________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
પ્રભુના શરીર પર ચાંડલા.
૨૫૭
વાત તે પ્રસંગે કહી. હવે પ્રસ્તુત ચક્ષુ ટીલા ચડવાનું કાર્ય પણ એવા પ્રકારની ટીપીને સુકોમળ કરેલી ટાકી રળવડે કરવું જોઈએ કે જેથી પરમાત્માની કિંચિત્ પણ આશાતના ન થાય. ટીલાં એડવાનું કાર્ય પણ શાબંસંમત છે. નળરાજાની રાણી દમયંતિએ પૂર્વભવમાં ચાવશ પ્રભુના રત્નના તિલક કરાવ્યા હતા, તેથી પ્રસ્તુત લાવમાં અને એવું ભાળતિલક કુદરતી પ્રાપ્ત થયું હતું કે જેથી તેના પર હાથ ફેરવવાથી તે સૂર્ય જે પ્રકાશ કરતું હતું. એ સંબંધી વિશેષ હકીક્ત તેના ચરિત્ર ઉપરથી જાણવાલાયક છે.
ભાળસ્થળના મધ્યમાં માત્ર તિલક (ચાંડલ) એડવાને બદલે હાલમાં તે આખા ભાળસ્થળનું આચ્છાદન કરનાર રૂપ કે સેનાની આડ ડિવામાં આવે છે. આગળ વધીને એક શહેરમાં એક ગૃહસ્થને તે પ્રભુના મુખપર તંબળને થાનકે પણ જડતરવાળું તંબેળ કરવાની ઈચ્છા થઈ હતી અને તેને અમલ પણ થયા હતા પરંતુ પાછળથી તે દૂર કરવામાં આવ્યું હતું.
ભગવંતના હદયમાં શ્રીવચ્છિનું ચિન્હ હોય છે તે દેખાડવા માટે આરસના બીંબ બનાવતાં જરા ઉંચાઈ કરવામાં આવે છે, પરંતુ તેની ઉપર પછીથી રાળને લચકે મુકી માં શ્રીવચ્છ બનાવી તેના ઉપર જડતર કામ કરાવી ચેડવામાં આવે છે. આ કુદરતી હૃદયના દેખાવ કરતાં કેટલું બધું બળ લાગે છે તે વિચારવાયેગ્ય છે.
નવ અંગ ઉપર ચડલા ચડવાની જરૂર હોય કે ન હોય તે પણ હવે તો દરેક પ્રતિમાને ચેડવામાં આવે છે. કેશરની એટલી બધી અસર થાય તેવું બિલ ન હોય અથવા પૂજા કરનારની સંખ્યા આપ હાય તેમજ પૂજા કરનારના પ્રમાણમાં નિબસંખ્યા વધારે હોય ત્યાં પણ છુટા આભૂષણ પહેરાવવાને બદલે ચાંડલા ચડવાનું કામ આવશ્યક થઈ પડ્યું છે.
વળી ટીલા, ચક્ષુ, ચાંડલા, આડ વિગેરે ચેડવા ઉપરાંત કેટલેક ઠેકાણે બિંબને શોભાવવા માટે કટેરીઆ ચેડવામાં આવે છે અને તેના હાર વિગેરે આભૂષણે દેખાડવામાં આવે છે. આ કોઈ પણ રીતે યોગ્ય જણાતું નથી. તેમજ તે ચડવાની રીતિ એટલી બધી અજ્ઞાનતાવાળી દેખાય છે કે દી પાસે રાખી તેના પર રાળને તપાવી તરતજ ચાડવામાં આવે છે. આ દેખાવ જ આશાતના ભરેલું છે. એને માટે સુધારે થવાની ખાસ આવશ્યકતા છે. રાળ ખૂબ ટીપાવીને તદન ઢીલી કરી નાખેલી (ટાડી) હેવી જોઈએ અને તેના વડે ટીલા ચક્ષુ
For Private And Personal Use Only
