________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
જીવન-સિદ્ધિ
૧૭
વેશ અથવા કેમાં ચારાઇ જાય છે ત્યારે તે કોઇપણ કામ બુદ્ધિપૂર્ણાંક નથી કરી શકતે. એટલા માટે એ કેફને સૌથી પહેલા ત્યાજ્ય ગણ્યું છે. બીજે નખરે આલસ્યના ત્યાગ ઇષ્ટ છે, કેમકે જો દુનિયામાં મનુષ્યમાત્ર આછે--ત્તો મજુર ન અને ( મહે નત ન કરે ) તે દુનિયાના મોટાભાગ દુઃખી જ રહે એમાં શક નથી. શાીરેક શ્રમ કરનાર જાણે છે કે મારા પેાતાના સુખ માટે નહિ, પરંતુ અન્યના પણ આરામ ખાતર કંઇ ને ક ંઇ મજુરી કરવી જ જોઇએ. એ પછી તૃષ્ણાને ત્યાગ કરવા જોઇએ અર્થાત જરૂરીયાતા જેટલી એછી અને સાદી રાય તેટલેા જ મનુષ્ય વધારે સુખી અને નિઃસ્પૃહી મની શકે છે. અન્ન, વસ્ત્ર ઘર સૌને માટે જરૂરના છે એની કોઇપણ ના પાડી શકે તેમ નથી, પરંતુ તે અત્યંત આવશ્યક વસ્તુએ પણ સૌને મળી નથી શકતી; કેમકે કેટલાક લેાકાએ પાતાની જરૂરીયાત વધારી દીધી હાય છે. આમાં અતિશય ક્રુરતા અને નિષ્ઠુરતા છે. હવે લેભરૂપી પાપનો નંબર આવે છે. આજે તેા ખાવાનું મળ્યુ, પણ કાલે શુ થશે ? પરમદિવસે શું થશે ? ઘડપણમાં શુ કરશું? એવા વિચારાને લઇને મનુષ્ય લેાભી અને છે. પેાતાનુ સાચુ' હિત ખાઇ બેસે છે અને બીજાઓને દુઃખમાં ધકેલી દે છે. એના ઇલાજરૂપે મનુષ્યે અપરિગ્રહવ્રત અથવા પરિગ્રહ-પરમાણુવ્રત લેવુ જોઇએ. ત્યારપછી સત્તામેહરૂપી પાપની સાથે લડવુ રહ્યુ.. બીજા ઉપર ાફ કરવે, સત્તા ચલાવવી, તેઓને તેમની ઇચ્છાનુસાર નહિં ચાળવ! દેતાં પેાતાને તાબે કરી લેવા એ પાપની સાથે લડવાનું કામ ઉકત પાપાથી ન્યૂનાધિક મુકત માણસને માટે મુશ્કેલ નથી. જેને અસ ખ્ય સેવકા છે તે તૈથી મેાટા નથી, પરંતુ જે અસંખ્યાનો સેવક તે જ સૌથી મોટા છે, એ દીવા જેવી સ્પષ્ટ વાત સમજતાં વાર નહિ લાગે. છેલ્લુ અને સાથી વિષમ, સૌથી મુશ્કેલ કામ ભાગરૂપી પાપ સાથે લડવાનું છે, પરંતુ એ અત્યંત વિચારવા જેવું છે કે જેવી રીતે અન્ન, વસ, ઘર, આરામ વિગેરે જરૂરીયાતાથી કોઇપણ દેહધારી મનુષ્ય પુરેપુરો મુકત નથી થઇ શકતા તેવી દશા તે જરૂરીયાતની નથી, એટલે તે પુરેપુરા સંભવ છે કે અન્ન, વસ્ત્ર વગેરેની જરૂરીયાતેની સંપૂર્ણ ઉપેક્ષા કરનારને દેહપાત થઈ જાય, પણ સભાગરૂપી આવશ્યકતાને આવશ્યકતા તરીકે ન ગણનાર અખંડ નૈષ્ઠિક બ્રહ્મચારી પુરૂષ અથવા સ્ત્રી મેાતને દૂર ધકેલે છે એ કાણુ નથી જાણતું ? ભીષ્મપિતામહ અને હનુમાનના નૈષ્ઠિક બ્રહ્મચર્યના અતુલ પરાક્રમ સ્મરણ કરાવવાની શું જરૂર છે ? પહેલા પાંચ તથા આ છેલ્લા પાપનું આ રહસ્ય સમજી લેવાથી તેની સાથેના ઝગડા સહજ થઈ જાય છે. એ રીતે એ ક્રમ સપ્રયેાજન અને સાક સિદ્ધ થાય છે. ન્હાયા
કોઇપણ પાપની સાથે લડવાની રીત પણ સમજવા ચેાગ્ય છે. એટલુ પુન્ય, જાગ્યા ત્યાંથી સવાર, એ કથનાના ગર્ભમાં રહેલું તત્વ સ્વીકાર
For Private And Personal Use Only
