Jain Dharm Prakash 1912 Pustak 028 Ank 08

Author(s): Jain Dharm Prasarak Sabha
Publisher: Jain Dharm Prasarak Sabha

Page 9

વિવિધ પ્રકાર.
૨૩૫ તે ઉન્મત્તતુલ્ય જ ગણાય અને જે સપ્રયજન તેનું નિર્માણ કરવા જાય તો અનીશ્વરત્વ પ્રસંગે પ્રાપ્ત થાય છે. કેમકે અનાદિ શુધ્ધ હોય તેને દેહાદિક કાર્ય કરવાની ઈચ્છા હોવી ઘટે નહિ. કારણ કે તેવી ઈચ્છા જ રાગ વિક૯પરૂપ છે, ઈત્યાદિ અત્ર બહુ વકતવ્ય છે. વિશેષ અધિકાર ગ્રંથાંતરો થકી જાણ લે. અને મધ્યસ્થપણે વિચાર કરી સત્ય સબળ પક્ષનો સ્વીકાર કરી લેવો. ઈતિ વિશેષાવશ્યક પૃ. ૭૦૧
પ્રશ્ન–સંસારથી જ સર્વ કોઈ ભવ્યાત્મ મુક્ત થઈ સિદ્ધ થાય છે તે તે સર્વ સિધ્ધોની આદિ હોવાથી કોઈ પણ આદિ સિદ્ધ હેવો જોઈએ કે કેમ?
ઉત્તર–જેમ સઘળાં શરીર અને સઘળાં અહોરાત્ર આદિવાળાં છે પણ કાળની અનાદિતાથી આદ્ય શરીર કે આદ્ય અહોરાત્ર જાણી શકાતાં નથી તેમ કાળની અનાદિતાથી કોઈ એક આદ્ય સિદ્ધ પણ જાણી-માની શકાય નહિ.
પ્રશ્ન-૪પ લાખ યોજનપ્રમાણ પરિમિત સિદ્ધિક્ષેત્ર છે તે તેમાં અનાદિ કાળથી થતા અનંતા સિધ્ધ શી રીતે સમાઇ શકે ?
ઉત્તર:–અમૂર્ત-અશરીરી હોવાથી પરિમિત ક્ષેત્રમાં પણ અનંતા સિધ્ધ સમાઈ રહે છે. જેમ પ્રત્યેક દ્રવ્યને સઘળા સિદ્ધ ભગવંતનાં અનંતાં જ્ઞાન અને અનંતાં દર્શન વિષય કરે છે. અથવા એકજ નર્તકી ઉપર હજારો દૃષ્ટિ પડે છે તથા પરિમિત ક્ષેત્રવાળા ઓરડા પ્રમુખમાં અનેક દીવાઓની પ્રભા સમાઈ જાય છે, તેમ અહીં પરિમિત ક્ષેત્રમાં અનંતા સિધ્ધ કેમ સમાઇ ન શકે ? અપિતુ સુબે સમાઈ શકે છે. જ્યારે મૂર્ત એવી બહુ દીપકની પ્રભાઓ પરિમિત ક્ષેત્રમાં સમાઈ શકે. તે પછી અમૂર્ત-અશરીરી શિદ્ધ પરમાત્માનું કહેવું જ શું ?
પ્રશ્ન–જે દેવતાઓ છે, તે તેઓ અત્ર મનુષ્યલોકમાં આવવા શક્તિવંત છતાં કેમ આવતા જણાતા નથી ?
ઉત્તર–દેવતાઓ, દેવાંગનાદિક સંબંધી દિવ્ય પ્રેમમાં લીન હોવાથી, અત્યંત રૂપ લાવણ્યાદિક ગુણવાળી કામિનીમાં આસક્ત થઈ રમણિક સ્થાનમાં રહેલા પુરૂષની પેરે વિષય સુખમાં અત્યંત આસક્ત થએલા હોવાથી, તથા બહુ અગત્યનાં કાર્ય કરવા નિજાયેલા વિનીત પુરૂષની પેરે પિતાનું કાર્ય હજુ પૂરું થયેલું નહિ હોવાથી, તથા તેમને મનુષ્યનાં કાર્ય સાથે એ સંબંધ નહિ હેવાથી, અણઇચ્છિત ગૃહાદિકમાં જેમ નિરાગી-નિઃસ્પૃહી મુનિઓ જતા નથી તેમ તેઓ આ મનુષ્યલકમાં પ્રાયઃ આવતા નથી. તેમજ આ મનુષ્યલકની દુધ સહન નહિ કરી શકવાથી પણ દેવતાઓ પ્રાયઃ અત્ર આવતા નથી. પૃ. ૭૮૨-૮૩
પ્રશ્ન–જે એમજ છે તે દેવતાઓ અત્ર શા પ્રજને આવી શકે છે?
ઉત્તર–શ્રી જિનેશ્વર ભગવાનના જન્મ, દીક્ષા, કેવળજ્ઞાન અને નિર્વાણ મહોત્સવ પ્રસંગે પિતાનું હિત–કર્તવ્ય માની દેવતાઓ અત્રે આવે છે. તેમાં