Page #1
--------------------------------------------------------------------------
________________ varSa : 69 prabuddha jIvana aMka : 5 muMbaI, me 2009 pAnA : 28 jina-vacana saMsAra samudra zarIramAhunAva tti jIvo vaccai nAvio / saMsAro aNNavo vatto jaM taraMti mahesiNo / / -'ttarAdhyayana- 22-72 zarIrane nAva kahI che. jIvane nAvika kahyo che. saMsArane samudra kahyo che. maharSio ene tarI jAya che. zarIra ko naukA, jIva ko nAvika aura saMsAra ko samudra kahA gayA hai / maharSi ise taira jAte haiM I kImata rUpiyA dasa The body is called a boat; the soul is called a navigator; worldly life is called an ocean. The great sages cross this ocean. (DaoN. ramaNalAla cI. zAha graMthita 'khina-vacana'mAMthI)
Page #2
--------------------------------------------------------------------------
________________ prabuddha jIvana me, 2009 nityakrama cAlu rAkhajo." tyAre pAchI caDhatI thaI. eka puNya-punita-pavitra e to cAlu raheze ja, gItAnA tamAma ane tyAganI bhAvanAnuM svarUpa pAmI nirmaLa thayo. adhyAya mane kaMThastha thaI gayA che." A sAMbhaLI ane "mahArAja' eTale nirmaLa, pavitra tyAgamUrti, virala puruSArtha huM Azcarya sAthe AnaMdamAM DUbI gayo. kevo virala vAtsalyamUrti ane karmayoganI maraka maraka hasatI dehayarI. dAdA ravizaMkara mahArAja haMmezAM savAre traNa puruSArtha ! vAge UThI jAya ane gItAjInA aDhAre adhyAyanuM "mahArAja' zabdane UMce caDAvyo vizvamAM sarvatra Izvarano ja vAsa jonAra mahAna rAjA mahArAjAonA vakhatamAM "mahArAja' AtmAne karmo kadI lepatAM nathI ane temane so vAcana kare. prArthanA kare. pachI nitya karma. gItAjInA aDhAra adhyAya vAMcavA mATe dIvo zabda sattA, zrImaMtAI ane saMpattinuM pratIka varasa jIvavAnI IcchA rAkhavAno adhikAra che. joIe. dIvo thAya tyAre jene ghera UtaryA hoya gaNAto. rajasatamasamAM lapeTAyelo zabda addhara upaniSadanA maMtrone caritArtha karanAra parama pUjya tenI, savAranI UMghamAM khalela paDe eno temane UMce caDhelo. vakhata jatAM nisteja thaI jaI "dAdAne - jJAnI, tapasvI ane brahmaniSTha arvAcIna adhogatie pahoMcI nimna koTIno thato RSine-ApaNAM lAkha lAkha vaMdana. ghaNo saMkoca thato. mane kahetA, 'tame tamAre sUI ja gayo. e mahArAja zabda jyAre dAdA pAse Avyo jajo. jAgazo nahi. mArI A Tevane lIdhe bIjAne saujanya: navanIta samarpaNa agavaDamAM mUkuM chuM. paNa zuM thAya ? AkhI gItAjI sarjana-sUci kaMThastha thaI jAya to kevuM sAruM! kartA pRSTha kramAMka meM kahyuM, 'dAdA, have pAke ghaDe kevI rIte kAMThalo caDhe? ATale varase vRddhAvasthAmAM have kevI rIte (1) amArA pUjya dozI kAkA DaoN. ramaNalAla cI. zAha (2) sevA ane samarpaNanI jaMgama vidyApITha : A badhuM kaMThastha thAya?" ravizaMkara mahArAja temaNe kahyuM, "evuM nathI. zarIra vRddha thAya che. zrI zAMtilAla gaDhiyA paNa buddhi, mana, smRti, yAdazakti e badhAM nirbaLa (3) vidheyAtmaka abhigama DaoN. raNajita paTela (anAmI) (4) caitanyamaya arUpI ane jIva ane rUpI jaDapudgalano nathI thatAM. dhAryuM hoya ane puruSArtha karIe to jarUra kaMThastha thAya." anyonya nimitta-naimittika (aupAdhika) saMbaMdha sumanabhAI ema. zAha 'dAdA, have e puruSArtha A uMmare kevI rIte () jJAnasatra : adhyAtma rasamAM taraboLa thavAno utsava guNavaMta baravALiyA thAya?' mArA zabdo mArI pAse rahyA. jyAre (7) jayabhikhkhuM jIvanadhArA-6 DaoN. kumArapALa desAI visanagara 1958mAM mAre tyAM AvyA tyAre mane (8) zrI jaina mahAvIra gItA : eka darzana-7 pa. pU. AcArya zrI vAtsalyadIpa kahyuM, 'have tamane savAranA pahoramAM battI karIne (9) jaina pAribhASika zabdakoza DaoN. jItendra bI. zAha jagADIza nahi." (10) sarjana svAgata DaoN. kalA zAha "kema dAdA? huM uThIza, battI karIzuM. tamAro (11) paMthe paMthe pAtheya.... gAMgajI zeThiyA, cImanalAla galIyA 28 krama prabuddha jIvana : grAhaka yojanA 0 1 varSanuM lavAjama rU. 125/-(U.S. $ 15) * 3 varSanuM lavAjama rUA. 350/-(U.S. $ 40) * 5 varSanuM lavAjama rU. 550/-(U.S. $ 65) 10 varSanuM lavAjama rU. 1000/-(U.S. $120) 7 kanyA kariyAvara AjIvana lavAjama rUA. 2000/-(U.S. $ 150) kyAreya paNa jAXkha na levAnI pratijJA sAthe 1929thI zrI muMbaI jaina yuvaka saMghanuM A mukha patra "prabuddha jIvana pratyeka mahinAnI 16mI tArIkhe aviratapaNe pragaTa thAya che ane gujarAtI prajAne preraNAtmaka ciMtana pIrasatuM rahe che. zrI muMbaI jaina yuvaka saMghanA peTrano, AjIvana sabhyo ane gujarAtanA saMto tema ja vaicArika mahAnubhAvone 'prabuddha jIvana' vinA mUlya pratyeka mahine arpaNa karAya che. Arthika rIte nukasAnImAM pragaTa thatA A 'prabuddha jIvana'ne saddhara karavA 'prabuddha jIvana nidhi'nI sthApanA karela che jemAM dAnavIro yathAzakti potAnA dAnano pravAha mokalI rahyA che. * vicAradAnanA A yajJamAM Apane paNa ApanA taraphathI dhanadAna mokalavA vinaMtI che. * 'prabuddha jIvana nidhi' ane 'kanyA kariyAvara AjIvana lavAjama' ApanArane AvakaverAnI 80 G kalama anvaye karamuktanuM pramANapatra ApavAmAM Avaze. * ceka "zrI muMbaI jaina yuvaka saMghanA nAme mokalazo. koI paNa mAsathI grAhaka banI zakAya che. * zrI muMbaI jaina yuvaka saMgha, 33 mahamadI minAra, 14mI khetavADI, e.bI.sI. TrAnsaporTanI bAjumAM, muMbaI-400 004. TeliphonaH 23820296 * Website : www.mumbai_jainyuvaksangh.com * email:
[email protected]
Page #3
--------------------------------------------------------------------------
________________ Regd. With Registrar of Newspaper for India No.RNI 6067/57 0 varSa : (50) + 190 aMka : 5 0 me, 2009 0 vikrama saMvata 2065 0 vIra saMvata 25350 jeTha vadi - tithi 70 | 0 0 0 zrI muMbaI jena yuvaka saMghanuM mAsika mukhapatra 0 0 0 UGI ZAOL 0 0 prabuddha jIvana pAkSika 1939thI 1989 : 50 varSa 0 0 vArSika lavAjama rUA.125/-0 0 chUTaka nakala rUA. 10-0 0 mAnad maMtrI : dhanavaMta ti. zAha amArA pUjya zrI dozIkAkA (amArA dozIkAkA eTale pU. ravizaMkara dozI kAkA eTale niSNAta cakSu sarjana DaoN. jIvananI aMtima paLa sudhI pU. dozI kAkAe mahArAjanI pratikRti. amArA mATe jaMgama tIrtha ramaNalAla dozI. pitA rAmajIbhAI, mAtA kula 835 netrayajJo karyA, 30, 10,82 6 svarUpa. A saMsthA zrI muMbaI jena yuvaka saMgha sAthe divALIbahena, janma sthaLa-rAjakoTa-1916. daradIone tapAsyA ane 4, 60, 545 (cAra emano paccIsa varasathI gADha saMbaMdha ane saMghanI 1940mAM bhAnubahena sAthe lagna. ujaLuM dAmpatya. lAkha sAMTha hajAra pAMcaso pistAlIsa) AMkhanA pratyeka pravRttine emanA satata AzIrvAda ane 1943mAM amadAvAdamAM prekaTIsa zarU karI. oparezano ni:zulka karI aneka daridranArAyaNonI preraNA maLatAM rahyAM. pratyeka varSe paryuSaNa A niSNAta netra tabIbanA hRdayamAM bhArobhAra AMtaraDI ThArI. AjanA dhanADhya tabIbazrIo vyAkhyAnamALA samaye je saMsthA mATe dAnanI Tahela karuNA. hRdaya sevAthI bhIMjAyeluM. dharme uttama jaina zrAvaka sAMbhaLo cho ke ? nAkhavAnI hoya e saMsthAne zodhavAmAM eozrI eTale vinA mulya netra yajJo karavAno prAraMbha karyo. pU. dozI kAkAnuM jIvana ja evuM sAdhucarita ke pUratI madada kare, kAraNa ke gujarAtanI pratyeka emanAthI badhAM AkaSaya. amArA pU. sAmAjika saMsthAothI eozrI pUrA paricita | A aMkanA saujanya dAtA ramaNabhAIe dozI kAkA sadehe hatA tyAre A hatA. nakkI karelI saMsthAne dAna arpaNa karavA zrImatI zAradAbena bAbubhAI zAha dozI kAkA vize prabuddha jIvanamAM A RSi jaIe tyAre paNa potAnI nAdurasta tabiyata hovA chatAM, uMmaranI maryAdAne oLaMgI A kRti : sva. bAbubhAI jayaMtIlAla zAha tulya dozI kAkAnA jIvananI suvAsa 'prabuddha jIvana'nA vAMcakone arpI hatI. e ja zabdo prasaMge eo upasthita thAya ane mananIya pravacana 1949 thI 1972 sudhI 120netrayajJo karyA. ane Aje pU. dozI kAkAne zraddhAMjali svarUpe punaH 'prabuddha Ape. hamaNAM ja 19 mArcanA gata paryuSaNa 100 mA netra yajJanI zubha paLe pU. ravizaMkara jIvana'nA vAcakonA karakamaLamAM mukatA viSAda sAthe vyAkhyAnamALA samaye maLelI rakama kasturabA mahArAjano paricaya thayo. banne vibhUtio maLyA. dhanyatA anubhavIe chIe. Azrama surata pAsenA marolI AzramamAM rUA. 2 5 anyonyathI prabhAvita thayA ane 'gujarAta netra cahata A zabdo ApaNA jIvanane ujALe evA preraka lAkhanuM dAna arpaNa karavA ame gayA tyAM paNa ane Arogya maMDaLa saMcAlita' 'ravizaMkara mahArAja che enI pratIti vAcakane thaze ja. 93nI uMmare pU. dozI kAkA amArA sarvenA Azcarya AMkhanI hospiTalanuM ANaMda pAse cikhodarAmAM 18 e RSi tulya uttama zrAvakanA jIvanane ane vacce hAjarAhajUra! ame sarve ane sarva Azrama ekaranA vizALa paTamAM nirmANa thayuM. pU. dozIkAkA e bhavya AtmAne amArA koTi koTi vaMdana. vAsIo emanA A darzana ane zravaNathI dhanya ane pU. bhAnubahena A hospiTalane pUrepUrA samarSAyA. pU. bhAnubahena mATe to aMtaramAMthI ApaNA thaI gayA. paraMtu kone khabara ke A amAruM emanI A hospiTalanA paTAMgaNamAM ja pU. ravizaMkara kavi kalApInI A ja kAvyapaMkti smRtimAMthI Uge sAthenuM e aMtima milana haze. tA. 10-4- mahArAjanI pratimAnI nikaTa ja hajAro zokAtura che: 2009nA 93 varSanI UMmare A bhavya AtmAe mAnavonA samUhanI upasthitimAM A pU. dozI 'mahAyuM tenuM smaraNa karavuM e ya che eka deha choDyo. kAkAnA dehane agni samarNAyo. lhANuM." dhoyelAM svaccha paNa IstrI vagaranA khAdIno jhabhbho, baMDI ane varSanA koI kAkA ANaMdathI amadAvAdanI ke gAMdhInagara jatI basaMmo pAyajAmo paherelA, khabhe khAdIno AchA lIlA raMgano thelo caDe ane jagyA hoya to bese, nahi to dAMDo jhAlIne UbhA UbhA bharAvelA, gAmaThI caMpalavALA nIcuM joIne cAlatA sittera-eMsI pravAsa kare emane tame juo to samajajo ke e cikhodarAnI AMkhanI
Page #4
--------------------------------------------------------------------------
________________ 4 haoNspiTalavALA DaoN. ramaNIkalAla dozI-dozIkAkA che. amadAvAdagAMdhInagaranI basamAM ja nahi, bIjI koI basamAM paNa tame emane joI zako. gujarAtanI basomAM seMkaDo vAra emaNe pravAsa karyo haze. gAMdhIjI ane ravizaMkara mahArAja dAdAnA prabhAva nIce AvelA, ane lokasevAno bhekha dhAraNa karelA DaoN. dozIkAkAne Aje 89-90nI uMmare e ja taravarATathI kAma karatA tame joI zako! emanA paricayamAM Avo to tamane emanI mahattAno khyAla Ave. e cAlyA jatA hoya to emanA paheraveza parathI koI ajANyA mANasane khyAla na Ave ke A DaoNkTara che, AMkhanA moTAmAM moTA DaoNkaTara che. prabuddha jIvana eka vakhata kAkAne ame pUchyuM ke, 'kAkA, tamArI pAse saMsthAnI pAMca gADI che, to tame saMsthAnA kAma mATe amadAvAda ke gAMdhInagara basamAM kema jAva cho ? kAkAe kahyuM, 'jo mAre ekalAe javAnuM hoya ane samaya hoya to huM jIpa nathI vAparato. bIjA eka-be vadhAre hoya to huM jIpamAM jAuM chuM. amArI saMsthAnI badhI jIpa Akho vakhata kAma mATe kyAMthI kyAM jatI hoya che. koI vAra eka ja DaoNkTara hoya ane jIpa laI jAya che. paraMtu A niyama to meM mAre mATe rAkhyo che. ethI saMsthAnuM peTrola kharca che. jyAM sudhI mArAthI basamAM javAya che tyAM sudhI basamAM jAuM chuM. amArI saMsthA zakya eTalI karakasarathI ame calAvIe chIe.' kAkA TrenanA pravAsamAM sAdA bIjA vargamAM bese che. teo kahe, 'rijharvezana'nA paisA bace eTale saMsthAnA paisA kharca, sAdA bIjA vargamAM besavAnI jagyA maLI jAya. na maLe to vacce nIce besI jAuM chuM. mane beThAM beThAM sArI UMgha AvI jAya che. kyAreya khIsuM kapAyuM nathI. mAro dekhAva joIne ja koI khIsuM kApavA na lalacAya. javA-AvavAnI TikiTa hoya pachI vadhAre paisA rAkhato nathI. keTalAMye zaheromAM sTezanathI rikSA ke TekSI, anivArya na hoya to karato nathI. sTezanathI cAlI nAkhuM chuM.' gujarAtamAM aneka gAmomAM netrayajJa karavAne kAraNe basa ke TrenamAM kAkAne oLakhanAra koIka ne koIka to nIkaLe ja ane jagyA ApavA taiyAra hoya ja. vaLI kAkA kahe ke 'A rIte pravAsa karavAthI janatAnI vacce ApaNane rahevAnuM maLe. ApaNAmAM moTAI AvI na jAya.' me, 2009 zrI kIrtanabhAI ane dozIkAkA padhAryAM, kIrtanabhAIe emanI yanivAraNA ane cikhodarAnI AMkhanI haoNspiTalano paricaya Apyo.' pUjaya dozIkAkAnuM nAma to mu. maphatakAkA ane anya keTalAka dvArA sAMbhaLyuM hatuM. paNa emane maLavAno saMyoga prApta thayuM nahoto. 1984 daramiyAna eka divasa amArA vaDIla, amArA rekhA bilDiMgamAM rahetA bhUdAna kAryakartA zrI kIrtanabhAI dhAriyAno phona Avyo ke, 'dozIkAkA atyAre amAre ghare AvyA che. tamane anukULatA hoya to ame maLavA AvIe. meM kahyuM, 'jarUra Avo, gharamAM ja chuM.' vAtavAtamAM kAkAe kahyuM, 'koI vAra samaya kADhIne amArI AMkhanI hospiTala jovA Avo.' meM kahyuM, 'hamaNAM huM kapaDavaMja pAse utkaMThezvara AvavAno chuM. paraMtu tyAMthI cikhodarA AvavAno samaya nahi rahe, kAraNa ke tyAMthI pAMca vAge basamAM nIkaLI amadAvAdathI Trena pakaDavAno chuM. 'tamane anukULa hoya to tame bhojana karI lo pachI sADA bAre utkaMThezvara tamAre mATe jIpa mokaluM. tyAMthI aDhI kalAkamAM cikhodarA AvI jAva. pachI cikhodarA haoNspiTala joI jamIne cha vAge nIkaLo to amArI 05 tamane nava vAge amadAvAda sTezane pahoMcArDa, tamArI Tena rAtanA dasa vAgyAnI che. tamane zrama na lAgato hoya to A rIte goThavo.' meM kahyuM, 'tame ATalI badhI sagavaDa karI Apo cho to pachI kema na phAve.' A goThavA pramANe kAkAnA DrAIvara ramezabhAI barAbara sADAbAranA Takore levA AvyA. ame-huM, mArA patnI ane nirubahena (saMghanA maMtrI) taiyAra hatAM. ame jIpamAM besI cikhodaza pahoMcyAM. cikhodarA pahoMcIne haoNspiTalanI mulAkAta lIdhI. dozIkAkAe amAruM bhAvabhInuM svAgata karyuM. haoNspiTalamAM sarasa atithigRha hatuM. eTale bIjA mitrone laI AvIe to sagavaDa sArI maLe, nIrava zAMta vAtAvaraNa, vRkSo, moranA TahukA vagerene kAraNe upavana jevuM lAgatuM hatuM. haoNspiTala paNa ame joI. sAMje bhojana vakhate kAkAnA dharmapatnI mu. bhAnubahene paNa bhAvathI pIrasyuM. amane eka sarasa Worth repeating, anubhava thayo. jIpa amane amadAvAda sTezane samayasara pahoMcADI gaI. amane ema thayuM ke paryuSaNa vyAkhyAnamALA daramiyAna A saMsthAne sahAya karavAnI apIla karavA jevI che. tyAra pachI bIjA keTalAka sabhyo paNa cikhodarA jaI AvyA. ame yuvaka saMghanI kAryavAhaka samitimAM kAkAnI haoNspiTalane sahAya ka2vAne nirNaya karyo. e mATe ghaNI sArI rakama ekatra thaI. e rakama ApavAno kAryakrama cikhodarAmAM yojAyo. eno je pratisAda sAMpaDyo ane pariNAme dozIkAkA sAthe evo gADha nAto baMdhAyo ke varasamAM cAra-pAMca vakhata ciodarA na jaIe tyAM sudhI garma nahi. dozIkAkA ane bhAnubahena sAthe vaDIla svajana hoya evo saMbaMdha baMdhAI gayo. tyAra pachI amArA yuvaka saMghanA upakrame cikhodarAnI haoNspiTala dvArA varSamAM cAra-pAMca vakhata netrayajJa yojAvA lAgyA. e mATe dAtAo taraphathI maLelI rakama ane IspiTalane pahoMcADIe chIe.
