________________
પ્રશ્નોત્તરપ્રકાશ-પ્રથમ ભાગ.
ચર્ચાપત્ર ચેથ પાંચમની સંવત્સરી સંબંધી, જૈનદિવાકારના એડિટર યોગ્ય
સાહેબ, ભાવનગરથી નીકળતા જૈનધર્મપ્રકાશના સાતમા અંકમાં ચેથની સંવત્સરી સંબંધી ચર્ચાપત્ર આવ્યું છે. એ ચર્ચાપત્ર શ્રીમાન, આત્મારામજી મહારાજે સ્વગચ્છની આચરણને બચાવ કરવા લખી મોકલાવ્યું છે. તેથી તે સ્વગચ્છના પક્ષમાં વગર તકરારે સ્વીકારી શકાય એ સંભવિત છે; પણ તે પત્રનું માસિક લખાણું સમજ્યા વગર જે કઈ તેના વડે એમ સિદ્ધ કરવા ચાહશે કે ગઠ્ઠાંતરવાળા (જેવાકે અંચળગચ્છવાળા તથા પાર્ધચંદ્રગચ્છવાળા વગેરે) પાંચમની પર્યુષણા કરે છે, તે જૈનશૈલી વિરૂદ્ધ છે તે તેમ સમજવું ગેરવ્યાજબીજ છે. કારણ કે, એ ચર્ચાપત્રનાજ લખાણથી એમ સમજી શકાય છે કે, એ ચર્ચાપત્ર સ્વગચ્છની આચરણ ઉપર આવતા દેશે નિવારીને તેને બચાવ કરે છે, પણ કંઈ ગછાંતરની આચરણાઓ અઘટિત છે એમ નથી સિદ્ધ કરતું.
જુઓ, શરૂઆતમાં જ ત્યાં શિષ્ય શંકાદ્વારા લખ્યું છે કે “કિતનેક ગચ્છામેં ઇસ સમય ભાદ્રપદ સુદિ પંચમીમેંહિ પર્યુષણ પર્વ કરણ લિખતા છે, પરંતુ અપને ગ૭મેં ભાદ્રપદ સુદિ ચૌથમે પર્યુષણ પર્વ કરતે હે સે કેસે ?” આ મુખ્ય પ્રશ્ન સૂચન કરે છે કે તેની પ્રવૃત્તિ માત્ર સ્વગચ્છાચરણ એથની કેમ ચાલી તે સંબંધી ખુલાસે માંગવામાં સમાય છે, પણ કાંઈ ગઠ્ઠાંતરમાં ચાલતી પાંચમની પર્યુષણને ખંડિત કરવા તે પૃચ્છા નથી. અને તે પૃચ્છાને અનુસાર ઉત્તરમાં તેને ખુલાસે આપ્યો કે કાળિકાચાર્ય પછી આપણું ગચ્છમાં ચોથની આચરણ ચાલે છે માટે તેમાં આપણને દોષ નથી.
૪ સને ૧૮૯૪ ના નવેમ્બર માસના દિવાકરના દસમા વર્ષના પહેલા અંકમાં પ્રગટ થયેલ લેખ ઉપયોગી હોવાથી જેમ હવે તેમને તેમ અત્રે આપવામાં આવેલ છે.
લેખક
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
