Jain Dharm Prakash 1952 Pustak 068 Ank 06

Author(s): Jain Dharm Prasarak Sabha
Publisher: Jain Dharm Prasarak Sabha

Page 8

૧૧૨
શ્રી.જૈન ધર્મ પ્રકાર
તેનું વ્યવસ્થિત વન છે. એ શ્રૌ સિદ્ધચક્ર મહાયંત્રમાંડલનુ પૂજન વિશિષ્ટ ક્ષ આપનાર છે.
[ ચૈત્ર
મહાપ્રભાવક અને
આ મહાયંત્રમ`ડલની રચના કઇ રીતે કરવી અને તેનુ પૂજન કયા ક્રમ અને થા શા કૈાથી કરવું તે હકીકત વિદ્યાપ્રવાદ નામના દશમા પૂર્વમાં હતી, પણ પૂના ઉચ્છેદ થયા ત્યારે તે વિધાન પણ ગયું હેત છતાં શાસતના અને ભવ્યાત્માઓના ભાગ્યે પરંપરાગત તે જળવાઈ રહ્યું, શ્રી રત્નશેખરસૂરિ મહારાજે શ્રીપાલચરિત્રમાં તે ઉદ્દયું એટલું જ નહિં પણ ‘ શ્રી સિદ્ધચક્રય દ્વાર ' નામે વ્યવસ્થિત જુદા મન્થની રચના કરીને તેમાં તેને જાળવી રાખ્યું. સાથેાસાથ શ્રી હિંચક્રમહાયંત્ર માંડલના ચિત્રા પણ પર પરાગત જળવાઇ રહ્યા છે. આજ પણ આપણી પાસે એક મહાયત્ર અને તેના પૂજનવિધિ વિદ્યમાન છે.
આરાધક વર્ગને આ પૂજનવિધિને પરિચય ધણા સમયથી ઓછા હતા, તેનું મુખ્ય કારણ એ હતું કે–તે પૂજનવાધની પ્રત મળતી ન હતી, છૂટાછવાયા જુદા જુદા વિધાના મળતા હતા પણ તેની પ્રામાણિકતા માટે ક્રાઇ પૂરાવા ન હતા.
હુમાં હમણાં તે ‘સિદ્ધચક્રય Àહાર પૂજનવિધિ 'ની પ્રતિ મળી આવી છે તે તે વ્યવસ્થિત સંશોધનપૂર્વક પ્રગટ પણ થઇ છે. તેની પ્રામાણિકતા માટે ‘· સિરિસિરિવાલકહા ’ * શ્રીપાળ રાસ ' વગેરે પ્રામાણિક પ્રત્યે છે. આ વિધાનને સ્વાદ તે તે ગ્રન્થામાં મળે છે તેને અપ્રામાણિક માનવા માટેનું કાઇપણ કારણુ મળતું નથી માટે આ વિધાનતે પ્રમાણુભૂત માનવુ' એ જ હિતાવહ છે.
અહિ તે યાહાર અને તેના પૂજનવિધિને પરિચય દર્શાવવામાં આવે છે.
મુખ્યત્વે આ દેશદ્વારમાં નવ વલયે છે, મધ્યમાં મદદલકમળને તેની કણિકા તરીકે અમૈં સ્થાપન કરવું તેને કારથી વીંટવુ અને તે સર્વને દ્વીકારથી વીંટવા, તે ક્રૂરતા અનાહત કરવા તે તેને ફરતા સેાળ સ્વરો લખવા, આટલા માલેખનને કણિકા કહેવામાં આવે છે.
જપત્રમાં સિદ્ધાદિ આઠ પદે સ્થાપન કરવા, તે અષ્ટદલકમળ ફરતું ષોડશલવલય કરવુ તેમાં અનાહતથી યુક્ત આઠ વર્ગા એકાન્તરિત આલેખવા અને વચમાં ખાલી પડેલ લમાં સસાક્ષર માત્ર લખવે. આ મીન વલયને સ્વરાદિ અષ્ટ વર્ગ વલય કહેવામાં આવે છે. તેને ફરતુ' ત્રીજું વલય લબ્ધિ પદેશનું કરવું તેમાં આઠ દિશામાં આઠ પા આલેખી તેમાં આઠ અનાદતે સ્થાપન કરવા, મધ્યમાં રહેલી ખાલી જગામાં ત્રણ ભાગ કરી દરેક ભાગમાં બબ્બે બ્ધિ પદે લખવા, એટલે એક ગેળાકારમાં ૧૬ લÀિષ આવે અને ત્રણ ગાળાકારમાં થને ૪૮ લબ્ધિપદો આવી જાય. એમ ત્રીજું વલય કરવું. તે વલયને ત્રિરેખ ફ્રી કારથી વીંટીને છેડે તે કાર લખવા, તેને ફરતી આઠ ગુરુપાદુકાઓ સ્થાપવી. અહિ' સુધી યંત્રમાં રાખવા આવે છે. ને ત્યારબાદ મંત્ર પ્રત્યે ભક્તિભાવ ધરાવતા અધિષ્ઠાયક આદિ ધ્રુવ દેવીઓના વલયો આવે છે. તેમાં સર્વપ્રથમ આઠ દિશામાં આઠે જયાદિ દેવીઓનું વલય, તેને ક્રતુ શ્રા સિદ્ધચક્રના અધિષ્ઠાયક અઢાર દેવતાનું વક્ષય, તેને