________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
શ્રી આત્માનંદ પ્રકાશ.
સંગ્રહ ત્યાંના મ્યુઝીયમમાં રાખેલ છે. મ્યુઝીયમ જેવાનો ટાઈમ બહુ ડો અને કફેડો છે. માત્ર બપોરના એકથી બે સુધી એક જ કલાક ખુલ્લું રહે છે. હજી બે જ ટીંબા ખોદાયા છે, હજી ઘણું બાકી છે. કહે છે કે એમાંથી જૈન ધર્મની ગૌરવસૂચક પ્રાચીન વસ્તુઓ લભ્ય થશે. રાજા શ્રેણિકના સમયમાં અહીં બહુ જ જાહોજલાલી હતી મગધની રાજધાનીના એક વિભાગની એ જાહેરજલાલી અને વૈભવ માત્ર ગ્રંથોમાં વાંચવા મળે છે. આ વિદ્યાપીઠ નીકળવા પછી જંગલમાં મંગળ થયું છે. વડગામ (કુંડલપુર) અને ખાસ કરીને નાલંદાનો ભૂતપૂર્વ વૈભવ જૈન કવિઓએ નીચે પ્રમાણે વર્ણવ્યું છે.
( ચોપાઈ. ) નાલંદઈ સવિલોક પ્રસિદ્ધ વીરઈ ચઉદ ચઉમાતા કીધ; મુગતિ પહેાંતા સેવે ગણહાર સીધા સાધ અનેક ઉદાર. દસઈ તેહતણું અહિનાણુ પુહવઈ પ્રગટી યાત્રાપાણિ; પ્રતિમા સત્તર સત્તર પ્રાસાદ એક એકરૂં મંડઈ વાદ, પગલાં ગૌતમસ્વામીણાં પૂછ નઈ કીજઈ ભામણું; વીર જણેસર વારા તણી પૂછ પ્રતિમા ભાવઈ ઘણી
(જયવિજયજી વિરચિત સમેતશિખર તીર્થમાલા. પૃ. ૩૦) રાજગૃહીથી ઉતરે ચિત ચેતો રે, નાલંદાપાડા નામ; જીવ ચિત; ચેતો રે.
વીરજીણુંદ જહાં રહ્યા ચિ ચઉદ ચોમાસાં તામ. જી વસતા શ્રેણિક વારમાં ચિ૦ ઘર સાદી કેડિ બાર, જી. તે હવણું પરસિદ્ધ છે ચિ૦ વડગામ નામ ઉદાર. જી. ૧ એક પ્રાસાદ છે જીનતણે ચિ૦ એક શુભગામમાંહિ; જીવ અવર પ્રાસાદ છે જૂના કે ચિ૦ પ્રતિમા માંહિ નહિ. જી. પાંચ કોશ પશ્ચિમ દિશં ચિત્ર શુભકલ્યાણક સાર; જી૦ ગૌતમ કેવલ તિહાં થયા ચિત્ર યાત્રાષાણ વિચાર. છ૦ ૩ વડગામે પ્રતિમા વડી ચિત્ર બૌધમતની દય; જી તિલિયાભિરામ કહે તિહાં ચિ૦ વાસી લેક જે હોય છે. ૪
( સૌભાગ્યવિજય વિરચિત તીર્થમાલા. પૃ. ૯૧ ૯૨) વિજયસાગરજી પણ પોતાની તીર્થમાલામાં બે મંદિર અને સે પ્રતિમાજી હેવાનું જણાવે છે. જુઓ આ રહી તેમની નોંધ—
બાહરી નાલંદાપાડ, સુણ તસ પુણ્ય પાવડે; વીર ચઉદ રહ્યા ચેમાસ, હવણાં વડગામ નિવાસ. ઘર વસતાં શ્રેણિક વારઈ, સાઢી કુલ કેડ બાઇ; બિહુ દેહરે એક સે પ્રતિમા નવી લહઈ બેધની ગણિમા.
o
o
o
o
o
o
For Private And Personal Use Only
