________________
પ્રશ્નોત્તરપ્રકાશપ્રથમ ભાગ. ગૌતમ! જે જિનેશ્વરએ કહેલ તેજ સાચું, પણ છઘસ્થાએ અથવા વીતરાગ અવસ્થા વિનાના બીજાઓએ કહેલ તે સાચું નહિ. કારણકે રાગાદિકે કરીને હણાયેલા હોવાથી તેમનાં કથિતમાં અસત્યપણાનું સંભવ હોવાથી. તે સાચું
વ્યવહારથી પણ હોય એટલા માટે કહે છે કે સદેહવિનાનું પણ તેજ કે જે જિનેશ્વરએ કહેલું હોય. તેમની આવી શ્રદ્ધા હોવાથી શ્રી પાર્ધચંદ્રસૂરિજી પંચાંગીને માને છે.
પ્રશ્ન ૬૮–જીવ કમ બાંધે છે એમ આપણે કહીએ છીએ પણ જીવ તે ચેતન છે અને કર્મ તે જડ છે તે તે ચેતનને જડ શી રીતે વલગી શકે?
ઉત્તર-અનાદિ કાલથી જીવ કમને સંગી છે. મિથ્યાત્વ, અવિરતિ, કષાય, રોગ અને પ્રમાદ એ પાંચ હેતુએ કરી જીવ કર્મને ગ્રહણ કરે છે. રાગાદિભાવકમેં જ્ઞાનાવરણિ આદિ આઠ દ્રવ્યકમને જીવ બાંધે છે. સંગ સંબંધે અન્ય સંગી ચેતન થએલ છે. રાગદ્વેષરૂપ ભાવકર્મની આદ્રતા-લીલાસ ચીકાસના સંબંધે જડ દ્રવ્યકર્મ ચેતનને વલગે છે. શ્રી નંદીસૂત્ર હારિભદ્રીય ટીકામાં તથા શ્રીભગવતીસૂત્રની ટીકામાં કહે છે કે "स्नेहाभ्यक्तशरीरस्य, रेणुना लिप्यते यथा गात्रम् ।
रागद्वेषक्लिन्नस्य, कर्मबन्धो भवत्येवम् ॥१॥ ' અર્થાત-જેમ તેલથી ખરડાએલ શરીરને રજ ધૂળ ચેટે છે અને શરીર મેલવાળે થાય છે, તેમ રાગદ્વેષથી વ્યાસ ભીને થએલ જીવને કર્મબંધ થાય છે-છવ કર્મથી મલીન થાય છે. આત્મા અક્ષી તેના જ્ઞાન દશન ગુણ
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
