________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
જ્ઞાતિ અને તેને ઉદય.
કે માટે છે; કારણ કે કેઈપણ સુધારે દાખલ કરનારના ઉપર ઘણું ગંભીર જોખમદારી રહેલી છે. તેમણે પોતાના સ્વાર્થના કે બીજા કોઈના લાભ માટે સુધારો દાખલ નહિં કરતાં આખા જનસમાજને ઉપયોગી સુધારો દાખલ કરવા પ્રયત્ન કરે. જે મનુષ્ય વિચાર કરવાની શક્તિ ધરાવે છે અને કાર્ય કરવાની કુશળતા અને હિંમત દાખવી શકે છે તે ખરે સુધારક થવાને લાયક છે. આવા લાયક સુધારકે જ્ઞાતિ ઉદય તેમની દ્રષ્ટિ સમીપ રાખી જે કાંઈ કાર્ય આદરશે તેમાં ફતેહમંદ થશે એ નિર્વિવાદ છે.
જ્ઞાતિ સુધારણાનો માર્ગ અંકિત કર્યા પછી હવે જ્ઞાતિઓમાં ચાલતા કેટલાક કુરિવાજો નાબુદ કરવા પ્રયત્ન કરવાની જરૂર છે. દેખાદેખીથી કાર્ય
કરવાની પદ્ધતિને લીધે કેટલીક જ્ઞાતિઓમાં કેટલાક ફેરજ્ઞાતિમાં કેટલાક ફરે કે કુરિવાજો દાખલ થએલા છે અને તે વખતે જરૂરીસુધારાઓ, યાતને સદગુણ તરિકે ગ્રહણ કરવામાં આવે છે. પ્રથમ આ
પણું લગન પદ્ધતિ તપાસીશું તે તેમાં ઘણે ગોટાળા દાખલ થએલે જણાશે. વર કન્યાની ઉમર કે સમાનતાનો વિચાર કર્યા વિના જેમ તેમ લગન કરી દેવામાં આવે છે અને તેથી ઘણી વાર કજોડાં થાય છે. લગ્નની ઉચ અને પવિત્ર ભાવનાનો બીલકુલ વિચાર સરખે પણ કરવામાં આ વતા નથી. સ્વ. વેદ્ય અમૃતલાલ સુંદરજી પઢીયાર લખે છે કે –“ લગ્ન એટલે આ જીંદગીનું સુખ. લગ્ન એટલે જુદા જુદા અર્ધા અર્ધા રહેલા આ સાયને એકતા–પૂર્ણતા. લગ્ન એટલે આત્માની ઉન્નતિ કરવાને રાજ
. લગ્ન એટલે પિતાના સ્વાર્થો તજી પરમાર્થો શીખવાની શાળા, લગ્ન એગની આબાદિ વધારવાના ઉપાય, લગ્ન એટલે જીદગીમાં મીઠાશ લાવવાનો કિમીએ; લગ્ન એટલે મહાયજ્ઞ.” આ ઉ૫રથી આપણે જાણી શકીએ છીએ કે મનુષ્ય જીવનમાં લગ્ન એ નાનીસુની બાબત નથી કે જેમાં સારાસારને કાંઈ પણ વિચાર કર્યા વિના વરકન્યાને લગ્નની મજબૂત અને કાયમી ગાંઠથી છેડી શકીએ. કેટલીક નાતેમાં તો કન્યાની ક મુરતીઆની એટલી બધી અછત હોય છે કે તેને લીધે કન્યાવિક્રય, વરવિણ્ય કે સાટાપાટી કરવામાં કાંઈ પણ હીણપદ મનાતું નથી. તેમાં વળી કન્યાવિક્રય વિશેષ થાય છે. થોડા હજારેની કેથળીઓ ખાતર નાની ઉગતી બાળાઓને તેમના નિર્દય માબાપે પચાસ કે સાઠ વર્ષના આધેડ પુરૂ સાથે પરણાવી દે છે. કારણ કે તેઓ જાણીને જ બેઠાં છે કે, “દીકરી અને ગાય, જ્યાં દોરે ત્યાં જાય. ” આથી પિતાના માબાપના સ્વાર્થ અને મૂર્ખાઈ ખાતર બિચારી બાળાઓ ટુંક સમય દુનિયાનું દુ:ખ ભોગવી ત્રાસદાયક ભડકાવનારૂં વૈધવ્ય પ્રાપ્ત કરે છે અને જીંદગી સુધી એશીયાળું અને રોદણાં રોવરાવનારૂં જીવન ગાળે છે. વળી આપણા દેશમાં વિધવાઓ વધી પડવાનું
For Private And Personal Use Only
