________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
શ્રી જ્ઞાનસાર સ્વ વિવરણ.
s૫
રાગ દ્વેષ વજી સમભાવે કરવામાં આવતી ધર્મકરણ સર્વથા સુખદાયી, હિતકારી અને કલ્યાણકારી થઈ શકે છે તેજ વાત શાસ્ત્રકાર દૃષ્ટાંતપૂર્વક સમર્થન કરી બતાવે છે.
विभिन्ना अपि पंथानः, समुद्रं सरितामिव ॥
માળાનાં ત્રા, બાવાલા / ૨ / ભાવાર્થ-જેમ નદીના રસ્તા જુદા જુદા છતાં તે સર્વે સમુદ્રને મળે છે. તેમ જુદાં જુદાં સાધને છતાં મધ્યસ્થ જન અવશ્ય મેક્ષ પામે છે. મધ્યથતા સર્વ સુખનું મૂલ છે. મધ્ય માણસ સર્વ સાથે મૈત્રીભાવ રાખી શકે છે, તેમજ સર્વ ગુણવંતમાંથી ગુરુ ગ્રહી શકે છે. મધ્યસ્થનું હૃદય દયા હોય છે તથા મધ્યસ્થ ગમે તેવા નિર્દય ઉપર પણ રોષ રાખતા નથી. મધ્યસ્થ જ મોક્ષસુખને અધિકારી છે.
વિવેચન-સમભાવવત જનનાં સઘળાં પ્રકારનાં ધર્મ સાધનથી અવશ્ય અક્ષય પદ પ્રાપ્ત થઈ શકે છે. રાગદ્વેષ વર્જિત-કતૃત્વ અભિમાનરહિત-ઉત્કર્ષ અપકર્ષના ટૂંધવગર સમભાવે કરવામાં આવતી કરણ જીવને અચૂક શિવપદ પમાડે છે. તેથી સ્વશકિત સંભાળી બાહ્યાડંબર તજી આત્મ વિશુદ્ધિનિમિત્ત અંતર લક્ષ રાખી સ્વ ઉત્કર્ષ અને પર અપકર્ષ ( આપ બડાઈ અને અન્ય કેઇની લઘુતા) કયાં વગર સહુ કોઈ આત્માથી સજજનોએ પિતાતાથી બની શકે તે ધર્મ સાધનમાં જોડાવું જોઈએ. એમ કરવાથી જેમ જુદા જુદા માર્ગથી વહેતી નદીઓ છેવટ સમુદ્રમાં ભળી જાય છે, તેમ સમભાવવતી સને પણ ગમે તે સસાધનના ગે અવશ્ય મોક્ષપદવી પામી શકે છે. આ પ્રકારે સમભાવ રાખી કતૃત્વ અભિમાનરહિતપણે સાધનમાં જોડાવા અને એ રીતે અને બધપણે આત્મ કલ્યાણ સાધવા જૈનશા ઉપદેશ આપે છે. માટે જ અમે તેનું અધિક આદરથી સેવન કરીએ છીએ એમ શાસ્ત્રકાર બતાવે છે.
स्वागमं रागमात्रेण, द्वेषमात्रात् परागमं ॥
न श्रगामस्त्यजामो वा, किंतु मध्यस्थया दशा ॥ ७ ॥ ભાવાર્થ-અમે રાગમાથી જિન આગમને માનતા નથી. તેમજ કેવ માત્રથી અન્ય આગમની ઉપેક્ષા કરતા નથી; કિંતુ મધ્યસ્થ દ્રષ્ટિથી સત્યાસત્યને નિર્ણય કરીને તેમ કરીએ છીએ.
વિવેચન-તીર્થકર ગણધરોએ કહેલાં આગમ-સિદ્ધાંતને અમે રાગમાત્રથી ( અંધ શ્રદ્ધાથો) આદરતા નથી, તેમજ કપિલાદિક અન્ય કથિત શાસ્ત્રને અમે
For Private And Personal Use Only