Page #5
--------------------------------------------------------------------------
________________ me, 2009 taduparAMta bIjI rakamo mokalAvatA rahIe chIe. netrayajJanI tArIkho be mahinA agAu nakkI thAya. kAkA sthaLa jaNAve ane sAthe pUche ke A vakhate kayA tIrthanI jAtrAe jo ?' prabuddha jIvana muMbaIthI ame ATha-dasa sabhyo cikhodarA jaIe ane tyAMthI netrayajJanA sthaLe jaIe. A rIte bAvIsa varSa daramiyAna amArA sitterathI vadhu pravAsa thayA haze ane eTalI ja tIrthayAtrA thaI haze. amArA jaina yuvaka saMgha taraphathI A rIte ANaMda, paMcamahAla, vaDadA ane surata jillAmAM ghaNuM pharavAnuM thayuM hatuM, ame ThAsarA, borasada, vaDavA, vaDatAla, bocAsaNa, dhoLakA, veDachI, nAraMmara, saroza, sAgatALA, dhoLI DuMgarI, rAjapIpaLA, jhaghaDiyA, maMgalabhAratI, bAMdhaNI, kapaDavaMja, mAtara, godharA, dAhoda, devagaDha bAriyA, boDelI vagere sthaLoe dozIkAkAnI AMkhanI hospiTala dvArA netrayajJanuM Ayojana karyuM hatuM. keTaleka sthaLe eka karatAM vadhAre vAra netrayajJo yojAyA hatA. dareka netrayajJano judo ja anubhava thato. vaLI kAkAnI sAthe satata pravAsa daramiyAna kAkAnA vividha anubhavonI vAta nIkaLe. koI vAra gAMdhIjI, koI vAra ravizaMkara dAdAnI, koI vAra gaMgAbAnI preraka vArtA jANavA maLe. koI vAra najIkamAM koI jovA jevI saMsthA hoya te batAve. koI vAra najIkamAM hoya evA kabIra vaDa, mAlasara, aMgArezvara, manana Azrama, bahAI maMdira, nArezvara, garuDezvara, narmadA Dema, vaNAkaborI Dema, agAsa Azrama, vaDavA, bAMdhaNI, veDachIno Azrama, bAjumAM zabarIzALA, vAtsalyadhAma, pAvAgaDha vagere amane batAvyAM hatAM. kAkAne kheDA (ANaMda sahita jillAmAM ane paMcamahAla jillAmAM gAmegAma keTalAya kAryakaro oLakhe. kAkAnI saraLa, nirabhimAnI, prAmANika, sevAbhAvI prakRtine kAraNe kAkAnuM kAma sau koI karavA taiyAra. AthI ja kAkA gAmegAma netrayajJonuM Ayojana kare tyAre badhA sthAnika kAryakartAonI TIma vyavasthAnI badhI javAbadArI upADI le. pratyeka aThavADiye kAkAnA netrayajJo cAlatA ja hoya. cikhodarA haoNspiTalano sTApha khATalA, gAdalAM, anAja, parezana thiyeTaranI sAmagrI, cakramAM vagere mATe darekane soMpavAmAM AvelI javAbadArI teo barAbara saMbhALe. sTApha paNa atyaMta vinathI. kyAreya koI prazna Ubho thayo hoya to chevaTano nirNaya kAkAno hato. dozIkAkA sAthenA amArA anubhavanA keTalAka prasaMgo varNavatAM pahelAM dozIkAkAnA jIvananI ahIM TUMkI rUparekhA ApI che. zrI Ara. ke. desAIe 'karmayogI zrI ramaNIkabhAI dozI' nAmanI pustikA lakhI che jemAM dozIkAkAnA jIvananI vistRta rUparekhA ApI che. 5 rAjakoTa rAjyanA dIvAna hatA. teo kAryadakSa, satyaniSTha, prAmANika, dRDhasaMkalpa, dhIragaMbhIra svabhAvanA ane pragatizIla vicAra dharAvanAra hatA. eTale rAjakoTanA nareza lAkhAjIrAja para emano ghaNo sAro prabhAva hato. teo pote suzikSita hatA eTale saMtAnone paNa ucca zikSaNa apAvavAnI dRSTivALA hatA. teo eTalA pramANika hatA ke rAjyanA kArabhAra mATe pena judI rAkhatA ane aMgata vaparAzanI judI rAkhatA. rAjya taraphathI maLela Teliphonano upayoga teo aMgata kAma mATe karatA nahi, rAmajIbhAIe be vAra lagna karyAM hatAM ane emane sAta dIkarA ane eka dIkarI ema ATha saMtAna hatAM. rAmajIbhAIe potAnA keTalAka dIkarAone abhyAsa mATe karAMcI mokalyA hatA. eTale dozIkAkAe pachA thoDo vakhata karAMcImAM abhyAsa karyo hato. e divasomAM bahu ochA vidyArthIo dAktarI vidyAno abhyAsa karI DaoNkTara thatA. rAmajIbhAInA pAMca dIkarA DaoNkTaro thayA hatA. dozIkAkA amadAvAdamAM ela.sI.pI.esa. thayA ane muMbaImAM DI.o.ema.esa. thayA. emaNe kacchanA bhacAumAM, tathA pAnelI, jAmajodhapura vagere sthaLa dAktara tarIke ane naDiyAdamAM te viSayonA prAdhyApaka tarIke sevAo ApI hatI. dozIkAkAno janma I. sa. 1916nI bIjI sapTembaranA roja rAjakoTamAM thayo hato. emanA pitAzrI sva. rAmabhAI dozI dozIkAkAnA dharmapatnI bhAnubahena kAkAne dareka kAryamAM sahayoga ApatAM rahe che. jUnAgaDhanAM vatanI, paraMtu raMgUnamAM UcharelAM bhAnubahena bIjA vizvayuddha pachI potAnA mAtApitA sAthe jUnAgaDha pAchAM pharyAM hatAM. rAjakoTanA DaoN. ramaNIkalAla dozI sAthe emanAM lagna thayAM. dozI-daMpatIne saMtAna nahi, paNa teoe potAnA bhAIonA saMtAnone ghare rAkhI potAnA saMtAnonI jema sArI rIte ucheryAM, bhAnubahena zrImaMtAImAM UcharyAM hatAM, pachA kAkA sAthe lagna pachI emaNe kAkAnI sAdAI, sevA ane samarpaNanI bhAvanAne AtmasAt karI lIdhI hatI. ame vaDodarA jaIe to keTalIye vAra tyAM bhAnubahenanI sAthe emanA bhAInuM paNa Atithya mANyuM che. haoNspiTalamAM bhAnubahena rasoDAnuM dhyAna rAkhe. dozIkAkA bahAragAma hoya to DaoN. choTubhAI ane aMbAlAla dhyAna rAkhe, paNa bhAnubahena paNa haoNspiTalanuM dhyAna rAkhe. videzathI AvelAM kapaDAMnuM garIbomAM vitaraNa kare. bhAnubahena savAranA AMgaNAmAM pakSIone caNa nAMkhe tyAre mora, popaTa, kabUtara, kAbara, cakalI vagere pakSIo ekasAthe maLIne co e raMgaberaMgI manohara dazya raLiyAmaNuM ane zAMtipreraka lAge, ANaMdamAM upAya baMdhAvavA mATe phaMDa ekatra karavAmAM bhAnubahene ghaNe ghare pharIne sArI mahenata karI hatI. Ama kAkAnI ardhAMginI tarIke bhAnubahene paNa potAnA jIvanane sArthaka karyuM che ane zobhAvyuM che. tyAra pachI dozIkAkAe amadAvAdamAM rIlipha roDa upara eka
Page #6
--------------------------------------------------------------------------
________________ prabuddha jIvana me, 2009 DaoNkTara mitranI bhAgIdArImAM 'hiMda mizana haoNspiTala zarU karI. maLyAM che. amerikA, IMglenDa, svinjharalenDa, svIDana, jarmanI vagere A hospiTalamAM phakta eka rUpiyo phI laI dardIne AMkhanI sAravAra dezo taraphathI emane sahAya maLI che. dozIkAkAe keTalIye saMsthAmAM karI ApavAmAM AvatI. daramiyAna dozIkAkA pU. ravizaMkara dAdAnA pramukha, mAnad maMtrI, TrasTI, samitinA sabhya tarIke kArya karyuM che. gADha paricayamAM AvatA gayA. 1943mAM AjhAdI pUrve dAdAe sarakAranI samitiomAM paNa kArya karyuM che. A badhAMnI vigato rAdhanapuramAM netrayajJa yojyo hato ane emAM dozIkAkAne sevA ApavAmAM Ave to eka moTI yAdI thAya. ApavA mATe nimaMtraNa ApavAmAM AvyuM hatuM. dozIkAkAne A dozIkAkAe jyArathI maphata netrayajJanuM kAma upADI lIdhuM tyAra vakhate dAdAnI sAthe rahevAnI ane emanI kAma karavAnI kunehanA pachI cikhodarA haoNspiTala dvArA dara aThavADiye gujarAtanA judAM judAM darzana thayAM. dardIonI sTrecara ravizaMkara mahArAja pote paNa upADatA. gAmomAM netrayajJo thavA lAgyA. te mATe mahinA agAuthI nakkI dAdAe dozIkAkAne zaherane badale gAmaDAmAM jaIne lokonI sevA karelAM gAmomAM sarve karavA mATe TIma rojeroja ravAnA thatI. karavAnI bhalAmaNa karI. eTale dozIkAkA amadAvAdathI ANaMda ane dozIkAkAne keTalAye sevAbhAvI AMkhanA DokTaronI sevA maLavA bocAsaNa sevA ApavA javA lAgyA. pachIthI to amadAvAda choDIne lAgI. Ama atyAra sudhImAM 800 thI vadhu jeTalA netrayajJonuM ANaMdamAM davAkhAnuM karyuM. pachI teo dara zani, ravi bocAsaNamAM dozIkAkAe Ayojana karyuM che. dareka netrayajJamAM dozIkAkA pote netrazibira yojatA. emAM eka paNa dardIne pAcho mokalatA nahi. hAjara hoya ja. cikhodarAnI hospiTalamAM agAu dozIkAkA Ama dozIkAkAnI maphata netrayajJonI pravRtti vadhatI cAlI. oNparezana karatA. hAla 89 varSanI uMmara thaI, paNa DaoNkTara na AvyA 100mo netrayajJa vyArAmAM thayo. tyAra pachI dozIkAkAe potAnI hoya to dozIkAkA pote oNparezana kare. atyAra sudhImAM aDhI ANaMdanI haoNspiTala, TrasTa banAvI TrasTane soMpI dIdhI. have potAnI lAkhathI vadhu maphata oparezano thayAM che. kudaratanI maherabAnI kevI aMgata milakata rahI nahi. kAkAnI pAse potAnI mAlikInuM makAna, che ke 89-90 varSanI uMmare kAkAne potAne haju motiyo Avyo jamIna, milakata, beMkamAM khAtuM vagere kazuM ja nathI. kAkAne InkamaTekSa nathI. bharavAno hoto nathI. kAkAe potAnuM jIvana samAjane samarpita sAptAhika netrayajJa uparAMta gAMdhI parivAra taraphathI jamazedakarI dIdhuM. puramAM ane rAjasthAnamAM jayapura najIka jUnajUna jillAmAM eka dozIkAkAne gAMdhIjI, vinobAjI, ravizaMkara mahArAja, sthaLe aMbujA simenTa taraphathI ATha-dasa divasano moTo netrayajJa babalabhAI mahetA, pU. moTA, svAmI saccidAnaMdajI, gaMgAbA, yojAya che. kAkA emAM paNa samayasara pahoMcI jAya che. dAMDiyAtrAvALA zrI kRSNajI vagere pAsethI lokasevAnI preraNA maLI AMkhanA davAkhAnAmAM roja savArathI ja ghaNA mANaso AMkha che. DaoN. choTubhAI paTela, zrI goradhanabhAI Thakkara, DaoN. pro. bhAnuprasAda batAvavA AvI jAya. dozIkAkA uparAMta AMkha tapAsanArA bIjA cokasI, ravizaMkara mahArAjanA putra paMDita meghavrata, DaoN. caMpakabhAI DaoNkTaro paNa hoya. paNa ghaNA dardIo potAnI AMkha dozIkAkAne mahetA, Do. narendrabhAI mahetA vagereno sarasa sahakAra sAMpaDyo ja batAvavAno Agraha rAkhe. eTale emane mATe ghaNI moTI lAIna che. ahIM to thoDAMka ja nAma ApyAM che. thAya. eTale kAkAnA sahakAryakartAomAMthI koIke sUcana karyuM ke | dozIkAkAno nityakrama te vahelI savAre UThI sIdhA sAmAyikamAM "kAkA, tamane batAvavAno Agraha rAkhanAra dardI pAse pAMca ke dasa besI javuM ane logassano jApa karavo. pachI dUdha pIne (cA to rUpiyAnI phI rAkhIe to kema? ethI thoDo bojo ocho thaze, kAkAe jiMdagImAM kyAreya cAkhI nathI.) haoNspiTalamAM oparezana vinA kAraNa Agraha rAkhanArA nIkaLI jaze ane saMsthAne Avaka kare ane tyAra pachI ANaMdanA davAkhAnAmAM jAya. thaze !' kAkAe thoDI vAra pachI hasatAM kahyuM, 'bhAI, daridranArAyaNa dozIkAkA sAMje jamIne bhAnubahena sAthe sArA graMthonuM vAMcana pAse phInI vAta karavI e mane yogya lAgatuM nathI. dardI e ApaNA kare. rAtre dozIkAkA oNphisamAM Tebala para mAtra cAdara pAtharI, deva jevo che. enuM darda dUra karIe e ja ApaNuM dhyeya hovuM joIe." Teliphona pAse rAkhI sUI jAya. sUtAM ja UMgha AvI jAya. rAtre eka vakhata eka netrayajJamAM eka bApa potAnA nAnA dIkarAne koIno phona Ave to dozIkAkA tarata upADe. pachI jo UMgha UDI laIne AvyA hatA. tenI baMne AMkha sadaMtara gaI hatI. kAkAe kahyuM jAya to tarata sAmAyikamAM besI jAya. tyAre bApa kAkAnA paga pakaDI karagaravA lAgyA. kAkAne kaDavuM satya | dozIkAkAe pAMca dAyakA karatAM vadhAre samayathI kSayanivAraNa kahevuM paDyuM. paNa e kahetAM kahetAM kAkA pote raDI paDyA. tyAra ane aMdhatva nivAraNanA kSetre saMgIna, saMniSTha, sevAbhAvI kArya pachI kAkAe poSaNanA abhAve bALakanI AMkha na jAya e mATe karyuM che. eTale emanI e kSetranI siddhionI kadararUpe vakhatovakhata bALakone khavaDAvavA mATe sukhaDI karI ane gAmegAma jaI judI judI saMsthA ke sarakAra taraphathI evorDa, sanmAnapatra vagere ghaNAM vaheMcavAno-aMdhatvanivAraNano kAryakrama upADyo.
Page #7
--------------------------------------------------------------------------
________________ me, 2009 prabuddha jIvana I. sa. 1984 thI 2004 sudhImAM jaina yuvaka saMgha taraphatI AMkho joI Ape. cazmAMno naMbara kADhI Ape. dAtAonA dAnathI cikhodarAnI 'ravizaMkara mahArAja' AMkhanI eka vakhata ame gujarAtanA eka nagaramAM eka navI thayelI hospiTala dvArA gujarAtamAM keTalAMye sthaLe netrayajJa thayA che. haoNspiTalanI mulAkAte gayA hatA. haoNspiTala Adhunika sAdhanothI pahelI-bIjI vakhatanA anubhavathI amane ema thayuM ke netrayajJamAM sajja hatI ane DaoNkTaro paNa sevAbhAvI hatA. haoNspiTalamAM bIje avazya javuM ane garIba dardIo mATe thatI maphata AMkhanI zastrakriyA hoya enA karatAM paMcotera TakA cArja ocho hato. je mATe bIjI jAte nihALavI. gujarAtanI garIbIno ethI vAstavika khyAla maLe. haoNspiTalamAM so rUpiyA kharca thAya te mATe A haoNspiTalamAM pacIsa keTalAya garIba dardIo pAse netrayajJa sudhI AvavAnuM becAra rUpiyA rUpiyA kharca thAya. ekaMdare madhyamavarganA lokone sAro lAbha maLI jeTaluM paNa basabhADuM na hoya. eTale A netrayajJomAM ame garIbone zake. bIjI paNa sahAya karatA. dozIkAkAnA judI judI saMsthAo taraphathI haoNspiTalanI mulAkAta pachI utAre ame AvyA tyAre dozIkAkAne thatA netrayajJo AkhuM varasa cAlatA hoya eTale ame amArA abhiprAya pUkyo. emaNe kahyuM, hospiTala ghaNI ja sArI che ane netrayajJanI tArIkha traNa mahinA agAu nakkI karI letA. amArA madhyamavarganA loko mATe ghaNI ja rAhatarUpa che. A vistAranA ghaNA saMghanI samitimAM sAta-ATha sabhyo evA che ke je avazya lokone eno lAbha maLaze. paNa.. netrayajJamAM Ave. vaLI AraMbhathI ja kAkAne khAtarI thaI hatI ke kAkA bolatAM aTakI gayA. ame kahyuM, "kAkA, paNa zuM?' jyAM netrayajJa hoya tyAM najIkamAM je koI tIrtha hoya enI ame kAkAe kahyuM, 'paNa mAre karavAnI hoya to AvI haoNspiTala na yAtrA karatA. eTale A bAvIsa varSa daramiyAna saMgha dvArA sittera karatAM garIba loko lAbha le evI haoNspiTala karuM. mAruM kSetra juduM jeTalA netrayajJa yojAyA haze ane eTalI ja ame tIrthayAtrA karI che. amerikA ke yuropanA dezomAM lokonI Arthika sthiti evI che haze. dozIkAkA sAthe Ave ane pahelethI puchAve ke A vakhate ke koIne rAhata ApavAno vicAra thato nathI. ravizaMkara mahArAjanA tamAre yAtrA karavA kaI bAju javuM che? dozIkAkA eTale AMkhanuM hAthe tAlIma pAmelA ame loko gAMdhIjIe je raskinano vicAra mobAIla davAkhAnuM. meM keTalIye vAra joyuM che ke ame cAlyA jatA apanAvyo Un to this last eTale ame sAva chevADAnA garIba hoIe tyAM sAmethI Avato koIka mANasa kahe, "dozIkAkA, mANasono vicAra karIe. A haoNspiTalamAM sone badale pacIsa rAmarAma.' kAkA oLakhe nahi, paNa vAta karavA premathI UbhA rahe. rUpiyA cArja che. paraMtu jenI pAse pacIsa rUpiyA na hoya, are tyAM AvanAra vyakti kahe, "kAkA, mArI AMkhe joI Apone, haoNspiTala sudhI AvavAnA basabhADAnA rUpiyA nathI evA loko motiyo to nathI Avatone ?' mATe kAma karavuM e amAruM kSetra che. zaheromAM nahi, paNa dUra dUranA kAkA ema na kahe ke "bhAI atyAre TAIma nathI. davAkhAne gAmaDAmAM ame jaIe tyAra cIMtharehAla dazAmAM jIvatA lokone batAvavA Avaje." teo tarata thelImAMthI beTarI kADhe ane bilorI joI amane dayA Ave.' tyAre amane lAgyuM ke kharekhara, dozIkAkA kAca kADhe. pelAnI baMne AMkha vArApharatI pahoLI karI, Torca mArIne eTale garIbanA belI. ane jarUra paDe to kAcano upayoga karIne jue ane saMtoSakAraka eka vakhata kAkA mAre tyAM jamavA padhAryA hatA. unALAno samaya javAba Ape. AvuM kAma karavAmAM kAkAne kyAreya moDuM na thAya. hato. kAkA savAranA jamavAmAM pAMca vAnagI le e amane khabara kAkAne mana dardI eTale daridranArAyaNa. kAkAe hajAro mANasanI hatI. ame amAre mATe paNa pAMca vAnagI banAvI hatI. jamavA AMkha rastAmAM ja barAbara dhyAnathI joI ApI haze. koI vAra evuM beThA tyAre unALAmAM kerInI mosama hatI eTale kAkAne paNa rasa bane ke AMkha joyA pachI kAkA kahe "bhAI, tamArI AMkha mazInamAM pIrasyo hato. badhA besI gayA ane 'sAthe ramIe, sAthe ja ramIe....' jovI paDaze. davAkhAne Avajo." e prArthanA karyA pachI jamavAnuM cAlu karyuM tyAre kAkAe rasanI vATakI ame yuvaka saMghanA ATha-dasa sabhyo netrayajJa mATe jyAre bahAra mUkI. ame pUchyuM, "kAkA, kerInI bAdhA che?' emaNe kahyuM, cikhodarA jaIe tyAre koIkane AMkha batAvavAnI hoya, naMbara "nA, paNa kerI khAvI nathI." "kema?" to kahyuM "pachI vAta!' ame kaDhAvavAno hoya to kAkA davAkhAnAmAM badhAnI AMkho joI Ape. pAMcamI vAnagI tarIke bIjI koI vAnagI ApavAnuM kahyuM to te kAkA naMbara kaDhAvavA mATe lAITa karIne nAnAmoTA akSaronA cArTamAM mATe paNa amane nA pADI. kAkAe rasa lIdho nahi eTale ame amane akSaro vaMcAve. emAM nIce jhINA akSaronI lITI Ave. la rasanI vATakI bahAra mUkatAM hatAM to amane AgrahapUrvaka aTakAvyAM. na ga ka 2. amArA eka mitre bhUlathI vAMcyuM 'lagana kara' eTale jamyA pachI ame kAkAne kAraNa pUchyuM to emaNe kahyuM, "moTAM hasAhasa thaI paDI. tyArathI AMkho batAvavI hoya to ame kahIe, zaheromAM badhe kerI cAlu thaI gaI che, paNa amArA gAmaDAomAM kAkA, lagana kara'. eTale kAkA tarata samajI jAya ane badhAMnI garIba lokone tyAM haju cAlu nathI thaI. kerI thoDA divasamAM sastI
Page #8
