________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
uuuuwwwwww
vv * .. vvvvvv -
1
આત્માનંદ પ્રકાશ, બીજે પ્રસંગે તે મહાનુભાવ તેજ ગ્રંથમાં જણાવે છે કે,
चंदन गंध समान खिमा इहां, वासकने न गवेषे जी।
आसंगे वर्जित पनि एहमां
किरिया निज गुण लेखेजी આ કવિતાને આશય એ છે કે, જેમ શરીરાદિકને ચંદનના જે સહજ ગંધ હોય તેમ ક્ષમા યુક્ત વચન પણ ચંદનના જેવું સહજ શીતળ હોય છે. સહજ સુગંધી શરીર જેમ બીજા ચંદનાદિકની અપેક્ષા રાખતું નથી, તેમ સહજ ક્ષમા ગુણ બીજાની અપેક્ષા રાખતા નથી. તેવી રીતે સંસારમાં આસક્તિ ન હોય તે તેની સર્વ કિયા આત્માના ગુણને લેખે થાય છે.
આ કવિતામાં કર્તાએ ઉપમાન અને ઉપમેયનું ચિત્ર અસરકારક રીતે વર્ણવ્યું છે તેમણે વર્ય વિષયને એવી સરસ રીતે કથન કર્યો છે કે તે સમજવાથી વાંચનારના મનને આખા વિષયનું ભાન થઈ આવેછે અને તેથી અતિશય આનંદ પેદા થાય છે. આનું નામ કવિની ચમત્કારિક રચના પેદા કરવાની શકિત કહેવાય છે, જે કવિ કોઈ એવી બેધક વસ્તુનું કેઈ વિલક્ષણ વ્યંજનાથી ટુંકામાં વર્ણન કરે કે વાચકને “અહે ” થયા વિના રહેજ નહીં.
આવા કાવ્યોથી જન સાહિત્ય ઉચ્ચ કેટમાં આવી શકે છે. આવા અનેક ગ્રંથ લખી જૈન કવિઓએ જન સાહિત્યના ઉદ્યાનને નવપલ્લવિત કરેલું છે. આજ કાલ એવું નવીન સાહિત્ય થવું મુશ્કેલ છે. એ એવા જુના સાહિત્યને વાંચી તેમાંથી દર્શાવેલી ચમત્કૃતિઓ અને ખુબીઓ સમજી શકાયતે બસ છે. જ્યાં સુધી જિન પ્રજા પિતાના સાહિત્યના અંતરંગના રસના સ્વાદથી વિમુખ રહે છે, ત્યાં સુધી તે પિતાના પ્રાચીન લેખકોના જણમાંથી મુકત થવાની નથી. તે ઉપકારી મહાત્માએ ઉપકાર બુદ્ધિથી જે લખી ગયા છે તેમના કરેલા નિસ્વાર્થ મને જૈનપ્રજાએ સાર્થક કરવો જોઈએ,
For Private And Personal Use Only
