________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
સેવા વ્રત ( નર્દિષણની કથા )
ભવાનભાઈ પ્રાગજી સોંધવી
સોંસારમાં સાચા પારસમણુ સેવ (વૈયાવચ્ચ છે. સેવાથી માનવી જીવનપલટા કરી શકે છે. શ્રી નદિષણ જેવા નમાલા, ખેડાળ અને દુઃખી માનવી એ સેવા વ્રત–વૈયાવચ્ચેથી આત્માનું પરમ કલ્યાણુ કેવી રીતે કરી ગયા એ ઉપર આ કથા છે. “ વાધર્મઃ પરમદનો, યોનિનામથસ્થ '
સેવાધમના અર્થ કેટલા વ્યાપક છે, :જે યોગિઆને પણ અજાણ્યા એવા સેવાધમ પરમ ગહન છે.
નંદી ગામમાં સૌમિલ નામના બ્રાહ્મણુની ભાર્યાં સેમીલાથી નષ્ણુિના જન્મ થયા હતા. તે કુરૂપ હતા અને તેના માતાપિતા બાળપણમાં જ મરણુ પામ્યા હતા. સગાસંબંધીઓએ તેને કેટલાક સમય પાળ્યા પછી તે તેના મામાને ઘેર જઇ રહ્યો હતા. ત્યાં તે ચારા લાવવાનું તથા ગાવાળ ( ગાય-ભેસે। ચારવાનું)તુ' કામ કરતા હતા. તેના વિનયગુરુથી ખુશી થઇને તેના મામાએ પેાતાની સાત પુત્રીએમાંથી એક પુત્રી સાથે તેનુ લમ કરવાનું કહ્યું. પણ તે સાતે કન્યાએ નદિષેણ સાથે પાણિયણ કરવા કરતાં મૃત્યુ પામવુ' એ વધારે ચાગ્ય ગણી પિતાને સાતે પુત્રીએ સભળાવી દીધું' કે ગામમાં કૂવાહવાડાના કાંઇ તૂટા નથી, થોડા કૂવા-ઢવાડા અમારી લાશને લઇને ગાઝારા ખનશે તેાયે લે! કાઁઇ પાણી વિના તરસ્યા ન િમરી જાય. અમે આવા બાહુક જેવાએ નીંદણુને પરણીએ એ કરતાં મૃત્યુ અમને સાદરજ્જે મીઠું લાગે છે,
આવા વિચિત્ર જવાબ એ નòિષ્ણુને મળતાં તેને પોતાના જીવન પરથી બધા ઉમંગ ઊડી ગયા અને સંસાર ખારી-ઝેર લાગવા માંડયેા. છેવટે વિચાર કરી રાત પડી એટલે તે મામાના ધરના ત્યાગ કરી છાના માતા ચાલી નીકળ્યા.
એક મુનિરાજ ધ્યાનાવસ્થામાં ત્યાં એક જગ્યાએ લીન થયેલા હતા, પાપના પુંજને ધાવા પવિત્ર 'ચપરમેષ્ઠીની આરાધનામાં તેઓ મગ્ન હતા એટલામાં શ્રમના કાને ક્રાઇ માનવ પગલા ધીમા સંચાર જણાયા અને તેઓના મનમાં પ્રશ્ન .ઉઠ્યો કે ક્રાણુ હશે? આવી કાળ રાત્રીએ, કાઇ ચાર હશે, કે પછી સમસ્ત સંસાર સૂર્વે ત્યારે જાગતા કાઈ સાધુ 1
વધારે વખત વિચાર કર્યા વિના તેઓએ જે દિશામાંથી અવાજ આવતા હતા તે તરફ નજર કરી ત્યાં એક માસ ગળે દાર ુ બાંધી આપધાત કરવાના પ્રયત્ન કરતા જણાયે.
મુનિ તે માજીસ તરફ દોડ્યા અને ત્યાં જઇને એમણે પેલા દેરડાના ગાળીયાને છેાડી નાંખ્યા અને આપધાત કરીને જીવનના અંત લાવવા માગતા એ માણુસને મુનિરાજે પૂછવા માંડયું: ' કેમ ભાઈ ! જીવનના અંત લાવવાના આવા વિધાતક પ્રયાસ કરવાની તને કેમ જરૂર પડી ?”
‘મહારાજ મને મરવા દે, મૃત્યુ વિના મારે માટે ખીજો કાઇ રસ્તા નથી. ’
‘અરે ભલા માણસ ! આ મનુષ્યભવ કરી ફરીને મળતા નથી. મનુષ્ય અવતાર એ તે સર્વોત્તમ સૌભાગ્ય છે. એને આમ અકારણ વેરી નાંખવુ` એ તા એક પ્રકારની કાયરતા છે.
‘પણુ મહારાજ આપે મારી વિતક કથા સાંભળી નથી, જો સાંભળો તેા આપને પણ ખાતરી થશે કે મારા માટે મરણુ સિવાય બીજે ક્રાઇ વિકલ્પ નથી.' એમ કહી આપવીતી જણાવી,
મુનિએ સ્હેજ સ્મિત ક્યું". ભાઇ, હવે તને જીવનની સાચી દીક્ષા આપવી એ મારે ધમ' છે. તારી વિતક કથા મેં સાંભળી,
યાદ રાખવા જેવી તને એક વાત કહુ છુ કે દુઃખ અને સુખ એ તે આપણા મનથી કલ્પી ૭( ૧૯૦ )૩
ધાર જંગલમાં ધેર અંધારી રાત્રીએ સર્વાંત્ર ભય'કરતા વિસ્તરી રહેલી જણાતી હતી. એ સમયે
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
For Private And Personal Use Only