--------------------------------------------------------------------------
________________ prabuddha jIvana me, 2009 thaze ane emane tyAM cAlu thaze, pachI huM kerI khAIza.' kAkAnI AraMbhanA varSomAM netrayajJamAM 700-800 dardIo AvatA. garIbo mATe keTalI badhI sahAnubhUti che eno tyAre khyAla Avyo. kAkAnI suvAsa evI ke dardIone jamADavA mATe anAja vagere gAMdhIjInI jema vyavahAramAM karakasara karavI e dozIkAkAnuM paNa sAmagrI gAmanA zreSThIo taraphathI maLatI. baLataNa mATe lAkaDuM dareka jIvananuM mukhya lakSa. dareka viSayamAM karakasarapUrvaka vicAra kare. be gharethI eka eka Ave. eTale kazI muzkelI na rahe. kAkAmAM kuzaLa joDa khAdInAM kapaDAM AkhuM varSa calAve. phATe to sAMdhI le. sAMdheluM vahIvaTI zakti ane sUjha che. netrayajJa eTale AkhA gAmano utsava. kapaDuM paheravAmAM zarama nahi . dozIkAkA pAse eka garama koTa che. kAkA savAranA pAMca vAgyAthI rAtanA bAra sudhI kAma kare. koIka chellAM bAvIsa varSathI ame jotA AvyA chIe ke kAkAe ziyALAmAM vakhata to teo eka divasamAM 125thI vadhu oparezana kare, chatAM bahAragAma javuM hoya to A eka ja koTa paheryo hoya. kAkA karakasara thAkanuM nAma nahi. kare, paNa manathI daridratA nahi. jarUra paDe, anivArya hoya to game pahelAM sarakArI niyama evo hato ke je netrayajJamAM so ke tethI teTaluM moTuM kharca karatAM acakAya nahi. vadhu dardIo thayA hoya to te netrayajJa mATe sarakAra sahAya kare. eka dozIkAkA vaizAkha mahinAmAM oNphisamAM bapore eka divasa kAma vakhata eka netrayajJamAM badhuM maLIne navvANuM dardIo thayA. karatA hatA ane bhayaMkara garamI paDatI hatI. e vakhate eka zrImaMta kAryakartAoe kahyuM, "kAkA, koI eka mANasanI AMkha joIne pachI bhAI potAnI e.sI. kAramAMthI UtarIne kAkAne maLavA AvyA. enuM nAmuM-saranAmuM copaDAmAM lakhI daIe to so dardI thaI jAya emanAthI garamI sahana thatI nahotI. emaNe kahyuM, 'kAkA. AvI ane ApaNane sarakArI grAnTa maLe." garamImAM tame kevI rIte kAma karI zako che?' kAkAe kahyuM, "huM paraMtu kAkAe kahyuM, evI rIte khoTuM ApaNAthI na karAya." garamIthI TevAI gayo chuM.' pelA zrImaMte kahyuM, "kAkA, oNphisamAM kAryakartAono Agraha chatAM kAkA makkama rahyA hatA. mArA kharce e.sI. naMkhAvI ApuM chuM. enA vIjaLInA bilanI mahIkAMThAnA harilAlabhAI be AMkhe varSothI sadaMtara aMdha hatA. javAbadArI paNa mArI.' kAkAe kahyuM, 'bhAI, tamArI darakhAsta mATe eka vakhata sANaMdanI kaoNlejanA sevAbhAvI prophesara DaoN. bhAnuprasAda AbhAra. paNa e.sI.vALI ophisa mane na zobhe." cokasI emane kAkA pAse laI AvyA. kAkAe kahyuM ke kadAca netrayajJanI sabhAomAM kAkA ghaNI vAra kahetA ke AvA yajJanuM oparezanathI pacIseka TakA teja Ave. e rIte oparezana thayuM Ayojana traNa nArAyaNa ekatra thAya tyAre thAya. dardIo te ane harilAlabhAI thoDuMka dekhatA thayA. teone jANe ke navI jiMdagI daridranArAyaNa, dAktaro ane bIjA kAryakartAo e sevAnArAyaNa maLI. dozIkAkAnI teo roja sAMje eka mALA-'dezIkAkA, ane yajJa mATe dAna ApanAra, te lakSmInArAyaNa. kAkAnA vaktavyamAM dozIkAkA' e nAmanI mALA-japatA. A traNa nArAyaNa to hoya ja, paNa koI vAra prasaMgAnusAra kAkA eka vakhata amAro netrayajJa paMcamahAlamAM devagaDha bAriyA pAse bIjA ekabe nArAyaNa joDI detA. koI vAra lakSmInI vAta nIkaLe sAgatALA nAmanA gAmamAM hato. jaMgala vistAra pAse AveluM A gAma to kahetA ke lakSmI traNa prakAranI che, zubha lakSmI, azubha lakSmI che. amAro utAro jaMgala vibhAganA gesTa hAusamAM hato. ane mahAlakSmI. pApa karIne, chetarapiMDI karIne je dhana kamAya te netrayajJa pachI bIje divase ame alirAjapura pAse madhyapradezamAM azubha lakSmI. pramANikapaNe je kamANI thAya te zubha lakSmI. ane AvelA lakSmaNI tIrthanI jAtrAe gayA. kAkAe A tIrtha joyuM lokasevAnA kAryo je kare tenI lakSmI te mahAlakSmI. azubha ane nahotuM. amArAmAMnA bIjA paNa ghaNAkharA pahelI vAra AvatA zubha lakSmI avazya nAza pAme. mahAlakSmI to kyAreya nAza na pAme. hatA. Akho rasto kharabacaDo. ame pahoMcI, pUjA karI, bhojana te bhavAMtaramAM paNa sAthe Ave. ane ArAma karI pAchA AvavA nIkaLyAM. paNa tyAM to rastAmAM jyAM netrayajJa hoya tyAM kAkA sthAnika kAryakartAone eka dhodhamAra varasAda cAlu thayo. aMdhAruM thaI gayuM hatuM. eMsI nAnakaDI sabhA yojavAnuM kahe. dardI ane emanA baradAsIo tathA kilomITarano rasto vaTAvatAM ghaNI vAra lAgI. rastAmAM thAkelA DaoNkTaro, kAryakartAo, sthAnika loko e amAro zrotAgaNa. aDadho hovAthI koI jholAM khAtA to koI vAto karatA. eka kalAka pachI kalAka kAryakrama cAle. amArAmAMnA koIka kAryakartAone A kAkAe gIta upADyuM: sabhAo dvArA jAheramAM bolavAno mahAvaro thayo hato. eka vakhata 'AMkho pavitra rAkha, sAcuM tuM bola, eka sabhyane bolatAM bIjuM kaMI AvayuM nahi to emaNe Izvara dekhAze tane premaLano kola, dozIkAkAnA traNa nArAyaNanI ja vAta karI. eTale dozIkAkAne te satya e ja paramezvara, bApuno bola divase bIjo viSaya levo paDyo hato. dareka netrayajJamAM sabhA pachI tArAmAM Izvara che ke nahi khola.' bhojananuM nimaMtraNa sthAnika kAryakartAo taraphathI hoya ja. badhAMe kAkAnuM gIta jhIlyuM. pAMca kalAka pachI ame sAgatALA
Page #9
--------------------------------------------------------------------------
________________ me, 2009 prabuddha jIvana AvyA. bIje divase kAkAe kahyuM, 'tamane khabara che, kAle ApaNe umara 87 ane bhAnubahenanI 83, vRddhAvasthAne lIdhe koI paNa keTaluM jokhama kheDyuM? A bhIla vistAra che. rAtanA koI vAhana temane amerikA javAnI salAha na Ape. paNa teo baMne manathI Ave to bhIlo jarUra lUMTI le. mane thayuM ke hemakhema pAchA pahoMcI daDha hatAM. vaLI ArogyamAM koI khAmI nahotI. bhAnubahenanuM zarIra jaIe to sAruM. Akhe raste huM manamAM bhaktAmara stotra bolato bhAre, paNa teo kahe, "amAre to badhA ja eraporTa para vhIlacera. rahyo hato. vacce "AMkho pavitra rAkha'nuM gIta jhilAvyuM ke jethI maLavAnI che." amerikA jatA hatA tyAre bhAnubahene kAkAne kahyuM, tamane Darano vicAra na Ave.' 'tamArA caMpala ghaNA ghasAI gayA che. amerikAmAM tUTaze to bahu eka vakhata amArA saMgha taraphathI ThAsarAmAM netrayajJa hato. pacAsa muzkelI thaze. mATe tame navI joDa laI lo." jeTalA dardIonAM oparezana hatAM. ame muMbaIthI saMghanA sAteka paNa kAkA jUnA caMpala paherIne javAmAM makkama hatA. temano sabhyo cikhodarA pahoMcyA. ogasTa mahino hato ane varasAdanA niyama hato ke eka caMpala ghasAIne tUTI jAya tyAre ja navAM caMpala divaso hatA. cikhodarAmAM snAnAdi vagerethI paravArI, ame jIpamAM kharIdavA. eTale kAkAe kahyuM, "caMpala tUTI jaze to tyAM ughADA beThA tyAre kAkAe kahyuM ke kAle rAtanA bahu varasAda paDyo che ane page cAlIza. nahi vAMdho Ave. badhe gADImAM pharavAnuM che. vaLI joradAra pavana phUMkAyo che eTale dardIo ochA Avaze evo saMbhava tyAMno unALo che." dozIkAkAmAM AtmavizvAsa ghaNo. pAchA pharyA che. ame ThAkarA netrayajJanA sthAne pahoMcI gayA. oparezana mATe tyAM sudhI caMpalane vAMdho Avyo nahi. AvyA pachI jUnAM caMpala dAktaro AvI gayA hatA. khATalA patharAI gayA hatA. oparezana ghasAI gayAM tyAre navA caMpala lIdhAM. thiyeTara taiyAra thaI gayuM hatuM. paraMtu nava vAgyA to paNa koI dardI eka vakhata ame netrayajJa pachI eka tIrthanI yAtrAe gayA hatA. Avyo nahoto. rAha jovAtI gaI, samaya pasAra thato gayo. ema rAtano mukAma hato. thAkelA hatA eTale huM ane dozIkAkA sUI karatAM agiyAra vAgyA to paNa koI dardI AvyA nahi. ame badhA gayA ane mitrane paravAratAM thoDI vAra hatI. savAre vahelA UThI, besIne mAMhomAMhe gapATA mAratA rahyA. amArA mATe bhojananI snAnAdithI paravArIne ame teyAra thayA. bahAra jatAM dozIkAkAe vyavasthA tyAM ja thaI hatI eTale bAra vAge jamavA beThA. sADA bAra kahyuM, "mArAM caMpala kyAM gayAM?' to mitre tarata emanA caMpala sudhI koI dardI na Avyo eTale eka vAge netrayajJa baMdha jAhera batAvyAM. kAkAe kahyuM, "A mArA caMpala nathI." mitre phoDa pADatAM karavAmAM Avyo. kAkAe kahyuM, atyAra sudhI ATalA badhA netrayajJo kahyuM, "kAkA, rAtanA mArA bUTa pAlIza karato hato tyAM pachI vicAra karyA, paNa dardI vagarano A pahelo thayo, tenuM kAraNa dhodhamAra Avyo ke tamArA baMnenAM caMpalane paNa pAliza karI lauM." varasAda ane vAvAjhoDuM che. kAkAe kahyuM, "mane pUchyA vagara tame mArA caMpalane pAliza dozIkAkA ane bhAnubahena eka vakhata amerikA javAnAM hatAM karyuM te barAbara na kahevAya. pAlizavALA caMpala mane zobhe nahi. tyAre amArA yuvaka saMgha taraphathI ame vidAyamAnano kAryakrama yojyo have pAliza kADhI nAkho.' mitre lUgaDA vaDe pAliza kADhavA prayatna hato. ATalI moTI uMmare tamane phAvaze ke kema ema ame pUchyuM karyo, paNa pAliza bahu ochI thaI nahi. tyAM bahAra jaI kAkA mUThI tyAre kAkAe kahyuM hatuM ke "mArA bhatrIjAo tyAM rahe che ane dhULa bharIne lAvyA ane caMpala para nAkhI. eTale caMpala kaMIka barAbara eraporTathI eraporTa amane eTalA badhA sAcave che ke amane jarAya thayA. takalIpha paDatI nathI.' A bhatrIjAo nAnA hatA tyAre kAkAe apaMga kanyAo mATe gujarAtamAM kalola pAse AvelI saMsthA ane bhAnubahene potAne ghare rAkhIne sAcavyA hatA ane taiyAra "maMthana'ne mATe ame paryuSaNa parva daramiyAna sahAya mATe zrotAone karyA hatA. A amerikA javAnA prasaMge mArA dharmapatnI tArAbahene apIla karI hatI ane ekatra thayela rakama saMsthAne arpaNa karavAno kAkAne khAdInI garama zAla bheTa ApI te kAkAe kahyuM ke "mArI kAryakrama ame goThavyo hato. e mATe kAkAne paNa padhAravAnuM nimaMtraNa pAse eka zAla che ane ekathI vadhAre na rAkhavAno mAro niyama ame ApyuM hatuM. kAkAe "maMthana" saMsthA joI nahotI ane kyAMthI che. eTale tamArI zAla huM to ja svIkAruM ke mane jyAre yogya lAge javAya e teo jANatA nahotA. eTale ame emane amadAvAdathI tyAre koI yogya vyaktine huM ApI dauM, e mATe tamArI maMjUrI amArI sAthe basamAM joDAI javA kahyuM hatuM. amadAvAda sTezane hoya to ja lauM." A zarata ame maMjUra rAkhIne ame kAkAne zAla "InkavAyarI'nI bArI pAse teo UbhA rahevAnA hatA. paraMtu te bheTa ApI. divase TrenamAM amAro Dabbo ghaNo AgaLa Avyo eTale ame badhA dozIkAkA ane emanA dharmapatnI bhAnubahena amerikA traNeka pArsalanA phATakamAMthI nIkaLyA ke jethI tarata sAme basa pAse vAra gayA che. temanA bhatrIjAone tyAM rahe che. kAkA jAya tyAre pahoMcAya. savAranI utAvaLamAM ame je bhAIne kAkAne laIne haoNspiTala mATe kaMIka phaMDa laIne Ave. chelle gayA tyAre kAkAnI AvavAnuM soMpyuM hatuM te bhUlI gayA ane bIjA paNa bhUlI gayA.
Page #10
--------------------------------------------------------------------------
________________ 10 ame zerisA pahoMcyA tyAre khabara paDI ke kAkAne levAnuM rahI gayuM. che. zerisA snAnapUjA karI ame maMthanamAM pahoMcyA to kAkA tyAM AvIne beThA hatA. ame kAkAnI mAphI mAgI, paNa temanI vANImAM jarA paNa Thapako nahoto. emaNe hasatAM kahyuM, 'tame bhUlI gayA te sAruM thayuM. eTale tamArA karatAM huM vahelo ahIM AvI gayo.' pachI kAkAe kahyuM ke 'badhA paeNsenjaro nIkaLI gayA ane koI mArI pAse AvyuM nahi eTale thayuM ke tame nIkaLI gayA hazo. pachI nimaMtraNa patrikA joI ane emAMnA eka sabhyane phona karyo. teo haju nIkaLyA nahotA. eTale emanA ghare pahoMcI emanI sAthe gADImAM ahIM AvI gayo chuM.' amArI bhUla mATe emaNe hasatAM kahyuM, "tame bhUlI gayA te sAruM thayuM. mane gADImAM tamArA karatAM vahelAM AvavA maLyuM.' prabuddha jIvana me, 2009 amArI basa sAMjanA sAta vAge mahuDI pahoMcI. pahoMcatAM ja tyAMnA eka karmacArIbhAIe kahyuM, 'dozIkAkA to tamArI be kalAka rAha joIne basamAM cikhodarA gayA.' A sAMbhaLIne amane bahu aphasosa thayo. jemanI jIpa che te basamAM jAya ! amAre emanI jApamAM javAnuM ? vaLI emane be kalAka rAha jovI paDI. kAryakramanI vigato nakkI thaI. mahuDI pahoMcavAno amAro samaya paNa nakkI thayo. paraMtu cikhodarAthI nIkaLyA pachI tarata amArAmAMnA eka mitra bIjuM paNa eka sthaLa samAvI levAno Agraha karyo. ane ciodarAthI pahelAM e sthaLe javuM ane pachI ja AgaloDa ane mahuDI javuM. paNa e sthaLano rasto lAMbo hato. eTale ema karatAM cikhodarA ame pahoMcyA to kAkAe pUchyuM, 'kema moDuM thayuM ?' ame emanI kSamA mAgI paNa emaNe e vAtane sahaja gaNI, jarA paNa ciDAyA nahi ke na Thapako Apyo, balake teo hasatAM hasatAM na amArI sarabharAmAM lAgI gayA. dozIkAkAnI samatAnuM tyAre darzana thayuM. dozIkAkAnI bhojananI pravRtti atyaMta zAMta ane saMyamita. sAyalAnA zrI rAjasobhAga AzramamAM muMbaInI ratnavidhi TrasTa savAre teo cAra ke pAMca vAnagI le. AkhA divasamAM ATha vAnagI nAmanI saMsthA dvArA vikalAMgo mATe eka kaeNmpanuM Ayojana thayuM che. jarUra paDye dALa ane zAkanuM mizraNa kare. pachI Akho divasa hatuM. emAM dozIkAkAne paNa nimaMtraNa ApyuM. sAmAnya rIte maMca vacamAM kazuM na le. covihAra kare ane temAM phakta traNa vAnagI le. para besavAnuM dozIkAkA TALe ane AgaLanI hAramAM besavAnuM pravAsamAM ame hoIe ane sAMja paDavA Ave paNa pote kazuM bole paNa TALe. dozIkAkA thoDA pAchaLa beThA hatA. AgaLa AvavAno nahi. DrAIvara yAda rAkhe. sUkI traNa vAnagIono bhAnubahene Dabbo Agraha karyo tyAre kahyuM ke teo nizcita samaye nIkaLIne cikhodarA bAMdhI Apyo hoya to te Ape. cAlu pravAse ja teo AhAra le. pahoMcavA Icche che. sAyalAthI amadAvAda basamAM ane amadAvAdathI e mATe gADI thobhAve nahi. koI vakhata veLAsara haoNspiTalamAM khasa badalIne teo sANaMda javAnA hatA. sabhAmAM eka sajjana pahoMcI javAnI dhAraNA hoya eTale bhAnubahene kazuM baMdhAvyuM na padhAryA hatA, teo kAryakrama pachI potAnI gADImAM ANaMda javAnA hoya, paNa moDuM thAya to DrAIvara kahe ke bhAnubahene kazuM ApyuM hatA. eTale meM temanI sAthe gADImAM javAnuM sUcana karyuM. paraMtu nathI. pachI pote ja rastAmAM koI keLAMnI lArI ubhI hoya to keLAM dozIkAkAe kahyuM mane ema koInI gADImAM javAnuM nahi phAve. lAve. temAMthI dozIkAkA eka athavA be le. koI vAra rastAmAM koIne moDuM-vaheluM thAya. basa tarata maLI jAya che eTale mAre keLA na maLe to kAkA bhUkhyA rahe, paNa koIne kahe nahi, koInI moDuM nahi thAya.' ame bahu Agraha karyo tyAre kahyuM, 'bhale joIzuM.'bhUla na kADhe ke koIne Toke nahi. mahemAnonuM premabharyuM svAgata paraMtu kAryakrama pUro thayo tyAre dozIkAkA to nIkaLI gayA hatA. dozIkAkAne zrImaMto pratye elarjI che evuM nathI, paNa temane AmajanatA vacce. AmajanatAnA thaIne, jAo ke koI potAne oLakhatuM nathI evA thaIne rahevuM game che. emanA vigalita thayelA mAnakAyanuM A pariNAma che. eka vakhata amAre AgaloDa ane mahuDInI yAtrAe javuM hatuM. kAkA kahe 'amArI jIpa laI jAva.' ame kahyuM, 'paNa kAkA tamAre gAMdhInagara javuM che to tame ja jIpa laI jAva, ame bIjI pavasthA karI laIzuM.' kAkA kahe, 'ema karo, mAruM kAma patAvI huM mahuDI AvI ane vaLatAM tamArI sAthe pAcho AvI jaIza.' karavuM, temane atithigRhamAM utAro ApI temanAM bhojanAdinI sagavaDa karavI, temanI sevAmAM karmacArIone judAM judAM kAma soMpavAM, gADImAM besADIne teone AsapAsa pheravavA ItyAdi pravRttiomAM dozI-daMpatInA utsAhanI ApaNane pratIti thAya. kAkA ane bhAnubahena atithigRhamAM AvI badhI vastunuM barAbara dhyAna rAkhe. koI divasa evo na hoya ke mAtra kAkA ane bhAnubahenaema be jaNe sAthe bhojana lIdhuM hoya. atithi bAre mAsa hoya ane temane utsAhathI jamArca. mahemAna vagara khAvAnuM na bhAve. cikhodarAnI haoNspiTalane AMtararASTrIya khyAti maLelI che eTale dezavidezathI mulAkAte AvanAra mahemAnonI avarajavara AkhuM varSa rahe, chatAM nahi thAka ke nahi kacavATanuM nAmanizAna. teo kAma karavAmAM cokkasa, paNa nokaracAkaranI kaMI bhUla thaI hoya chatAM dozI-daMpatIe kyAreya gusso karyo hoya, barADA pADyA hoya evuM kyAreya na bane. samatAno guNa temanA jIvanamAM vaNAI gayo che.
