Bruhat Sangrahani

Author(s): Jinbhadragani Kshamashraman, Malaygirisuri, Vijaydansuri
Publisher: Jinshasan Aradhana Trust

Page 278

वृहत्संग
॥१२॥
खब्धवन्तः ॥ तथा चैतदर्थसङ्क्राहिका प्रक्षेपगाथा-"अस्थि अएंता जीवा, जेहि न पत्तो तसत्तपरिणामो । उपकंति सटीकः ।। चयंति य, पुणो वि तत्थेव तत्थेव ॥१॥" अस्तीति निपातोऽत्र बहुवचनार्थः सन्ति अनन्ता जीवा येर्न कदाचनापि खब्धस्त्रसत्वपरिणामः, केवलं तत्रैव निगोदेषु मध्ये पुनः पुनरुत्पद्यन्ते च्यवन्ते च ॥१॥ आह-प्रत्येकशरीरेप्वपि वनस्पतिष्वनन्तकायिकानां संजवोऽस्ति किं वा नेति, अस्तीति ब्रूमः, तथा च प्रोपगाथा-"सयो वि किसल खलु, उग्गममाणो अणंत नणि । सो चेव विवलुतो, होइ परित्तो श्रणंतो वा ॥१॥" इह सर्वशब्दोऽपरिशेषवाची, सर्वो४ वनस्पतिकायः प्रत्येकशरीरः साधारणो वा किसलयावस्थामुपगतः सन्ननन्तकायस्तीर्थकरगणधरैणितः । स एव किसल
यरूपोऽनन्तकायिकः प्रवृद्धि गछन्ननन्तो वा परीत्तो वा । कथं ? उच्यते-यदा साधारणं शरीर निर्वर्तितं जवति, तदा हैं साधारण एव । अथ प्रत्येकशरीर तदा प्रत्येको जवतीति । कियतः कालादूर्ध्व प्रत्येको जवतीति चेमुच्यते-अन्तर्मुहूर्तात् । तथाहि-निगोदानामुत्कर्षतोऽप्यन्तर्मुहूर्त्तकालं यावत् स्थितिरुक्ता, ततोऽन्तर्मुइतात् परतो विवर्धमानःप्रत्येको जवतीति वेदितव्यमिति कृतं प्रसङ्गेन ॥१॥ तदेवमुक्तमुपपातसङ्ख्याधार, अधुना के जीवा एकेन्न्येिषु गचन्तीत्येतन्निरूपणार्थमाह-"संखिजाऊ" इत्यादि, सङ्ख्यातवर्षायुषस्तिर्यञ्च एकदित्रिचतुःपञ्चेन्ज्यिा मनुष्या अपि सङ्ख्यातवर्षायुष एकेन्धियनामगोत्रायुःकर्माण्युपचित्यैकेन्धियेषु मध्ये समागवन्ति । अनेनासङ्ख्यातवर्षायुषां तिर्यङ्मनुष्याणां नारकाणां च ॥१२॥ व्युदास श्रावेदितः । "श्रारा ईसाणदेवा यत्ति" श्रारानुब्दो मर्यादावाची, बारादीशानादीशानदेवलोकमन्जिव्याप्य जवनपत्यादय एकेन्धियेषु पृथिव्यम्बुवनस्पतिषु मध्ये समुत्पद्यन्ते, न तेजोवायुषु, तथालवस्वाजाव्यात् ॥ ३३५ ॥
CAECSCRECRUA RY