________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
: શ્રી સિદ્ધાત્ર ::
૨૭
" येनात्माबुध्यतात्मैव परत्वे नैव चापरम् । અક્ષયાનન્તપોધાય તબૈ સિાત્મને નમઃ | ”
–શ્રી પૂજ્યપાદુ સ્વામીજીકૃત સમાધિશતક “મિ જિનેસર નિજ કારજ કર્યું, છાંડ્યો સર્વ વિભાવ છે; આતમશક્તિ સકલ પ્રગટ કરી, આસ્વાદ્યો નિજ ભાવો છે.”
–તત્વરંગી ભક્તરાજ દેવચંદ્રજી આ દેહ જે કે પુદગલને બનેલો છે, તો પણ તેમાં આર સ્થિતિ રહેલી છે; કારણ કે “પિડે સે બ્રહ્માંડે’ તે ન્યાયે, દેહ ને આત્માને પરસ્પર સંબંધ યથાર્થપણે સમજાતાં લોકનું સ્વરૂપ સમજાય છે. પુરુષ દેહાકૃતિ જાણે લેક-પુરુષની સંક્ષિપ્ત આવૃત્તિ (miniature) હેયની ! પરમ અધ્યાત્મવેત્તા શ્રીમદ્ રાજચંદ્રજીએ એક સ્થળે કહ્યું છે કે
“ લોક પુરુષ સંસ્થાને કહ્યો, એનો ભેદ તમે કાંઈ લહ્યો ?
એનું કારણ સમજ્યા કાંઈ ? કે સમજાવ્યાની ચતુરાઈ. શરીર પરથી એ ઉપદેશ, જ્ઞાન, દર્શન કે ઉદ્દેશ.
x પુદગલજ્ઞાન પ્રથમ લે જાણુ, નરદેહે પછી પામે ધ્યાન. જો કે પુદગલને એ દેહ, તો પણ ઍર સ્થિતિ ત્યાં છે. ”
શ્રીમદ્ રાજચંદ્ર આવા પુદગલમય દેહમાં સ્થિતિ કરીને, ભગવાને માનથી તલવારની જેમ, સર્ષથી કાંચળીની જેમ દેહ-આત્માનો સ્પષ્ટ વિવેક કર્યો-પ્રગટ અનુભવ કર્યો-વ્ય આત્મસિદ્ધિ કરી.
અને બીજું આશ્ચર્ય વળી એ છે કે જે દેહદ્વારા આ આત્મસિદ્ધિ પ્રાપ્ત કરી તે જ દેહનો ભગવંતે ત્યાગ કર્યો–નાશ કર્યો ! આવું કૃતનપણું(૧) આવું એકાંત સ્વાર્થીપણું, આવા મોટા પુરુષને કેમ ઘટે વાર?
અથવા તે આ દેહે આત્માનું ભૂંડું કરવામાં કાંઈ બાકી રાખ્યું છે ? દેહધારી બનીને જ આત્મા ચતુર્ગતિમાં ભ્રમણ કરતાં દુ:ખી દુ:ખી થઇ રહ્યો છે. તો પછી એવા દુષ્ટ દેહને નષ્ટ કરવામાં ભગવાને શું ખોટું કર્યું ભલા ? એ અનાદિની વળગેલી બલાને બલથી સદાને માટે નિર્વાસિત કરી એ યાચિત
૮૮ -
“અષ્ટ કરમ વનદાહકે, પ્રગટી અન્વય ઋદ્ધિ.”–શ્રી દેવચંદ્રજી
* સ્વાર્થ શબ્દને રૂઢ અર્થ મતલબ છે, પણ તેને મૂલ એગિક અર્થ સ્વઅર્થ, સ્વ–આત્માનો અર્થ–આત્માર્થ એમ થાય છે, અને તે અર્થમાં સ્વાર્થ પ્રશસ્ત છે.
For Private And Personal Use Only