Page #11
--------------------------------------------------------------------------
________________ me, 2009 prabuddha jIvana 11 zrI Ara. ke. desAIe emanA jIvanavRttAMtamAM lakhyuM cheH emanI keTalIka vAto, bhaviSyamAM loko jaladI mAnaze nahi. jemanI 'dozIkAkAmAM krodha karamAI gayo che, gusso gAyaba thaI gayo che. pAse potAnI mAlikInuM ghara nathI, milakata nathI, beMkamAM khAtuM badhAM kAma premathI ja karavAnAM. adharAta-madharAta game tyAre game nathI evA A lokasevake bharayuvAnImAM ravizaMkaradAdAnA prabhAva te kAma mATe emane maLI zakAya. tenI samakSa koI gusso laIne heThaLa AvI sevAno bhekha lIdho. teo sAcA vaiSNavajana che, sAcA AvyuM to tarata ja AvanAra vyakti barapha banI jato. bhayaMkara zrAvaka che. emane gItAnI paribhASAmAM karmayogI tarIke oLakhAvavA gaNAtI kSatine paNa mApha ja karavAnI vRtti. sau sAthe premabhAvano te yogya ja che. dhodha ja vaheto jaNAze. koInA pratye zatrutA nathI, vera nathI ke bhAnubahena ane dozIkAkA pAse ame hoIe to jANe mAtAkaDavAza nathI. zithilatA darzAvanAra vyaktio pratye AkarA thavAnI pitA pAse hoIe evuM apAra vAtsalya anubhavyuM che. jANe ke vRtti nathI. narI zItaLatA, caMdrathI paNa vizeSa zItaLatA. sonuM janmAntarano saMbaMdha na hoya! vizrAmasthAna eTale dozIkAkA; thAkyApAkyAnuM e vizrAmasthAna pU. DaoN. dozIkAkA ane mu. bhAnubahenane bhAvapUrvaka vaMdana karuM che. emane maLatAMnI sAthe ja boja haLavo bane che. teo AbAlavRddha chuM ane emanA zatAyu mATe prArthanA karuM chuM. sanA vAtsalyamUrti che. teo gheghUra vaTavRkSa samI zItaLa chAyA 3DaoN. ramaNalAla zAha pradAna karanAra che. (16, jUna 2005nA aMkamAM tema ja 'vaMdanIya hRdayasparza' dozIkAkA eTale gAMdhIyuganA chellA avazeSomAMnA eka. (2007) pustakamAM prakAzita lakhanuM prasaMgocita punaH prakAzana) ( zrI muMbaI jaina yuvaka saMghanA AjIvana sabhyone karelI vinaMtino uSmAbharyo pratibhAva 'prabuddha jIvana'nA oNgasTa aMkamAM 34 me pAne vartamAnamAM AjIvana sabhyapadanI phI rU. 5,000/- che ane varSo pahelAM thayelA sabhyone vartamAna pramANe pUraka rakama mokalavA ame vinaMti karI hatI, eno amane uSmAbharyo pratibhAva maLyo che ane pariNAme nIce mujabanA mAnavaMtA sabhyoe amane pUraka rakama mokalI ApI che e sarveno ame hRdayapUrvaka AbhAra mAnIe chIe. nAma rUpiyA nAma rUpiyA tarUlatAbena bipinabhAI zAha 2500 surekhAbena ema. zAha 2501 anaMtabhAI khetANI 2501 bhAratI upendra zAha 500 bharatakumAra meghajIbhAI mAmaNiyA 2500 khImajI zIvajI zAha 42 50 haMsAbena DI. zAha 2500. kacarAlAla cunIlAla zAha (ke. sI. zAha) 2500 nemacaMda hIrajI cheDA 5000 manISa mahetA 5000 mItAbena gAMdhI 2501 bipIna nemacaMda zAha 5000 manasukhalAla ke. kAmadAra 2500 hInA esa. zAha 5000 parAga bI. jhaverI 5001 navInacaMdra ratilAla zAha 5000 prakAza DI. zAha 2 500. maheza kAMtilAla zAha 5000 bharata kAMtilAla zAha 5000 rezmAbena bipinacaMda jaina 5000 praviNAbena azvina mahetA 2500 manISa dhIrajalAla ajamerA, 5000 hasamukha ema. zAha 2500 vijaya DI. ajamerA 5000 yatina ke. jhaverI 4500 prakAzabhAI jI. jhaverI 5000 dhIrajalAla ke. kApaDiyA 2500 ramaNika jhaverI U.S.A. 5000 DaoN. snehala saMghavI 2 100 savitA zAnti zAha U.K. 5000 | azoka DI. dozI 4 750 1, 20.604 ji mahAnubhAva sabhyoe hajI sudhI pUraka rakama na mokalI hoya e sarvene ame pUraka rakama mokalavA vinaMti karIe chIe. zakya che ke Apa kyAre AjIvana sabhya banyA hatA enI vigata ApanI pAse na hoya to Apa saMghanI ophisamAM phona (phona naMbara-23820296) karI ApanuM nAma vagere jaNAvI amArA rekorDamAMthI vigata prApta karI zakazo. pratyeka mahine 'prabuddha jIvana' Apane arpaNa thatuM raheze ja. ApanI jJAna jijJAsA ane anumodanAne amArA abhinaMdana. -menejara)
Page #12
--------------------------------------------------------------------------
________________ prabuddha jIvana me, 2009 sevA ane samarpaNanI jaMgama vidhApIThaH ravizaMkara mahArAja 1zAMtilAla gaDhiyA (pU. ravizaMkara mahArAjanI 12 pamI janma jayaMtI prasaMge pra.jI nI A bhAvAMjali. pUjya ravizaMkara mahArAja jevA sevAbhAvI saMto bhAratanI dharatI upara janma dhAraNa karatA rahe to bhAratanuM bhAvi ujaLuM ja ujaLuM che.) 'jo Izvara adalAbadalI karavA de ane tame udAra thaI jAva to muzkelIthI kinArA tarapha AvatA hatA. ravizaMkara khUba thAkI gayA jarUra tamArI sAthe adalAbadalI karuM.'- A zabdo che gAMdhIjIe hatA. pANIno pravAha joramAM hato. mitra madade Avyo. baMnee ravizaMkara mahArAjane uddezIne lakhelA patranA. maLIne sAdhune bahAra kADhyo. svAmI AnaMda (1887-1976) mananI vAta ahobhAvathI aMgrejImAM ukti cheH Example is better than precept. kahetAM eka jagAe lakhe cheH "huM to roja savAra-sAMja mALA- arthAt upadeza ApavA karatAM jAte AcaraNano dAkhalo besADavo prArthanA vakhate puSyaratno no rInA puSyaratnovo yudhiSThira: sAthe ja uttama che. ravizaMkaramAM A sUtra pUrNapaNe vaNAyeluM jovA maLe che. pUjya ravizaMkara mahArAjanuM nAma paNa Adhunika puNyazlokomAM Aje eka divasa teo amadAvAda relve sTezana para TrenanI rAha jotA varasothI lauM chuM. zloka zabda joDe chUTa laIne kahuM to puNyazloka UbhA hatA. temane borIAvI javuM hatuM. Trena AvavAnI taiyArI eTale puNyano pahADa." hatI ane enAunsamenTa thaI ke amuka pleTaphormane badale amuka kevo haze e mUThI UMcero mAnava ke jenI khuda gAMdhIjI mIThI pleTaphorma para Trena Avaze. eka strI nAnA bALakane teDIne IrSyA kare ane svAmI AnaMda Iza-prArthanAmAM jenI vibhutAno hAMphaLIphAMphaLI doDatI hatI. mAthA para sAmAna hato. dUrathI eka guNAnuvAda kare ! gujarAtanA kheDA jillAmAM mAtara tAluko che. mANasa moTethI bolyo, "are, Ane koI madada karo !' ravizaMkara tyAMnuM raTu gAma ravizaMkaranuM janmasthaLa. mahemadAvAda tAlukAnuM tarata ja strI pAse gayA, sAmAna UMcakI lIdho ane niyata pleTaphorma sarasavaNI gAma emanuM vatana. tA. 24-2-1884, saM. 1940 para laI jaI TrenamAM besADI. pachI ravizaMkare pelA mANasane pUchyuM, mahAzivarAtrInA divase mAtA nAthIbAnI kUkhe ravizaMkara zivarAma 'tame bIjAne sUcanA ApI, paNa jAte madada karavA kema taiyAra na vyAsano janma thayo. AgaLa jatAM teo ravizaMkara mahArAja thayA?' tyAre pelAno javAba sAMbhaLI ravizaMkara daMga thaI gayA. kahevAyA. nAthIbA abhaNa hatAM, paNa emanA dharmasaMskAra UMDA "mAro dharmasaMpradAya koI bAImANasane aDavAnI nA pADe che !' hatA. ravizaMkarane A saMskAra vArasAmAM maLyA hatA. pitAjI ravizaMkaranA lagna 21 varSanI uMmare borasada tAlukAnA nApA zivarAma zikSaka hatA. teo sArI TevonI keLavaNI para bhAra mUkatA. gAmanI kanyA sUrajabA sAthe thayA. sUrajabAnuM bhaNatara nahivat. ravizaMkaranuM jIvana uttama bane tenI teo kALajI rAkhatA. zivarAma prAthamika be eka dhoraNa sudhInuM. svabhAve paragaju. ravizaMkarano zistanA AgrahI chatAM vidyArthIvatsala hatA. temane sAdhusaMnyAsIno parivAra eTaluM spaSTapaNe batAve che ke vyaktinI mahAnatAno satsaMga gamato. koI paNa agharuM kAma kaSTadAyaka na lAge e rIte mApadaMDa aupacArika zikSaNa (Formal Education) nahi, paNa karavAnI tAlIma ravizaMkarane pitAjI pAsethI maLI hatI. jIvanalakSI keLavaNI che. daMpatIne cAra saMtAna-medhAvrata, mahAlakSmI, ravizaMkara 19 varSanA hatA ane pitAjI pleganA rogathI viSNu ane lalitA. avasAna pAmyA. cAreka varSa pachI mAtuzrIne paNa e ja roga grasI ravizaMkara sarasavANInI zALAmAM abhyAsa karatA hatA te gayo. ravizaMkarano abhyAsa phakta prAthamika 6 dhoraNa sudhIno. 'huM gALAmAM nAgaradAsa sAhebanI asara temanA para ghaNI hatI. to bhaIlA, abhaNa gAmaDiyo chuM', ema teo namratAthI kahetA. nAgaradAsa niSThAvAna ne sojanyazIla zikSaka hatA. zALA choDyA jo ke emanI jIvanadRSTi ane anubhavajJAna gahana hatA. ravizaMkaramAM bAda ravizaMkarane choTAlAla kavino paricaya thayo. kavi AryasamAjI traNa mukhya guNo hatAH sAhasa, nirbhayatA ane pIDito pratye hatA. vIsa varSanA yuvAna ravizaMkara choTAlAlanA dharmajJAnathI anukaMpA. ramato ramavI, vRkSo para kUdAkUda karavI, dUra dUra khetaromAM AkarSAyA. maharSi dayAnaMda sarasvatI viSe jANyuM. AryasamAjanA rakhaDavuM ane nadImAM taravuM, emanI gamatI pravRttio hatI. ravizaMkara dharmagraMtha 'satyArtha prakAza'thI paNa prabhAvita thayA. ravizaMkara taraNavidyAno upayoga anyanI prANarakSA mATe paNa karatA. eka yajamAnavRtti karatA. khetI paNa karatA. have A kAmomAMthI emano divasa sarasavaNI gAmamAM ravizaMkara mitra sAthe nadIethI pAchA rasa ocho thavA lAgyo. bIjI bAju dezamAM cAlatI rASTrIya laData pharatA hatA. evAmAM lokonI bUma sAMbhaLI ke koI mANasa pANImAM tarapha temanuM dhyAna gayuM ane aMtaramAM dezapremanI jyota pragaTI. taNAyo che. amadAvAdathI Avelo koI sAdhu hato. ravizaMkare e choTAlAla kavi sAthe vaDodarA AvavAnuM banyuM tyAre kavie tarapha doTa mUkI. eka strIe sogaMda khAIne ravizaMkarane pANImAM na mohanalAla kAmezvara paMDyAno paricaya karAvyo. paMDyAjInA saMparka paDavAnI vinaMtI karI. rakhe ne ravizaMkara DUbI jAya! paNa ravizaMkara pachI ravizaMkarane gAMdhIjInA darzana karavAnI tAlAvelI lAgI. ema kAMI mAne ? emaNe to jhaMpalAvyuM. sAdhune bocIethI pakaDyo. gAMdhIjI dakSiNa AphrikAthI parata AvyA bAda amadAvAdamAM
Page #13
--------------------------------------------------------------------------
________________ me, 2009 prabuddha jIvana | 13 kocaraba AzramamAM sthAyI thayA hatA. ahIM ravizaMkarane pahelI vakhata 1918mAM ravizaMkara svAmI nityAnaMdanA saMsargamAM AvyA. gAMdhIjInA darzana thayAM. teo mugdhabhAve gAMdhIvANInuM amRtapAna paraspara bhAvasetu racAya. zraddheya svAmIjI Urdhva pathanA yAtrInA karI dhanya banI gayA. gAMdhIjInA vyaktitvanI emanA para abhuta hoI ravizaMkare sau prathama sAbaramatI Azrama joyo. Ama to teo asara thaI. e divasa hato vi. saM. 1972, kArataka suda 15. milanA henDalumanA vastro paheratA. ahIM temane reMTiyA para hAthathI paramakRpALu deva zrImad rAjacaMdrano janmadina. ravizaMkara chipiyala kaMtAyelA sUtara pAchaLanI UMDI dRSTi samajAI. ravizaMkare zuddha (tA. kapaDavaMja)nA be sAthIdAro sAthe ahIM AvyA khAdIno tAko kharIdyo ane haMmeza mATe khAdI paheravAno nirdhAra hatA. eka rUmamAM nAnA bichAnA para vinobA bhAve (1895- karyo. kastUrabAe emane reMTiyo Apyo. A rIte ravizaMkarane jAte 1982) beThA hatA. temane gAMdhIjI mAnI traNe jaNA page lAgyA. kAMtavAnI preraNA maLI. koI kazuM bolyuM nahi. evAmAM keTalIka vyaktio vAta karatI tyAM 1919mAM muMbaImAM mAhima khAte roleTa ekTa virUddha sabhAnuM AvI. emanA bolavA parathI yuvA mitrone khyAla Avyo ke Ayojana thayuM hatuM. lokoe ravizaMkarane bolavA Agraha karyo. AmAMnA eka gAMdhIjI che. ravizaMkara ane sAthIo zaramanA mAryA Akhare ravizaMkare sIdhIsAdI zailImAM dhyAnArha pravacana ApyuM. bapore mauna rahyA. gAMdhIjIne maLavA mATe traNeka kalAka pratIkSA karavI paDI. mAdhavabhAgamAM gAMdhIjInI sabhA hatI. paMDyAjI (mohanalAla khAvApIvAnI ciMtA choDI tyAM ja besI rahyA. pachI ravizaMkare kAmezvara paMDyA) paNa AvyA hatA. teo ravizaMkarane potAnI sAthe gAMdhIjIne AzramapravezanA niyamo, svarAjyano artha vagere viSe rAkhatA, jethI mahAnagaramAM ravizaMkarane ajANyuM na lAge. gAMdhIjInI savAlo pUchayA. gAMdhIjIe sabhAmAM javAno samaya thaI gayo hoI IcchA hatI ke kheDA jillAmAM 'hinda svarAjya' pustikAno pracAra TUMkamAM javAbo ApyA. thAya. temaNe ravizaMkarane A kAma soMpyuM. aMgreja sarakAra pakaDaze premAbhAI haoNlamAM yojAyelI gAMdhIjInI sabhAmAM ravizaMkara ane evo Dara rAkhyA vagara ravizaMkare kAma svIkAryuM ane pAra pADyuM. sAthIo paNa joDAyA. sabhAkhaMDamAM puSkaLa ghoMghATa ane avyavasthA kheDA jillAnA loko emane 'svarAjavALo' kahIne bolAvatA. hatA kavi nAnAlAla, kezava dhruva, paMDita lAlana vagere vidvAno tyAM AMtarika parivartana sAthe ravizaMkaramAM paheraveza, khorAka Adi AvyA hatA. loko bUmabarADA pADatA hatA. bhoLA ravizaMkarane bAhyAcAromAM paNa parivartana AvyuM. rAtI pAghaDInuM sthAna sapheda Azcarya thayuM. ekadama gAMdhIjI Tebala para UbhA thayA ane emanI TopIe lIdhuM. lAMbo koTa ane khabhA parano khesa paNa gayA. tenI bhAvavAhI vANI vahetI thaI: 'divyAtmA zrImad jIno janmadina jagAe baMDI AvI. 1920mAM amadAvAdamAM eka mitrane tyAM manAvavA ApaNe ahIM ekatrita thayA chIe. prasaMgocita pravacananA beThA hatA. pAchA pharatAM bahAra AvIne joyuM to paganA joDA mArA be bola sAMbhaLavA Apa sau Iccho cho, paraMtu AvA gAyaba. "cAlo, eka balA TaLI' vicArI joDA paheravAnuM baMdha karyuM. zoragulamAM huM zuM boluM? chatAM Apa zAMti nahi jALavo tyAMsudhI evuM ja hAthanI lAkaDInuM thayuM. rastA para cAlatAM pAchaLathI huM maMca choDIza nahi. huM bhAre jiddI chuM.' gAMdhIjInA hRdayamAMthI ghoDAgADInA cAlake bAju para khasavAnuM kahyuM. ravizaMkarane saMbhaLAyuM nIkaLelA zabdo kAragata nIvaDyA. zrotAvargamAM zAMti patharAI. nahi. pelAne gusso Avyo. sAme ravizaMkaranA magajano pAroya gAMdhIjInI marmabhedI vANI ane loko pratyenA AtmIya vyavahArathI UMce caDyo ane lAkaDI ugAmavA jatA hatA tyAM ja gAMdhIjInuM ravizaMkara atyaMta prabhAvita thayA. kramazaH gAMdhIjIno vizeSa paricaya smaraNa thatAM manane rokyuM. tyArathI hAthamAM lAkaDI nahi rAkhavAno thatAM ravizaMkaranA aMtaranIramAM vismaya ane AnaMdanI lahero UThatI. nirNaya karyo. deza mATe huM zuM karuM? AvuM ciMtana nitya emanA temanA ja zabdo joIe manamAM cAlyA karatuM khUba maMthananA aMte paradezI khAMDa nahi khAvAnI mArA ghaDataramAM aneka vyaktioe phALo Apyo che, paNa pU. pratijJA lIdhI. beeka vAra ajANatAthI pratijJA tUTI tyAre dRDha nizcaya gAMdhIjI to mArA mATe preraNAmUrti che. emaNe mane jIvana jIvavAnI karyo ke dezI zuM ke paradezI zuM, khAMDa ja nahi khAuM. madha ane kesara dRSTi ApI. mArA jIvanamAM vadhAremAM vadhAre AnaMda ApanAra vyakti paNa choDyA. gAMdhIjI che. e mahApuruSa na hota to huM kyAM hota? emanA kALamAM jemanI sanmukha thavAnuM to bAju para, jemanA nAma mAtrathI loko mAro janma thayo che e mATe huM mArI jAtane haMmezAM dhanya mAnuM chuM." grUjI UThatA evA bahAravaTiyAo pAse ravizaMkara vizvAsa ane - 1917mAM godharAnI rAjakIya pariSadamAM javAnI ravizaMkaranI premapUrvaka jaI pahoMcatA ane ema karatAM karatAM emanuM IcchA hatI. sarasavaNIthI DAkora cAlatA javAnuM hatuM. hRdayaparivartana karAvatA. ravizaMkaranA mukhethI A badhA prasaMgo bahAravaTiyAonI bIkanA kAraNe mitroe sAtha na Apyo. AthI sAMbhaLIne jhaveracaMda meghANIe tene zabdadeha Apyo ane ekalA ja cAlI nIkaLyA. DAkorathI TrenamAM godharA gayA. sabhAmAM mANasAInA dIvA' pustaka lakhyuM. eka samaye gujarAta yunivarsiTInA moTAmoTA netAone maLavAnuM thayuM. gAMdhIjIe dezasevA mATe abhyAsakramamAM tene pAThyapustaka tarIkenuM sthAna maLyuM hatuM. eka kAryakartAone joDAvAnI apIla karatAM saradAra vallabhabhAie sau dRSTAMta atre prastuta cheH prathama potAnuM nAma noMdhAvyuM. ravizaMkara romAMcita thaI UThyA. ravizaMkara chipiyalathI sarasavaNI pagapALA AvatA hatA.
Page #14
--------------------------------------------------------------------------
