીના હોય છે. શ્રી સંધ વહીવટકર્તા છે.
તે સુપાત્રમાં દાન થયેલા પદાર્થોં કે વસ્તુઓનું પુનઃ દાન ધર્મ સિવાયના ક્ષેત્રામાં કઈ રીતે આપી શકે? કોઈનેય રાજાને પણ તેમાંથી લેવાના અધિ કાર નથી, એ તે પરાયું ધન છે. ન્યાયની તે આ વાત છે.
તે શું માંગણુને ભૂખે મરવા દેવા એવા જૈન ધમતા આદેશ છે? ના. નહીં જે સુપાત્ર ધાર્મિક ક્ષેત્રાના દ્રવ્યોમાંથી ન અપાય એવે નિષેધ છે. સિવાય શ્રાવકાની–મહાશ્રાવકાની ફરજ છે કે તેએ પોતાના તરફથી અવશ્ય આપે, અને દીન દુ:ખીના દુઃખ દૂર કરે. અનુક ંપા ઉચિત દાન વગેરેની ભલામણ છે.
તેમ જ ખીજાં જે જે ઉચિત કાર્યોમાં આપવાની જરૂર હાય, તે તેમાં અવશ્ય પેાતાના તરફથી આપે જ, તેમાં જરા પણ ખામી ન રાખે કેમકે દુન્યવી પણ ખ઼ીજા ધણા ગૃહસ્થના કર્તાનો હાય છે. તે ગૃહસ્થ, નાગરિક તરીકે કરે. એ રીતે ઉચિત બાબતે માં સૌ સાથે રહે અને સૌને સાથે રાખે પણ.
જૈનધમ પાળનારાઓનેા માટા ભાગ વ્યાપારી ક્ષેત્રામાં હોય છે. તેઓ તરફથી જુદી જુદી અનેક રીતે ધનના પ્રવાહો આપવામાં ભાગ લેવાતા જ હાય છે, સંરક્ષણમાં પણ મળનારા આર્થિક સહકારમાં જૈનધમ પાળનારા વેપારી વર્ગ ને ભાગ હશે, જરૂર પડે, તે તેથી પણ ધારે પોતાના તરથી આપીને આર્થિક સહકાર--આપે,
કલ્યાણુ : જાન્યુઆરી, ૧૯૬૩ : ૮૫૩
પૂરી કરે. પણ સુપાત્રમાંથી ન આપે, કેમકે પ્રજાની કે જગતની સ્થિતિ એવી નથી થઈ ગઇ, કે હાલમાં એવી થઇ જવાની કે સુપાત્ર ક્ષેત્રમાંથી ધન લેવાની અનિવાર્ય તક ઉભી થાય.
ધાર્મિક દ્રવ્યેા ધર્મના પોષણ માટે જ હાય છે. ધમ હ ંમેશા વિજય અપાવનાર એક મોટુ હથિયાર છે. ભારત તેમાં અગ્રેસર છે. ભારતના વિશ્વવ્યાપક યશનું તે મુખ્ય કારણ છે. તેમાં ભારત ઢીલાશ બતાવે તે પરાક્ષરીતે નુકશાન થયા વિના રહે નહિં. ધમાં મક્કમતા એ તે વિષયની એક ચાવી છે. ધમ સમજીને સુભટા યુદ્ધમાં પ્રા મેટા——યાચ્છાવર કરતા હેાય છે. સાચા સુભટા પ્રાણાન્ત પણ ધર્માંદ્રવ્યનું ભક્ષણુ ન કરે. એથી એક જાતનું ધાર્મિક ઉપરાંત નૈતિક પતન પણ છે. તેથી શૌય અને પુણ્યને પણ ધકકા પહોંચે જ.
પરંતુ સુપાત્ર ક્ષેત્રોમાંથી આપવાની બુદ્ધિ ન રાખે. એ તે પરાયું ધન છે. તેમાંથી કેમ આપવાર્તા વિચાર કરી શકે ? તેમાંથી દેવાની રકમની હદ ગૃહસ્થા પોતાની અંગત રકમ વધારે આપીને
શયાક્તિ અને ભયભરેલાં ચિત્રા ખડાં કરી ધાર્મિક પરંતુ કેટલાકને એવી લત હાય છે કે અતિમર્યાંદાના ભંગ કરાવવા. જૈનેત્તરા કે કાઇ કાઈ જૈન સંપ્રદાયા પણ શાસ્ત્રાજ્ઞાના રહસ્યોથી અજાણ હાવાથી ચાલતી ગાડીમાં બેસી જતાં હોય છે. કાળદોષે એમ પણ ખતે. પરંતુ તેથી સમતોલપણુ ગુમાવ્યા વિના પ્રભુની આજ્ઞામાં નિષ્ઠ પરંપરાગત શ્રી સથે પોતાની ફરજ બજાવવામાં સાવધ રહેવુ. જોઇએ. સાંસારિક કાર્યોમાં ગૃહસ્થ તરીકે–નાગરિક તરીકે પોતાના તરફથી-ઘટતા સમુદાય તરફથી ચાગ્ય ભાગ લઈ શકે છે. ગ્રામધમ, દેશધમ, રાષ્ટ્રમ એ લૌકિક ધમાઁ હાય છે, અને સુપાત્ર ક્ષેત્રે લેાકેાત્તર ધમ હાય છે. લૌકિક કાર્યાધમાં લૌકિક-રીતે ખજાવવાનાં હાય છે. જૈન ગૃહસ્થના લાકવ્યવહાર શ અને ધ་વ્યવહાર અશ એમ એ અશા હેાય છે. લેાકવ્યવહાર અશથી ગૃહસ્થ તે તે માર્ગાનુસારી કાર્યાં પણ કરી શકે છે.
ભારતની પ્રજા
ગઇ, પરંતુ તત્ત્વાએ
આફ્તા આવી
કદી કાઈપણ ન્યાયી કરી નથી, અન્યાય અને
