________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
૩૯
અધદગ્ધ કેળવણીના અનિષ્ટ પરિણામ. ~ ~~ ~
~ ~૦ —
૦ ૦ —૦ $ આપણી આજકાલની સામાજીક સ્થિતિ અને ૪ અર્ધદગ્ધ કેળવણીના અનિષ્ટ પરિણામ.
(લેનરોતમદાસ બી. શાહ મુંબઈ) છે એક વિદ્વાન જણાવે છે કે “જ્ઞાન પ્રાપ્ત કરવાનો ઉદ્દેશ દુ:ખમાં સબડતી માનવહઝG ઝીંક જાતની સેવા કરવાનો છે.” ખરેખર ઉપરના સંદેશામાં ઘણુંજ રહેલું છે. આજે કેળવણું પ્રાપ્ત કર્યા પછી સાચે ઉદ્દેશ આપણાથી ભૂલાઈ જવા ઉંડુ રહસ્ય છે. આજકાલતો જેણે કેળવણી લીધી અને જરા બુદ્ધીશાળી કહેવાય એટલે-કેળવણું પ્રાપ્ત કરવાનો ઉદ્દેશ દુઃખમાં સબડતી માનવજાતિની સેવા કરવાનો હોવા છતાં તેના પ્રથમ દર્શને જ કાંઈક ઉલટું જોવામાં આવે છે, કારણ કે આજે તો ગરીબ પણ પોતાના જાતભાઈઓ સામેવાની પણ ફુરસદ નહોય અને કુરસદ હોય તો પણ એ એનું ફેડી લેશે આપણને એની શી પરવા છે અને આપણે એને માટે શું પડી છે, આવી જાતની ક્યાં મનોભાવના જણાતી હોય ત્યાં કેઈપણ સમાજની, જ્ઞાતિની અથવા તે કેમની ઉન્નતિ શી રીતે થઈ શકે ?
કેળવાએલ વર્ગમાં પણ અમુક, માનવજાત પ્રત્યે પ્રેમની દષ્ટિથી જેનાર લાગણીવાળી વ્યક્તીઓ હશે; પરંતુ જે ઠેકાણે અભિમાન, દંભ અને બેટી મોટાઈ તેમજ બીજા તરફ તિરસ્કારથી જોવાની ટેવ તેમજ હું બીજાથી વધારે ભણેલે છું તેમજ કાંઈક આગળ વધેલો છું અને બીજાઓ તો અભણ છે, આવી જાતની વાતાવરણની હવા જે ઠેકાણે હસ્તી ધરાવતી હોય તે સંસ્થા કે કેમકદિ ઉંચી આવી શકે નહિ. હું બીજાથી ઉો છું એવી ભાવના જેના હૃદયમાં થાય છે તેમજ પિતે જરા કેળવાએલમાં ગણાએલ હોવાથી લેખક તરીકે અથવા તે બોલવામાં વાચાળ હોવાથી મનમાં એમજ ફાંકે ધરાવે કે મારા જે કોઈ હોંશિઆર નથી, તેમજ જેના મગજની નળીઓમાંથી હુંપણાની વરાળ નીકળતી હોય; વગેરે વગેરે જાતની ભાવનાઓ જ્યારે કોઈ પણે કેળવાએલ વ્યકિતના હૃદયમાં થાય છે ત્યારે આવે કેળવાએલ સમાજસેવામાં કેવી રીતે પિતાનું ઉદ્યોગીપણું બતાવી શકે તેમજ જાહેર સેવાના કાર્યમાં ફતેહમંદ થઈ શકે ? અથવા તો તેને ગરીબોની સેવાનું શું લાગે વળગે છે, આ બધા અર્ધદગ્ધ કેળવણીના પરિણામો હોવાના સબબથીજ જણાવવાની જરૂર પડે છે કે વીરપરમાત્માના પુત્ર તરીકે આપણે આમનસામન એક બીજાને પછી તે કેળવણીમાં આગળ વધેલ હોય કે નહિ અથવા તો પૂર્વના કર્મના સંચિતને લઈને આર્થિક સ્થિતિમાં સામાન્ય અથવા તો મધ્યમવર્ગના હોય છતાં આપણા પોતાના જાતભાઈઓ પ્રત્યે દુઃખમાં ભાગ લે તે ખરેખર સ્વામીવાત્સલ્ય અને કેમ પ્રત્યેની સેવા છે અને આવી જાતની ભાવનાથી જે કાંઈ પણ કાર્ય થાય તેજ આપણા ઉદયને કઈ દિવસ આપણે નજીક જઈ શકીશું. એટલાજ માટે ઉપરની ભાવના હોય તો વીરપરમાત્માના સાચા પુત્રો છીએ એવું સ્વાભિમાન લેવું જોઈએ.
For Private And Personal Use Only