________________ 14 prabuddha jIvana me, 2009 rastAmAM eka jaNe dhImA avAje emane cetavyA, 'mahArAja, pAcho "cAlatAM cAlatAM ja UMgha thaI jAya che. tethI ApoApa thAka paNa vaLo.' 'paNa che zuM alyA pUjA?" "kahuM ke jIva vahAlo hoya to UtarI jAya che.' chevaTe vaDodarA AvyA. polisa kamiznarane maLyA. pAchA jAva. bahAravaTiyA che." DagaluM bharanAra ravizaMkara hoya tyAM kamiznara madadarUpa thayA. hAjarI purAvavAnI hINapatabharI pravRtti pAchA haThavAnuM kaI rIte saMbhave ? gatimAM koI phera na paDyo. sAme aTakI. jo ke komanA AgevAnoe havethI corI nahi karavAnI ja eka bahAravaTiyo AvI Ubho. hAthamAM baMdUka hatI. ravizaMkaranA kabUlAta ApI. moM para smita pharakyuM. prazna karyo, "bIjA kyAM che?" AjubAjuthI 1941mAM amadAvAdamAM hullaDa phATI nIkaLyuM. ravizaMkara tarata badhA AvI caDyA. ravizaMkare emane potAnI pAse besADI dhIraja ja amadAvAda doDI gayA. sUmasAma rastA ane sarvatra bhayanuM ane zAMtithI vAta mAMDIH vAtAvaraNa. jIvaNalAla dIvAnano bheTo thayo. emanI sAthe sivila 'juo, ame paNa bahAravaTe paDyA chIe, paNa amAruM bahAravaTuM haoNspiTale gayA. tyAM narahari parIkha paNa hatA. cAlIseka zaba gaMdhAtA aMgreja sarakAra sAme che. bhalA, ApaNane gulAma banAvanAra AvI paDyAM hatAM. kSaNabhara ravizaMkara pote hebatAI gayA. mana makkama sarakAra kaMI calAvI levAya? amArI 'ToLakI'no netA che gAMdhI. karyuM. pote maDadAMne agnidAha devA Icche che evI mAgaNI mUkI. tamane kadIka meLApa karAvIza." jillA mejisTreTe mAMgaNI maMjUra rAkhI. ravizaMkara myunisipAliTInI bahAravaTiyA manamAM gaNagaNyA, 'mahAtmA gAMdhI ?' basamAM zabone laI dUdhezvarane Are nadInA paTa para AvyA. mitronI ravizaMkare vAta AgaLa calAvI, "tame sau amArI sAthe joDAva. madadathI ghaNI takalIpha sAthe zabone citA para caDAvyA. ane amane tamArI jarUra che, bhaIlA." bahAravaTiyA AMkho DhALI niHzabda agnisaMskAra karyo. cAra divasa A krama cAlyo. ravizaMkare A rIte banI gayA. zastro parathI hAtha heThe paDyA ane ravizaMkaranA bheru 83 zabone agnidAha Apyo. banI gayA. jyAM ApattinA eMdhANa vartAya tyAM mahArAja acUka pahoMcI jAya. 1922mAM gAMdhIjIne 6 varSanI jelanI sajA thaI hatI. ravizaMkara e Apatti ativRSTinI hoya ke dukALanI, hullaDanI hoya ke rogacALAnI. emane maLavA gayA. gAMdhIjI muktapaNe hasatA hatA, paNa du:khI pIDito tarapha ravizaMkarano hAtha madada mATe phelAyelo ja hoya. anyanI ravizaMkara raDatA hatA! gAMdhIjIe vAtano viSaya badalatAM kahyuM, vedanA svayaMnI vedanA bane evI saMvedanA ravizaMkaramAM hatI. 'tame pelA bahAravaTiyAono meLApa karAvI ApavAnA hatA. khabara 1952mAM cInanI yAtrAethI pAchA pharyA bAda ravizaMkara nahi, kyAre maLAze. paNa e komanI sevA karavAnuM tamArA mAthe vinobAjInA saMparkamAM AvyA. temanI bhUdAna-pravRttithI ravizaMkara nAMkhuM chuM." prabhAvita thayA. dAna karavAno rUDo avasara sAme cAlIne mAre 1923mAM nAgapuramAM jhaMDA satyAgraha thayo. vAta ema hatI ke AMgaNe Avyo che, ema vicArI ravizaMkare patnIne vAta karI. zaheramAM triraMgI jhaMDA sAthe saraghasa nIkaLyuM hatuM. aMgreja sarakArane sUrajabAe saharSa badhI jamIna bhUdAnamAM ApI devAnI IcchA e khUMcyuM. bahAnuM kADhyuM ke e vistAranA gorA lokone khalela batAvI. ravizaMkare gujarAtamAM padayAtrA karIne bhUdAnano pracAra pahoMce che. eTale triraMgI jhaMDA sAthe koIe e rastethI nIkaLavuM karyo. nahi, evo mejisTreTa pAse hukama kaDhAvyo. A anyAya sAme ravizaMkara mahArAje zrImad bhagavad gItA para "gItA satyAgraha thayo. dezanA khUNekhUNe tenA paDaghA paDyA. gujarAtamAM bodhavANI' bhASya lakhyuM che. A graMtha emane 101 mA janmadine kheDA jillAnI TukaDIe pahela karI. emAM ravizaMkara paNa zAmela arpaNa karavAmAM Avyo. have haMsalo piMjaramAMthI UDavA Atura hatA. emane 7 mAsanI sajA thaI. jelavAsano pahelo anubhava hato. putra viSNubhAI "gItA bodhavANI' pitAzrIne vAMcI zarIranuM aMga aMga tUTI paDe evuM sakhata kAma karavuM paDatuM. saMbhaLAvatA. tA. 1-7-1984nA roja savAre 6-30 vAge pATaNavADiyA komane upara lAvavA mATe ravizaMkare bhAre parizrama ravizaMkara mahArAja borasada haoNspiTalamAM kALadharma pAmyA. sAMje karyo. vaTAdarA gAmamAM roja rAtre A komanA mAtra puruSoe nahi, 4 vAge bosAyaNamAM vallabha vidyAlaya khAte emanA nazvara strIo ane bALakoe paNa hAjarI purAvavA corAmAM ekaThA thavuM dehanA agnisaMskAra thayA. paDatuM. A dazya joI ravizaMkaranuM haiyuM karuNAthI dravI UThatuM. mANasanI pU. vimalAtAI ThakAra kahe cheH "prabhuzraddhA ane mAnava sevAno dazA pazuthI ya badatara! AjubAjunA ATheka gAmomAM A sthiti eka anupama ane advitIya mahotsava eTale pU. ravizaMkaradAdAnuM hatI. A dUSaNa dUra thavuM ja joie evo ravizaMkare manomana nirNaya jIvana.' karyo. vaTAdarAthI vaDodarAno 40 mAIlano rasto bhUkhyA-tarasyA jemanAmAM kathanI-karaNIno subhaga samanvaya hato evA page cAlIne kApyo. garamImAM paga dAjhe, kAMTA vAge, paNa prAtaHsmaraNIya pU. ravizaMkara mahArAjane nata mastake zatazaH vaMdana. ravizaMkarane AvI pIDAnI koI asara thatI nahi. koI pUche to kahetA, "paga ja evA sakhata thaIne TevAI gayA che ke kAMTAnuM jora e-6, gurukRpA sosAyaTI, zrI muktajIvana svAmI bApA mArga, cAlatuM nathI.' thAka, ArAma, UMgha viSe koI pUche to kahetA, vaDodarA-390 006, phona naM. : (026 5) 248 1680
Page #15
--------------------------------------------------------------------------
________________ me, 2009 prabuddha jIvana vidheyAtmaka abhigama DaoN. raNajita paTela (anAmI) ATheka dAyakA pUrve, mArA vatana DabhoDA (jilloH gAMdhInagara)nI Amane sAmane AvI jAya che ne potAno kakko kharo karAvavAno kumArazALAmAM bhaNato hatA tyAre eka evo pATha Avato hato prayatna kare che. kavacit emanA haThAgrahamAM anyanA dRSTibiMdune (hAthI ane sAta AMdhaLA?) ke jemAM keTalAka aMdhajano, hAthInA samajavAnI paNa bauddhika udAratA dAkhavatA nathI! akkeka aMgane sparzI, hAthI kevo che tenuM varNana karatA hatA. hAthI ApaNA vyavahAra-jIvanamAM jo syAdvAda ke saptabhaMgInayano thAMbhalA jevo che, evo eka aMdhano anubhava hato, kAraNa ke teNe "spIrITa' AvI jAya to ghaNo badho kaleza-kaMkAsa maTe ne jIvana kevaLa enA pagane sparza karIne anumAnathI kaheluM...e ja pramANe jIvavA mATe navuM dRSTibindu prApta thAya. jIvanano abhigama ja ko'ka peTa, sUMDha, puccha, dAMtane sparza karIne bhinna bhinna anumAna badalAI jAya ne vidheyAtmaka valaNa keLavAya. ahIM huM sAhityamAMthI karelAM. samagra hAthIno koIne anubhava ja nahIM, kAraNa ke teo badhA traNeka dAkhalA mArA muddAne spaSTa karavA rajU karIza. aMdha hatA eTale hAthInA bhinna bhinna aMgone teo samajatA hatA. Ama to laMgaDo, AMdhaLo, mUMgo, badhira-du:khI gaNAya. so A to badhA aMdha hatA eTale koIne paNa samagratAno to khyAla pota potAnI zArIrika upAdhio mATe kacavATa kare ne du:kha vyakta AvI zake ja nahIM paNa je loko AMkhathI ne buddhithI dekhatA che teo kare to ApaNe emano doSa kADhIe nahIM balka sahAnubhUti paNa eka ja vastu ke ghaTanAne bhinna bhinna dRSTibiMduthI jue che neghaNIvAra darzAvIe, paNa A eka saMskRta zloka evo che ke jemAM kavie ekavAkyatA sarajI zakatA nathI ne kavacit laDI paNa paDe che. ApaNAM duHkha ke sahAnubhUti darzAvyA nathI paNa emanI maryAdAone SaDradarzano juo...jIva, jagata ne jagannAtha saMbaMdhe darekanA bhinna bhinna vizeSatAo rUpe nirUpI che ne mATe emane dhanyavAda ApyA che. mata che. "mANasa eTale zuM?' ema Dajhanekane pUchavAmAM Ave to teo 'paMgo vanyasvamasi na gRha yAsi yoDarthI pareSAM enI bhinna bhinna vyAkhyAo ApavAnA jemAM mAnavInA vyAvartaka dhanyoDampa-vaeN dhanamedavatAM nekSase yammukhAnA lakSaNo chatAM thatAM hoya. saMskRtinA ugamakALathI vizvanA anekavidha glAdhyo mUka tvamasi kRpaNa stoSi nArthAzayA yaH tattvaciMtakoe manuSyanI bhinna bhinna prakAre vyAkhyA ApavA prayAsa stotavyatve vapira na vaco yaH khalAnAM kRNoSiIT karyo che. e badhI vyAkhyAo avyApti, ativyApti ke atizayokti matalaba ke "he laMgaDA mANasa! tuM vaMdana karavAne lAyaka che, jevA tarkazAstranA koI koI doSathI sAva mukta to nathI ja, chatAMye kAraNa ke tuM pArakAne ghera kaMI mAgavA jato nathI, he AMdhaLA mAnava! atyAra sudhImAM manuSya saMbaMdhI je vyAkhyAo baMdhAI che, te bhale tane dhanya che kAraNa ke dhanathI unmatta banAlA mANasonAM mukha tAre saMpUrNa na hoya, to paNa sUcaka dyotaka ne artha sAre tevI kAmacalAu jovAM paDatAM nathI, te mUMgA mANasa! tuM prazaMsAne pAtra che, kAraNa to che ja. ke kaMjUsa mANasanI pAse dhana meLavavAnI AzAthI tuM prazaMsA karato koIke mANasane be pagavALuM pazu kahyuM to koIke tene "hasatuM nathI. ne te baherA mAnava! tuM vakhANane pAtra che kAraNa ke tAre prANI" kahyuM (lAphIMga enImala). koIke vaLI tene sAmAjika prANI durjanonAM kharAba vacano sAMbhaLavAM paDatAM nathI." kevaLa je te kahyuM. eka tattvaciMtake mANasane bauddhika sAmAjika prANI kahyuM to vyaktinI zArIrika maryAdAonA rodaNAM raDavAM tene badale ahIM e prakhyAta aMgreja tattvaciMtaka sI.I.ema. joDe tene tarkazakti, maryAdAone vizeSatAo rUpe nirUpI kevuM taMdurasta samanidarzana sArAsAra viveka dharAvanAra ne sauMdaryadaSTi dharAvanAra prANI kahyuM. karyuM che! kothaLAmAM pAMcazerI rAkhIne samAjanA unnatabhU-vargane keTalAke tene dikkAlanuM bhAna ne jJAna dharAvanAra prANI kahyuM to Do. TIpyo paNa che! sigamaMDa phroIDe manuSyane sukhadu:khanA siddhAMta anusAra jIvavA mATe pitA dazarathe, bIjA divase to rAmano rAjyAzleka karavAnuM taraphaDatA prANI tarIke oLakhAvyuM. Ama, nRvaMza zAstrIo, nakkI karyuM che ne Agale divase ja kaikeyI kothaLAmAMthI bilADuM kADhe mAnasazAstrIo, samAjazAstrIo, arthazAstrIo potAnI che ne rAmane cauda varSano vanavAsa ane potAnA dIkarA bharatane vicArasaraNIne anurUpa enI vyAkhyA karavAnA.paNa emAM saMpUrNa rAjagAdI mATe pati dazaratha samakSa be varadAna mAge che. vacanathI ekavAkyatA to AvavAnI nahIM; kAraNa ke darekanA dRSTi bindu bhinna baMdhAyela dazarathanI sthiti sApe chachuMdara gaLyA jevI thAya che." rAmanI bhinna hovAnAM. jaina dharmanA, tattvajJAnamAM 'syAdvAdayAne jagyAe anya koI hota to A prastAvano jabbara pratikAra kare ne saptabhaMgIna' mukhya che, jemAM koIpaNa vastu AvI che ke tevI aneka prakAranI khaTapaToya kare paNa rAmano pratibhAva kevo che te che ema eka ja rUpe varNavI zakAtI nathI; eka ja vastu judAM judAM sAMbhaLoH "he mAtA! tame mane vanamAM javAnI AjJA ApI mAtra dRSTibiMduothI judI judI taheranI Thare che. A vastu dhyAnamAM rAkhatA, mArA jevAne potAnA zarIranuM ja rakSaNa karavAnuM soMpyuM che, ne matabhedanA ghaNA kajiyAo zamI zake che.' tamArA dIkarAne mAthe sakala bhuvananI rakSAno bhAra mUkyo..A bemAM bhAratIya rAjakAraNamAM keTalA badhA pakSo che? dareka pakSa garIbI vadhAre saheluM kayuM che teno vicAra karuM chuM, to mane lAge che ke he haTAvavA ne dezanI pragati karavAno dAvo kare che. keTalAya vAdo mAtA! tame mArA tarapha ja pakSapAta batAvyo che." kaikeyIe konA
Page #16
--------------------------------------------------------------------------
________________ 16 pratye pakSapAta darzAvyo che to sau koI jANe che paNa te tenI rIte sAcI che to rAma je dRSTi biMduthI samagra paristhitine nihALe che te jotAM te paNa sAcA che! A baMnenI vicArasaraNImAM emanA AgalA vyaktitvanA vyAvartaka lakSaNo paNa vyakta thAya che. prabuddha jIvana cauda varSano vanavAsa veThIne rAma pAchA ayodhyAmAM Ave che tyAre emanA manamAM evuM thAya che ke jo huM prathama mArI mAtA kauzalyAne maLavA jaIza no ThekezrImAtAnA aMtaramAM DaMkha rahI jaze...eno aparAdhabhAva ocho karavA mATe te prathama kaikeyImAtAne maLe che ne emanA premane pratApe vanavAsamAM rAmane zo lAbha tharyo te darzAvatAM kahe cheH"tAna snehI bharata mahimA pauruSa vAyuno sarUM cApi plavaganRpataH kavApi saumitrabhaktiH / sItAsahyaM mama mujabanne vairiNa| vairabhAvaH jJAtaM sarve tava caraNayormAMtareSa prasAda : / / matalaba ke huM mAtA! pitAno sneha e kevI aolI cIja che, bharatano baMdhubhAva kevo mahimAvaMta che, hanumAnanuM pauruSa, vAnaromAM paNa maitrI jALavavAnI saccAI, lakSmaNanI mUMgI bhakti, sItAnuM sata, mArI potAnI bhujAonuM pANI, verIonuM gheraA badhAM kevAM che, te kevaLa tArI kRpA vaDe ja huM jANI zakyo chuM. (jo teM vanavAsa na Apyo hota to pitA mane keTalA UMDANathI cAhatA hatA ne bharata kevo amolo bhAI che, e badhuM huM kema jANI zakata?) A duniyAmAM badhI ja Apattio du:khada nathI hotI; keTalIka to ISTApattio banI jatI hoya che. 'dharatInuM lUNa'mAM svAmI AnaMde monajI radaranI adbhuta-kathA AlekhI che. jJAtibahiSkAranuM du:kha kevuM to asahya hoya tenuM tAddaza-vAstavikakaruNa-Alekhana monajI rUva2'mAM jovA maLe che paNa e ISTApAtrane kAraNe svAmI AnaMda lakhe che te pramANe 'bahiSkAra tenI kAramI vyathArthadanAo chatAM mauna daMpatIne sAce ja ADakatarA AzIrvAda so nIvaDyo. mona sadAya potAnA khetIvyavasAyamAM masta rahyA. bahiSkArane emaNe IzvaranA gharanI deNa gaNI.; jene pratApe potAne nIcuM thAlIne akhaMDa purazAratha karavA maLyo, ummarasADImAM AMbAnI kalamo ucheravAno udyoga emaNe ja pahelavahelo zarU karyo. (1300 lamAM ubhI karelI prathama bhAgyano teDAgara' ja me, 2009 jIvananI aMtima sImA tyAM AvI gaI.' satyanI ekarUpatA siddha karavA mATe AvI anekAntavAdanI rIti nIti savAbe sahAyarUpa nIvaDatI hoya che. AmAM Positive Thinking anivArya hoya che. samagra prazna vimala dRSTi ane taMdurasta abhigamano che. AgaLa ApaNe paMgu, aMdha, mUka ane dhiranI vAta karI. pU. bApue jene vizvano prathama satyAgrahI kahyo che evA sokreTIsanuM nAka cIbuM hatuM. loko e 52 hasatA tyAre hasatAM hasatAM sokreTIsa kaheto; 'mAruM ja nAka suMdara che. moTAM nasakorAMvAluM nAka aMdara bharapura havA kheMce che mATe te ja suMdara che.' vastune aneka dRSTibiMduthI jovAthI syAdvAda ke anekAntavAdathI samagratAno khyAla Ave che ne ekAMgI vicArasaraNInA doSathI bacI javAya che. gItA pravacano'mAM. vinobAe, karma, jJAna ane bhaktinI carcA karatAM kevaLavAda, samuccayavAda, upayogitAvAda, kramavAda, sAmaMjasyavAda vagerenI carcA karI che ne sArarUpe hyuM che ke karma, bhakti, ane jJAna akSarazaH ekarUpa hoya evI parama dazAne puruSottamayoga kahe 22/2, aruodaya sosAyaTI, alakApurI, vaDoda-390007, phona : 6621024 jainadharma tatvajJAna abhyAsa muMbaI yunivarsiTI muMbaI yunivarsiTImAM jaina tatvajJAnanA nIcenA korsa cAlu karavAmAM Avela che. 1) sarTIphIkeTa, 2) DIomA, 3) ema.e., 4) pIeca.DI. saraLa, sacoTa tathA suvyavasthita abhyAsa dvArA jainadharma tatvajJAna vize pUrI jANakArI maLaze. 12 varSathI cAlI rahela A korsano lAbha 1500 thI vadhAre vidyArthIoe lIdhela che. uparanA korsa mATe khAsa anubhavI zikSako, lAIbrerI temaja bIjI suvidhAo upalabdha karavAmAM Avela che. *sarTIphIkeTa korsanI mAhitI korsa samaya : 1 varSa - julAI 2009 thI eprIla 2010. zaikSaNika lAyakAta: eca.esa.sI./ DIplomA/ olDa esa.esa.sI. pAsa. (uMmara nI koI maryAdA nathI.) abhyAsa : vizvanA mukhyadharmo, jaina dharmanA siddhAMta, lokAloka, chadravya, navatatva, sAdhunA AcAro, zrAvakanA AcAro, karma sidvAMta. covIsa tIrthaMkara, Agama graMtha, paMcaparameSThI caturvidha saMgha, strIonuM sanmAna, ahiMsA ane zAkAhAra, jaina saMpradAya, paMcajJAna, jaina sAhitya, jaina yoga ane dhyAna, anekAMta, tapa, utsava, varNAzrama, mokSamArga vagere... abhyAsanuM mAdhyama uttaravAhinI sAdI aMgrejI (temaja bIjI bhASAmAM samaja) : aMgrejI, gujarAtI, marAThI ane hiMdI. saMparka :muMbaI yunivarsiTI, tatvajJAna vibhAga, jJAnezvara bhavana, lA mALe, vidyA nagarI, kAlInA kempasa, sAMtAkrujha (pUrvI, - muMbaI - 400 098. basa naMbara - 313, 318 (sAMtAkrujha - kurlA) basa. phona : 2652 7337 varSa 2009 - 2010 nA eDamIzana : 25 jUna thI zarU thaze. - : vizeSa mAhitI mATe saMparka karo : DaoN. minala kAtaranIkara - 9833369719 DaoN. kAminI gogarI - 9819164505 DaoN. bipIna zI - 98210 52413 zilpA cheDA - 9323980615
Page #17
--------------------------------------------------------------------------
________________ me, 2009 prabuddha jIvana caitanyamaya arUpI jIva ane rUpI jaDa pugala dravyano anyonya nimitta-naimittika (aupAdhika) saMbaMdha 2 sumanabhAI ema. zAha jIva ane pudgala dravyano mizrabhAve ghaniSTha saMbaMdha anAdikALathI kahI zakAya. sAMsArika jIvamAM cAlyo Ave che, jethI Atmadravya jIvanA 5. saMjogonI sApekSatAmAM AtmAnI cetanAzaktinA prayogane zarIrAdimAM purAyeluM rahe che. je bhavyajIvane sAMsArika baMdhanomAMthI upayoga kahevAmAM Ave che, je jIvanuM pradhAna lakSaNa che. eTale chUTavAnI tIvra jijJAsA varte che te koI AtmAnubhavI jJAnInI AtmA svayaM jyAre potAnI jJAna-darzanarUpa zaktino prayoga zodhakhoLamAM lAgI jAya che, ke jeo muktimArga pAmelA che ane nirAkAra ane jJAnaguNano prayoga sAkAra che. paraMtu Avo upayoga anyane pamADavAnI kSamatA dharAve che. AvA sa gurunuM jJAna-darzanaguNa upara karmarUpa AvaraNanA kSayopazama, kSaya AdinI puSTa-nimitta pAmI puruSArthI bhavyajIva muktimArganA taratamatAnA AdhAre thAya che. athavA jeTalA pramANamAM A guNo satsAdhanono upayoga sagurunI nizrAmAM kare che. urdhvagamanamAM AvaraNa rahita thayA hoya te mujaba jovA-jANavAdinuM kArya thAya AtmA ane pudgaladravyanuM nimitta-naimittikapaNuM zuM bhAga bhajavI che. jIvadravyano A bhAvAtmaka vibhAga kahevAya che. zake tene prakAzita karavAno A alpa prayAsa che. 6, caitanyamaya jIvanI cetanAmAM kartutva-bhoknatvanI nimitta1 pUrva bhUmikA : bhUta mULazakti rahelI che ane te pAriNAmika svabhAva che, je AtmAnubhavI jJAnIoe nIcenI saiddhAMtika hakIkato jagata ApameLe kAryAnvita thayA kare che. astitvAdi mAtrathI. kalyANArthe pratipAdita karelI che te joIe. 7. jIvadravyanA koIpaNa guNanuM paryAyo mAraphata pariNamana thAya 1. jIva, pudgala, dharmAstikAya, adharmAstikAya ane AkAza che, tyAre saghaLA AtamapradezonuM sahiyAruM ke eka sAmaTuM pravartana e pAMca (paMcAstikAya) sandravyo utpAduM, vyaya ane dhRvAtmaka che. thAya che. pudgala dravyanA guNanuM pariNamana paryAyo mAraphata dareka sadravyo potapotAnA guNomAM drave che ke pariName che, jene vartanA pradeze alaga alaga thAya che ane te eka sAmaTuM nathI, jevuM jIvaparyAyo ke "svakALa' kahevAmAM Ave che. svakALa ke nizcayakALane dravyamAM thAya che. mATe jIvadravyamAM kartutva-bhoknatva zakti che evuM paNa eka aupacArika dravya gaNavAmAM AvyuM che. jJAnIonuM kathana che. 2. A pAMca svataMtra dravyo eka bIjAne maLe che, chUTAM paDe che, 2 jIva ane pudgaladravyanuM nimitta-naimittika (aupAdhika) pravartana : nimitta thAya che paraMtu potapotAnA svabhAvamAM pariName che ane uparanI saiddhAMtika hakIkato dhyAnamAM rAkhI jIvanI vartamAna e ja eno dharma che. avasthAmAM A banne dravyomAM nimitta-naimittika vartanA kevI rIte 3. paMcAstikAyanA jIva ane pudgala dravyo ekabIjAnuM nimitta thayA kare che te vividha apekSAe joIe. pAmI prabhAvita thAya che, jene vebhAvika zakti kahevAmAM Ave (A) jIvAtma ke bahirAtmadazA: che. uparAMta A banne dravyomAM gati ane sthiti karavAnI zakti rAgadveSa ane ajJAnavaza jIva navAM karmabaMdha thAya evA kAraNo che, je dharmAstikAya ane adharmAstikAyanI udAsIna nimitta (javAM ke mithyAtva, kaSAya, yoga, pramAda ane aviratibhAvAzrava) kAraNatAthI thAya che. A banne dravyone avagAhana ke avakAza seve che jethI tene rAgAdi bhAvakarma, jJAnAvaraNAdi dravyakarma ane AkAzadravyanA nimitta kAraNatAthI thAya che. zarIrAdi nokarmanI paraMparAnuM sarjana thAya che. AnAthI jIva cAragatirUpa 4. sAMsArika jIvanA Atmapradezo zarIramAM vyApta thayelA hoya bhavabhramaNa kare che. che (svadeha pramANa) ane mana, vacana, kAyAdinI pravRtti ke prayogathI bIjI rIte joIe to jIvAtmAne "para' padArtho, saMjogo, Atmapradezo paNa kaMpAyamAna (parispaMdana) thAya che jene "yoga' pArivArika saMbaMdho ItyAdimAM 'svapaNAnuM AropaNa thayA kare che, kahevAmAM Ave che ane te jIvadravyano kriyAtmaka vibhAga apekSAthI je eka prakAranuM kartutva che. athavA bahirAtmadazAmAM sthita jIvane levA karatAM ApavuM e vadhAre ISTa vastu che. ApaNI jAtane bhUlI javI joIe. bIjAnI jarUrIAtane pahelAM mUkavI joIe. jayAre A samajAya che ane amalamAM mUkAya che, tyAre manuSya mATe mAnasika zAMtinuM je nirmANa thayuM che, te vAstavika rUpe prApta thAya che.
