________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
RRRRRRRRRRRRRRRRRRRR મહે।પાધ્યાય ધર્મ સાગરજી ગણની જીવનરેખા.
BKRUT SURRY595 ( ૩ )
CERE FUELE
תב
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
( લેખકઃપ્રા.. હીરાલાલ રસિકદાસ કાર્યાઢયા. M. A )
(ગતાંક પૃષ્ઠ ૬૪ થી શરૂ )
મહાવીરવિજ્ઞસિદ્ઘાત્રિ શિકા—જિનરત્નકાશ ( પૃ. ૧૦૩ ) પ્રમાણે સ્માતે જ વીરદ્વાત્રિંશિકા કહે છે. પૃ. ૩૪૩ પ્રમાણે આનું બીજું નામ વમાન ત્રિશિકા છે. આનું નામ વિચારતાં એમાં ૩૨ પદ્દો હશે એમ લાગે છે, જો કે અન્યત્ર આનુ નામ મહાવીરાવજ્ઞસિષત્રિશિકા જોવાય છે. સાચું જ હુંય તા અંતમાંને ‘ કૃત્રિ‘શિકા ’ શબ્દ ૩૬ સૂચવે છે અને તે પ્રમાણે ૩૬ હોવા જોઇએ.
“ નવરસારૂસાજ વર્ષે ? વૃત્તિની હાયપોચી છે.
આ બત્રીસીને તે અંગે જૈ. સા. સ. ૪.( ૫, ૫૮૩ )માં ૧૬૬૯ માં ' એવે ઉલ્લેખ છે. જૈનાનંદ પુસ્તકાલયમાં સ્વેપન એમાં “ નવ–રસ–રસા-રાજ * એવા ઉલ્લેખ છે. એ ઉપરથી વૃત્તિ વિ. સ. ૧૬૬૯ માં રચાયાનું જોઈ શકાય છે. એમાં ધમ'સાગરે જાતે આ કૃતિ ઉપર સંસ્કૃતમાં વૃત્તિ રચી છે. આ કૃતિ એમના બંધુ વિમલસાગરે સુધારી છે.
જૈન ગ્રંથાવલી( પૃ. ૨૮૯)માં અનાતક કે વર્ધમાનષત્રિશિકાની નોંધ છે.
સત્યસાભાગ્યના શિષ્ય ઇન્દ્રસાભાગ્યે મહાવીરવિજ્ઞપ્તિષત્રિશિકા રચી છે. આ લઘુ તેત્રારા એમણે લગભગ અગિયાર અજૈન 'નાની સત્યતા સિદ્ધ કરવા પ્રયાસ છે. આ કૃતિ જ્યારે સાગર ’ગચ્છ ઉપર રાજસાગરસૂરિનું આધિપત્ય હતું ત્યારે રચાઇ છે. વીરદ્વાત્રિશિકા યાને વધુ માન-દ્વાત્રિંશિકા નામની કૃતિ સિદ્ધસેન દિવાકરે રચ્યાનું મનાય છે. વળી અન્ય કાઇએ પણ એ નામની કૃતિ રચી છે.
ષોડશકી-જિનરત્નકાશ( પૃ. ૪૦૫ ) પ્રમાણે આનું ખીજું નામ ગુરુતત્ત્વપ્રદીપદીપિકા છે. એ ગુરુતત્ત્વપ્રદીપને આધારે રચાઇ છે, પાઠશકીન કેટલાક પારાલેાકી કહે છે. આના ઉપર સ્વપન વૃત્તિ છે.
ષોડશકી વૃત્તિનું ખીજી' નામ ગુસ્તવપ્રદીપિકા છે અને એનું પરિમાણુ ૧૦૦૦ Àાક જેવડું છે એમ જૈન ગ્રંથાવલી( પૃ. ૧૬૪)માં કહ્યું છે.
જૈન ગ્રંથાવલી( અનુક્રમણિકા. પૃ. ૮૮)માં ધર્મસાગરના નામની સામે ૨૧૮ ના પૃષ્ટાંક છે, પણ એ પાના ઉપર એમની ક્રાઇ કૃતિ નથી એટલે આ અંક ખોટા છે, કાષ્ટ ખીજો જ હાવા જોઇએ.
૧ આ તપાસતાં વીરદ્વાત્રિ'શિકા તેમજ મહાવીરવિજ્ઞપ્તિદ્વાત્રિશિકા એમ બંનેે
નામ ટીકામાં છે એમ જણાયું છે.
( ૯૪ )મા
For Private And Personal Use Only
