________________
XXXXXXXX
× મંત્રવિદ્યા ને ચમત્કાર × xxxxxxxx(૩)XXXXXXXX
×
×
લેઃ—શ્રી ખાલચંદ હીરાચં-માલેગામ
(ગતાંક પૃષ્ઠ ૨૭૭ થી શરૂ)
માનસશાસ્ત્રની સિદ્ધિ—
માનસશાસ્ત્રો પોતાના વિષયમાં આગળ વધી રહ્યા છે અને નવા નવા સિદ્ધાંતા જગત આગળ ધરી રહ્યા છે. અમુક પ્રકારને ભય'કર વિચાર મનમાં ક્રમ ઉત્પન્ન થાય છે ? તેને પાષક એવા કથા સોગા કામ કરે છે અને તેવા સંજોગે જો દૂર કરવામાં આવે તે કાંઇ ઈષ્ટ પરિણામ આવે કે કેમ ? એ બાબત અનેક પ્રયાગા થઇ રહેલા છે. વિદ્યાર્થીએ અમુક વિષય પરત્વે સૂગ ધરાવે છે તે જ વિષય બીજા વિદ્યાર્થીઓને અનુકૂલ આવી જાય છે એની પાછળ કથા ચમત્કારા કામ કરે છે એ બાબતને અંગે પણ વિજ્ઞાન પ્રગતિ સાધી રહેલ છે, પણ એ સિદ્ધાંતા પૂર્વાચાર્યોએ અને યાગિયાએ કે કેવલજ્ઞાનીઓએ થારના ઊકેલી મૂકેલા છે. એ વિચાર કરતાં આપણા ધ્યાનમાં આવી જશે કે—વિજ્ઞાનજન્ય અનેક ઘટનાઓને સામાન્ય જનતા તરફથી દુરુપયોગ જ થવાનેા સંભવ જણાવાથી તે ચમત્કારા જેવી જણાતી ધટના ગુપ્ત રાખવામાં આવે એમાં ખોટું શું ? અને એ ઊકેલા આપણી મુદ્ધિને ગમ્ય ન થાય એમાં દેષ કાના ?
સૂક્ષ્મતર સૃષ્ટિ—
માનવસૃષ્ટિની પેઠે અદશ્ય એવી ખીજી સૃષ્ટિ પણ અસ્તિત્વ ધરાવે એ વસ્તુ શાસ્ત્રસંમત છે. એક વખત વિજ્ઞાનવાદીઓના પ્રદેશમાં એક ફાટા લેવાયે। તેમાં જે વ્યક્તિઓની પ્રતિમા લેવામાં આવી તેની પાછળ કેટલાએક દિવસા પહેલા મરી ગએલ વ્યક્તિની પ્રતિમા ફેટા પ્લેટમાં જોવામાં આવી. ત્યારે તે ફેટાગ્રાફરના આશ્ચર્યા પાર ન રહ્યો. એ ઘટના શું બતાવી આપે છે ? એ આત્માનું સ્થૂલ શરીર નષ્ટ થએલું હાવા છતાં તેણે પરમાણુ ભેગા કરી સ્થૂલ જેવું દેખાતું શરીર મેળવી તે ફોટામાં છતુ કરેલું હોવું જોઈએ. એ સિવાય એમાં બીજો ઉકેલ સંભવતા નથી. આ ઘટના પુસ્તકામાં નાંધાએલી છે. એવી તે બીજી અનેક ઘટનાઓ વિજ્ઞાનવાદીઓએ મેળવીનાંધી રાખેલી છે અને તેના ઉકેલ માટે તેઓ પ્રયત્નશીલ છે. આવી ઘટનાએ થાય છે અર્થાત્ એના ચમત્કારો દષ્ટિગોચર થાય છે તેા પણુ તેને ઉકલ વિજ્ઞાનદૃષ્ટિથી મળી શકતા નથી, માટે જ અનેક સંચય અને વિસંવાદી કલ્પનાઓને માર્ગ મળી જાય છે. અને ગુચ ઉકેલવામાં નિષ્ફળ ગએલ મનુષ્ય ખીજા અનેક કારણેા શોધી કાઢવાની મથામણમાં બધુ ખાટું છે એમ માનવા લલચાય છે અને એ સ્વાભાવિક પણ છે, માટે જ અમારું' આમહપૂર્ણાંક કહેવું છે કે, પેાતાને જણાતા ચમત્કાર માટે અભિપ્રાય ઉચ્ચારતા પહેલા જરા સૂક્ષ્માવલેાકન કરવું જોઇએ. તેમજ વિજ્ઞાન હજી બાલ્યાવસ્થામાં છે એ સમજી લેવું જોઇએ. વિજ્ઞાન જો એમ ને એમ કાય' ચાલુ >)( ૩૦૪ ) ૦