Page #18
--------------------------------------------------------------------------
________________ 18. prabuddha jIvana me, 2009 ane mArApaNuM' "para'mAM varte che jethI tene karmabaMdha-karmaphaLanI cArityAcAra AMtarabAhya paNe) vartAve che. uparanA banne puruSArthane paraMparA kudaratI niyamAnusAra thayA kare che. amuka apekSAe muktimArganA kAraNonuM sevana ke kartutva ghaTAvI jIvAtmadazAmAM nimitta-naimittika saMbaMdha kevI rIte kAryAnvita zakAya kAraNa ke te avalaMbanarUpa che athavA svAdhIna nathI. sAdhakanI thAya che te joIe. jIvAtmAne jyAre udayAdhIna karamarUpa saMjogo AvI vartanAnA pariNAmamAM tene zarUAtamAM udAsInavRtti prApta thAya che tyAre tenI AtmacetanA upayogamayI thAya che. AvI (saMjogomAM) rahe che. ane je chevaTe uttarottara vItarAgatA cetanAmAM alpa mAtrAmAM darzana ane jJAnaguNanA pragaTIkaraNamAM karmanirjarAmAM vartAve che. jovA-jANavAdi kArya hovAthI, tene ajJAnadazA ke jJAnaguNanA uparanI jIva ane pugaladravyomAM kAraNa-maryAdi ekabIjAnuM prakAzanamAM rUkAvaTa karmarUpa AvaraNothI thatI hoya che. Avo nimitta pAmI nemittika kArya nIpaje che. temAM nimitta zuM bhAga avarodha dravyakarmothI thAya che, jethI jIvAtmAne rAgAdi bhAvakarmo bhajave che te joIe. thAya che. uparAMta cetanA zaktimAM kartutva-bhokatRtva mULabhUta AtmadravyanA nimittabhUta srotamAM darzana ane jJAnaguNano zaktino paNa saMcAra thayA kare che. banne nimittakAraNothI navAM upayoga (jovA-jANavAdinuM kArya) ane jeTalA pramANamAM A karmabaMdhanuM sarjana thAya che. athavA jIvadravyano Avo srota ke nimitta guNonuM pragaTIkaraNa thayuM nathI tenI pUrti mATe nirmaLa AtmasvarUpanI pAmI dravyakarmonI upasthiti navIna bhAvakarmamAM pariName che. mATe bhAvanAthI bhAvita rahevuM evuM avalaMbanarUpa kartutva hoya che. ja vyavahAradRSTie jIvane bhAvakarma, dravyakarma ane nokarmano kartA A prakAranuM nimitta pAmI dravyakarmorUpa kArmaNa vargaNAnA udayamAM kahevAya che. TUMkamAM jIva jyAre potAnA Atmika svabhAvanA bhAnamAM bhAvakarmanuM sarjana na thAya e prakAranI sAdhakanI AtmajAgRti vartatI vartato nathI tyAre tene vyavahAradRSTinI apekSAe karmanA prabhAvano hovAthI karma nirjarA ghaNebhAge saMvarapUrvakanI thAya che. Ama thavAthI naimittika kartA kahyo che athavA karma ja kartA karma. bIjI rIte joIe AtmikaguNo AvaraNa rahita kramazaH thayA kare che. A thavAmAM to AvI vibhAvadazAmAM karma ja naimittika kartA thaI paDe che, jeno mukhyapaNe prajJAzakti ke aMtaraAtmAnuM yogadAna mahattvapUrNa hoya strota AtmadravyamAMthI nimittabhUta thAya che. paraMtu AvuM kathana che. A apekSAe evuM kahI zakAya ke zuddha nizcayaSTie aMtaraAtmA vyavahAraSTinI apekSAe ghaTADI zakAya. nirmaLa Atmika svabhAvano kartA che. (B) aMtaraAtmadazA ke sAdhakadazA: upasaMhAra : AtmadazAno sAdhaka e ke jene kSAyika samakita varte che ane je (1) jIvAtmadazAmAM dravyakarmonA udayanuM nimitta pAmI pote daraasalapaNe koNa che ane koNa nathI tenI niraMtara pratIti bhAvakarmonuM sarjana thAya che, jemAM jIvanI cetanAzaktino varte che. athavA je sAdhakane paramazrutajJAnarUpa subodha (bhadajJAna) kartutva-bhoknatva pAriNAmika svabhAvano srota vahe che. koI pratyakSa (dehadhArI) jJAnIpuruSa mAraphata vidhavat prApta thayo che ane (2) aMtara AtmadazAmAM dravyakarmonA udayanuM nimitta pAmI sAdhaka te AtmAnubhavamAM pariName e hetuthI AjJApAlanAdinA puruSArthamAM navIna bhAva karmo na sarjAya tevA puruSArthamAM rata rahe che, jethI rata rahe che. AvA sAdhakanI prajJAzakti ke aMtaraAtmadazA jJAnaprakAza jJAnAdi guNo nirAvaraNa thayA kare che. Avo puruSArtha, cetanApradAna kare che ane te cetanAzaktirUpe kArya kare che. AvI dhyeyalakSI zaktimAM kartutva-bhoknatva zakti che tenuM mukhya yogadAna che. sAdhakadazAmAM nimitta-naimittika (aupAdhika) kAraNa-kAryAdi pariNAmo (3) uparanI banne dazAmAM chevaTe Atmadravya ane pudgala dravya kevI rIte ghaTAvI zakAya te joIe. potapotAnA svabhAvamAM ja pariName che, jo ke banne dravyomAM pUrvakRta karmonA udayo athavA saMjogonI upasthitimAM sAdhaka vaibhAvika zakti rahelI che. potAnI cetanAzaktino prayoga (upayoga) kare che. AvA upayogamAM 'saurabha', 563, AnaMdavana sosAyaTI, bI, eca, navayuga skUla, nyu sAmA sAdhakano Atmika darzana ane jJAnaguNa kAryAnvita thaI jovA- roDa, vaDodarA-390002. (gujarAta) phona:0265-2795439. jANavAdinuM kArya kare che. paraMtu sAdhakano darzana ane jJAnaguNa bhUla sudhAra amuka mAtrAmAM ja nirAvaraNa thayelo hoya che jenI tenA pariNamanamAM 16 eprila, 2009mAM 'prabuddha jIvana'nA aMkamAM pragaTa thayela apUrNatA varte che. athavA sAdhakano darzana ane jJAnaguNa amuka zrI muMbaI jaina yuvaka saMghanI 2008/2009 mATenI kAryavAhaka pramANamAM jJAnAvaraNAdi dravyakramothI AcchAdita thayo hovAthI samitimAM nimaMtrita sabhya tarIke zrI prakAzabhAI jIvanacaMda pariNAmamAM kacAza varte che. AvI apUrNatAnI pUrti thavA mATe javerInuM nAma saratacUkathI chapAyuM che, enA badale zrI prakAzabhAI sAdhaka (1) eka bAju paramazrutajJAnarUpa subodhanuM avalaMbana le |jIvanacaMda koThArI nAma sudhArIne vAMcavuM. thayela kSati badale kSamA. che (2) ane bIjI bAju AjJApAlanAdirUpa puruSArtha (vyavahAra
Page #19
--------------------------------------------------------------------------
________________ me, 2009 prabuddha jIvana jJAnasatra : adhyAtma rasamAM taraboLa thavAno utsava TguNavaMta baravALiyA ahama spIrIcyuMala seMTara saMcAlita saurASTra kesarI prANaguru desAInuM jaina sAhitya, DaoN. kalAbena zAhe amRtalAla kAlIdAsa jaina philosophikala enDa liTararI risarca seMTara Ayojita jaina dozInI jaina sAhitya sevA, DaoN. abhaya dozIe pU. puNyavijayajI sAhitya jJAnasatra-5 tA. 21 ane 22 mArca 2009nA ma.sA.nuM jaina sAhitya, DaoN. rekhAbahena vorAe AcArya mAnatuMgasuri, mahArASTranA muMbaI najIka cIMcaNI mukAme saMpanna thayuM. DaoN. chAyAbahena zAha-amadAvAdae prabhudAsa pArekhanuM jIvana ane AcAryazrI pradyumnasUri mahArAja sAhebanA maMgalAcaraNathI kArya, DaoN. reNukAbahena poravAle 'bahumukhI pratibhAvaMta bhImajI kAryakramanI zarUAta thaI. pUjyazrIe maMgala pravacanamAM zrutajJAnanI harajIvana suzIla', DaoN. praphula rAvaLa-amadAvAda 'jayabhikhkhanuM UMDANapUrvakanI ArAdhanA karavAnuM tathA vaividhyasabhara mahAna jIvana kavana', sejalabena zAha-muMbaIe "bhogIlAla sAMDe sArAnuM upakAraka jaina sAhityanI saMzodhana-saMpAdana ane lekhananI pravRttine saMpAdana kArya', zrImatI jayazrIbena dozI-muMbaIe paMDita hIrAlAla vikasAvavAnI ane zramaNa saMskRtinA bhavya vArasAne loko sudhI duggaDanI sAhitya yAtrA, DaoN. javAhara zAha-amadAvAdamAM 'zubha pahoMcADavA mATe sakriya banI rahevAnI preraNA ApI hatI. vIra vijayajInuM pUjA sAhitya', ku. taralAbena dozIe dharmakrAMtivIra jJAnasatranA udghATaka zreSThIvarya zrI camanalAla vorAe loMkAzAha, praviNabhAI zAha-amadAvAda zAsana prabhAvaka AcArya jJAnasatrano zubhAraMbha jAhera karI bhagavAna mahAvIranI vANI pragaTa nemisurI ma.sA.nA jIvana kavana vize nibaMdha prastuta karyA hatA. karavA mATe padhArelA vidvAnone puruSArtha karavA vinaMtI karI hatI. jJAnasatranA pramukhasthAnethI DaoN. kumArapALa desAIe vidvAnone - jJAnasatranA saMyojaka TrasTI guNavaMtabhAI baravALiyAe svAgata vaividhyasabhara abhyAsapUrNa nibaMdho prastuta karavA badala abhinaMdana pravacanamAM badhAne khUba ja umaMgathI AvakAryA hatA. caturvidha saMghanI ApyA hatA. temaNe suzIlanA sAhitya, khAravelanA zilAlekho, upasthiti hovAthI A jJAnasatrane temaNe samakitanuM AnaMdaparva aSTApada tIrtha aMge saMzodhana vize ane jayabhikhkhanA jIvananA gaNAvI AmaMtrita vidvAnonA subhaga milanane sahaciMtananI prasaMgo rasamaya zailImAM prastuta karyA hatA. yAdagAra dhanya pravRtti kahI hatI. munizrI saMtabAlajIe jyAM sAdhanA "vartamAna jIvanamAM jaina mUlyonI AvazyakatA' viSayanI beThaka karI hatI evA prAkRtika, ramya pavitra vAIbrezansathI sabhara kalakattAthI padhArela zrI harSadabhAI dozInA adhyakSasthAne zarU thaI vAtAvaraNamAM A jJAnasatrane adhyAtma rasamAM taraboLa thavAnI hatI. mosama gaNAvI hatI ne AcAryazrI pradyumnasUri ma.sA. tathA pUrvabhUmikAmAM harSadabhAIe viSaya aMge potAnA vicAro ajarAmara saMpradAyanA mauna tapasvI pU. bhAskarajI svAmInA jaNAvyA hatA. abhivaMdanA karI hatI. bInAbahena gAMdhI, DaoN. utpalAbena modI, ramezabhAI gAMdhI zAsana aruNodaya pU. gurudeva zrI namramuni tathA adhyAyoginI ane DaoN. kavina zAha (bIlImorA)e nibaMdho prastuta karyA hatA. pU. bApajInA suziSyA pU. DaoN. tarulatAbAI ma.sa.jInA Azirvacana rAtri beThakamAM AzramavAsIo sAthe tamAma vidvAno sarvadharma saMdezAnuM vAcana yogezabhAI bAvIzIe karela hatuM. prArthanAmAM joDAyA hatA. pramukhasthAnethI padmazrI DaoN. kumArapALa desAI darzAvyuM ke A saMyojaka guNavaMta baravALiyAe saMtabAlajInI gadya prArthanAnuM jJAnasatra jJAnayajJa che. dharma sAthe karmane joDanAra A tapobhUmi che. paThana karyuM hatuM. saue tenA zabdo jhIlyA hatA. pAMtrIsa varSa pahelA jJAnanA sAgaramAMthI uttama jIvanamUlyo pragaTa karavA mATeno puruSArtha munizrIe lakhelA A zabdo sAMprata paristhitimAM paNa haMmezanI karavAno vidvAnone anurodha karyo hato. udghATana pravacanamAM teoe prArthanAmAM sthAna ApavA jevA che tema kahI A prArthanAnuM rasadarzana 'vIracaMda rAghavajI gAMdhInuM jIvana ane kartutva' vize mananIya vaktavya karyuM hatuM. ApyuM hatuM. 'ahiMsAnI prabhAvakatA" beThakanuM adhyakSasthAna DaoN. dhanavaMtabhAI jJAnasatra-4nA nibaMdhonuM guNavaMta baravALiyA saMpAdita zAhe saMbhALyuM hatuM. 'jJAnadhArA-4'nuM vimocana zreSThIvarya zrI anilabhAI sutarIyAe vidvAnono paricaya ApavA sAthe temaNe jainadharmanI ahiMsAnI karyuM hatuM ane vidvAnonI sabhAmAM upasthita rahevAno AnaMda vyakta vartamAna vizvanI samasyAnA ukelamAM keTalI upayogItA che tenI karyo hato. vAta supere samajAvI hatI. Do. nalinIbena zAha ane DaoN. varSAbena prathama beThakano prathama vibhAga DaoN. kokilAbahena zAhanA adhyakSa zAhe A viSayanA nibaMdho prastuta karyA hatA. sthAne ane dvitIya vibhAga kalAbena zAhanI adhyakSatAmAM yojAyo. DaoN. rasikabhAI mahetAe lokasAhityanI rasalhANamAM sImaMta, DaoN. sudhAbahena paMDyA (vaDodarA)e nirbhika jaina ciMtaka vA. mo. putrajanma, lagnathI mAMDIne mRtyu sudhInA prasaMgonI lokasAhityanI zAha, kAMtibhAI bI. zAha (amadAvAda)e mohanalAla dalIcaMda kRtio bulaMda avAje viziSTa zailIthI rajU karI vAtAvaraNane haLavuM
Page #20
--------------------------------------------------------------------------
________________ 20 prabuddha jIvana me, 2009 ane prasanna banAvI dIdhuM hatuM. mahetA, razmibena (taru rima), zrI harSada mahetA tathA kizorabhAI 'sAMprata Arthika maMdInI samasyAmAM jainadharmanI vANijya dRSTinuM bATavIyA (bhAvanagara)e nibaMdho prastuta karyA hatA. mahattva' viSayanI beThaka DaoN. kAMtibhAI zAha (amadAvAda)nI jJAnasatranA pramukhasthAnethI pratyeka viSayonuM UMDANapUrvakanuM adhyakSatAmAM yojAI. zrI yogezabhAI bAvIzI, zrI pravINabhAI saMpAdana DaoN. kumArapALa desAIe karyuM hatuM. zAha, nItibahena cuDagara ane zrI ke. Ara. zAhe nibaMdho prastuta guNavaMtabhAI baravALiyAe vidvAno, sahakAryakaro, pU. saMtono karyA hatA. ane mahAvIra nagara saMsthAno AbhAra mAnyo hato. - paryAvaraNanI samasyAnA ukelamAM jainadharmanuM yogadAna viSayanI jJAnasatranA banne divasa sAttvika ciMtananI AbohavA sarjAI beThakanuM adhyakSasthAna DaoN. abhaya dozIe saMbhALela. jemAM DaoN. hatI. vizeSa DaoN. kumArapALa desAI, Do. dhanavaMta zAha ane Do. kokilAbena zAha, pArulabena gAMdhI (rAjakoTa), zrI hiMmatabhAI abhaya dozIe pratyeka beThakamAM upasthita rahI darekamAM utsAha preryo zAha, DaoN. ramaNIkabhAI pArekha-amadAvAda, zrImatI ratanabena hato. chADavA ane zrImatI DaoN. dhanavaMtIbena modIe nibaMdho prastuta karyA yogezabhAI bAvIzIe kAryakramanuM saphaLa saMcAlana karyuM hatuM. hatA. guNavaMta baravALiyA saMpAdita pU jayaMtamuni kRta arihaMta tamAma vidvAnonuM mahAnubhAvonA hAthe sArasvata sanmAna karavAmAM vaMdanAvalInA vivecanonA graMthanuM vimocana zrI sI. DI. mahetA tathA Avela hatuM. vAtsalyanuM amIjharaNuM graMthanuM vimocana zrI dhanasukhabhAI bAvIzInA pU. pradyumnasUri ma. sAhebe bodhapreraka samApana pravacana karyuM hatuM. haste karavAmAM Avela. vidvAnone rahevA-jamavAnI uttama vyavasthA, hola, sTeja, sAunDa, mahAtmA gAMdhIjI, AcArya vinobA bhAve ane muni saMtabAlajInA viDIyo vigerenI suMdara vyavasthA mATe zrI yogezabhAI bAvIzI, sarvadharma samabhAvathI sarvadharma upAsanA vizenA vicAronI beThaka zrI pradIpabhAI zAha, zrI prakAzabhAI zAha ane zrI surezabhAI DaoN. rasikabhAI mahetAnI adhyakSatAmAM maLI jemAM Do. gItAbena paMcamIyAe khUba ja jahemata uThAvI hatI. | paMtha paMthe pAtheya ronaka AvI. khulI rahevA detA nathI. emanI IcchA virUddha (anusaMdhAna pRSTa chellAnuM cAlu) jIvananI viSamatAo e denmAnA mArAthI bArIo khullI rAkhI na zakAya." svabhAvamAM kaDakAI ane thoDA pramANamAM pote paNa cAra putravadhUonA sAsu banI jALavatA. kaumArya avasthAmAM jhADa parathI jIda ANI hatI, jyAre AnAthI ulaTa gayelA devakAbAInuM AjJA pAlana ane paDI javAthI demUmAM nAnapaNathI eka page devakAbAI sahanazIla,namra ane dharmaparAyaNa sAsu pratyeno AdarabhAva Azcarya pamADe kAyamanA mATe laMgaDA banI gayA hatA. A banyA hatA. jemAM potAnA sAvakA sAsu eTalI ucca kakSAno hato. savAramAM vahelA khoDanA kAraNe emanA lagna moTI uMmaranA, hovA chatAM devakAbAIe e kAraNe sAsunI UThI devakAbAInuM paheluM kAma demUmAne 'beDa AgaLanA lagnathI saMtAno dharAvatA AdheDa sevAmAM koI ochapa AvavA dIdhI nahIM. TI' pathArImAM cahA ApavAnuM. tyAra pachI vayanA bIjavara sAthe thayA. pariNAma svarUpa devakAbAInA badhA patro paraNI jatA eka prAtaH karma patAvI emane pharI eka kapa caNA demUnAnuM lagna jIvana TUMkA gALAmAM samApta sucana evuM AvyuM ke demamA havethI emanA ane anukULa Ave evo ga2ma nAsto thaI gayuM hatuM. sagA dIkarA bhegA rahe. demUmAne e mAnya Ape. baporanA aDhI vAgyAnI ane rAtre demamA pachI lagabhaga aDhAra varSa e ja na hatuM, ane emaNe devakAbAI sAthe ja sUtI vakhate maLI AkhA divasamAM cAra-pAMca gharamAM putravadhU tarIke pravezelA devakAbAI rahevAnuM pasaMda karyuM. devakAbAIe A vakhata cahA banAvI Ape. ATalI badhI mATe jIvananI viSamatAo demUmA karatA nirNayano svecchAe svIkAra karyo. sagavaDa sAcavavA chatAM demUmA jarAka vAMku jarIke ochI nahotI. devakAbAInA pati eka rAte garamInA ukaLATane kAraNe huM paDatA devakAbAI saMbaMdhIno potAno eka pramANika ane mayAdita Avaka gharamAM AMTA mArI rahyo hato tyAre rAtanA ukaLATa garama bhASAmAM ThAlavI de. sAme pakSe sva cchAe svIkArI, saMto nI jIvana naveka vAgyAnA sumAre meM devakAbenane suvA devakAbAInI jANamAM A badhuM Ave; chatAM jIvanArA umadA jIva hatA. cAra putra ane pUrve emanA gharanA badhA bArI bAraNA baMdha manamAM kazuM ochuM na ANatAM samarpita bhAve eka putrInA parivAravALA devakAbena varSo karatA dIThA. A joIne meM emane prazna karyo demUmAnI sevA karavAnuM cAlu rAkhe. sarva mATe sudhI oramAna sAsu sAthe kacchanA gAmaDAnA ke, 'tame bArIo baMdha karI rahyA cho. tamane parama upakArI saMyukta kuTuMba prathAne nAnakaDA gharamAM rahyA. putrone esa.esa.sI. garamI nathI thatI?' javAbamAM emaNe kahyuM devakAbAI jevA samarpita AtmAoe jIvIta sudhIno abhyAsa gAmaDAnI hAIskUlamAM ke, "garamI to ghaNI thAya che paNa demUmAne rAkhI che * * * pUrNa karAvI emane kAmadhaMdhA arthe muMbaI bArIo khUlI hoya to satata bhaya hoya che 409, hiMda rAjasthAna bilDIMga, dAdA sAheba mokalI ApyA. dhIre dhIre putro dhaMdhAmAM sthira ke gharamAM koIka ghusI Avaze ane amane phALake roDa, dAdara (pUrva), muMbaI-400 014. thaI saMpanna thayA tyAre devakAbAInA jIvanamAM mArI nAMkhaze ane enA kAraNe bArIo phona naM. : 24104222.
