________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
ગ્રંથ વાચન અને વિદ્યા વ્યાસંગ.
જપષ
ગ્રંથ વાચન અને વિદ્યા–વ્યાસંગ.
વિઠ્ઠલદાસ મૂ. શાહ.
(ગતાંક પૃષ્ટ ૨૫ થી શરૂ. ) એક બીજા અંગ્રેજ વિદ્વાન પાદરી રિચર્ડ ડી બરીને મત છે કે “ પુસ્તકો આપણું એવા શિક્ષકે છે કે જે આપણને માર્યા વગર, આપણા ઉપર ક્રોધ કર્યા વગર અને કાંઈ પણ બદલો લીધા વગર આપણને શિક્ષણ આપે છે. આપણે આપણી મરજીમાં આવે ત્યારે તેઓની પાસે જઈ શકીએ છીએ. આપણે એને કઈ વાત પૂછશું તો તેઓ કદિ કશું પણ છુપાવશે નહિ. કોઈ વખત આપણે કંઈ ભૂલ કરી બેસીએ તે તેઓ જરાપણ ચીડાશે નહિ. આપણે કંઇક નહિ જાણતા હોઈએ તે તેઓ આપણી હાંસી નહિ કરે. એટલા માટે સંસારમાં પુસ્તકો કરતાં વધારે મૂલ્યવાન વસ્તુ એક પણ નથી અને સંસારની કઈ પણ વસ્તુની સરખામણી એની સાથે કરી શકાય જ નહિ. જે મનુષ્ય પોતાને સત્ય, આનન્દ, જ્ઞાન, વિજ્ઞાન અને ધર્મને ચુસ્ત અનુયાયી અને પ્રેમી ગણે છે તેણે તે પુસ્તકના પ્રેમી જરૂર બનવું જોઈએ.” સુવિખ્યાત અંગ્રેજ વિદ્વાન મહાશય મેકેલે એક મહાન અમીર હતો અને સમાજમાં તેની પ્રતિષ્ઠા ઘણી જ હતી. તેણે પોતાના આત્મ–ચરિતમાં લખ્યું છે કે તેને સૌથી અધિક આનંદ પુસ્તકના વાચન અને અવલોકન માંથી જ મળતું હતા. એક પત્રમાં તેમણે એક વખત લખ્યું હતું કે “જે કોઈ મને એક મહાન બાદશાહ બનાવીને રહેવા માટે સુંદર મહેલ આપે, હરવા ફરવા માટે સુશોભિત રમ્ય બાગ બગીચા બનાવી આપે, સ્વાદિષ્ટ ભેજને, સુંદર વસ્ત્રો તથા અનેક નેકર ચાકરાની વ્યવસ્થા કરી આપે, અને પછી એમ કહી દે કે તમારે પુસ્તકનું વાચન અવલોકન ન કરવું તે હું કદિ પણ બાદશાહ બનવાનું કબુલ ન જ કરું. હું પુષ્કળ પુસ્તક લઈને ગરીબોની માફક ઝુંપડામાં રહેવાનું પસંદ કરું છું, પરંતુ એવી બાદશાહી નથી પસંદ કરતો કે જેને લઈને મારે પુસ્તકનો પ્રેમ તજ જોઈએ.” સારા ગ્રંથોના ઉત્તમ મહિમા વિષે નીચેના સુવર્ણ વચને સ્મરણ પટ ઉપર હંમેશાં કતરી રાખવા લાયક છે. “સગ્રંથ વિનાનું ઘર નિજીવ મુડદાની ઘેર જેવું છે.” ગ્રંથ સંગ્રહરૂપી કલ્પવૃક્ષ પાસે જે માગશો તે મળશે” “સારાં પુસ્તકો યુવાવસ્થામાં કે વૃદ્ધાવસ્થામાં મનરંજન કરે છે અને ઉદાસીમાં ઉત્સાહ આપે છે.” “ઉત્તમ પુસ્તકો એ સુવર્ણમય વચન વિચારનો ભંડાર છે.” આ જગતમાં બીજી વસ્તુઓ જે કઈ આપી શકે છે તે સર્વ કરતાં સદ્દો ઘણું જ સરસ અને વધારે આપે
For Private And Personal Use Only