Page #21
--------------------------------------------------------------------------
________________ me, 2009 prabuddha jIvana jayabhikhkhu jIvanadhArA : 6 _DaoN. kumArapALa desAI [gujarAtI sAhityamAM navalakathA, navalikA, caritra, bAlasAhitya jevA svarUpomAM mUlyavAna pradAna karanAra sarjaka jayabhikhkhunA janmarAtAbdInA varSamAM emanuM jIvanacaritra nahIM prastuta karIe chIe. pratyeka sarjakanA cittamAM enuM bApA sauthI vadhu jaDAI jatuM hoya che, emanA bApAnA prasaMgo AlekhatuM emanI jIvanakathAnuM karaja ] mahAna devatAnI padharAmaNI vyaktimAM bALapaNanI samagra sRSTinuM kendra enI nizALa hoya che. bAlyAvasthAmAM cittamAM nizALanuM smaraNa evuM jaDAI jAya che ke game teTalI moTI vaye paNa potAnI nizALanI chabI mAnasacakSuthI tAddaza karI zake che. A nizALa ene mitro, gurujano ane jIvanano rAha Ape che. varasoDAnI nizALa bhIkhAlAla (jayabhikhkhunuM hulAmaNuM nAma)nA cittamAM enA ramaNIya prAkRtika vAtAvaraNane kAraNe sadAkALa mATe vasI gaI. Ameya dUdha bharelI rUpALI sAbaramatI nadInA kinArAnI UMcI bhekhaDa para vaseluM varasoDA gAma bhIkhAlAlanA manamAM chavAI gayuM hatuM. mAnavInI mAyA jhaMkhanArA bALakane A bhUminI goda vadhu vahAlasoyI lAgI. gAmanI kurtA, dharmazALA, sTezana e saghaLAM enI bALasRSTinA ramaNIya sthaLo banI gayA. ahIM karatI vakhate enA aMtaramAM evI mIThI AnaMda thato ke manahato. rAjanA salATa Ave to potAnA kAphalA sAthe ahIM UtaryA ke AnAthI dharAtuM nahIM, balke vAraMvAra e jagAe rakhaDavA mATe preratuM hatuM, have svajanonI khoTa ane sAlatI nahotI, kAraNa ke gAmanuM pAdara, nizALa, pAMjarApoLa ane sAbaramatI nadInA kotaro enA priya sthAno banI gayAM hatAM. 21 varasoDAnI bhUmine cAhanAra bhIkhAlAlane mitro ke zikSako karatAM vadhu AkarSaNa nizALanI AsapAsanI sRSTie jagAvyuM. nizALanA AMgaNAmAM nAno evo phUlabAga hato. gulAba, mogaro ane jAsUdanA phUlachoDa UgyA hatA. nizALanA thAMbhalA para caDIne vIMTaLAyelI jAI jUInI velIo A nizALiyAnI AMkhamAM anerI camaka jagAvatI hatI. enA raLiyAmaNA AMgaNAmAM ane enA chAparA 52 mo2 Akho divasa mIThA TahukA karato raheto. enI eka tarapha pArasaguMdI UgI hatI. nizALanA AMgaNAmAM Avelo gheghUra vaDalo bhIkhAlAlane sauthI priya. e gheghUra vaDalo baLabaLatA unALe mIThI chAMyaDo Apato hato ane chokarAo nizALanI risesamAM enI nIce pIpaLI-dAva ramIne vAtAvaraNane gajavI detA hatA. nizALanA chAparA para vilAyatI naLiyAM joIne nizALiyA bhIkhAlAlane bhAre Azcarya thayuM hatuM. kAraNa eTaluM ja ke chAparA para AvAM vilAyatI naLiyA eNe pahelI vAra joyAM ane te paNa potAnI nizALa para. AthI jIvanamAM kyAreya nizALanI gauravagAthAno vicAra karatA tyAre emane enA vilAyatI naLiyA yAda AvatAM hatAM. nizALiyA bhIkhAlAlane sauthI vadhu romAMca to bAjumAM AvelI nAnI dharmazALAmAM ghaTAra lagAve tyAre thato. duniyA kevI vaividhyamaya che ane emAM kevA bhAtabhAtanA loka vase che, ene e jijJAsAbharI AMkhe joI raheto. A dharmazALAnA AMgaNAmAM dUra dUrathI AvatA bAvAo dhUNI dhakhAvIne beThA hoya. koI ADe paDakhe laMbAvIne paDyA hoya to koI paga para paga vALIne calama phUMkatA hoya. dharmazALAnA AMgaNAmAM AvelA pIpaLA ane nAnI majAnI lIMbaDI pAse phATelAM-tUTelAM vastrovALAM garIba bALako pharatAM hoya. bAjumAM gulAbI kareNanA cAreka sarasa choDa AMkhone AkarSatA hatA. A dharmazALAnI parasALamAM bAjunA gAmomAMthI anAja levA-vecavA AvelA kheDUto rAtavAso karatA hatA. nizALiyA bhIkhAlAlanA AkarSaNanuM kendra to dharmazALAnI cAra oraDIo hatI. gAmanA mAnavaMtA mahemAnone ahIM utAro apAto hoya. gAmamAM rAmalIlAnI maMDaLI AvI hoya, tyAre eno mAlika divase ahIM ArAma pharamAvato hoya ane enI cAre bAju rAmalIlAvALA doDadhAma karatA hoya. koI jamavAnuM lAvatA hoya, to koI rAjA-rANIno Dresa sIvatA hoya. koIka vAra darabAragaDhanA goThavAyelA jalasA mATe AvelI sonaparI ke kulaparI jevI gAnArIo ahIM dabadabAbhera UtarI hoya. e pacaraMgI hIra-cIra oDhatI, pAna cAvatI, hokA pItI, pAra vagaranuM attara vAparatI. nizALiyA bhIkhAlAle 'arebiyana nAITsa'nI vArtAo vAMcI hatI. e vArtAomAM pUranA varNano AvatAM. A gAnArIone jotAM jANe e hUra potAnA gAmamAM jIvatIjAgatI UtarI AvI hoya tevuM lAgatuM ! A nAnakaDI dharmazALA moTI sRSTine samAvatI hatI. emAM roja navA navA loko Ave ane navAM navAM dRzyo jovA maLe. nizALiyA bhIkhAlAlane to bhAre majA paDavA lAgI gharanI dIvAlomAM jIvanArane duniyA AkhInI jANakArI dharmazALAmAMthI maLavA lAgI. bhUminA premamAM DUbelA ane bALakanI mugdha AMkhe kudaratane pInA nizALiyA bhIkhAlAlane sAbaranA kotaromAM ghUmatI vakhate navIna sRSTino anubhava thato. A kotaromAM AvelA judAM judAM sthAnonuM ene ati vaLagA hatuM. enI kathAo enA manamAM ghUmatI rahetI, kyAreka ekalo-aTUlo hRdayamAM bhayanI kaMpArI vachUTatI hoya, tema chatAM A kotaromAM e ghUmyA karato. kotaronuM AkarSaNa evuM ke mana satata emAM ghUmavA mATe Atura rahetuM. kotaro para javAnA raste pIluDI, guMdI ane caNIboranA jhuMDa
Page #22
--------------------------------------------------------------------------
________________ 22 prabuddha jIvana me, 2009. paDyAM hoya. pahoLA paTamAM sAbaramatI vistarelI hoya. magaphaLInA vALa (sAMjanuM bhojana) zarU karyuM. moMmAM dALiyA phAkatA girajAe khetaro ane cIbhaDAnA vADA patharAyelA hoya. rasto evo kahyuM, "jo, tAre ghera jANa karavAnI paNa jarUra nathI. huM tArA ghera raLiyAmaNo ke A rastethI bIje gAma jatAM kadI thAka na lAge. thaIne Avyo chuM ane kaheto Avyo chuM ke rAtre lezana karavA besavAnA mAtra eTaluM ja ke keTalAMka kotaramAM jatAM thoDI bIka lAgatI. chIe. moDuM thaze to tuM mAre tyAM sUI rahIza, ema kahyuM.' gAmamAM sApa nIkaLe tyAre mahAjananuM jora eTale ke koI ene nizALiyo bhIkhAlAla to potAnA varganA A vidyArthInI mArI zake nahIM, eTale ene sANasAmAM pakaDIne gAmanA bhaDavIro agamabuddhi para vArI gayo. eNe agamabuddhi vANiyAnI vAta sAthe chokarAMonuM ToLuM thoDe dUranA kotaramAM mUkI AvatAM. AvA sAMbhaLI hatI. paNa thayuM ke A girajo brAhmaNa to bhalabhalA kotaramAM javAne badale nizALiyo bhIkhAlAla bIjo rasto pasaMda karato. vANiyAne AMTe evo che. vaLI bhIkhAlAlanuM mana vicAre caDyuM ke eka vAra nizALiyA bhIkhAlAlane eka mitra maLyo. girajA game tema toya girajo mArAthI eka varSa nAno che, huM moTo kahevAuM. jozI enuM nAma. eNe bhIkhAlAlane kahyuM, "tAre rAmalIlA jovA AthI bhIkhAlAle jarA murabbIvaTa dAkhavatAM kahyuM, "are, tuM to AvavuM che?' juThuM bolyo kahevAya! tane bhAre pApa lAgyuM !' kyAM che?" rAmalIlAnuM nAma sAMbhaLatAM nizALiyAnuM mana girajA pAse javAba taiyAra hato. eNe kahyuM, "A pApa sAme nAcI UyuM. bhagavAna pAse meM kyAranuMya puNya jamA karAvI dIdhuM che. parama divase aMboDa gAmamAM." eka DAghiyA kUtarAe khisakolIne moMmAM pakaDI. badhA ene joI be goThiyA vAto karatA hatA tyAMthI aMboDa gAma be gAu dUra rahyA, tyAre e DAghiyA kUtarAnA jamanA mukha jevA DAcAne pakaDIne hatuM, paNa sUryanArAyaNa dhIre dhIre astAcaLa para jaI rahyA hatA. meM khisakolIne bacAvI hatI. have kahe, huM juThuM bolyo enuM pApa A aMboDa gAma javAnA be rastA hatA. lAMbA raste jAya to to mArA udhAra khAte lakhAze to khisakolIno jIva bacAvyo enuM rAta paDI jAya ane aDadhI rAmalIlA pUrI thaI gaI hoya. vaLI puNya paNa bhagavAna jame karaze ne! tuM ja kahe, A jamA-udhAramAM rasto eTalo lAMbo ke ardhA rastA sudhI cAlatAM to sAva thAkI kayuM palluM nIcuM namaze ?' javAya. je TUMko rasto hato te evA kotaramAMthI jato hato ke nizALiyo bhIkhAlAla niruttara thaI gayo. vALa patI gayuM. sAme jyAM sApa pakaDIne choDI devAtA hatA. Ama, lAMbe raste javuM zakya sUraja dhIre dhIre DhaLI rahyo hato. rAmajI maMdiranA zaMkhanA svara nahotuM ane TUMkA raste bhaya hato. karavuM zuM? vaLI ghera jANa paNa saMbhaLAtA hatA. gAma para aMdhArapaTa bichAto jato hato, tyAre karavI paDe. pagamAM joDAM nahotA eTale paheravAM paDe ane ethIya vadhu girajAe kahyuM, 'le, A joDAM paherI le." rAmalIlAnI AratImAM nAkhavA mATe pAI ke paiso paNa AMTIe caDAvI "nA, nathI paheravAM. tuM paherI rAkha." levo paDe. "nA bhAI nA, e to have tAre ja paheravAnAM. koNa kone laI rAmalIlAnI majA ja e ke rAya ane raMka sahu sAthe jue. pahelAM jAya che? mArA kahevAthI tuM Ave che. huM tane laI jAuM chuM. mATe paisA pachI khela evuM nahIM, paraMtu khela game to koI rAmalIlA- mAre tane jALavavo joIe.' vALAone jamADe, dakSiNA Ape ane vastra-pAtra paNa Ape. "e vAta sAcI. paNa A kema bane? huM tArAthI moTo kharo ne! vaLI AvuM karI na zake e AratImAM pAI-paiso nAkhe. koI nAMkhe tuM ughADA page cAle ne huM joDAM paherIne cAluM te sAruM lAge !' ke na nAMkhe enIya rAmalIlAvALA phikara kare nahIM. nAkhe toya be mitro vacce khUba rakajhaka thaI. bharata rAmane gAdI para besavAnuM vAhavAha ane na nAkhe toya vAhavAha. rAmalIlA jovA mATe kahe ane rAma bharatane kahe evo savAla Ubho thayo. potAnAthI bhIkhAlAlane aparaMpAra muzkelIono ukela zodhavo paDe tema hatuM. nAno girajo khullA page rahe ane pote joDAM pahere te nizALiyA eka to ghera javuM, jamavuM ane pachI rAmalIlA jovA mATe rajA bhIkhAlAlane gamatuM nahotuM. girajo ema mAnato ke bhIkhAlAle mAgavI ane enI AratImAM nAkhavA mATe paiso mAgavo. A mAruM veNa rAkhyuM to enI rAkha-rakhapata mAre karavI joIe. Akhare badhA koThA bhedatAM ghaNo samaya thaI jAya. AvI kaparI paLomAM joDAM hAthamAM rAkhI baMne mitroe hAthanA AMkaDA bhIDyA ane madada kare te mitra. girajo jozI mUMjhAyelA mitranI vahAre Avyo. AgaLa vadhavA lAgyA. eNe kahyuM, 'jo, ghera jaIne A badhI mAthAkUTa karavAnI kazI girajAe kahyuM, 'dosta, bane eTalI jhaDapa kara. barAbara jhapATo jarUra nathI. mArA joDAM tane ApI daIza ane nAsto mArA gajavAmAM lagAva. jo vahelA pahocIzuM to rAmalIlAmAM AgaLa besavAnuM taiyAra che.' Ama kahIne girajAe tAjA pADelA AMbalInA kAtarA, maLaze ane jovAnI bhAre majA Avaze." maracAM-mIThAMnuM paDIkuM ane gaphura vahorAnI dukAnanA zekelA dALiyA baMne mitroe hAthanA AMkaDA bhIDIne jhapATo lagAvyo. kotaramAM kADhyA. gaphura vahorAnI dukAnanA bora jevA moTA zekelA dALiyAnI kUdatAM-ThekatAM AgaLa cAlavA lAgyA. thoDuM aMdhAruM thayuM. boraDInA mIThAza judI ane emAMthI maLatI tAkAtanI to zI vAta thAya? jhuMDamAM pAkAM bora khAvA peThelAM ziyALiyAM A goThiyAone joIne be goThiyAoe sAbaramatInA kotaromAM ja Asana jamAvIne nAsabhAga karatAM hatAM. sAbaranAM UMcAM ane UMDAM kotaro vacce
Page #23
--------------------------------------------------------------------------
________________ me, 2009 eka pagadaMDI cAlI jatI hatI. makhamala jevI retI para A be mitro jhaDapabhera doDavA lAgyo. aDadhAthI vadhu majala kApI nAkhI hatI paNa have pelA sarpavALA kotaramAM AvI pahoMcyA. eno eka khetaravA jeTalo A bhayAvaha mArga kApavo bhIkhAlAlane ati muzkela lAgato hato. bhIkhAlAlanI AMkho cakaLa-vakaLa thavA lAgI. kyAMya sarpa nathI ne! e jhINI najare cAre bAju jotAM hatAM. paga jANe vajanadAra thaI gayA hoya tema lagAtuM hatuM ane zvAsa dhamaNanI peThe hAMphato hato. kaMI doraDI jevuM dekhAya ke podaLo paDyo hoya, to paNa camakI jAya, girajAne bIka lAgatI hatI, paraMtu e bhIkhA jeTalo Darato nahoto prabuddha jIvana bIkanA bhArathI dabAyelA hradaye bhIkhAe pUchyuM, 'girajA, noLiyA pakaDI zakAtA haze ?' 'hA.' sarpavAlA koThAmAM AvelA nizALiyA bhIkhAlAle kahyuM, "boDA mukhInA khetaramAM noLiyA khuba che. paMdaravIsa ahIM lAvIne choDI dIdhA hoya to moTA jIva'no jarAya Dara lAge nahIM' gharaDAM DozImAoe bhIkhAlAlane kahyuM hatuM ke rAtre kadI sApanuM nAma na levAya. jo kvacit levuM paDe to 'moTo jIva' ema kahevuM. baMne mitro sApanuM nAma adhyAhAra rAkhIne vAta karavA lAgyA. jaina dharmamAM zikSaNa, sAhityanuM prAdhAnya nihALavA maLe che. jaina dharma jJAnanI paNa pUjA kare che. vizvamAM jainadharma eka mAtra evo dharma che ke jeNe 'jJAna'ne potAnA sarvocca navapadamAM sthAna ApyuM che, pUjA karI che ane jJAnabhaktine dharma mAnyo che. A eka virala ghaTanA gaNavI joIe. jainadharmanuM eka viziSTa kathana che ke jJAna bhaNavuM jema mahattvapUrNa che tema svAdhyAya karavo te paNa uttama che. svAdhyAyathI anaMtA bhavathI baMdhAyelA pApakarmano nAza thaI jAya che! jJAnanA AvA abhUtapUrva mahimAne kAraNe jainasaMghamAM vipula sAhitya sacavAyuM, vipula sAhitya sarjana pAmyuM ane vipula saMkhyAmAM vidvAno A deza vizvane sAMpaDyA tema kahI zakAya, nUtana varSano prAraMbha thayA pachI jeno kArtakI pAMcamane jJAna pAMcama tarIke manAve che ane tenAthI vArSika paryAraMbha kare che! evuM kahevAmAM saheja paNa aniyukti nathI ke jainadharme vizvane jJAna pAMcama tarIke 'DI De' Apyo che! yoganiSTha jainAcArya zrImad buddhisAgarasUrIzvarajI zikSAne khUba mahattva ApatA hatA. teo svayaM virala abhyAsI hatA tema zikSaNa 23 bhIkhAlAlanI vAta sAMbhIne gira khaDakhaDATa hasI paDyo ane bolyo. hAthe na mAravA ane bIjA pAse marAvavA - kharuM ne alyA, vANiyAbhAI!' nizALiyA bhIkhAlAle vAtane vALI letAM kahyuM, 'huM to e mATe kahuM chuM ke e koInA pagamAM na Ave, potAnA daramAM paDyA rahe. koI ene mArI na nAkhe.' vAha re paragaju.' Ama bolIne girajo moTethI hasyo. bhayabhIta bhIkhAlAlane A hAsya apamAnajanaka lAgyuM. eNe girajAno hAtha choDI dIdho eTale girajAe kahyuM, 'are dosta, ATalI vAtamAM AvuM khoTuM lAgI gayuM ? dostImAM khoTuM lagADavAnuM na hoya. mana moTuM rAkhIe to je mitratA Take.' are girajAe bhIkhAlAlano hAtha kheMcI jorathI AMkaDA bhIDyA ane vAtavAtamAM sarpavALo koTho pAra karI gayA. aMboLa gAmanI najIkamAM AvyA tyAre rAmalIlAnI bhUMgaLo saMbhaLAI rahI hatI. (kramazaH) *** 13/bI, caMdranagara sosAyaTI, jayabhikhkhu mArga, pAlaDI, amadAvAda-380007. Teliphona : 079-26602675 mobAIla : 09824019925 zrI jaina mahAvIra gItA : eka darzana-7 35. pU. AcAryazrI vAtsalyadIpa saptama adhyAya : zikSA yoga mATe sadAya upadeza paNa ApatA hatA. temaNe aneka zALA, borDIMga, 'zrI jaina mahAvIra gItA'mAM sAtamo adhyAya 'zikSA yoga' che. gurukuLa, vAMcanAlaya, jJAnaprasAraka maMDaLanI sthApanA karAvelI tenI zloka saMkhyA 53 che. jemAMthI aneka saMsthA adyApi suMdara rIte cAle che! na mAnava jIvananA vikAsa mATe zikSaNa ane AtmakalyANa mATe dharmajJAna vinA na cAle, vartamAna vijJAne je adbhuta siddhio meLavI che tenI upekSA na karI zakAya. AjanI duniyA sAva nAnI thaI gaI che. kemake saMvAda-Cormmunication nA sAdhano khUba vadhyAM che. mAnavI potAnA dimAga karatAM vadhu madada vijJAna pAsethI meLave che. Adhunika davAo ane vADhakApa alopathy and surgery harAyALa bharIne AgaLa vadhe che, eja rIte Ayurveda ane yogavijJAne jhaDapI vikAsa siddha karavo joIe. Adhunikane jyAM sudhI paraMparA sAthe joDavAmAM na Ave tyAM sudhI vikAsanI navI kSitijo vistaratI nathI. dharma pote ja eka saMpUrNa vijJAna che. paraMtu tenI mArmikatAne ujAgara karavA mATe Adhunika saMdarbha joDavo to paDe ja. 'zrI jaina mahAvIra gItA'nA sAtamA adhyAya 'zikSAyoga'mAM zikSaNa mATe je dizAnirdeza maLe che te khUba mahattvapUrNa, Adhunika ane mArmika che. zrImad buddhisAgarasUrIzvarajI potAnA svAnubhavano nIcoDa A prakaraNamAM mUkI rahyAM che tevuM lAge che.
Page #24
--------------------------------------------------------------------------
________________ 24 'zikSA yoga'no prAraMbha Ama thAya cheH zikSAyogo mahAyogaH sarvayogaprakAzakaH / zikSaNaM sarvayogAnAM zikSAyogaM satAM guruH / / prabuddha jIvana (zikSAyoga, zloka 1) 'zikSAyoga mahAyoga che, te sarvayogano prakAzaka che. sarvayoganA zikSaNane zikSAyoga kahe che. zikSA yoga sajjanono guru che.' *zrI jaina mahAvIra gItA' bhagavAna mahAvIra potAnA zrImukhe zrI gautamasvAmI vagerenA pUchavAthI kahe che te mujaba ahIM A aghyAyano prAraMbha thAya che. prathama zlokamAM ja zrImad buddhisAgarasUrIzvarajI zikSAyogane ja 'mahAyoga' kahe che. tenuM mArmika saMvedana ghaNuM UMDuM che. ApaNe je joIe chIe, jANIe chIe, anubhavIe chIe tenAthI paNa aneka ghaNuM vadhu rocaka, romAMcaka A vizva che ane tenAthI paNa vadhu alaukika, adbhuta ApaNI jANa bahAranuM vizva che. tene jANavAnI tatparatA, te mATeno pracaMDa puruSArtha e jevI tevI vAta nathI. e pAThazALAno vidyArthI je zikSA prApta karavA mATeno yoga prAraMbha kare che te svayaM mahAyoga che. sarva jJAnanI kritijo kholanAro e mahAyoga che. A zAoga sajjanono guru ja che kemake tene to paLabhara paNa A vidyA vinA nahi cAle. zikSaNa kevuM ApavuM joIe? zikSaNa mATe tamAma Adhunika sAdhano apanAvavA joIe, boMtera kaLAo - eTale ke badhuM ja zikSaNa-zIkhavavuM joie, te mATe tamAma vyavasthA khaDI karavI joIe vagere nirdeza nIcenA zlokamAMthI maLe cheH me, 2009 nihALavA maLe che tyAre brahmacaryAzramanI vAta kevI preraka banI rahe che ! (zikSAyoga, zloka 3, 4, 5, 6, 7) jIvananI unnati mATe zikSita hovuM jarUrI che teTaluM ja zarIra majabUta hovuM, mana saMskArI hovuM jarUrI che. zrImad buddhisAgara sUrIzvarajI je samayamAM vidyamAna hatA te eka rUDhicusta samAja hato, te samayamAM dravya, kSetra, kALa ane bhAva anusAra zikSaNa paddhati apanAvavI, putra-putrIone vyAyAma zIkhavavo tathA uttama brahmacaryAzramanI sthApanA karavAnuM kahevuM vagere krAMtikArI ghaTanA hatI. vartamAna samayamAM yuvaka-yuvatIomAM TI.vI., InTaraneTa ane amaryAda vyasananA kAraNe saMskArano ja zatamukhI aopAta pAThazALAnI uttama pravRttinA kAraNe jainasaMghamAM Aje paNa dharmazikSA jIvaMta che ane pAThazALAnA kAraNe ApaNe aneka saccAritryavaMta sAdhu-sAdhvIjIne meLavI zakyA chIe. pAThazALA jaina saMghanI dharohara majabUta ane sakSama banAve che. e mATenI preraNA juo : 'jenAthI mArAmAM zraddhA utpanna thAya te zreSTha zikSaNa che. AvuM sarva zaktidAyaka zikSaNa bALako, yuvAno, vRddho vagere saune ApavuM joIe. mahAjanoe dharma, saMgha, samAja, vagerenA astitva mATe sarvanI unnatimAM sahAyaka evuM (jaina) dharmanuM zikSakA saune ApavuM joIe. (ziyAoga, zloka 8, 9) zikSaNa aneka lAbha Ape che te sarvavidita che. zikSita vyakti sarvatra potAno paMtha ubho karI zake che. A mATeno nirdeza juoH 'je mahAjano prANAnte paNa zikSAkArya choDatA nathI teo duSTo dvArA thatI koIpaNa pravRttinA kAraNe paNa kadIya parataMtra thatA nathI. (zikSAyoga, zloka 15). zikSaNathI sAra asAranI daSTi maLe che. zikSaNathI vivekadaSTisaSTi prApta thAya che ane zikSaNathI ja grahI daDha bane che. grahanI dharohara majabUta na hoya to tame kyAMya AgaLa vadhI zakatA nathI. bhagavAna mahAvIranA samayamAM thayelI sulasA zrAvikAne yAda karavI joIe. aMbaDa zrAvake tene pArakhavA mATe vidhavidha devatAonA rUpa dhAraNa karelA paNa tenuM samyaktva eTaluM dRDha hatuM ke sulasA zrAvikA calita na thaI. A jJAna, A zraddhA uMDI dharmazikSAmAMthI Ave che. 'zikSAoga'mAMthI A ullekha joIe H 'mArA bhakto, gRho, tyAgIo ane mArA Aptajanone dravya, kSetra, kALa ane bhAva anusAra zikSA ApavuM joIe. ' botera ke cosaTha kaLAnI zikSA mATe yuktipUrvaka (AyojanapUrvaka) sarva zakti sajjanoe arpaNa karavI joie.' 'putro ane putrIonA svarakSaNa mATe vyAyAma vagerenuM zikSaNa paNa ApavuM joIe. te saMghanA astitvanuM paNa rakSaNa kare che.' zreSTha evA bacaryAzramanI sthApanA karavI joIe ane brahmacaryanI rakSA mATe uttama jIvana jIvavuM joIe.' 'saMgha, dharma ane samAjanA svAtaMtryanA rakSaNa mATe je zikSaNa yogya che.' (zloka, 20) hoya te ApavuM joIe.' 'meM kahela sarvazikSAomAM gupta rIte virodha karanArAo jo satyanA AbhAsano upadeza Ape to paNa te moha pAmano nathI.' (zloka, 16) meM kahela sarva zikSAomAM mArA loko vizvAsa rAkhe che ane temAM kadI teo zaMkA karatA nathI. teo vegapUrvaka unnati kare che. (bloka, 17) 'dharma, artha, kAma ane mokSanuM zikSaNa krama pramANe mArA lokoe haMmezAM badhI rIte grahaNa karavuM joIe. tenAthI jaina dharmano prasAra thAya 'viveka pUrvaka svadeza ane paradezamAM vidyApITha vagerenI sthApanA karavI joIe, ane temAM mArA bhaktoe dakSa banIne kArya karavuM joie.' (zloka, 22) zrImad buddhisAgarasUrIzvarajI haMmezAM mAnatA hatA ke jaina gurukuLonI sthApanA The2 The2 karavI joIe. dharmazikSA koI zuSka ghaTanA nathI paNa dharmajJAnathI vyaktitvano sarvarUpeNa vikAsa thAya che. jaina zreSThioe seMkaDo varSothI deza-videzamAM potAnI vyavahArakuzaLatAthI je prabhAva pADyo che te avismaraNIya che. jaina dharme sadAya udAratA, sahiSNutA, dayA, paropakAranA je pASAmAMthI gudA zIkhavyA che te saMskArazikSAno vyApaka prabhAva jainoe nirmANa
Page #25
--------------------------------------------------------------------------
________________ me, 2009 prabuddha jIvana 2 5 karelI asaMkhya paropakArI pravRttimAM jovA maLe che. paM. sukhalAlajI "zrI jaina mahAvIra gItA"nA "zikSAyoga'mAM satata zikSaNa ane kahetA ke gujarAtamAM Aje je jIvadayAnI bhAvanA jovA maLe che zikSAdAnanI pravRttine vega maLe, tenAthI jIvana ane AtmAnI tenA mULamAM kalikAla sarvajJa hemacaMdrAcArya ane jagadgurU vijaya unnati sAMpaDe, samAjano vikAsa thAya teno upadeza nihALavA maLe hIrasUrijInI preraNA ja nimitta che. jeno sthApatya, kalA, zikSaNa, che. Arogya, pAMjarApoLa ItyAdi tamAma pravRttimAM bhAga le che kemake thoDAMka zlokArtha joIe : jainamunio niraMtara zIkhave che ke A kAryo karavA jevA che ane vidvAnoe AcArya, upAdhyAya, sAdhu vagerenI chatrachAyAmAM rahIne tenAthI sadgati maLe che. A zikSaNano ja A prabhAva che. mArA dharma ane zAstranI zikSA meLavavI joIe.' (gAthA, 39) paropakAranA tamAma zubhakAryo e to uttama zikSaNanI zreSTha 'zikSaNamAM haMmezAM dhArmika jJAna zreSTha che. azAMti, kaleza, duHkha phalazruti che. ApanAra adhArmika zikSaNa choDavuM joIe." (gAthA, 43). zrImad buddhisAgarasUrIzvarajInI preraka paMktio yAda karavA haMmezAM jaina saMghanI unnati thAya evI zikSaNa pravRtti vikasAvavI jevI cheH joIe. mArA vacanomAM kadI jenoe zaMkA karavI joIe nahiM.' kharI che e prabhu maLavAnI nizAnI (gAthA, 44) bhUkhyAne bhojana, tarasyAMne pANI moha karavo joIe nahi. mohane kAraNe jeo mArA vacanomAM bolo mIThI vANI AzaMkA (athavA pAlanamAM ALasa) kare che teonI Atmazakti haNAI uMca-nIcanA bheda gaNyAM viNa jAya che.' (gAthA, 46) karo upakAra kamANI mAro bhakta pUrNa dhana vAparIne sarvathA yogya evA prabaMdhako kharI che e prabhu maLavAnI nizAnI (vyavasthApako) sAthe rAkhIne tIrthasthAnomAM vidyApIThanI sthApanA kare, vidyAnI prApti mATeno puruSArtha zuM Ape che? vidyAthI zuM zuM tema karavuM joIe. (gAthA, 48) maLe che teno nirdeza 'zikSAyoga'mAM Ama jovA maLe cheH "vidyAnA 'sarvajAtinA zikSaNamAM mArA-tArAno bheda karavo na joIe. yogya baLathI tattvajJAnanI prApti thAya che. tattvajJAnathI mArI prApti thAya chevyaktine yogyavidyAnuM dAna vidvAnoe jarUra karavuM joie.' ane mArI prAptithI karmano nAza thAya che.' (zloka, 23) (gAthA, 49) jema zikSaNanuM mUlya che tema zikSaka paNa guNavAna hovo joIe. "parataMtra ane nirAdhAra bALakone mATe yogya zikSaNanI vyavasthA AjakAla zikSako zALA ke kaoNlejamAM nahi paNa TyUzanamAM vadhu karavI joIe. ema karavAthI mArI prApti thAya che." (gAthA, 50). zIkhAze tema kahIne paisA paDAvavAmAM vadhu vyasta jovA maLe che. "mArA bhaktoe haMmezAM megha, vRkSa, nadI, sUrya vagerenI jema koIpaNa jAtanI teyArI - home work - vinA vargamAM jato zikSaka udAratAthI, chUTA hAthe dhana ItyAdinuM dAna karavuM joIe.' ke TyUzanamAM ja otaprota raheto zikSaka ke vidyArthIne kUmArge (gAthA, 51) caDAvato zikSaka samAjane kalpanAtIta nukazAna kare che. bhAvanAnI zikSaNa samayAtIta dharma che. duniyAmAM viharato vidyArthI nirdoSa, aNasamaju ane duniyAdArInA zikSaNathI jIvananuM saMpUrNa, sAMgopAMga ghaDatara thAya che. vidyA bhAna vinAno hovAthI tene game tevA rUpa ApI zakAya che. e vyaktine mAnava banAve che. vidyA mAnavIne mahAna banAve che. vidyA takano lAbha uThAvIne zikSaNanA nAme zikSaka tene unmArge caDhAve, mAnavIne mokSa prApti karAve che. zoSaNa kare tenA jevI hIna ghaTanA kaI hoI zake? "zrI jaina mahAvIra "zrI jaina mahAvIra gItA'mAM zrImad buddhisAgarasUrIzvarajI gItA'nA "zikSayoga'mAM vAMco : zikSAyoga'nuM Alekhana karIne potAnI vizALa krAnta dRSTino duSTa AzayavALA, zaTha, vidharmI zikSako tyajavA joIe. mArA paricaya to karAve ja che paNa sAthosAtha jaina saMgha ane sarva uttamanA bhakta zikSakone (teyAra karavA joIe ane) svIkAravA joIe ane anurAgIone eka samyakajJAnanA paMthe mUkIne vartamAna samayanI temane dhana ItyAdi ApIne pUjavA joIe." (zloka, 35) anivArya jarUrata para bhAra mUke che, e mArge cAlavA saune preraNA vidyAdAna e moTuM dAna che. eka dAnavIra bhAIne huM jANuM chuM. kare che. hamaNAM ja kyAMka vAMcyuM ke jIvana eka koruM kenavAsa che. e koIpaNa nAnA gAmaDAmAM jaIne garIba tathA nirAdhAra bALakonI jIvanamAM saMskAranA akSara paDatAM rahe che ane A jIvana A ja skUlanI phI bharI Ave che ane koIne jANa paNa thavA detA nathI. rIte koI buddha, koI kabIra, koI kRSNa, koI mahAvIra thaI jAya varSothI Ama kare che. emanA manamAM A kAryano khUba saMtoSa paNa che! (kramaza:) che. potAnA satkAryamAMthI je saMtoSanI sugaMdha pAme te khUba sukhI pUjya AcAryazrI vAtsalyadIpa, jaina upAzraya, hoya che. e bhAI bahu moTA zrImaMta nathI paNa potAne duniyAnA 7, rUpa mAdhurI sosAyaTI, saMghavInA relve krosIMga pAse, sauthI sukhI mANasa gaNe che. satkAryanI kevI virala prApti! nAraNapurA, amadAvAda-380013.
Page #26
--------------------------------------------------------------------------
________________ 26 548. puruSa (deva) 549. puruSapabha 550. puruSottamadeva 551. pulAka 552. puSkodadhi 5 53. pUrNa (IMdra) 554. pUrNabhadra (iMdra) 555. pUrvadhara prabuddha jIvana jaina pAribhASika zabdakoza 556. pUrvaprayoga gharDA. jitendra bI. zAha (eprila 2009nA aMkathI AgaLa) H aMtaranikAyanA kiMpuruSa nAmanA devomAMnA eka devano prakAra che. vyaMtaranikAya ke kiMpuruSa nAma ke devomeM se eka deva kA prkaar| One of the subtype of Kinpursura type of Vyantaras god. : vyaMtaranikAyanA kiMpuruSa nAmanA devomAMnA eka devano prakAra che. vyaMtaranikAya ke kiMpuruSa nAma ke devomeM se eka deva kA prakAra One of the subtype of Kinpursura type of Vyantara-nikaya god. : vyaMtaranikAyanA kiMpuruSa nAmanA devomAMnA eka devano prakAra che. vyaMtaranikAya ke kiMpuruSa nAma ke devomeM se eka deva kA prakAra One of the subtype of Kinpursura type of Vyantara-nikaya god. : mUla guNa ane uttara guNamAM paripUrNatA prApta na karyA chatAM vItarAgapraNIta AgamathI kadI paNa calita na thAya, te 'pulAka nigraMtha'. me, 2009 mUlaguNa tathA uttaraguNa meM paripUrNatA prApta na karate bhI vItarAga praNIta Agama se kabhI asthira na honevAlA pulAka nirdhanya hai / He who has not yet developed full proficiency in the basic and derivative virtues of a monk but who never wavers in his faith in the scriptures composed by the personages devoid of passion - he is called Pulaka. : puSkaravaradvIpane pharato puSkarodadhi nAmano samudra che. puSkaravaradvIpa ke cAro aura valaya kI AkRtivAlA puSkarodadhi samudra hai| The continent puskaravara is surrounded by the ocean Puskarodadhi from all sides. : bhavanapatinikAyanA dvIpakumAra prakAranA devomAMnA eka IndranuM nAma che. bhavanapatinikAya ke dvIpakumAra prakAra ke devoM meM se eka indra kA nAma hai| One of the Indra of dvipakumaras a type of Bhavaniapati-nikaya god. vyaMtaranikAyanA yakSa prakAranA devomAMnA eka IndranuM nAma che. vyaMtaranikAya ke yakSa prakAra ke devoM ke eka indra kA nAma hai / ' ne of the Indra of Yuktas a sub-types of Vyantara-nikaya. : pUrvanuM jJAna meLavanAra, pUrva kA jJAna prApta karanevAlA / One versed in the Purva-texts. pUrvabaddha karma chUTI gayA pachI paNa tethI Avelo vega Aveza. pUrvabaddha karma ke chUTa jAne ke bAda bhI usase prApta vega - Aveza / The impulse imparted by the karma which had been bound down earlier but was released just now. 557. pUrva2tAnuMsmaraNavarjana : brahmacarya svIkAryA pahelAM je bhogo bhogavyA hoya temanuM smaraNa na karavuMrta pUrvatAnusmaraNavarjana. brahmacaryaM svIkAra karane se pahale ke bhogoM kA smaraNa na karanA pUrvarativilAsasmaraNa-varjana hai| To refrain from recalling the sexual enjoyments earlier experienced. 20, sudarzana sosAyaTI, 2, nAraNapurA, amadAvAda-380013, (vadhu AvatA aMke)
Page #27
--------------------------------------------------------------------------
________________ me, 2009 prabuddha jIvana pustakanuM nAma : arihaMta vaMdanAvalI sarjana svAgata jenuM saMpAdana zrI guNavaMtabhAI baravALiyAe karyuM vyAkhyAna: parama dArzanika pU. jayaMtamuni ma.sA. saMpAdana: guNavaMta baravALiyA DDaoN. kalA zAha A pustakamAM kula 35 lekho che jemAM viSayanuM prakAzaka : esa. ke. pI. jI. jaina senTara, aham vaividhya najare paDe che. zrImad rAjacaMdra, avadhU yogI spIrIcyuMala senTara, muMbaI. hAthIkhAnA, amadAvAda-380001. kavi AnaMdaghanajI, videzamAM jaina dharmanI pravRtti, mUlya-rU. 120/-, pAnA : 96, AvRtti-bIjI, mUlya-rUA. 60/-, pAnAM : 88, AvRtti-prathama, karma siddhAMta, vartamAnamAM yuvAno ane bALaka mATe mArca-2009. phebruArI-2008. jaina dhArmika zikSaNanI rUparekhA, prajJApanA sUtra, sarva bhAvikonA hRdayamAM bhaktino prakAza | gujarAtI bhASAnA kavi boTAdakare mA pratyenI jaina darzana ane vidhinuM svarUpa, vijJAnanA saMdarbhe pAthare evA A pastakanI dareka paMkti AtmAne lAgaNIne vyakta karatAM 'jananInI joDa sakhI nahi vagere lekhomAM dareka lekhake potAnA viSayane kalyANakArI bhAva pragaTAvanArI che. jaDe re lola' jevI zAzvata paMkti ApaNane ApI. saMparNa nyAya Apyo che, tenI pratIti thAya che. prabhu mahAvIre uttarAdhyayana sUtramAM vaMdanAnA e ja rIte 'vAtsalyanuM amIjharaNuM' pustaka A prakAranA 'jJAnasatro'nA Ayojana dvArA ugatA phaLa svarUpa saubhAgyanI prApti batAvela che. A ApIne lekhake mAtRpremano mahimA vIze lekhomAM lekhakone svAdhyAya, saMzodhana ane lekhanakArya pustaka mULa prAkRta bhASAmAM racela che. teno vividha rIte AlekhIne mAtAnA vividha svarUponI karavAnI preraNA maLe che. ane vAcakone jaina bhAvAnuvAda saraLa gujarAtI bhASAmAM zrI pratIti bhAvakone karAvI che. mAtA eTale zrI pratIti bhAvakone karAvI che. mAtA eTale dharmanI vividha tAttvika tathA sAhityika kRtionI caMdubhAie karyo che. "ahaMtu vaMdanA' e mukhyatve janmadAtrI, saMskRtino AdhAra staMbha jIvanadAyinI gAna janmadAtrI, saMskRtinA AdhAra staMbha jIvanadAyinI gahanatA mANavAno avasara maLe che. namaskAra maMtranA prathama padanI vaMdanA che. ane saritA, vaibhavadAnanI devI mA lakSmI, vidyAnI devI XXX temAMya khAsa karIne devAdhideva ane tIrthakarone sarasvatI, tIrthakaronI mAtA vagerenuM svarUpa pustakanuM nAma : viSNusahastra nAma lakSamAM rAkhIne "arihaMta' zabdathI temanI vaMdanA ciMtaka-vicArakanI kalame lekhake pragaTa karyuM che. te lekhaka: vinobA; prakAzana: yajJa prakAzana karavAmAM AvI che. uparAMta Adarza mAtAnuM ane pitAnuM upaniSada bhamipatra. hajharAta pAgA, vaDodarA-390001. samagra kAvyamAM devAdhidevanA vaibhava, bAhya tathA prasanna gRhajIvananA keTalAMka pATho paNa ApyA bAhya tathA masI gRhajIvananA keTalAka pAThA paNa ApyA mUlya-rUA. 10/- pAnA-112, AvRtti-1, . pratihArya tathA prabhumAM vizeSa zakti, camatkAra che to sAthe sAthe keTalIka jIvanopayogI vAto sAtame panarmaNa. robara sAtamuM punarmudraNa. okTobara-2007. ane prabhAvanuM muktamane varNana karI AvI zaktinA paNa lekhake gUMthI lIdhI che. bhAratanA aneka loko dararoja "viSNu sahastra dhAraka arihaMta prabhune vaMdyA che. A pustakanuM uDIne AMkhe vaLage evuM pAsuM nAma'no pATha kare che. vinobAjI ane brahmavidyA A AkhuM kAvya mULa prAkRta bhASAmAM che teno che lekhakanA saraLa, rasALa bhASA ane hRdayamAM maM mAM che teno che lekhakanI saraLa, rasALa bhASA ane hRdayamAM maMdira pavanAranI sAdhikA baheno roja niyamita mahimA gujarAtImAM utAravAnuM caMdubhAIe sosarI utarI jAya tevI daSTAMta zailI. 'viSNu sahastra nAmano pATha karatA. A pustikAmAM vicAryuM ane svayaM bhaktirUpe temAM joDAyA. A mAtRvAtsalya ane pitAno mahimA gAtuM A "viSNusahastra nAmano mahimA Thera Thera varNavAyo kAvya saraLa gujarAtI bhASAmAM hovAthI jaina pustaka vAMcavA, vasAvavA ane navI peDhInA che che. zarUAtamAM zaMkarabhASya anusAra mULa pATha mAnasane sparze tevuM che. yuvAnoe samajavA jevuM che. Apyo che. ahIM vinobAjIne sAMpradAyika nahi 49 kaDInuM A sudIrgha kAvya bhinna bhinna prakAre XXX paNa sarvasaM grAhaka svarUpa ja abhipreta che. devAdhidevanA darzana karAve che. "arihaMtavaMdanA pustakanuM nAma : jJAnadhArA-3 pariziSTa-2mAM IslAmanA "asmAula husna' eka prayojana kAvya che. dainaMdinI kriyAomAM. saMpAdana : guNavaMta baravALiyA sAthenuM sAmya darzAvyuM che. "viSNusahastra nAma'mAMnA upAsanAomAM tene sthAna ApavAmAM Ave to prakIrIka : sArA kesarI mAgura jana keTalAMka nAmonuM vivaraNa karIne vinobAjIe upAsanA paNa bhavya bane ane bIjI rIte kahIe philosophIkala enDa liTararI risarca senTara temano artha skUTa karI batAvyo che. artha mahAbhya to arihaMta vaMdanA e sarasvatI vaMdanA ja che. jaina kanyA zALA, kAmA lena, ghATakopara (vesTa), ane pATha mahAbhya paNa darzAvyA che ane tIrthakara bhagavAnanA ArAdhakoe vasAvavA muMbaI-400 077. phona : 25125658 mahAbhAratamAMnA tenA sthAna vizenI mAhitI paNa jevuM A pustaka che. mUlya-rUA. 100/-, pAnA : 208, AvRtti-prathama, ApI che. XXX oNkTobara-2007. bhagavad ciMtanathI thatI AdhyAtmika jJAnanI pustakanuM nAma : vAtsalyanuM amIjharaNuM uvasaggaharaM sAdhanA TrasTa prerita tathA saurASTra anabhUti vinobAjIe karelI te A pustikAmAM lekhaka: guNavaMta baravALiyA kesarI prANaguru jaina philosophikala enDa liTararI che. prakAzaka: yogezabhAI bAvIzI risarca senTara dvArA Ayojita tA. 3 ane 4 alakanaMdA, bIje mALe, nIlakaMThavelI, vidyAvihAra, Disembara, 2005nA muMbaI mukAme yojAyela bI-42, dayAnaMda sosAyaTI, e-104, gokulaghATakopara (pUrva), muMbaI-400077. tRtIya jJAnasatramAM vidvAno dvArA rajU thayela nibaMdho dhAma, goregAma (IsTa), muMbaI-400063. prAptisthAna: sarasvatI pustaka bhaMDAra, ratanapoLa, ane zodhapatrono saMgraha eTale 'jJAnadhArA-3' phona naM. : (022) 22923754
Page #28
--------------------------------------------------------------------------
________________ bhAratIya saMskAranI sugaMdha paMthe paMthe pAtheya...] Regd. With Registrar of Newspapers for India No. R. N. I. 6067/57 Posted at Patrika Channel sorting office Mumbai-400 001. On 16th of every month. Regd. No. MH/MR/ SOUTH-146 / 2009-11 PAGE No. 28 PRABUDHHA JIVAN MAY, 2009 jharamara-jharamara varasAda zarU thatAM, nAnA AvI gayAM. gAmamAM beDa enDa breka phAsTanuM borDa joI, ravivAre savAre varasAda bahAra paDI rahyo |gAMgajI zeThiyA . gADI UbhI karI. tapAsa karatAM gharamAM koI hato, tethI A daMpatI sAthe alaka-malakanI ja gesTa AvyA nahotA. meM makAna mAlika vAto karI. emanA sunA jIvanamAM khuzI vyavasAya arthe 1986-87mAM huM DozImAne daza pAunDamAM rAta rokAvAnuM banIne huM Avyo chuM. ema mane kahyuM. avAranavAra laMDana jato. laMDanamAM somavArathI nakkI karyuM. zukravAra bijhanesanuM kAma karI, zani potAnA phoTo-Albamo batAvyAM. kuTuMbanI ravivAre laMDanathI kebrijha, bAtha, oksapharDa lagabhaga 80-85 vayanAM vayovRddha vAto karI. mane emaNe ravivAre rokAI javA daMpatI ekalA makAnamAM hatAM. baMnenI kahyuM. mane kahe bhADuM nathI joItuM. tuM hajI jevAM sthaLoe pharavA jato. paraMtu mAruM manatabiyata paNa thoDI narama hatI. ahiM rahe to amane gamaze. gamatuM sthaLa to leIka-DisTrIkTa rahyuM che. - thoDIka vAtacIta dvArA e loko keTalA meM emane kahyuM ke somavAranI vahelI laMDanathI uttara tarapha jatAM hAIlenDa (skoTalenDa) Ave ne vacce mIDalenDa (leIka-DisTrIkTa) vAge UThe, kyAre nAsto kare, cA pIe ke savArathI mAruM kAma zarU thAya eTale Aje kophI e jANI lIdhuM. mAre javuM ja paDaze. Ave. rAtre sUtA pahelAM vicAra Avyo. mArA baMnnene page lAgI rajA lIdhI. prakRtinuM varadAna pAmeluM 40-50 mAtA-pitAne to huM gumAvI cUkyo hato, A pravAsanA madhura saMbhAraNAM Aje mAIlanuM A leIka DisTrIkTa khUba ja zAMta, paNa AnaMda ane saMtoSanI lAgaNI janmAve praduSaNarahita, suMdara bAga-bagIcAo ne taLAvothI zobhato ramya pradeza che. tamAro badho ja thAka utarI jAya ne manane praphullita AjathI 25 varSa pahelAM briTanamAM paraMtu mAtA-pitA jevA A daMpatInI kaMIka bhAratIyo tarapha aMgrejone sUga rahetI. pahelI karI de evo suMdara vistAra che. nAnA-moTA gAmo jevA ke kenDAla, sahAya karavI. vakhata bhAratIya saMskAronI mUDIe emanA savAranA brahma mUhUrtamAM UThavAnI Adata hRdayamAM prema ropyo. emanA manamAM eka mophata, vinDaramiyara. nAnAM pahADo, khUba ja ochI vastI, phUlothI lathabatha bagIcAo hoI, vahelo UThI, kIcanamAM nIce jamA suMdara chApa paDI. thayelAM vAsaNo-pleTo, hAthamAM glavajha jIvanamAM deza-videzanA ghaNAM prayAso ane zAMta sarovaro A pradezane manohara banAve che. caDAvI, lIkvIDa sAbuthI dhoI nAMkhyAM. pachI karyA che paNa A eka anokho pravAsa sadAye rUmanI saphAI karI. gharane cokhuM banAvI, yAda raheze. zazIkapuranI patnI sva. jeniphara A TosTaramAM breDa ane kophI mekaramAM pANI 12, tulIpsa, 71,nepiyana sI roDa, pradezanA kenDAla gAmanA hatAM. IMgleMDamAM potAnuM makAna hoya jemAM garama karavA mukyuM. upara jaI noka karI muMbaI-400006. phona: 65057767 daMpatInA beDarUmamAM baMnnene vArA pharatI page upale mALe 3-4 ke 5 beDarUma hoya ane lAgyo. bujhurga sAsu-vahunI joDa nIce rasoDuM tathA lIvIMga rUma hoya. riTAyarDa mAjI UTho, bApA UTho, cAlo nAsto loko vadhArAnA beDa-rUma pravAsIone bhADe 1 cImanalAla galIyA karavA nIce. baMnne dimUDha thaI mane jovA Ape. beDa enDa brekaphAsTanuM borDa makAna lAgyA. koNa che tuM? kayA dezano che? Ama phaLiyAmAM mArA gharanI sAme rahetA bahAra hoya. kema kare che? evA vicAro emane AvyA corANu varSanA dammA ane chottera varSa pAra savAranA breDa-baTara, jAma, kornaphlekSa, haze. tyAre sAthe nAsto karatAM meM bhAratIya karI gayelA emanA putravadhU devakAbena eTale dUdha-cA-kophI sAthe rahevA 1 beDarUma bhADe saMskAronI vAto karI-pitR devo bhavaH, bhAgye ja jovA maLe evI virala bujhurga sAsu Ape. haoNTala karatAM A rIte sastI sagavaDa mAtR devo bhavaH, atithI devo bhava:nI vahunI joDa. hAkema jevA svabhAvavALA vigatathI vAta samajAvI. denUmAnI garjanAothI phaLiyAnA loko pravAsIone maLe ne ghara mAlikane Avaka emaNe jyAre nIce badhuM kAma thaI gayeluM suparicita hatA ane sau emanI AmanyA maLe. joyuM tyAre emanI AMkhomAM jhaLajhaLIyAM (vadhu mATe juo pAnuM 20) eka vakhata vIka enDamAM zanivAre sAMje Printed & Published by Niruben S. Shah on behalf of Shri Mumbai Jain Yuvak Sangh and Printed at Fakhri Printing Works, 312/A, Byculla Service Industrial Estate, Dadaji Konddev Cross Rd, Byculla, Mumbai-400 027. And Published at 385, SVP Rd., Mumbai400004. Temparary Add.: 33, Mohamadi Minar, 14th Khetwadi. Mumbai-400004. Tel.: 23820296. Editor: Dhanwant T. Shah.